<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<usx version="3.0">
  <book code="MAT" style="id">- Sida</book>
  <para style="h">ମାତିଉ</para>
  <para style="toc3">ମାତିଉ</para>
  <para style="toc2">ମାତିଉ</para>
  <para style="toc1">ଜିସୁ କିରିସ୍‌ଟର୍‌ ବିସଇରେ ମାତିଉ ଲେକିରଇବା ନିମାନ୍‌ କବର୍‌</para>
  <para style="mt2">ଯୀଶୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ବିଷୟରେ ମାଥିଉ ଲେଖିଥିବା ସୁସମାଚାର</para>
  <para style="mt1">ଜିସୁକିରିସ୍‌ଟ ବିସଇ ନେଇକରି ମାତିଉ ଲେକିରଇବା ନିମାନ୍‌ କବର୍‌</para>
  <para style="imt">ଏ ବଇ ବିସଇ ଜାନ୍‌ବାଟା</para>
  <para style="ip">ମସିଅକେ ରାଇଜ୍‌ ସାସନ୍‌ କର୍‌ବା ରାଜା ଆଇସି ବଲି ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କର୍‌ତେରଇଲାଇ । ମାତିଉ ସେମନ୍‌ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କରିରଇବାଟା ବାଦ୍‌ଲାଇ ଦେଲା । ପର୍‌ମେସରର୍‌ ରାଇଜ୍‌ ଅଇଲାନି ଆତ୍‌ମାର୍‌ ରାଇଜ୍‌, ଏ ଜଗତର୍‌ ରାଇଜ୍‌ ନଏଁ ବଲି ସେଟା ଗୁର୍‌ତୁସଙ୍ଗ୍‌ ସିକାଇତେରଇଲା ।</para>
  <para style="ip">ମାତିଉ ଲେକ୍‌ଲା ସୁବ୍‍କବର୍‌ ନୁଆ ନିଅମର୍‌ ପର୍‌ତୁମର୍‌ ବଇ ଇସାବେ ମିସାଇଲେ ନିକ । କାଇକେ ବଇଲେ ପୁର୍‌ନା ନିୟମର୍‌ ବାକିଅମନ୍‌ ଅଦିକ୍‌ ମିସି କରି ଆଚେ। ଏ ବଇ ପୁର୍‌ନା ନିୟମ୍‌କେ ଆରି ନୁଆ ନିୟମ୍‌କେ ମିସାଇସି । ପଣ୍ଡିତ୍‌ମନ୍‌ ମିସା କଇବାଇ ମାତିଉ ତାର୍‌ ଲେକାଟାନେ ମସାର୍‌ ନିୟମ୍‌ ବଇମନର୍‌ ପାରା କର୍‌ବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କରିଆଚେ । ଜିସୁ ଡଙ୍ଗର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ସିକିଆ ଦେବା ବିସଇ ମାତିଉ <char style="xt"><ref loc="MAT 5:7">୫:୭</ref></char> ପର୍‌ମେସର୍‌ ମସାର୍‌ ନିୟମ୍‌ ଦେବା ବିସଇ ସଙ୍ଗ୍‍ ମିସା ତୁଲ୍‌ନା କରିଅଇସି <char style="xt"><ref loc="DEU 19:3">୨ୟ ବିବରଣି ୧୯:୩</ref>;<ref loc="DEU 23-33">୨୩–୩୩</ref> </char></para>
  <para style="iot">ଏ ବଇବିତ୍‌ରେ ରଇଲାଟା</para>
  <para style="io1">୧. ଜିସୁର୍‌ ଜନମ୍‌ ଆରି ତାର୍‌ ସେବାକାମ୍‌ । <char style="ior"><ref loc="MAT 1-4">୧–୪</ref></char></para>
  <para style="io1">୨. ଜିସୁର୍‌ ସେବାକାମ୍‌ ଆରି ସିକିଆ । <char style="ior"><ref loc="MAT 5-25">୫–୨୫</ref></char></para>
  <para style="io1">୩. ଜିସୁ କିରିସ୍‌ଟର୍‌ ମରନ୍‌ ଆରି ମରିକରି ଉଟ୍‌ବାଟା । <char style="ior"><ref loc="MAT 26-28">୨୬–୨୮</ref></char></para>
  <chapter number="1" style="c" sid="MAT 1" />
  <para style="s">ଜିସୁର୍‌ ଆନିଦାଦିମନର୍‌ ନାଉଁ ତାଲିକା</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 3:23-38">ଲୁକ୍‌ ୩:୨୩-୩୮</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 1:1" />ଏଟା ଅଇଲାନି ଜିସୁକିରିସ୍‌ଟର୍‌ ଆନିଦାଦିମନର୍‌ ନାଉଁ ତାଲିକା । ସେ ଦାଉଦ୍‌ ବଁସର୍‌ ରଇଲା ଆରି ଦାଉଦ୍‌ ଅବ୍‌ରାଆମ୍ ବଁସର୍‌ ରଇଲା ।<verse eid="MAT 1:1" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="MAT 1:2" />ଅବ୍‌ରାଅମର୍‌ ପଅ ଇସାକ୍‌, ଇସାକର୍‌ ପଅ ଜାକୁବ୍‌, ଜାକୁବର୍‌ ପଅ ଜିଉଦା ଆରି ତାର୍‌ ବାଇମନ୍‌ । <verse eid="MAT 1:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 1:3" />ଜିଉଦା ପେରସ୍‌ ଆରି ଜେରଅର୍‌ ବାବା ରଇଲା, ତାକର୍‌ ମାଆ ଅଇଲାନି ତାମର୍‌ । ପେରସର୍‌ ପଅ ଏସ୍‌ରନ୍‌ । <verse eid="MAT 1:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 1:4" />ଏସ୍‌ରନର୍‌ ପଅ ଆରାମ୍‌, ଆରାମର୍‌ ପଅ ଅମିନାଦବ୍‌ ଅମିନାଦବର୍‌ ପଅ ନଅସନ୍‌, ନଅସନର୍‌ ପିଲା ସଲ୍‌ମନ୍‌ <verse eid="MAT 1:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 1:5" />ସଲ୍‌ମନର୍‌ ପଅର୍‌ ନାଉଁ ବୟଜ୍‌, ବୟଜର୍‌ ମାଆ ରାଅବ୍‌ । ବୟଜର୍‌ ପଅର୍‌ ନାଉଁ ଅବେଦ୍‌ ଆରି ଅବେଦର୍‌ ମାଆର୍‌ ନାଉଁ ରୁତ୍‌ । ଅବେଦର୍‌ ପଅ ଜସୟ,<verse eid="MAT 1:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MAT 1:6" />ଦାଉଦ୍‌ ରାଜାର୍‌ ସାସନ୍‌ ବେଲେ ଅନି ଜେଡେବଲ୍‌ ଇସ୍‌ରାଏଲ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ବାବିଲନ୍‌ ଦେସେ ବାନ୍ଦି ନେଇରଇଲା ଜାକ ସେତ୍‌କି ଆନିଦାଦିମନର୍‌ ତାଲିକା ଆଚେ । ଜସୟର୍‌ ପଅ ଦାଉଦ୍‌ ରାଜା । ଉରିୟର୍‌ ମାଇଜିର୍‌ ପେଟେ ଅନି ସଲ୍‌ମନ୍‌କେ ଜନମ୍‌ ଦେଲା, <verse eid="MAT 1:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 1:7" />ସଲମନର୍‌ ପଅ ରିଅବିୟାମ୍‌ ରିଅବିୟାମର୍‌ ପଅ ଅବିୟ । <verse eid="MAT 1:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 1:8" />ଅବିୟର୍‌ ପଅ ଆସା, ଆସାର୍‌ ପଅ ଜିଅସାପଟ୍‌, ଜିଅସାପଟର୍‌ ପଅ ଜରାମ୍‌, ଜରାମର୍‌ ପଅ ଉଜିୟ । <verse eid="MAT 1:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 1:9" />ଉଜିୟର୍‌ ପଅ ଜତାମ୍‌, ଜତାମର୍‌ ପଅ ଆଅସ୍‌, ଆଅସର୍‌ ପଅ ଇଜକିୟ । <verse eid="MAT 1:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 1:10" />ଇଜକିୟର୍‌ ପଅ ମନସେଅ, ମନସେଅର୍‌ ପଅ ଆମନ୍‌, ଆମନର୍‌ ପଅ ଜସିୟ । <verse eid="MAT 1:10" /><verse number="11" style="v" sid="MAT 1:11" />ଜସିୟ ବାବିଲନ୍‌ ନଅରେ ବାସା ଅଇରଇଲା ବେଲେ, ଜିକନିୟ ଆରି ତାର୍‌ ବାଇମନ୍‌ ଜନମ୍‌ ଅଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 1:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MAT 1:12" />ବାବିଲନେ ବନ୍ଦିଅଇ ସାର୍‌ଲା ପଚେଅନି ଜିସୁର୍‌ ଜନମ୍‌ ଜାକ ଏତ୍‌କି ଆନିଦାଦିମନର୍‌ ତାଲିକା ଆଚେ । ଜିକନିୟ ବାବିଲନେ ବାସାଅଇରଇଲା ବେଲେ, ସଲ୍‌ଟିଏଲ୍‌ ଜନମ୍‌ ଅଇଲା, ସଲ୍‌ଟିଏଲର୍‌ ପଅ ଜିରୁବାବେଲ୍‌, <verse eid="MAT 1:12" /><verse number="13" style="v" sid="MAT 1:13" />ଜିରୁବାବେଲର୍‌ ପଅ ଅବିଉଦ୍‌, ଅବିଉଦର୍‌ ପଅ ଏଲିୟାକିମ୍‌, ଏଲିୟାକିମର୍‌ ପଅ ଅଜୁର୍‌ । <verse eid="MAT 1:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 1:14" />ଅଜୁର୍‌ ପଅ ସାଦକ୍‌, ସାଦକର୍‌ ପଅ ଆକିମ୍‌, ଜାକିନର୍‌ ପଅ ଏଲିଉଦ୍‌, ଏଲିଉଦର୍‌ ପଅ ଏଲାଜାର୍‌, ଏଲାଜାରର୍‌ ପଅ ମତ୍‌ତାନ୍‌ । <verse eid="MAT 1:14" /><verse number="15" style="v" sid="MAT 1:15" />ମତ୍‌ତାନର୍‌ ପଅ ଜାକୁବ୍‌, ଜାକୁବର୍‌ ପଅ ଜସେପ୍‌ । <verse eid="MAT 1:15" /><verse number="16" style="v" sid="MAT 1:16" />ଏ ଜସେପ୍‌ ମରିୟମ୍‌କେ ବିବା ଅଇରଇଲା । ମରିୟମର୍‌ ପେଟେଅନି ଜିସୁ ଜନମ୍‌ ଅଇରଇଲା । ଜିସୁ କିରିସ୍‌ଟକେ ମସିଅ ବଲି ମିସା ନାଉଁ ଆଚେ ।<verse eid="MAT 1:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MAT 1:17" />ଏନ୍ତାରି ଅବ୍‌ରାଆମର୍‌ତେଇ ଅନି ଦାଉଦ୍‍ ରାଜାର୍‌ ଜାକ ଚଉଦ ଉତାର୍‌, ଦାଉଦର୍‌ତେଇ ଅନି ବାବିଲନ୍‌ ବନ୍ଦିରଇଲା ଜାକ ଚଉଦ ଉତାର୍‌, ଆରି ବାବିଲନେ ବନ୍ଦିଅଇରଇଲା ବେଲେଅନି ଜିସୁକିରିସ୍‌ଟର୍‌ ଜନମ୍‌ ଜାକ ଚଉଦ ଉତାର୍‌ ।<verse eid="MAT 1:17" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁର୍‌ ଜନମ୍‌ ବିସଇ</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 2:1-7">ଲୁକ୍‌ ୨:୧-୭</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MAT 1:18" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧:୧୮ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 1:27">ଲୁକ୍‌ ୧:୨୭</ref> </char>
    </note>ଏଟା ଅଇଲାନି ଜିସୁ କିରିସ୍‌ଟର୍‌ ଜନମ୍‌ ବିସଇ । ଜିସୁର୍‌ ମା ମରିୟମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଜସେପ୍‌ ନାଉଁର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାର୍‌ ପାଇ ବିବା ମାଙ୍ଗ୍‌ନି ଅଇରଇଲା । ମାତର୍‌ ସେମନର୍‌ ବିବା ନ ଅଇତେ ସୁକଲ୍‌ ଆତ୍‌ମାଇ ଅନି ଗାଗ୍‌ଡେ ଅଇରଇବାଟା ମରିୟମ୍‌ ଜାନିପାର୍‌ଲା । <verse eid="MAT 1:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 1:19" />ଜସେପ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ ରଇଲା ଆରି ସବୁବେଲେ ସତ୍‌ କାମ୍‌ କର୍‌ତେରଇଲା । ଆରି ମରିୟମ୍‌କେ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଟାନେ ନିନ୍ଦା କାତା ସୁନାଇବାକେ ମନ୍‍ ନ କର୍‌ତେ ରଇଲା । ସେଟାର୍‌ପାଇଁ କେ ନାଜାନ୍‌ତେ ତାର୍‌ ବିବା ମାଙ୍ଗ୍‌ନି ପିଟାଇଦେବାକେ ଉପାଇ ପାଁଚ୍‌ତେ ରଇଲା । <verse eid="MAT 1:19" /><verse number="20" style="v" sid="MAT 1:20" />ସେ ଏନ୍ତି ଉପାଇ ପାଁଚ୍‌ଲା ବେଲେ, ଜସେପ୍‌କେ ଗଟେକ୍‌ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଦୁତ୍‌ ସପ୍‍ନେ ଦେକାଇ ଅଇ କଇଲା, ଏ ଦାଉଦର୍‌ ନାତିର୍‌ ତିତି ଜସେପ୍‌, ଡର୍‌ନାଇ । ମରିୟମ୍‌କେ ମାଇଜି କରି ସଙ୍ଗଅ । କାଇକେବଇଲେ ସୁକଲ୍‌ ଆତ୍‌ମାଇ ଅନି ସେ ଗାଗ୍‌ଡେ ଅଇଲାଆଚେ ।<verse eid="MAT 1:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MAT 1:21" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧:୨୧ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 1:31">ଲୁକ୍‌ ୧:୩୧</ref>
      </char>
    </note>ତାର୍‌ଟାନେଅନି ଗଟେକ୍‌ ପିଲା ଜନମ୍‌ ଅଇସି, ତମେ ତାକେ ଜିସୁ ବଲି ନାଉଁ ଦିଆସ୍‌, କାଇକେବଇଲେ ସେ ତାର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସେମନର୍‌ ପାପେଅନି ଉଦାର୍‌ କର୍‌ସି ।<verse eid="MAT 1:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 1:22" />ଆଇବା ଦିନ୍‌ମନ୍‌କେ କାଇଟା ଅଇସି ବଲି, ପର୍‌ମେସର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାକେ ପାଟାଇ ଜନ୍‌ କାତା ସୁନାଇରଇଲା, ସେଟା ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ଅଇବାକେ ଏ ସବୁ ଅଇଲା । <verse eid="MAT 1:22" /><verse number="23" style="v" sid="MAT 1:23" />ଗଟେକ୍‌ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡି ଗାଗ୍‌ଡେ ଅଇ ପିଲା ଜନମ୍‌ କର୍‌ସି, ଆରି ସେ ପିଲା ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଟାନେ ଇମାନୁଏଲ୍‌ ବଲି ନାମାଇ ଅଇସି, ଏ ନାଉଁର୍‌ ଅରତ୍‌ ଅଇଲାନି, ପର୍‌ମେସର୍‌ ଆମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଆଚେ ।<verse eid="MAT 1:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MAT 1:24" />ଜସେପ୍‌ ସଇଲା ଟାନେଅନି ଉଟି, ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଦୁତ୍‌ ଜେନ୍ତି କଇରଇଲା, ସେନ୍ତି କଲା । ମରିୟମ୍‌କେ ବିବା ଅଇଲା । <verse eid="MAT 1:24" /><verse number="25" style="v" sid="MAT 1:25" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧:୨୫ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 2:21">ଲୁକ୍‌ ୨:୨୧</ref></char></note>ମାତର୍‌ ସେ ପିଲା ଜନମ୍‌ ନ ଅଇବା ଜାକ ମରିୟମ୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ସୁଆବସା କରେନାଇ । ଜସେପ୍‌ ସେ ପିଲାକେ ଜିସୁ ବଲି ନାଉଁ ଦେଲା ।<verse eid="MAT 1:25" /></para>
  <chapter eid="MAT 1" />
  <chapter number="2" style="c" sid="MAT 2" />
  <para style="s1">ପୁରୁବ୍‌ ଦେସର୍‌ ପଣ୍ଡିତ୍‌ମନ୍‌ ଆଇବାଟା</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 2:1" />ଏରଦ୍‌ ରାଜାର୍‌ ସାସନ୍‌ ବେଲେ, ଜିଉଦା ରାଇଜର୍‌ ବେତ୍‌ଲିଇମେ ଜିସୁ ଜନମ୍‌ ଅଇଲା । ଜନମ୍‌ ଅଇ ଚନେକ୍‌ ଜିବାକେ ପୁରୁବ୍‌ ଦେସର୍‌ କେତେଟା ତାରାର୍‍ ବିସଇ ପଡ୍‌ତେ ରଇବା ପଣ୍ଡିତ୍‌ମନ୍‌ ଜିରୁସାଲାମେ ଆସି ପାଚାର୍‌ଲାଇ, <verse eid="MAT 2:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 2:2" />“ଜନ୍‌ ପିଲା ଜିଉଦିମନର୍‌ ରାଜା ଅଇବାକେ ଜନମ୍‌ ଅଇଲାଆଚେ, ସେ କନ୍ତି ଆଚେ ? କାଇକେବଇଲେ ଆମେ ପୁରୁବ୍‌ ଦେସେ ତାର୍‌ ତାରା ଦେକି ତାକେ ପୁଜା କର୍‌ବାର୍‌ ଆସିଆଚୁ ।”<verse eid="MAT 2:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MAT 2:3" />ପଣ୍ଡିତ୍‌ମନର୍‌ କାତା ସୁନି ଏରଦ୍‌ ରାଜା ଆରି ତାର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ରଇବା ଜିରୁସାଲାମର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସବୁ କିଲ୍‌ବିଲ୍‌ ଅଇଗାଲାଇ । <verse eid="MAT 2:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 2:4" />ଆରି ଏରଦ୍‌ ସବୁ ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌କେ ଆରି ସାସ୍‌ତର୍‌ ସିକାଉମନ୍‌କେ ଡାକାଇ କରି, “ମସିଅ ଜେ କି କିରିସ୍‌ଟ କନ୍‌ ଜାଗାଇ ଜନମ୍‌ ଅଇଆଚେ ?” ସେଟା ସେମନର୍‌ତେଇ ଅନି ବୁଜ୍‌ବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କଲା ।<verse eid="MAT 2:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MAT 2:5" />ପଣ୍ଡିତ୍‌ମନ୍‌ ଏରଦ୍‌ ରାଜାକେ କଇଲାଇ, ଜିଉଦା ରାଇଜର୍‌ ବେତ୍‌ଲିଇମ୍‌ ଗଡେ, ଜନ୍‌ଟାକି ଗଟେକ୍‌ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା ଏନ୍ତାରି ଲେକିଆଚେ । <verse eid="MAT 2:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 2:6" />ଏ ଜିଉଦା ଦେସର୍‌ ବେତ୍‌ଲିଇମ୍‌,</para>
  <para style="q1" vid="MAT 2:6">ତୁଇ ଜିଉଦା ରାଇଜର୍‌ ମୁକିଅ ଗଡ୍‍ମନର୍‌ତେଇ ଅନି ସାନ୍‌ ନଉଁସ୍‌,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 2:6">କାଇକେବଇଲେ ମର୍‌ ଇସ୍‌ରାଏଲର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ବାଟ୍‌ ଦେକାଇସି,</para>
  <para style="q1" vid="MAT 2:6">ଏନ୍ତାରି ଗଟେକ୍‌ ସାସନ୍‌କାରିଆ ତର୍‌ତେଇଅନି ଉବଜ୍‌ସି ।<verse eid="MAT 2:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="MAT 2:7" />ଏଟା ସୁନି କରି ଏରଦ୍‌ ରାଜା ସେ ପଣ୍ଡିତ୍‌ମନ୍‌କେ ଲୁଚ୍‌ତେ ଡାକାଇ, ତାରା କନ୍‌ ବେଲାଇ ଉଦିରଇଲା, ସେମନର୍‌ତେଇ ଅନି ଟିକ୍ ସଙ୍ଗ୍‌ ବୁଜିନେଲା । <verse eid="MAT 2:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 2:8" />ତାର୍‌ପଚେ ସେମନ୍‌କେ କଇ ପାଟାଇଲା, “ତମେ ଜାଆ ଆରି ବେତ୍‌ଲିଇମେ ସେ ପିଲାକେ ନିମାନ୍‌ କରି କଜିଦେକା, ଆରି ପିଲା ମିଲ୍‌ଲେସରି ମକେ ଜାନାଆ ମୁଇ ମିସା ଜାଇ ତାକେ ଦର୍‌ସନ୍‌ କର୍‌ବି ।”<verse eid="MAT 2:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MAT 2:9" />ପଣ୍ଡିତ୍‌ମନ୍‌ ରାଜାର୍‌ କାତା ସୁନି ସେ ଜାଗାଇଅନି ବାରିଗାଲାଇ । ଗାଲାବେଲେ ଏଦେ ଦେକା ! ସେମନ୍‌ ପୁରୁବ୍ ଦେସେ ଜନ୍‌ ତାରା ଦେକି ରଇଲାଇ, ସେ ତାରା ଆରି ତରେକ୍‌ ଡିସ୍‌ଲା । <verse eid="MAT 2:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 2:10" />ସେମନ୍‌ ତାରା ଦେକି ବେସି ସାର୍‌ଦା ଅଇଗାଲାଇ । ତାରା ସେମନର୍‌ ଆଗେ ଜାଇକରି ଜିସୁ ରଇଲା ଜାଗାର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଅଟ୍‌କିଗାଲା । <verse eid="MAT 2:10" /><verse number="11" style="v" sid="MAT 2:11" />ପଣ୍ଡିତ୍‌ମନ୍‌ ସେ ଗର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ପୁରି ପିଲାକେ ତାର୍‌ ମା ମରିୟମ୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ରଇଲାଟା ଦେକି, ତାକେ ମାଣ୍ଡିକୁଟା ଦେଇ ଜୁଆର୍‌ କଲାଇ, ଆରି ଆନିରଇବା ସୁନା, କୁନ୍ଦୁୁରୁ ଆରି ଗନ୍ଦ୍‌ରସ୍‌ ବେଟି, ପିଲାକେ ଦେଲାଇ । <figure style="fig" alt="Frankincense branch, censer and incense altar" file="bk00116c.tif" size="col" copy="Horace Knowles ©" ref="୨:୧୧">ବେଦି ଉପ୍‌ରର୍‌ ବତିଡାଣ୍ଡି ଟାନେ ବାସ୍‌ନା ଚିକନ୍‌ ସଙ୍ଗଇଅଇ ଆଚେ </figure><verse eid="MAT 2:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MAT 2:12" />ପଚେ ସେମନ୍‌ ଏରଦର୍‌ ଲଗେ ଆରିତରେକ୍‌ ନ ଜାଇକରି ବିନ୍‌ ବାଟେ ନିଜର୍‌ ଦେସେ ବାଉଡି ଗାଲାଇ । କାଇକେବଇଲେ ଏରଦର୍‌ ଟାନେ ଆରିତରେକ୍‌ ବାଉଡି ନ ଜିବାକେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ସେମନ୍‌କେ ସପ୍‍ନେ ଆଦେସ୍‌ ଦେଇରଇଲା ।<verse eid="MAT 2:12" /></para>
  <para style="s">ମିସର୍‌ ଦେସେ ଜିବାଟା</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MAT 2:13" />ପଣ୍ଡିତ୍‌ମନ୍‌ ଗାଲାପଚେ, ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଦୁତ୍‌ ଜସେପ୍‌କେ ସପ୍‌ନେ ଦର୍‌ସନ୍‌ ଦେଇ କଇଲା, “ଉଟ୍‌, ପିଲାକେ ଆରି ତାକର୍‌ ଆୟାକେ ଦାରି ମିସର୍‌ ଦେସେ ଦାପ୍‌ରେ ଉଟିଜା । ଏରଦ୍‌ ପିଲାକେ ମରାଇବାକେ କଜିବୁଲ୍‌ସି । ମୁଇ ସେ ଜାଗା ଚାଡା ବଲି ନ କଇବା ଜାକ ତେଇସେ ରୁଆ ।”<verse eid="MAT 2:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MAT 2:14" />ଏ କାତା ସୁନି ଜସେପ୍‌ ସେ ରାତି, ପିଲାକେ ଆରି ତାର୍‌ ମାକେ ଦାରି ମିସର୍‌ ଦେସେ ଉଟିଗାଲା । <verse eid="MAT 2:14" /><verse number="15" style="v" sid="MAT 2:15" />ଏରଦ୍‌ ରାଜା ମର୍‌ବା ଜାକ ମିସର୍‌ ଦେସେସେ ରଇଲାଇ, ଜେନ୍ତାର୍‌ କି ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା କଇରଇଲା ମାପ୍‌ରୁର୍‌ ବାକିଅ ସିଦ୍‌ ଅଇଲା, ମର୍‌ ପିଲାକେ ମୁଇ ମିସର୍‌ ଦେସେଅନି ଡାକି ଆନ୍‌ଲି ।<verse eid="MAT 2:15" /></para>
  <para style="s">ପିଲାମନ୍‌କେ ମରାଇବାଟା</para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 2:16" />ପୁରୁବ୍‌ ଦେସେଅନି ଆସିରଇଲା ପଣ୍ଡିତ୍‌ମନ୍‌ ତାକେ ନାଡାଇ କରି ଉଟିଗାଲାଇ ଆଚତ୍‌ ବଲି ଜାନି, ଏରଦ୍‌ ବେସି ରିସା ଅଇଗାଲା । ବେତ୍‌ଲିଇମ୍‌ ଆରି ସେ ଲଗେ ପାକେ ରଇବା ଦୁଇ ବରସ୍‌ ଅନି ତଲେ ରଇଲା ସବୁ ପିଲାମନ୍‌କେ ମରାଇବାକେ ଆଦେସ୍‌ ଦେଲା । ପଣ୍ଡିତ୍‌ମନର୍‌ ଟାନେଅନି ତାରା ଡିସ୍‌ତେ ରଇବା ବେଲା ସେ ଜାନିରଇଲା । ସେ ଇସାବେ ପିଲାମନର୍‌ ବରସ୍‌ ଟିକ୍‌ କରିରଇଲା ।<verse eid="MAT 2:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MAT 2:17" />ଏନ୍ତି ଅଇଲାଜେ ଜିରିମିୟ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା କଇଲା ଏ ବାକିଅ ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ଅଇଲା । ସେ ଏନ୍ତି କଇରଇଲା,<verse eid="MAT 2:17" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="18" style="v" sid="MAT 2:18" />ରାମା ନାଉଁର୍‌ ସଅରେ</para>
  <para style="q2" vid="MAT 2:18">ମାର୍‌ଚପ୍‌ ଅଇ କାନ୍ଦ୍‌ବାଟା ସୁନି ଅଇଲାନି,</para>
  <para style="q1" vid="MAT 2:18">ରାଏଲ୍‌ ତାର୍‌ ପିଲାମନର୍‌ ପାଇ କାନ୍ଦ୍‌ଲାନି ।</para>
  <para style="q2" vid="MAT 2:18">ତାକେ ଜେତେକ୍‌ ବୁଜାଇଲେ ମିସା ବୁଜେନାଇ ।</para>
  <para style="q2" vid="MAT 2:18">କାଇକେବଇଲେ ତାର୍‌ ପିଲାମନ୍‌ ସବୁ ମରିଜାଇରଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 2:18" /></para>
  <para style="s">ମିସର୍‌ ଦେସେଅନି ବାଅଡ୍‌ବାଟା</para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="MAT 2:19" />ଏରଦ୍‌ ମଲାପଚେ, ଏଦେ ଦେକା ! ମାପ୍‌ରୁର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଦୁତ୍‌ ମିସର୍‌ ଦେସେ ଜସେପ୍‌କେ ଦର୍‌ସନ୍‌ ଦେଇ କଇଲା, <verse eid="MAT 2:19" /><verse number="20" style="v" sid="MAT 2:20" />“ଉଟ୍‌ ଆରି ବାରଇକରି, ଦୁଇ ମାଆ ପିଲାକେ ଇସ୍‌ରାଏଲ୍‌ ଦେସେ ଦାରିଜା । କାଇକେବଇଲେ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ କି ପିଲାର୍‌ ଜିବନ୍‌ ନେବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କର୍‌ତେରଇଲାଇ, ସେମନ୍‌ ମରିଗାଲାଇ ଆଚତ୍‌ ।” <verse eid="MAT 2:20" /><verse number="21" style="v" sid="MAT 2:21" />ଜସେପ୍‌ ଏ କାତା ସୁନି ଜିସୁ ଆରି ତାର୍‌ ମାଆ ମରିୟମ୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ବାରଇକରି ଇସ୍‌ରାଏଲ୍‌ ଦେସେ ବାଉଡି ଆଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 2:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 2:22" />ମାତର୍‌ ଜସେପ୍‌, ଏରଦର୍‌ ପଚେ ତାର୍‌ ପଅ ଆର୍‌କିଲାୟ ଜିଉଦା ରାଇଜର୍‌ ରାଜା ଅଇଆଚେ ବଲି ସୁନିକରି ତେଇ ଜିବାକେ ଡର୍‍ଲା । <verse eid="MAT 2:22" /><verse number="23" style="v" sid="MAT 2:23" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨:୨୩ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MRK 1:24">ମାର୍‌କ ୧:୨୪</ref>; <ref loc="LUK 2:39">ଲୁକ୍‌ ୨:୩୯</ref>; <ref loc="JHN 1:45">ଜଅନ୍‌ ୧:୪୫</ref></char></note>ମାତର୍‌ ଆରିଗଟେକ୍‌ ବିନ୍‌ ସପନ୍‌ ଇସାବେ ଗାଲିଲି ଦେସେ ଜାଇକରି ନାଜରିତ୍‌ ନାଉଁର୍‌ ଗଡେ ବାସା ଅଇ ରଇଲା । ଜେନ୍ତାର୍‌ କି ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା କଇଲା ଏ ବାକିଅ ସିଦ୍‌ ଅଇଲା । ସେ ଏନ୍ତି ବଲି କଇରଇଲା, “ସେ ନାଜରିତିୟା ବଲି ଡାକ୍‌ପୁଟା ଅଇସି ।”<verse eid="MAT 2:23" /></para>
  <chapter eid="MAT 2" />
  <chapter number="3" style="c" sid="MAT 3" />
  <para style="s1">ଡୁବନ୍‌ ଦେଉ ଜଅନର୍‌ ବିସଇ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 1:1-8">ମାର୍‌କ ୧:୧-୮</ref>; <ref loc="LUK 3:1-18">ଲୁକ୍‌ ୩:୧-୧୮</ref>; <ref loc="JHN 1:19-28">ଜଅନ୍‌ ୧:୧୯-୨୮</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 3:1" />ସେବେଲେ ଡୁବନ୍‌ ଦେଉ ଜଅନ୍‌ ଜିଉଦା ରାଇଜର୍‌ ମରୁବାଲି ବୁଏଁ ଆସି ଜାନାଇବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲା । <verse eid="MAT 3:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 3:2" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୩:୨ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 4:17">ମାତିଉ ୪:୧୭</ref>; <ref loc="MRK 1:15">ମାର୍‌କ ୧:୧୫</ref></char></note>ସେ ଏନ୍ତି ବଲି କଇତେରଇଲା, “ପାପ୍‌ଟାନେଅନି ବାଉଡା, କାଇକେବଇଲେ ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ଲଗେ କେଟ୍‌ଲାନି ।” <verse eid="MAT 3:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 3:3" />ଜିସାଇୟ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା ଜନ୍‌ ଲକର୍‌ ବିସଇନେଇ ଏ ବାକିଅ କଇରଇଲା, ଜଅନ ସେ, ସେ ଲକ୍‌ ।</para>
  <para style="q1" vid="MAT 3:3">ମରୁବାଲି ବୁଏଁ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ଆକ୍‌ମାରି କଇଲାନି,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 3:3">“ମାପ୍‌ରୁର୍‌ ବାଟ୍‌ ତିଆର୍‌ କରା,</para>
  <para style="q1" vid="MAT 3:3">ସେ ଆଇବାକେ ଗଟେକ୍‌ ସଲକ୍‌ ବାଟ୍‌ କରା ।”<verse eid="MAT 3:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="MAT 3:4" />ଜଅନ୍‌ ପିନ୍ଦ୍‌ବାଟା ଉଁଟ୍‌ ଚାମ୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ତିଆର୍‌ ଅଇ ରଇଲା । ଆରି ଚାମର୍‌ ଆଁଟାବେଡା ବାନ୍ଦିଅଇତେ ରଇଲା । ସେ ଚିଟ୍‌କା ଆରି ବନେ ରଇବା ମୁଉ କାଇତେରଇଲା ।<verse eid="MAT 3:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MAT 3:5" />ସେ ବେଲେ ଜିରୁସାଲମ୍‌ ଅନି ଗୁଲାଇ ଜିଉଦା ଦେସ୍‌ ଆରି ଜର୍‌ଦନର୍‌ ପାକର୍‌ ସବୁଟାନର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ବାରଇ ଜଅନର୍‌ ଲଗେ ଆଇତେରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 3:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 3:6" />ଆରି ନିଜର୍‌ ନିଜର୍‌ ପାପ୍‌ କଲାଟା ମାନିଅଇକରି ଜଅନର୍‌ ଟାନେ ଜାଇ ଜର୍‌ଦନ୍‌ ଗାଡେ ଡୁବନ୍‌ ନେଇତେ ରଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 3:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="MAT 3:7" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୩:୭ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 12:34">ମାତିଉ ୧୨:୩୪</ref>;<ref loc="MAT 23:33">୨୩:୩୩</ref></char>
    </note>ମାତର୍‌ ପାରୁସି ଆରି ସାଦୁକି ମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଅନି ମିସା କେତେକ୍‌ ଲକ୍‌ ଡୁବନ୍‌ ନେବାକେ ଆଇବାଟା ଦେକି ଜଅନ୍‌ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ଏ ବେସି ବିସ୍‌ରଇବା ସାଁପର୍‌ ପାରା ବଁସର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌, ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଟାନେଅନି ଆଇବା ଡଣ୍ଡ୍‌ତେଇ ଅନି ପାଲାଇବାକେ ତମ୍‌କେ କେ ଚେତ୍‌ନା ଦେଲା ? <verse eid="MAT 3:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 3:8" />ତେବର୍‌ ପାଇ, ଜଦି ପାପ୍‌ କାମ୍‌ କର୍‌ବାଟା ଚାଡିଆଚାସ୍‌, ସେନ୍ତାର୍‌ଆଲେ ନିକ କାମ୍‌ କରି ଦେକାଆ । <verse eid="MAT 3:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 3:9" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୩:୯ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="JHN 8:33">ଜଅନ୍‌ ୮:୩୩</ref></char></note>ଅବ୍‌ରାଆମ୍ ଆମର୍‌ ପୁର୍‌ବର୍‌ ଆନିଦାଦି ବଲି କଇଲେ ତମ୍‌କେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ଦେବା ଡଣ୍ଡ୍‌ ନ ମିଲେ ବଲି ବାବା ନାଇ । ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, ପର୍‌ମେସର୍‌ ପାକ୍‌ନାତେଇ ଅବ୍‌ରାଆମର୍‌ ବଁସ୍‌ ତିଆର୍‌ କର୍‌ସି । <verse eid="MAT 3:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 3:10" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୩:୧୦ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 7:19">ମାତିଉ ୭:୧୯</ref></char></note>ଆରି ଏବେ ମିସା ଗଚ୍‌ମନର୍‌ ବୁନ୍ଦେ ଟେଙ୍ଗିଆ ଲାଗିଆଚେ । ଜନ୍‌ ଗଚ୍‌ ନିକ ପଲ୍‌ ନ ପଲେ, ସେଟା କାଟିକରି ଜଇଟାନେ ପିଙ୍ଗା ଅଇସି । <verse eid="MAT 3:10" /><verse number="11" style="v" sid="MAT 3:11" />ମୁଇ ସିନା ତମ୍‌କେ ପାପେଅନି ମନ୍‌ ବଦ୍‌ଲାଇଲାଟା ଦେକାଇଅଇବାକେ ବଲି ପାନିତେଇ ଡୁବନ୍‌ ଦେଲିନି, ମାତର୍‌ ମର୍‌ ପଚେ ଜେ ଆଇଲାନି, ସେ ମର୍‌ତେଇ ଅନି ଅଦିକ୍‌ ବପୁଟା । ତାର୍‌ ପାଦର୍‌ ପାଣ୍ଡଇ ମିସା ଦାରି ନେବାର୍‌ ମର୍‌ ଅଦିକାର୍‍ ନାଇ, ସେ ତମ୍‌କେ ସୁକଲ୍‌ଆତ୍‌ମାଇ ଆରି ଜଇଟାନେ ଡୁବନ୍‌ ଦେଇସି । <verse eid="MAT 3:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 3:12" />ଉଡାଲି କରି ପଟ୍‌ ବେଗ୍‌ଲାଇ ନିକଟାକେ ସଙ୍ଗଇବାକେ ତାର୍‌ ଆତେ କୁଲା ଆଚେ । ନିକଟା ତାର୍‌ କଲ୍‌କିତେଇ ସଙ୍ଗଇସି ଆରି ବେଗଲ୍‌ଲା ପଟ୍‌ ସବୁଦିନେ ଲାଗ୍‌ତେରଇବା ଜଇଟାନେ ପିଙ୍ଗିଦେଇସି ।”<verse eid="MAT 3:12" /></para>
  <para style="s1">ଜିସୁର୍‌ ଡୁବନ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 1:12-13">ମାର୍‌କ ୧:୧୨-୧୩</ref>; <ref loc="LUK 4:1-13">ଲୁକ୍‌ ୪:୧-୧୩</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MAT 3:13" />ସେଡ୍‌କିବେଲେ ଜିସୁ ଜଅନର୍‌ ଲଗେ ଡୁବନ୍‌ ନେବାକେ ଗାଲିଲି ଅନି ଜର୍‌ଦନ୍‌ ଗାଡେ ଆଇଲା, <verse eid="MAT 3:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 3:14" />ମାତର୍‌ ଜଅନ୍‌ ଜିସୁକେ ମନାକରି କଇଲା, “ମୁଇ ସିନା ତମର୍‌ ଲଗେ ଡୁବନ୍‌ ନେବାର୍‍ ଆଚେ, ମାତର୍‌ ତମେ ମର୍‌ଲଗେ ଆଇଲାସ୍‌ନି ?”<verse eid="MAT 3:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 3:15" />ମାତର୍‌ ଜିସୁ ତାକେ କଇଲା, “ମର୍‌ କାତାଇ ରାଜି ଅଇ ଜା । କାଇକେବଇଲେ ଏଟାର୍‌ ଲାଗି ଆମେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ମନ୍‍ କରିରଇବା କାମ୍‌ କରିଅଇସି ।” ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ଜଅନ୍‌ ତାକେ ଡୁବନ୍‌ ଦେବାକେ ରାଜି ଅଇଲା ।<verse eid="MAT 3:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 3:16" />ଜିସୁ ଡୁବନ୍‌ ନେବାକେ ପାନି ବିତ୍‌ରେ ବୁଡି ବାରଇଲା ଦାପ୍‌ରେ ଏଦେ ଦେକା ! ସରଗ୍‌ ଉଗାଡି ଅଇ ରଇଲାଟା ଦେକ୍‌ଲା । ଆରି ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଆତ୍‌ମା ପରୁଆ ପାରା ଅଇ ଜିସୁର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଉତର୍‌ଲା । <verse eid="MAT 3:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 3:17" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୩:୧୭ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 12:18">ମାତିଉ ୧୨:୧୮</ref>;<ref loc="MAT 17:5">୧୭:୫</ref>; <ref loc="MRK 1:11">ମାର୍‌କ ୧:୧୧</ref>; <ref loc="LUK 9:35">ଲୁକ୍‌ ୯:୩୫</ref></char></note>ଆରି ଦେକା ଆକାସେ ଅନି ଏନ୍ତି କାତା ଆଇଲା “ଏ ମର୍‌ ଆଲାଦର୍‌ ପିଲା, ତର୍‌ଟାନେ ମୁଇ ବେସି ସାର୍‌ଦା ।”<verse eid="MAT 3:17" /></para>
  <chapter eid="MAT 3" />
  <chapter number="4" style="c" sid="MAT 4" />
  <para style="s">ସଇତାନ୍ ଜିସୁକେ ପରିକା କର୍‌ବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 1:12-13">ମାର୍‌କ ୧:୧୨-୧୩</ref>; <ref loc="LUK 4:1-13">ଲୁକ୍‌ ୪:୧-୧୩</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 4:1" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୪:୧ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="HEB 2:18">ଏବ୍‌ରି ୨:୧୮</ref>;<ref loc="HEB 4:15">୪:୧୫</ref></char>
    </note>ତାର୍‌ପଚେ ସୁକଲ୍‌ଆତ୍‌ମା ଜିସୁକେ ମରୁବାଲି ବୁଏଁ ଡାକିନେଲା । ତେଇ ସଇତାନ୍‍ ତାକେ ପରିକା କଲା । <verse eid="MAT 4:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 4:2" />ଜିସୁ ଚାଲିସ୍‌ ଦିନ୍‌ ଚାଲିସ୍‌ ରାତି ଉପାସ୍‌ ରଇକରି ବିତାଇଲା ପଚେ, ତାକେ ବେସି ବୁକ୍‌ କଲା । <verse eid="MAT 4:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 4:3" />ସେଡ୍‌କିବେଲେ ସଇତାନ୍‌ ତାର୍‌ ଲଗେ ଆସି କଇଲା “ତୁଇ ଜଦି ପର୍‌ମେସରର୍‌ ପଅ, ତେବେ ଏ ପାକ୍‌ନାମନ୍‌ ‘ରୁଟି ଅଇଜା’ ବଲି ଆଦେସ୍‌ ଦେସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 4:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="MAT 4:4" />ମାତର୍‌ ଜିସୁ କଇଲା, “ସାସ୍‌ତରେ ଲେକାଆଚେ ମୁନୁସ୍‌ ଅବ୍‌କା ରୁଟି କାଇକରି ନ ବଁଚେ, ମାତର୍‌ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଟଣ୍ଡେ ଅନି ବାରଇବା ସବୁ ବାକିଅ ଟାନେ ବଁଚ୍‌ସି ।” <verse eid="MAT 4:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 4:5" />ତେଇଅନି ସଇତାନ୍‌ ଜିସୁକେ ସୁକଲ୍‌ ଗଡ୍‌ ଜିରୁସାଲାମ୍‌ ଡାକିନେଲା । ତେଇ ତାକେ ମନ୍ଦିର୍‌ ଟିପେ ଟିଆ କରାଇ କଇଲା, <verse eid="MAT 4:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 4:6" />“ତୁଇ ଜଦି ପର୍‌ମେସରର୍‌ ପଅ, ତେବେ ଇତିଅନି ତଲେ ଡେଗଇ ଦେସ୍‌, ସାସ୍‌ତରେ ଲେକା ଆଚେ,</para>
  <para style="q1" vid="MAT 4:6">“ପର୍‌ମେସର୍‌ ତାର୍‌ ଦୁତ୍‌ମନ୍‌କେ ତର୍‌ ବିସଇନେଇ ଆଦେସ୍‌ ଦେଇସି,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 4:6">ଆରି ସେମନ୍‌ ତକେ ଆତେ ଦାରି ଟେକ୍‌ବାଇ ।</para>
  <para style="q2" vid="MAT 4:6">ତେବେ ତର୍‌ ଗଡେ ପାକ୍‌ନା ନ ପାଏ ।”<verse eid="MAT 4:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="MAT 4:7" />ଜିସୁ ସଇତାନ୍‌କେ କଇଲା, “ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ସାସ୍‌ତରେ ଏନ୍ତି ଲେକାଆଚେ, ତୁଇ ତର୍‌ ମାପ୍‌ରୁ ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ପରିକା କର୍‌ନାଇ ।”<verse eid="MAT 4:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="MAT 4:8" />ତାର୍‌ ପଚେ ସଇତାନ୍‌ ଜିସୁକେ ବେସି ଉଁଚ୍‌ ରଇବା ଗଟେକ୍‌ ଡଙ୍ଗର୍‌ ଟିପେ ଡାକି ଦାରିଗାଲା । ଆରି ଦୁନିଆର୍‌ ସବୁ ରାଇଜର୍‌ ଦନ୍‌ ସଁପତି ଦେକାଇ କଇଲା, <verse eid="MAT 4:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 4:9" />“ତୁଇ ଜଦି ମକେ ମାଣ୍ଡିକୁଟା ଦେଇ ଜୁଆର୍‌ କର୍‌ସୁ ବଇଲେ ମୁଇ ଏ ସବୁ ତକେ ଦେଇପାକାଇବି ।”<verse eid="MAT 4:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MAT 4:10" />ତେଇ ଜିସୁ ତାକେ କଇଲା “ମର୍‌ଟାନେଅନି ଦୁର୍‌ ଅ ସଇତାନ୍‌, ସାସ୍‌ତରେ ଲେକା ଆଚେ, ତୁଇ ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ଜୁଆର୍‌ କର୍‌ସୁ, ଆରି ତାକେସେ ସେବା କର୍‌ସୁ ।” <verse eid="MAT 4:10" /><verse number="11" style="v" sid="MAT 4:11" />ତାର୍‌ପଚେ ସଇତାନ୍‌ ଜିସୁକେ ଚାଡି ବାରିଗାଲା, ଆରି ଏଦେ ଦେକା ! ସରଗର୍‌ ଦୁତ୍‌ମନ୍‌ ଆସି ଜିସୁକେ ସେବା କର୍‌ବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲାଇ ।<verse eid="MAT 4:11" /></para>
  <para style="s1">ଜିସୁ ଗାଲିଲି ରାଇଜେ ତାର୍‌ କାମ୍‌ ଆରାମ୍‌ କଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 1:14-15">ମାର୍‌କ ୧:୧୪-୧୫</ref>; <ref loc="LUK 4:14-15">ଲୁକ୍‌ ୪:୧୪-୧୫</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MAT 4:12" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୪:୧୨ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 14:3">ମାତିଉ ୧୪:୩</ref>; <ref loc="MRK 6:17">ମାର୍‌କ ୬:୧୭</ref>; <ref loc="LUK 3:19">ଲୁକ୍‌ ୩:୧୯</ref>,<ref loc="LUK 3:20">୨୦</ref></char>
    </note>ତାର୍‌ପଚେ ଡୁବନ୍‌ ଦେଉ ଜଅନ୍‌ ବନ୍ଦି ଅଇଲାଆଚେ ବଲି ଜିସୁ ସୁନିକରି ଗାଲିଲି ଉଟି ଗାଲା । <verse eid="MAT 4:12" /><verse number="13" style="v" sid="MAT 4:13" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୪:୧୩ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="JHN 2:12">ଜଅନ୍‌ ୨:୧୨</ref></char></note>ତାର୍‌ ପଚେ, ସେ ନାଜରିତ୍‌ ଚାଡି କରି ସବ୍‌ଲୁନର୍‌ ଆରି ନପ୍‌ତାଲିନ୍‌ ନାଉଁର୍‌ ଜାଗା ଲଗେ ରଇବା ଗାଡ୍‌ କଣ୍ଡି ରଇଲା, କପରନାଉମେ ଜାଇ ବାସା କଲା । <verse eid="MAT 4:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 4:14" />ଜେନ୍ତାର୍‌ କି ଜିସାୟ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାର୍‌ ଏ କାତା ପୁରୁନ୍‌ ଅଇଲା । ସେ କଇରଇଲା,<verse eid="MAT 4:14" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 4:15" />“ଜର୍‌ଦନ୍‌ ଗାଡ୍‌ ସେପାଟେ ସମ୍‌ଦୁରେ ଜିବା ବାଟେ</para>
  <para style="q2" vid="MAT 4:15">ରଇଲା ସବ୍‌ଲୁନ୍‌ ଆରି ନାପ୍‌ତାଲି ନାଉଁର୍‌</para>
  <para style="q2" vid="MAT 4:15">ଦୁଇଟା ଦେସ୍‌, ଅବିସ୍‌ବାସି ମନର୍‌ ଗାଲିଲି !<verse eid="MAT 4:15" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 4:16" />ଆନ୍ଦାରେ ରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ବଡ୍‌ ଉଜଲର୍‌ ଦର୍‌ସନ୍‌ ଦେକ୍‌ବାଇ</para>
  <para style="q2" vid="MAT 4:16">ଆରି ମରନର୍‌ ଆନ୍ଦାରେ ରଇଲା</para>
  <para style="q2" vid="MAT 4:16">ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ସେ ଉଜଲ୍‌ ଉଦ୍‌ସି ।”<verse eid="MAT 4:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MAT 4:17" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୪:୧୭ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 3:2">ମାତିଉ ୩:୨</ref>
      </char>
    </note>ସେ ବେଲାଇ ଅନି ଜିସୁ କଇବାର୍‌ ଆରାମ୍‌ କରି ଜାନାଇବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲା । ପାପ୍‌ କର୍‌ବାତେଇଅନି ମନ୍‌ ବଦ୍‌ଲାଆ, ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ଲଗେ କେଟ୍‌ଲା ।<verse eid="MAT 4:17" /></para>
  <para style="s1">ଜିସୁ ଚାର୍‌ଟା କେଉଟ୍‌ମନ୍‌କେ ଡାକ୍‌ଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 1:16-20">ମାର୍‌କ ୧:୧୬-୨୦</ref>; <ref loc="LUK 5:1-11">ଲୁକ୍‌ ୫:୧-୧୧</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MAT 4:18" />ଜିସୁ ଗାଲିଲି ସମ୍‌ଦୁର୍‌ ପାଲି ରଇବା ଜାଗାମନ୍‌କେ ବୁଲ୍‌ବାବେଲେ ସିମନ୍‌ ଜାକେ କି ପିତର୍‌ ବଲି କଇବାଇ, ଆରି ତାର୍‌ ବାଇ ଆନ୍ଦ୍‌ରିୟ, ଏ ଦୁଇ ଲକ୍‌କେ ବେଟ୍‌ ଅଇଲା । ଏ ଦୁଇ ବାଇ ଗାଡେ ବଇଜାଲ୍‌ ମାରି ମାଚ୍‌ ଦାର୍‌ତେରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 4:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 4:19" />ଜିସୁ ସେ ଦୁଇ ବାଇକେ ଡାକି କଇଲା, “ମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ଆସା, ମୁଇ ତମ୍‌କେ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମାପ୍‌ରୁର୍‌ବାଟେ ଆନ୍‌ବାଟା ସିକାଇବି ।” <verse eid="MAT 4:19" /><verse number="20" style="v" sid="MAT 4:20" />ସେଦାପ୍‌ରେ ସେମନ୍‌ ଜାଲ୍‌ ଚାଡି, ଜିସୁର୍‌ ପଚେ ପଚେ ଗାଲାଇ ।<verse eid="MAT 4:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MAT 4:21" />ଜିସୁ ଆରି ତେଇଅନି କଣ୍ଡେକ୍‌ ଦୁର୍‌ ଆଗେ ଜାଇ ଜେବଦିର୍‌ ପଅ ଜାକୁବ୍ ଆରି ତାର୍‌ ବାଇ ଜଅନ୍‌କେ ବେଟ୍‌ ଅଇଲା । ସେଡ୍‌କିବେଲେ ଏ ଦୁଇବାଇ ତାକର୍‌ ବାବା ସଙ୍ଗ୍‌ ଡଙ୍ଗାଇ ଜାଲ୍‌ ସାଜାଡ୍‌ତେ ରଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 4:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 4:22" />ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ ମିସା ଡାକ୍‌ଲା ଆରି ସେମନ୍‌ ଦାପ୍‌ରେ ଡଙ୍ଗା ଆରି ତାକର୍‌ ବାବାକେ ଚାଡିକରି ଜିସୁର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ଗାଲାଇ ।<verse eid="MAT 4:22" /></para>
  <para style="s1">ଜିସୁ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ବିସଇ ଜାନାଇ ନିମାନ୍‌ କର୍‌ବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 6:17-19">ଲୁକ୍‌ ୬:୧୭-୧୯</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MAT 4:23" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୪:୨୩ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 9:35">ମାତିଉ ୯:୩୫</ref>; <ref loc="MRK 1:39">ମାର୍‌କ ୧:୩୯</ref></char>
    </note>ଜିସୁ ଗାଲିଲିର୍‌ ଗୁଲାଇବାଟେ ବୁଲି ବୁଲି ଜିଉଦିମନର୍‌ ସବୁ ପାର୍‌ତନା ଗର୍‌ମନ୍‌କେ ସିକିଆ ଦେଇ, ପର୍‌ମେସରର୍‌ ରାଇଜର୍‌ ବିସଇ ଜାନାଇଲା । ଆରି ବିନ୍‌ ବିନ୍‌ ରଗେ ରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସବୁ ରକାମର୍‌ ରଗ୍‌ ଆରି ସବୁ ଦୁକ୍‌ କସ୍‌ଟ, ନିମାନ୍‌ କଲା । <verse eid="MAT 4:23" /><verse number="24" style="v" sid="MAT 4:24" />ସିରିଆ ଦେସର୍‌ ଗୁଲାଇବାଟେ ତାର୍‌ ନାଉଁ ଜାନ୍‌ଲାଇ ଆରି ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଡୁମା ଦାରିରଇବା, ମୁର୍‌ଚା ଅଇରଇବା, ଚେରେଙ୍ଗ୍‌ ଦାରି ରଇବା ଆରି ବିଆଦି ଦାରିରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ତାର୍‌ଲଗେ ଆନ୍‌ଲାଇ । ସେ ସବୁକେ ନିକ କଲା । <verse eid="MAT 4:24" /><verse number="25" style="v" sid="MAT 4:25" />ଆନି ରଇବା ସବୁ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଜିସୁ ନିକ କଲା । ଗାଲିଲି ଅନି ଆରି ଦସ୍‌ଟା ସଅରେଅନି, ଆରି ଜିରୁସାଲାମ୍‌, ଜିଉଦା ଆରି ଜର୍‌ଦନ୍‌ ସେବାଟେ ରଇଲା ଜାଗାମନର୍‌ତେଇଅନି ବେସି ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ଗାଲାଇ ।<verse eid="MAT 4:25" /></para>
  <chapter eid="MAT 4" />
  <chapter number="5" style="c" sid="MAT 5" />
  <para style="s1">ଜିସୁ ଡଙ୍ଗର୍‌ ଉପ୍‌ରେଅନି ସିକାଇବାଟା</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 5:1" />ଜିସୁ ଜବର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତାର୍‌ଟାନେ ଆଇବାଟା ଦେକି ଡଙ୍ଗର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଜାଇ ବସ୍‌ଲା । ସିସ୍‌ମନ୍‌ ତାକେ ଚାରିବେଡ୍‌ତି ଗେରି ରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 5:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 5:2" />ସେବେଲେ ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ ସିକିଆ ଦେଇ କଇବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲା ।<verse eid="MAT 5:2" /></para>
  <para style="s">କେନ୍ତାର୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ନିକ କରମ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 6:20-23">ଲୁକ୍‌ ୬:୨୦-୨୩</ref>)</para>
  <para style="q1">
    <verse number="3" style="v" sid="MAT 5:3" />“ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଆତ୍‌ମାଇ କାକୁର୍‌ତି ଅଇଆଚତ୍‌, ସେମନର୍‌ କେଡେକ୍‌ ନିକ କରମ୍‌,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 5:3">କାଇକେବଇଲେ ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ତାକର୍‌ଟା ।”<verse eid="MAT 5:3" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="4" style="v" sid="MAT 5:4" />ଦୁକେ ରଇବା ଲକ୍‌ମନର୍‌ କେଡେକ୍‌ ନିକ କରମ୍‌,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 5:4">କାଇକେବଇଲେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ସେମନର୍‌ ଦୁକ୍‌ ସାରାଇସି ।<verse eid="MAT 5:4" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="5" style="v" sid="MAT 5:5" />ସୁଆଲେ ରଇବା ଲକ୍‌ମନର୍‌ କେଡେକ୍‌ ନିକ କରମ୍‌,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 5:5">କାଇକେବଇଲେ ସେମନ୍‌ ପର୍‌ମେସର୍‌ ସପତ୍‌ କରିରଇବା ବିସଇ ମିଲାଇବାଇ ।<verse eid="MAT 5:5" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="6" style="v" sid="MAT 5:6" />ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ମନ୍‍ କଲା ଇସାବେ କାମ୍‌ କର୍‌ବାକେ ଆସା କର୍‌ବାଇ, ତାକର୍‌ କେଡେକ୍‌ ନିକ କରମ୍‌,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 5:6">କାଇକେବଇଲେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ସେମନ୍‍କେ ସାର୍‌ଦା କୁରାଇସି ।<verse eid="MAT 5:6" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="7" style="v" sid="MAT 5:7" />ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଦୟା ଦେକାଇବା ଲକ୍‌ମନର୍‌ କେଡେକ୍‌ ନିକ କରମ୍‌,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 5:7">କାଇକେବଇଲେ ସେମନ୍‌କେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ଦୟା କର୍‌ସି ।<verse eid="MAT 5:7" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="8" style="v" sid="MAT 5:8" />ମନ୍‌ ବିତ୍‌ରେ ନିର୍‌ମଲ୍‌ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନର୍‌ କେଡେକ୍‌ ନିକ କରମ୍‌,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 5:8">କାଇକେବଇଲେ ସେମନ୍‌କେ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଦର୍‌ସନ୍‌ ମିଲ୍‌ସି ।<verse eid="MAT 5:8" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="9" style="v" sid="MAT 5:9" />ସାନ୍ତିର୍‌ ପାଇ କାମ୍‌ କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନର୍‌ କେଡେକ୍‌ ନିକ କରମ୍‌,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 5:9">କାଇକେବଇଲେ ସେମନ୍‌ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ପିଲାଟକି ବଲି ନାମାଇ ଅଇବାଇ ।<verse eid="MAT 5:9" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="10" style="v" sid="MAT 5:10" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୫:୧୦ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="1PE 3:14">୧ ମ ପିତର୍‌ ୩:୧୪</ref>
      </char>
    </note>ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ମନ୍‍ କଲା ଇସାବେ କାମ୍‌ କରି ଦୁକ୍‌ କସ୍‌ଟ ପାଇବାଇ, ସେମନର୍‌ କେଡେକ୍‌ ନିକ କରମ୍‌,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 5:10">କାଇକେବଇଲେ ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ତାକର୍‌ଟା ।<verse eid="MAT 5:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MAT 5:11" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୫:୧୧ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="1PE 4:14">୧ ମ ପିତର୍‌ ୪:୧୪</ref>
      </char>
    </note>“ମକେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କର୍‌ବାର୍‍ ଲାଗି ତମ୍‌କେ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ନିନ୍ଦା ଆରି କସ୍‌ଟ ଦେବାଇ, ଆରି ଚୁଚାଇ ତମର୍‌ ବିରୁଦେ ମିଚ୍‌ କାତା କଇବାଇ, ନିଜ୍‌କେ କେଡେ କରମର୍‌ ଲକ୍‌ ବଲି ମନେ କରା । <verse eid="MAT 5:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 5:12" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୫:୧୨ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="ACT 7:52">ପେରିତ୍‌ ୭:୫୨</ref></char></note>ସାର୍‌ଦା ଅଇ ସାର୍‌ଦାଇ ରୁଆ, କାଇକେବଇଲେ ସର୍‌ଗେ ତମର୍‌ ପାଇ ବଡ୍‌ ପୁରୁସ୍‌କାର୍‌ ସଙ୍ଗଇଲା ଆଚେ । ମନେରକା ସେନ୍ତାରି ତମର୍‌ ଆଗ୍‌ତୁ ରଇଲା ବବିସତ୍‍ବକ୍‍ତାମନ୍‍ ମିସା ଦୁକ୍‌ପାଇ ରଇଲାଇ ।”<verse eid="MAT 5:12" /></para>
  <para style="s1">ନୁନ୍‌ ଆରି ଉଜଲ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 9:50">ମାର୍‌କ ୯:୫୦</ref>; <ref loc="LUK 14:34-35">ଲୁକ୍‌ ୧୪:୩୪-୩୫</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MAT 5:13" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୫:୧୩ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MRK 9:50">ମାର୍‌କ ୯:୫୦</ref>; <ref loc="LUK 14:34">ଲୁକ୍‌ ୧୪:୩୪</ref>,<ref loc="LUK 14:35">୩୫</ref></char>
    </note>“ତମେ ସବୁ ମୁନୁସ୍‌ ଜାତିର୍‌ପାଇ ନୁନ୍‌ ପାରା । ମାତର୍‌ ନୁନ୍‌ ଜଦି ସୁଆଦ୍‌ ଆରାଇସି, ତେବେ ସେଟା କେନ୍ତି କରିଆ ଅଇସି ? ସେଟା ଆରି କାଇ କାମେ ନ ଆସେ, ତେବେ ତାକେ ବାଇରେ ପିଙ୍ଗି ଦେବାଇ ଆରି ସେଟା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ମାଣ୍ଡି ପାକାଇବାଇ ।”<verse eid="MAT 5:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MAT 5:14" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୫:୧୪ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="JHN 8:12">ଜଅନ୍‌ ୮:୧୨</ref>;<ref loc="JHN 9:5">୯:୫</ref></char>
    </note>ତମେ ଗୁଲାଇ ଜଗତର୍‌ ପାଇ ଉଜଲ୍‌ ପାରା । ଜନ୍‌ ଗଡ୍‌ ଡଙ୍ଗର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ତିଆର୍‌ ଅଇଲାଆଚେ, ସେଟା କେବେ ମିସା ଲୁଚି ରଇ ନାପାରେ । <verse eid="MAT 5:14" /><verse number="15" style="v" sid="MAT 5:15" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୫:୧୫ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MRK 4:21">ମାର୍‌କ ୪:୨୧</ref>; <ref loc="LUK 8:16">ଲୁକ୍‌ ୮:୧୬</ref>;<ref loc="LUK 11:33">୧୧:୩୩</ref></char></note>କେ ମିସା ବତି ଡସାଇକରି ଆଣ୍ଡିଡାବି ନ ସଙ୍ଗଅତ୍‌ । ସେଟା ବତିକୁଦ୍‌ରା ଉପ୍‌ରେ ସଙ୍ଗଇବାଇ ଆରି ଗରେ ରଇଲା ସବୁ ଲକ୍‌କେ ଉଜଲ୍‌ ଦେଇସି । <verse eid="MAT 5:15" /><verse number="16" style="v" sid="MAT 5:16" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୫:୧୬ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="1PE 2:12">୧ ମ ପିତର୍‌ ୨:୧୨</ref> </char></note>ସେନ୍ତାରିସେ ତମର୍‌ ଉଜଲ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ଟାନେ ଉଜଲ୍‌ ଡିସ । ସେନ୍ତାର୍‌ଆଲେ ତମର୍‌ ସତ୍‌କାମ୍‌ ଦେକି ସେମନ୍‌ ସର୍‌ଗେ ରଇବା ବାବା ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଡାକ୍‌ପୁଟା କର୍‌ବାଇ ।<verse eid="MAT 5:16" /></para>
  <para style="s">ରିତି ନିତି</para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MAT 5:17" />“ମୁଇ ମିସା, କରିରଇବା ନିୟମ୍‌ କି ବାବବାଦିମନର୍‌ ଦରମ୍‌ ସାସ୍‌ତର୍‌ ବୁଡାଇବାକେ ଆସିଆଚି ବଲି ବାବା ନାଇ । ମୁଇ ସେଟା ବୁଡାଇବାକେ ଆସିନାଇ ମାତର୍‌ ସିଦ୍‌ କର୍‌ବାକେ ଆସିଆଚି । <verse eid="MAT 5:17" /><verse number="18" style="v" sid="MAT 5:18" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୫:୧୮ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 16:17">ଲୁକ୍‌ ୧୬:୧୭</ref></char></note>ମନେରକିରୁଆ, ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି ସରଗ୍‌ ଆରି ଦର୍‌ତନି ତବିର୍‌ ଅଇ ରଇବା ଜାକ ମସାର୍‌ ନିୟମର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଚିନ୍‌ ମିସା ନ ବୁଡେ । ସବୁ ବିସଇ ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ନ ଅଇତେ ଏ ସବୁ ନ ଗଟେ । <verse eid="MAT 5:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 5:19" />ତେବର୍‌ପାଇ ଜେ ମିସା ନିୟମ୍‌ ତେଇ ରଇବା ସବୁଟାନେଅନି ସାନ୍‌ ଆଦେସ୍‌ ନ ମାନେ ଆରି ସେନ୍ତି କର୍‌ବାକେ ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସିକାଇସି, ସେ ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ ସବୁର୍‌ଟାନେଅନି ସାନ୍‌ ଲକ୍‌ ବଲି ଏଜାଇଅଇସି । ମାତର୍‌ ଜେ ନିୟମର୍‌ ସବୁ ବିସଇର୍‌ ସାନ୍‌ ଆଦେସ୍‌ ମାନ୍‌ସି ଆରି ସେଟା ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସିକାଇସି, ସେ ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ ବଡ୍‌ ଲକ୍‌ ବଲି ଏଜାଇଅଇସି । <verse eid="MAT 5:19" /><verse number="20" style="v" sid="MAT 5:20" />କାଇକେବଇଲେ ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, ସାସ୍‌ତର୍‌ ସିକାଉମନ୍‌ ଆରି ପାରୁସିମନର୍‌ତେଇଅନି ଅଦିକ୍‌ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ରଇ, ପର୍‌ମେସରର୍‌ ମନ୍‍ କଲା ଇସାବେ, କାମ୍‌ କଲେସେ ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ ଜାଇପାରାସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 5:20" /></para>
  <para style="s1">ରିସା ଅଇବା ବିସଇ ନେଇ ସିକିଆ</para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MAT 5:21" />“ତମେ ସୁନି ଆଚାସ୍‌ ଜେ, ପୁର୍‌ବେଅନି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କୁଆଅଇଲା ଆଚେ, ଲକ୍‌କେ ମରାଇବାର୍‌ ନାଇ । ଆରି ଜେ ମରାଇସି ବଇଲେ ସେ ବିଚାର୍‌ କରାଇଅଇସି । <verse eid="MAT 5:21" /><verse number="22" style="v" sid="MAT 5:22" />ମାତର୍‌ ମୁଇ କଇଲିନି, ଜେ ମିସା ବାଇକେ ରିସା ଅଇସି, ତାକେ ସବାଟାନେ ବିଚାର୍‌ନା କରାଅଇସି । ଜେ ବାଇକେ ଏ ବେକାର୍‌ଟାସେ ବଲି କଇସି, ତାକେ ବଡ୍‌ ସବାଟାନେ ବିଚାର୍‌ନା କର୍‌ବାକେ ଆନ୍‌ବାଇ, । ଆରି ଜେ ବାଇକେ ଏ ବକୁଆଟାସେ ବଲି କଇସି, ତାର୍‌ପାଇ ନରକର୍‌ ଜଇଟାନେ ପିଙ୍ଗାଇଅଇବା ବିପଦ୍‌ ଆଚେ । <verse eid="MAT 5:22" /><verse number="23" style="v" sid="MAT 5:23" />ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ତମେ ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ବେଦି ଟାନେ ନିଜର୍‌ ଦାନ୍‌ ଦେଲା ବେଲେ, ତେଇ ତମର୍‌ ବିରୁଦେ ତମର୍‌ ବାଇର୍‌ କାଇମିସା କାତା ଆଚେ ବଲି ମନେ ଏତାଇଲୁସ୍‍, <verse eid="MAT 5:23" /><verse number="24" style="v" sid="MAT 5:24" />ସେନ୍ତି ବଇଲେ ବେଦିଲଗେ ବଲିଦେବାଟା ସଙ୍ଗଇଦେଇ ବାରିଜା, ଆଗେ ନିଜର୍‌ ବାଇ ସଙ୍ଗ୍‌ ମିସା, ତାର୍‌ ପଚେ ଆସି ତମର୍‌ ବଲି ଦିଆସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 5:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MAT 5:25" />ଜଦି କେ ତମର୍‌ ବିରଦେ ତମ୍‌କେ ବିଚାର୍‌ କର୍‌ବା ଜାଗାଇ ଜିବାକେ ବାଦିଅ କର୍‌ସି ବଇଲେ, ବିଚାର୍‌ ଜାଗାଇ ଜିବା ଆଗ୍‌ତୁ, ବେଲ୍‌ ରଇତେସେ ତାର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ରାଜି ଅ । ନଇଲେ ବିଚାର୍‌ କର୍‌ବା ଜାଗାଇ କେଟିଗାଲେ, ସେ ତମ୍‌କେ ବିଚାର୍‌କରୁକେ ସର୍‌ପି ଦେଇସି ଆରି ଅଇପାରେ ବିଚାର୍‌ କରୁ ତମ୍‌କେ ବନ୍ଦି ଗରେ ନେବାକେ ଜମାନ୍‌କେ ସର୍‌ପି ଦେଇସି ।<verse eid="MAT 5:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MAT 5:26" />ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ତମର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଟିକ୍‌ ଅଇଲା ଜରିମନାର୍‌ ସାରାସାରି ଅଣା ମିସା ନ ଦେବା ଜାକ, ତେଇଅନି କୁଲାସ୍‌ ନ ଉଆସ୍‌ ।<verse eid="MAT 5:26" /></para>
  <para style="s1">ବେସିଆ କାମ୍‌ ବିସଇ ନେଇ ସିକିଆ</para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MAT 5:27" />“ବେସିଆ କାମ୍‌ କରାନାଇ, ତମେ ପୁରୁବେ ଅନି ଏ ଆଦେସ୍‌ ସୁନି ଆସିଆଚାସ୍‌ । <verse eid="MAT 5:27" /><verse number="28" style="v" sid="MAT 5:28" />ମାତର୍‌ ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, ଜେ ମିସା ବିନ୍‌ ମାଇଜିକେ ବେସିଆକାମ୍‌ ଇସାବେ ଆଁକି ଦେକ୍‌ସି, ସେ ତାର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ମନେ ମନେ ବେସିଆ କାମର୍‌ ଅପ୍‌ରାଦ୍‌ କଲାଆଚେ । <verse eid="MAT 5:28" /><verse number="29" style="v" sid="MAT 5:29" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୫:୨୯ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 18:9">ମାତିଉ ୧୮:୯</ref>; <ref loc="MRK 9:47">ମାର୍‌କ ୯:୪୭</ref></char></note>ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ତମର୍‌ ଉଜାବାଟର୍‌ ଆଁକିର୍‌ ଲାଗି ତମେ ପାପ୍‌କରିଆଚାସ୍‌, ତେବେ ସେଟା ବେଟି ପିଙ୍ଗି ଦିଆସ୍‌, କାଇକେ ବଇଲେ ତମର୍‌ ସବୁ ଗାଗଡ୍‌ ନର୍‌କେ ଜିବା ବାଦୁଲେ ଗଟେକ୍‌ ଆଁକି ନସ୍‌ଟ ଅଇବାଟା ତମର୍‌ପାଇ ନିକ । <verse eid="MAT 5:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 5:30" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୫:୩୦ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 18:8">ମାତିଉ ୧୮:୮</ref>; <ref loc="MRK 9:43">ମାର୍‌କ ୯:୪୩</ref></char></note>ଜଦି ତମର୍‌ ଉଜା ଆତ୍‌ ତମ୍‌କେ ପାପ୍‌ କାମ୍‌ କରାଇଲାନି ବଇଲେ, ସେଟା କାଟି ପିଙ୍ଗି ଦିଆସ୍‌, କାଇକେ ବଇଲେ ତମର୍‌ ସବୁ ଗାଗଡ୍‌ ନର୍‌କେ ଜିବା ବାଦୁଲେ ଗଟେକ୍‌ ଆତ୍‌ ନସ୍‌ଟ ଅଇବାଟା ନିକ ।”<verse eid="MAT 5:30" /></para>
  <para style="s1">ଚାଡାମେଲା ବିସଇ ନେଇ ସିକିଆ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 19:9">ମାତିଉ ୧୯:୯</ref>; <ref loc="MRK 10:11">ମାର୍‌କ ୧୦:୧୧</ref>,<ref loc="MRK 10:12">୧୨</ref>; <ref loc="LUK 16:18">ଲୁକ୍‌ ୧୬:୧୮</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MAT 5:31" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୫:୩୧ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 19:7">ମାତିଉ ୧୯:୭</ref>; <ref loc="MRK 10:4">ମାର୍‌କ ୧୦:୪</ref></char>
    </note>“ଜଦି କେ ମିସା ନିଜର୍‌ ମାଇଜିକେ ଚାଡିଦେବାକେ ମନ୍‍ କଲାନି, ସେ ତାକେ ରାଜିନାମା ପତର୍‌ ଲେକି ଚାଡିଦେଅ । ଏ ସିକିଆ ତମେ ଆଗ୍‌ତୁ ପାଇଆଚାସ୍‌ । <verse eid="MAT 5:31" /><verse number="32" style="v" sid="MAT 5:32" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୫:୩୨ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 19:9">ମାତିଉ ୧୯:୯</ref>; <ref loc="MRK 10:11">ମାର୍‌କ ୧୦:୧୧</ref>,<ref loc="MRK 10:12">୧୨</ref>; <ref loc="LUK 16:18">ଲୁକ୍‌ ୧୬:୧୮</ref>; <ref loc="1CO 7:10">୧ମ କରନ୍ତିୟ ୭:୧୦</ref>,<ref loc="1CO 7:11">୧୧</ref></char></note>ମାତର୍‌ ମୁଇ କଇଲିନି, ଜେକି ନିଜର୍‌ ମାଇଜିକେ ବେସିଆ କାମ୍‌ ଚାଡି ଅଲ୍‌ଗା ଦସ୍‌ ଦାରି ଚାଡ୍‌ସି, ସେ ତାକେ ପାଦ୍‌ରି କରାଇବା ଅପରାଦେ ଦସିଅଇସି, ଆରି ଜେକି ଚାଡ୍‌ଲା ମାଇଜିକେ ବିବା ଅଇସି, ସେ ପାଦ୍‌ରା ଅଇସି ।”<verse eid="MAT 5:32" /></para>
  <para style="s1">ପର୍‌ମାନ୍‌ ବିସଇ ନେଇ ସିକିଆ</para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MAT 5:33" />“ତମେ ପୁରୁବ୍‌ କାଲେଅନି ଏ ସିକିଆ ସୁନି ଆଇଲାସ୍‌ନି, ପର୍‌ମାନ୍‌ ବାଙ୍ଗା ନାଇ । ପର୍‌ମେସରର୍‌ ମୁଆଟେ ଜନ୍‌ ପର୍‌ମାନ୍‌ କରିଆଚାସ୍‌ ସେଟା ପୁରାପୁରୁନ୍‌ କରା । <verse eid="MAT 5:33" /><verse number="34" style="v" sid="MAT 5:34" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୫:୩୪ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="JAS 5:12">ଜାକୁବ ୫:୧୨</ref>; </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 23:22">ମାତିଉ ୨୩:୨୨</ref></char></note>ମାତର୍‌ ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି ସପତ୍‌ କର୍‌ବା ବେଲେ ପର୍‌ମାନ୍‌ ନିୟମ୍‌ ପାକାଆ ନାଇ । ସରଗ୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ରାନ୍‌ ପାକାଆ ନାଇ, କାଇକେବଇଲେ ସେଟା ପର୍‌ମେସରର୍‌ ବସ୍‍ବା ଜାଗା । <verse eid="MAT 5:34" /><verse number="35" style="v" sid="MAT 5:35" />ଦର୍‌ତନିର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ରାନ୍‌ ପାକାଆ ନାଇ, କାଇକେବଇଲେ, ସେଟା ପର୍‌ମେସରର୍‌ ପାଦ୍‌ ସଙ୍ଗଇବା ଜାଗା । ଜିରୁସାଲାମ୍‌ ଗଡର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ମିସା ରାନ୍‌ ପାକାଇବାଟା ଟିକ୍ ନାଇ, କାଇକେବଇଲେ ସେଟା ରାଜାମନର୍‌ ରାଜା ରଇବା ଜାଗା । <verse eid="MAT 5:35" /><verse number="36" style="v" sid="MAT 5:36" />ଆରି ନିଜର୍‌ ମୁଣ୍ଡ୍‌ ଚିଇ କରି ପର୍‌ମାନ୍‌ କରାନାଇ, କାଇକେବଇଲେ ତମେ, ତେଇର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଚେଣ୍ଡି ଦବ୍‌ଲା କି କାଲିଆ କରିନାପାରାସ୍‌ । <verse eid="MAT 5:36" /><verse number="37" style="v" sid="MAT 5:37" />ମାତର୍‌ ତମେ ପର୍‌ମାନ୍‌ ନିୟମ୍‌ ନ କରି, ତର୍‍ ଉଁ କାତା ଉଁ ଅ, ନାଇ କାତା ନାଇ ଅ, ଇତିଅନି ଆରି ଅଦିକ୍‌ କାତା କଇ ପର୍‌ମାନ୍‌ କର୍‌ବାଟା ସଇତାନର୍‌ଟାନେଅନି ଆଇଲାଟା ।”<verse eid="MAT 5:37" /></para>
  <para style="s">ଇଁସାତଲା ବିସଇ ନେଇ ସିକିଆ</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 6:30">ଲୁକ୍‌ ୬:୩୦</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="38" style="v" sid="MAT 5:38" />“ଏ କାତା ତମେ ସୁନିଆଚାସ୍‌, ଆକିର୍‌ ବାଦୁଲେ ଆଁକି ଆରି ଦାତର୍‌ ବାଦୁଲେ ଦାତ୍‌, <verse eid="MAT 5:38" /><verse number="39" style="v" sid="MAT 5:39" />ମାତର୍‌ ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, ତମର୍‌ ବିରଦେ କେ ଅନିଆଇ କାମ୍‌ କଲେ, ତାକେ ସୁଜାଇବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କରା ନାଇ, ଜେ ତମର୍‌ ଉଜା ଗାଲେ ଚାପଡ୍‌ ମାର୍‌ସି, ତାକେ ଆରି ଗଟେକ୍‌ ଚାପ୍‌ଡା ମାର୍‌ବାକେ ଡେବ୍‌ରି ଗାଲ୍‌ ମିସା ଦେକାଇ ଦିଆସ୍‌ । <verse eid="MAT 5:39" /><verse number="40" style="v" sid="MAT 5:40" />କେ ଜଦି ତମର୍‌ସଙ୍ଗ୍‌ ବିରଦ୍‌ କରି ବିଚାର୍‌ ଲଗେ ଦାବିକରି ତମର୍‌ କାମିଜ୍‌ ନେବାକେ ମନ୍‍ କର୍‌ସି, ତାକେ ଚାଦର୍‌ ମିସା ଦେଇ ପାକାଆ । <verse eid="MAT 5:40" /><verse number="41" style="v" sid="MAT 5:41" />ସନିଅମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଅନି, କେ ମିସା ତମ୍‌କେ ତାର୍‌ ବଜ୍‌ ବୁଆଇ କରି ଗଟେକ୍‌ କିଲମିଟର୍‌ ଜୁ ଆକା ବଇଲେ, ତମେ ତାର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଦୁଇ କିଲମିଟର୍‌ ଜା । <verse eid="MAT 5:41" /><verse number="42" style="v" sid="MAT 5:42" />କେ ଜଦି ତମ୍‌କେ କାଇଆଲେ ଜିନିସ୍‌ ମାଙ୍ଗ୍‌ସି ବଇଲେ, ମନା ନ କରି ତାକେ ଦିଆସ୍‌ । କେ ମିସା କାଇଆଲେ ଉଦାର୍‌ ମାଙ୍ଗ୍‌ଲେ ତାକେ ଦିଆସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 5:42" /></para>
  <para style="s1">ସତ୍‌ରୁକେ ଆଲାଦ୍‌ କରା</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 6:27-28">ଲୁକ୍‌ ୬:୨୭-୨୮</ref>,<ref loc="LUK 6:32-36">୩୨-୩୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="43" style="v" sid="MAT 5:43" />“ମଇତର୍‌କେ ଆଲାଦ୍‌ କରା ଆରି ତମର୍‌ ସତ୍‌ରୁକେ ଗିନ୍‌ କରା । ଏ ସିକିଆ ତମେ ପୁର୍‌ବେଅନି ସୁନି ଆଚାସ୍‌ । <verse eid="MAT 5:43" /><verse number="44" style="v" sid="MAT 5:44" />ମାତର୍‌ ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, ସତ୍‌ରୁମନ୍‌କେ ଆଲାଦ୍‌ କରା, ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ ତମ୍‌କେ କସ୍‌ଟ ଦେଲାଇନି, ତାକର୍‌ପାଇ ପାର୍‌ତନା କରା । <verse eid="MAT 5:44" /><verse number="45" style="v" sid="MAT 5:45" />ଏଟା କଲେ ସରଗର୍‌ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ପିଲା ବଲି ଚିନାପଡ୍‌ସା । କାଇକେ ବଇଲେ ପର୍‌ମେସର ବଲ୍‌ କାରାପ୍‌ ଦୁଇ ଲକର୍‌ ପାଇ ମିସା ବେଲର୍‍ ଉଜଲ୍‍ ଦେଲାନି, ଆରି ଦରମ୍‌ ରଇବା, ଦରମ୍‌ ନ ରଇବା ସବୁର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ବର୍‌ସା ମାରାଇଲାନି । <verse eid="MAT 5:45" /><verse number="46" style="v" sid="MAT 5:46" />ତେବେ, ତମ୍‌କେ ଆଲାଦ୍‌ କର୍‌ବା ଲକ୍‌କେ ଆଲାଦ୍‌ କଲେ, ପର୍‌ମେସର୍‌ ତମ୍‌କେ କାଇକେ ପୁରୁସ୍‌କାର୍‌ ଦେଇସି ? ସିସ୍‌ତୁ ମାଙ୍ଗ୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ମିସା ସେନ୍ତି କର୍‌ବାଇ । <verse eid="MAT 5:46" /><verse number="47" style="v" sid="MAT 5:47" />ତମେ ଜଦି ନିଜର୍‌ ନିଜର୍‌ ବାଇମନ୍‌କେସେ ଜୁଆର୍‌ କର୍‌ସା, ତେବେ ଆରି ଅଦିକ୍‌ କାଇଟା କଲାସ୍‌ନି ? ବିସ୍‌ବାସ୍‍ ନକଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ମିସା ସେଟା କର୍‌ବାଇ । <verse eid="MAT 5:47" /><verse number="48" style="v" sid="MAT 5:48" />ସେଟାର୍‌ ପାଇ ତମର୍‌ ସରଗର୍‌ ବାବା ଜେନ୍ତାର୍‌ ସିଦ୍‌, ତମେ ମିସା ସେନ୍ତାର୍‌ ସିଦ୍‌ ଅଇବା ଦର୍‌କାର୍‌ ।”<verse eid="MAT 5:48" /></para>
  <chapter eid="MAT 5" />
  <chapter number="6" style="c" sid="MAT 6" />
  <para style="s1">ଦାନ୍‌ ବିସଇନେଇ ସିକିଆ</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 6:1" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୬:୧ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 23:5">ମାତିଉ ୨୩:୫</ref>
      </char>
    </note>ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଦେକାଇଅଇବାକେ ସବୁର୍‌ ମୁଆଟେ ନିକ କାମ୍‌ କରାନାଇ । ସେଟା କଲେ ସର୍‌ଗେ ରଇବା ତମର୍‌ ବାବାର୍‌ ଟାନେଅନି ପୁରୁସ୍‌କାର୍‌ ନ ପାଆସ୍‌ ।<verse eid="MAT 6:1" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="MAT 6:2" />ତେବେ ଗଟେକ୍‌ ଗରିବ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଦାନ୍‌ ଦେବା ବେଲେ କୁଟିଆଲ୍‌ମନର୍‌ ପାରା ଦେକାଇ ନ ଉଆ । ସେମନ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ତେଇ ଅନି ଡାକ୍‌ପୁଟା ପାଇବାକେ ପାର୍‌ତନା ଗରେ ଆରି ସାଇ ମଜାଇ ଦାନ୍‌ଦରମ୍‌ ଦେକାଇବାଇ । ମୁଇ ସତ୍‌ କଇଲିନି ଜେ, ସେମନ୍‌ ଇତିଅନି ସେମନର୍‌ ବୁତି ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ପାଇସାରି ଆଚତ୍‌ । <verse eid="MAT 6:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 6:3" />ମାତର୍‌ ତମେ ଅବାବେ ରଇଲା ଲକ୍‌କେ ସାଇଜ କଲାବେଲେ, ଏନ୍ତାରି କରା, ଜେନ୍ତିକି ତମର୍‌ ଲଗର୍‍ ମଇତର୍‌ ମିସା ଏ କାତା ନାଜାନ । <verse eid="MAT 6:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 6:4" />ତମର୍‌ ଏ ଦାନ୍‌ ଲୁଚ୍‌ତେ ଅଇରଇଲେ ମିସା ସବୁ ଦେକ୍‌ବା ବାବା ପର୍‌ମେସର୍‌ ସେଟା ଦେକି ତମ୍‌କେ ପୁରୁସ୍‌କାର୍‌ ଦେଇସି ।<verse eid="MAT 6:4" /></para>
  <para style="s1">ପାର୍‌ତନା ବିସଇ ନେଇ ସିକିଆ</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 11:2-4">ଲୁକ୍‌ ୧୧:୨-୪</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MAT 6:5" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୬:୫ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 18:10-14">ଲୁକ୍‌ ୧୮:୧୦-୧୪</ref>
      </char>
    </note>ପାର୍‌ତନା କର୍‌ବା ବେଲେ କୁଟିଆଲ୍‌ ବିସ୍‌ବାସିମନର୍‌ ପାରା ଉଆନାଇ । କାଇକେ ବଇଲେ ସେମନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଦେକାଇ ଅଇବାକେ ପାର୍‌ତନା ଗର୍‌ମନ୍‌କେ ଆରି ଗାଉଁର୍‌ ମଜା ଡାଣ୍ଡେ ଟିଆ ଅଇକରି ପାର୍‌ତନା କର୍‌ବାକେ ମନ୍‌ କର୍‌ବାଇ । ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ସେମନ୍‌ ନିଜର୍‌ ନିଜର୍‌ ପୁରୁସ୍‌କାର୍‌ ପାଇଲାଇବେ । <verse eid="MAT 6:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 6:6" />ମାତର୍‌ ତମେ ପାର୍‌ତନା କର୍‌ବାକେ ତମର୍‌ ବାକ୍‌ରାଇ ଜାଇ, କାକେ ନ ଦେକାଇଅଇତେ ପୁରିକରି କାପାଟ୍‌ ଡାବିଅଇଦିଆସ୍‌ ଆରି ନ ଡିସାଇ ଅଇବା ତମର୍‌ ସର୍‌ଗର୍‌ ବାବାର୍‌ ଲଗେ ପାର୍‌ତନା କରା । ତମେ ଲୁଚ୍‌ତେ ଜାଇଟା କର୍‌ସା, ସେଟା ଦେକି ତମର୍‌ ବାବା ତମ୍‌କେ ପୁରୁସ୍‌କାର୍‌ ଦେଇସି ।<verse eid="MAT 6:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="MAT 6:7" />ପାର୍‌ତନା କର୍‌ବା ବେଲେ ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ନ କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନର୍‌ ପାରା ଅରତ୍‌ ନଇଲା କାତା ତର୍‌କେ ତର୍‌ କଇ ଆଉଲି ନ ଉଆ, ବେସି ପର୍‌ ପାର୍‌ତନା କଲେ ସେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ସୁନ୍‌ସି ବଲି, ସେମନ୍‌ ମନେ ବାବ୍‌ବାଇ । <verse eid="MAT 6:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 6:8" />ସେମନର୍‌ ପାରା ଉଆ ନାଇ । ତମେ ମାଙ୍ଗ୍‌ବା ଆଗ୍‌ତୁ ଜାଇଟା ଦର୍‌କାର୍‌, ତମର୍‌ ସରଗର୍‌ ବାବା ପର୍‌ମେସର୍‌ ସେଟା ସବୁ ଜାନ୍‍ସି । <verse eid="MAT 6:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 6:9" />ସେଟାର୍‌ ପାଇ ତମେ ଏନ୍ତାରି ପାର୍‌ତନା କର୍‌ବାର୍‌ ଆଚେ ।</para>
  <para style="q1" vid="MAT 6:9">ଏ ଆମର୍‌ ସରଗର୍‌ ବାବା,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 6:9">ତମର୍‌ ସୁକଲ୍‌ ନାଉଁ ଡାକ୍‍ପୁଟା ପାଅ ।<verse eid="MAT 6:9" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="10" style="v" sid="MAT 6:10" />ତମର୍‌ ସାସନ୍‌ ଆସ । ସର୍‌ଗେ ତମର୍‌ ମନ୍‍ କଲାଟା ଜେନ୍ତାରି ସିଦ୍‌ ଅଇଲାନି,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 6:10">ଏ ରାଇଜେ ମିସା ସେନ୍ତାରି ତମେ ମନ୍‍ କଲାଟା ସିଦ୍‌ ଅ ।<verse eid="MAT 6:10" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="11" style="v" sid="MAT 6:11" />ଆଜି ଆମ୍‌କେ ଦର୍‌କାର୍‌ ରଇଲା କାଦି କାଇବାକେ ଦିଆ ।<verse eid="MAT 6:11" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="12" style="v" sid="MAT 6:12" />ଆମର୍‌ ବିରଦେ ଦସ୍‌ କରିରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ</para>
  <para style="q2" vid="MAT 6:12">ଆମେ ଜେନ୍ତାର୍‌ କେମା କଲୁନି, ସେନ୍ତାରି ଆମର୍‌ ସବୁ ଦସ୍‌ କେମା କରା ।<verse eid="MAT 6:12" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="13" style="v" sid="MAT 6:13" />ବେସି କସ୍‌ଟ ରଇବା ପରିକା ଆମ୍‍କେ ମୁରଚ୍‍ବାକେ ଦିଆ ନାଇ,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 6:13">ମାତର୍‌ କାରାପ୍‌ କାମେଅନି ରକିଆ କରା</para>
  <para style="q1" vid="MAT 6:13">ଜେନ୍ତିକି ତମର୍‌ ରାଇଜ୍‌, ତମର୍‌ ବପୁ,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 6:13">ଆରି ଡାକ୍‌ପୁଟା ସବୁ ଜୁଗେଜୁଗେ ତମର୍‌ ଅଇକରି ରଅ<note caller="+" style="f"><char style="fr" closed="false">୬:୧୩ </char><char style="ft" closed="false">ଏ ବାକିଅ ପୁର୍‌ନା ପାଣ୍ଡୁ ଲିପି ଟାନେ ନାଇ</char></note> । ଆମେନ୍‌ !<verse eid="MAT 6:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MAT 6:14" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୬:୧୪ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MRK 11:25">ମାର୍‌କ ୧୧:୨୫</ref>,<ref loc="MRK 11:26">୨୬</ref></char>
    </note>“ତମର୍‌ ବିରଦେ ଦସ୍‌ କରିରଇବା ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଜଦି ତମେ କେମା କର୍‌ସା, ତମର୍‌ ସରଗର୍‌ ବାବା ପର୍‌ମେସର୍‌ ମିସା ତମ୍‌କେ କେମା କର୍‌ସି । <verse eid="MAT 6:14" /><verse number="15" style="v" sid="MAT 6:15" />ମାତର୍‌ ତମେ ଜଦି ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କେମା ନ କରାସ୍‌, ସରଗର୍‌ ବାବା ମିସା ତମେ କରିରଇବା ପାପ୍‌ଦସ୍‌ କେମା ନ କରେ ।”<verse eid="MAT 6:15" /></para>
  <para style="s1">ଉପାସ୍‌ ରଇବା ବିସଇ ନେଇ ସିକିଆ</para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 6:16" />“ଉପାସ୍‌ କର୍‌ବା ବେଲେ ଦରମ୍‌ ବଲି ଦେକାଇଅଇଲା ଲକର୍‌ ପାରା ବାଇରେ ସପାସୁତର୍‌ ଅଇବାଟା ଚାଡିଦେବାର୍‌ ନାଇ । ସେମନ୍‌ ଉପାସ୍‌ କଲୁନି ବଲି ଲକର୍‌ ଲଗେ ଦେକାଇ ଅଇବାକେ ସେନ୍ତାରି କର୍‌ବାଇ । ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ସେମନ୍‌ ଏନ୍ତି କର୍‌ବାର୍‌ ଲାଗି ନିଜର୍‌ ପୁରୁସ୍‌କାର୍‌ ସବୁ ପାଇଲାଇବେ । <verse eid="MAT 6:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 6:17" />ମାତର୍‌ ତମେ ଉପାସ୍‌ କର୍‌ବା ବେଲେ, ମୁଣ୍ଡେ ଚିକନ୍‌ଲାଗାଇ ଅଇ ସପା ସୁତ୍‌ରା ରୁଆ । <verse eid="MAT 6:17" /><verse number="18" style="v" sid="MAT 6:18" />ଜେନ୍ତିକି ଉପାସ୍‌ କଲାସ୍‌ନି ବଲି ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ନାଜାନତ୍‌ । ମାତର୍‌ ତମର୍‌ ନ ଡିସ୍‌ବା ବାବା ସବୁ କାତା ଜାନେ । ତମେ ଲୁଚ୍‌ତେ ଜାଇଟା କର୍‌ସା, ସେଟା ଦେକି ତମ୍‌କେ ପୁରୁସ୍‌କାର୍‌ ଦେଇସି ।”</para>
  <para style="s1" vid="MAT 6:18">କରିରଇବା କାମ୍‌</para>
  <para style="r" vid="MAT 6:18">(<ref loc="LUK 12:33-34">ଲୁକ୍‌ ୧୨:୩୩-୩୪</ref>)</para>
  <para style="p" vid="MAT 6:18">। <verse eid="MAT 6:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 6:19" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୬:୧୯ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="JAS 5:2">ଜାକୁବ ୫:୨</ref>,<ref loc="JAS 5:3">୩</ref></char></note>“ଏ ଦୁନିଆଇ ନିଜର୍‌ପାଇ ଦନ୍‌ ଅର୍‌ଜା ନାଇ । ଇତି ସଙ୍ଗଇଲା ଦନ୍‌ ଅଲ୍‌ମା କାଇ ଚିଲମ୍‌ ଦାର୍‌ସି ଆରି ଚର୍‌ମନ୍‌ କତି କାଣା କରି ଚରାଇନେବାଇ । <verse eid="MAT 6:19" /><verse number="20" style="v" sid="MAT 6:20" />ସର୍‌ଗେ ତମର୍‌ ପାଇ ଏନ୍ତାରି ଦନ୍‌ ଅର୍‌ଜି ସଙ୍ଗୁଆ । ତେଇ ଅଲ୍‌ମା ଆରି ଚିଲମ୍‌ ନ ଦାରେ । ଆରି ଚର୍‌ମନ୍‌ ମିସା କତି କାଣାକରି ଚରାଇ ନେଇ ନାପାରତ୍‌ । ଜାଗ୍‌ରତ୍‌ ! <verse eid="MAT 6:20" /><verse number="21" style="v" sid="MAT 6:21" />କାଇକେବଇଲେ ଜନ୍‌ଟାନେ ତମର୍‌ ଦନ୍‌, ତେଇସେ ତମର୍‌ ମନ୍‌ ।”<verse eid="MAT 6:21" /></para>
  <para style="s1">ଗାଗଡର୍‌ ଉଜଲ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 11:34-36">ଲୁକ୍‌ ୧୧:୩୪-୩୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 6:22" />“ତମର୍‌ ଆଁକି ଅଇଲାନି ଗାଗଡର୍‌ ବତି । ଜେଡେବେଲା ଆଁକି ନିର୍‌ମଲ୍‌ ରଇସି, ତେବେ ତମର୍‌ ଗୁଲାଇ ଗାଗଡ୍‌ ମିସା ଉଜଲ୍‌ ବର୍‌ତି ଅଇରଇସି । <verse eid="MAT 6:22" /><verse number="23" style="v" sid="MAT 6:23" />ମାତର୍‌ ଜେବେ ତମର୍‌ ଆଁକି ନସିରଇସି, ତେବେ ସବୁ ଗାଗଡ୍‌ ଆନ୍ଦାର୍‌ ଅଇସି । ତେବର୍‌ପାଇ ତମର୍‌ ମନ୍‌ ବିତ୍‌ରର୍‌ ଉଜଲ୍‌ ଜେବେ ଆନ୍ଦାର୍‌ ଅଇସି, ତେବେ ସେ ଆନ୍ଦାର୍‌ କେଡେକ୍‌ ବଡ୍‌ ବିପଦ୍‌ ।”<verse eid="MAT 6:23" /></para>
  <para style="s1">ପର୍‌ମେସର୍‌ ଆରି ଦନ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 16:13">ଲୁକ୍‌ ୧୬:୧୩</ref>; <ref loc="LUK 12:22-31">ଲୁକ୍‌ ୧୨:୨୨-୩୧</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MAT 6:24" />“କେ ମିସା ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ଦୁଇଟା ସାଉକାରର୍‌ ସେବାକରି ନାପାରେ । ସେ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ ମାନ୍‌ସି ଆରି ଗଟେକ୍‍ ଲକ୍‌କେ ଗିନ୍‌ କର୍‌ସି । ନଇଲେ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କର୍‌ସି ଆରି ଗଟେକ୍‍ ଲକ୍‌କେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ନ କରେ । ତମେ ଏକାତର୍‌ ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ଆରି ଡାବୁକାସୁକେ ସେବାକରି ନାପାରାସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 6:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MAT 6:25" />ଏଟାର୍‌ପାଇ ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, ବଁଚ୍‌ବାକେ କାଇଟା କାଇବୁବେ ? ଆରି ଗାଗଡର୍‌ ପାଇ କାଇଟା ପିନ୍ଦ୍‌ବୁ ? ବଲି ବାବି ଚିନ୍ତା କରାନାଇ । କାଦିର୍‌ତେଇଅନି ଜିବନ୍‌, ଆରି ବସ୍‌ତର୍‌ ତେଇଅନି ଗାଗଡ୍‌ ମୁକିଅ ଆଚେ ।<verse eid="MAT 6:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MAT 6:26" />ଚଡଇମନ୍‌କେ ଦେକା, ସେମନ୍‌ ନ ବୁନତ୍‌ କି ନ କାଟତ୍‌, କି କଲ୍‌କିତେଇ ନ ସଙ୍ଗଅତ୍‌, ଅଇଲେ ମିସା ସରଗର୍‌ ବାବା ସେମନ୍‌କେ କାଇବାପାଇ ଜାଗାଇଲାନି । ତମେ କାଇ ସେମନର୍‌ତେଇଅନି ମୁକିଅ ନୁଆସ୍‌ କି ? <verse eid="MAT 6:26" /><verse number="27" style="v" sid="MAT 6:27" />ବଁଚ୍‌ବା ପାଇ ବଲି ନିଜେ ଚିନ୍ତାକରି ବିକଲ୍‌ ଅଇ ଜେ ତାର୍‌ କଣ୍ଡେକ୍‌ ମିସା ବଁଚ୍‍ବା ଦିନ୍‍ ପାର୍‌ସି କି ? ନାଇ ନାପାରେ ।<verse eid="MAT 6:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MAT 6:28" />ବସ୍‌ତର୍‌ ପାଇ କାଇକେ ବିକଲ୍‌ ଅଇଲାସ୍‌ନି ? ଦେକା, ବନର୍‌ ପୁଲ୍‌ମନ୍‌ କେନ୍ତି ବଡ୍‌ଲାଇନି, ସେମନ୍‌ କାମ୍‌ଦାମ୍‌ କରତ୍‌ ନାଇ କି ନିଜର୍‌ ପାଇ ବସ୍‌ତର୍‌ ତିଆର୍‌ କରତ୍‌ ନାଇ, <verse eid="MAT 6:28" /><verse number="29" style="v" sid="MAT 6:29" />ମାତର୍‌ ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, ରାଜା ସଲ୍‌ମନ୍‌ ତାର୍‌ ସବୁ ଦନ୍‌ ସଁପତି ସଙ୍ଗ୍‍ ମିସା ଏ ପୁଲ୍‌ ପାରା ସୁନ୍ଦର୍‌ ବସ୍‌ତର୍‌ କେବେ ପିନ୍ଦି ନ ରଇଲା । <verse eid="MAT 6:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 6:30" />ଆଜି ପଦାଇ ରଇଲା ଗାଁସ୍‌ କାଲିକେ ନ ମିସା ରଏ । କାଟିକରି ଜଇଟାନେ ପଡାଇଦେବାଇ । ଏଲେମିସା ତାକେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ଏନ୍ତି ସୁନ୍ଦର୍‌ ବେସ୍‌ ଦେଇସି, ତେବେ ଏ ଅଲପ୍‌ ବିସ୍‌ବାସିମନ୍‌, ସେ ବାଇଦରେ ତମ୍‌କେ ଅଦିକ୍‌ ନିମାନ୍‌ ବସ୍‌ତର୍‌ ନ ଦେଏ କି ? ଦେଇସିସେ ।<verse eid="MAT 6:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MAT 6:31" />ଏଟାର୍‌ ପାଇ କାଇଟା କାଇବି ? ଆରି କାଇଟା ପିଇବି ? ଆରି କାଇଟା ଅଡ୍‌ବି ବଲି ଚିନ୍ତା କରାନାଇ । <verse eid="MAT 6:31" /><verse number="32" style="v" sid="MAT 6:32" />କାଇକେବଇଲେ ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ନାଜାନ୍‌ଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଏ ସବୁ କଜିବୁଲ୍‌ବାଇ । ଆରି ଏ ସବୁ ବିସଇ ଜେ ତମ୍‌କେ ଲଡା, ସେଟା ତମର୍‌ ସରଗର୍‌ ବାବା ଜାନେ । <verse eid="MAT 6:32" /><verse number="33" style="v" sid="MAT 6:33" />ମାତର୍‌ ତମେ ତାର୍‌ ରାଇଜ୍‌ ଆରି ସେ ତମର୍‌ଟାନେଅନି କାଇଟା ମନ୍‍ କଲାନି, ସେ ବିସଇ କଜା । ସେନ୍ତାର୍‌ କଲେ, ସେ ତମ୍‌କେ ଲଡାକେ ଆଇବା ସବୁ ବିସଇ ଜାଗାଇ ଦେଇସି । <verse eid="MAT 6:33" /><verse number="34" style="v" sid="MAT 6:34" />ଆରି, କାଲିକର୍‌ ପାଇ ଚିନ୍ତା କରାନାଇ, କାଇକେବଇଲେ କାଲିକର୍‌ ଚିନ୍ତା କାଲିକେ କରା । ଜନ୍‌ ଦିନର୍‌ କସ୍‌ଟ, ସେଦିନର୍‌ପାଇ ଅଦିକ୍‌ ଅଇସି ।<verse eid="MAT 6:34" /></para>
  <chapter eid="MAT 6" />
  <chapter number="7" style="c" sid="MAT 7" />
  <para style="s1">ବିନ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଦସ୍‌ ଦାର୍‌ବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 6:37-38">ଲୁକ୍‌ ୬:୩୭-୩୮</ref>,<ref loc="LUK 6:41-42">୪୧-୪୨</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 7:1" />ବିନ୍‌ ଲକର୍‌ ଦସ୍‌ କଜି ବୁଲାନାଇ । ତାକର୍‌ ବିଚାରର୍‌ ଦସ୍‌ ନ ଦାର୍‌ଲେ, ପର୍‌ମେସର୍‌ ତମର୍‌ ଦସ୍‌ ନ ଦାରେ । <verse eid="MAT 7:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 7:2" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୭:୨ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MRK 4:24">ମାର୍‌କ ୪:୨୪</ref></char></note>କାଇକେବଇଲେ ତମେ ବିନ୍‌ ଲକର୍‌ ଦସ୍‌ ଜେନ୍ତି ବିଚାର୍‌ କର୍‌ତେରଇସା, ସେନ୍ତାରିସେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ତମର୍‌ ବିଚାର୍‌ କର୍‌ସି । ତମେ ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଜନ୍‌ ନିୟମ୍‌ କର୍‌ସା, ପର୍‌ମେସର୍‌ ତମ୍‌କେ ସେ ନିୟମ୍‌ କର୍‌ସି । <verse eid="MAT 7:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 7:3" />ତମର୍‌ ଆଁକିତେଇ ବଡ୍‌ କାଚ୍‌ରା ରଇଲେ ମିସା, କାଇକେ ତମର୍‌ ବାଇର୍‌ ଆଁକିଟାନେ ରଇବା କାଚ୍‌ରା, ନିକସଙ୍ଗ୍‍ ଦେକ୍‌ଲାସ୍‌ନି ? <verse eid="MAT 7:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 7:4" />ନିଜର୍‌ ଆଁକିତେଇ ବଡ୍‌ କାଚ୍‌ରା ରଉରଉ ତମେ କାଇ ସାଆସେ ତମର୍‌ ବାଇର୍‌ ଆଁକିତେଇ ରଇବା କାଚ୍‌ରା ବାର୍‌କରାଇ ଦେବି ବଲି କଇଲାସ୍‌ନି ? <verse eid="MAT 7:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 7:5" />ଏରେ କୁଟିଆଲ୍‌ମନ୍‌ ! ଆଗେ ନିଜର୍‌ ଆଁକିତେଇ ରଇଲା କାଚ୍‌ରା ବାର୍‌କରାଇ ପାକା, ତାର୍‌ ପଚେ ନିଜର୍‌ ବାଇର୍‌ ଆଁକିତେଇ ରଇବା କାଚ୍‌ରା ବାର୍‌କରାଇବାକେ ନିମାନ୍‌ କରି ଦେକି ପାରାସ୍‌ ।<verse eid="MAT 7:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MAT 7:6" />ସୁକଲ୍‌ ଦିନ୍‌ସୁ କୁକୁର୍‌ମନ୍‌କେ ଦିଆସ୍‌ ନାଇ, ସେମନ୍‌ ପାସ୍‌ଲିକରି ତମ୍‌କେ ଚାବିପାକାଇବାଇ । ଗୁସ୍‌ରି ମନର୍‌ ମୁଆଟେ ମୁକ୍‌ତା ପାକାଆ ନାଇ, ସେମନ୍‌ ମୁକ୍‌ତାର୍‌ ମୁଲିଅ ନ ବୁଜିକରି ମାଣ୍ଡିପାକାଇବାଇ ।<verse eid="MAT 7:6" /></para>
  <para style="s1">ମାଙ୍ଗା, କଜା ଆରି କାପାଟେ ମାରା</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 11:9-13">ଲୁକ୍‌ ୧୧:୯-୧୩</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="MAT 7:7" />ମାଙ୍ଗା, ତେବେ ତମ୍‌କେ ଦିଆଅଇସି । କଜା, ତେବେ ମିଲାଇସା, କାପାଟେ ମାରା କାପାଟ୍‌ ଉଗାଡି ଅଇସି । <verse eid="MAT 7:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 7:8" />ଜେ ମାଙ୍ଗ୍‌ସି, ତାକେ ଦିଆଅଇସି, ଜେ କଜ୍‍ସି, ସେ ମିଲାଇସି, ଜେ କାପାଟେ ମାର୍‌ସି ତାର୍‌ପାଇ କାପାଟ୍‌ ଉଗାଡି ଦିଆଅଇସି ।<verse eid="MAT 7:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MAT 7:9" />ତମର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଏନ୍ତାରି ବାବା କେ ଆଚେ କି ? ତମର୍‌ ପିଲା ଜଦି ରୁଟି ମାଙ୍ଗ୍‌ଲେ, ତାକେ ପାକ୍‌ନା ଦେଇସା ? <verse eid="MAT 7:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 7:10" />ନଇଲେ ସେ ମାଚ୍‌ ମାଙ୍ଗ୍‌ଲେ ତାକେ ସାଁପ୍‌ ଦେଇସା ?<verse eid="MAT 7:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MAT 7:11" />ତମେ କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌ ଅଇରଇଲେ ମିସା ନିଜର୍‌ ପିଲାମନ୍‌କେ ନିକନିକ ଜିନିସ୍‌ ଦେଇସା । ସେନ୍ତାରିସେ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସରଗର୍‌ ବାବାକେ ମାଙ୍ଗ୍‌ବାଇ ସେ ସେମନ୍‌କେ ଆରି କେତେ ନିକନିକ ଜିନିସ୍‌ ଦେଇସି ।<verse eid="MAT 7:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MAT 7:12" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୭:୧୨ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 6:31">ଲୁକ୍‌ ୬:୩୧</ref>
      </char>
    </note>“ତମର୍‌ ପାଇ ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଜାଇଟା କରତ୍‌ ବଲି ମନ୍‍ କଲାସ୍‌ନି, ସେନ୍ତାରି ତମେ ବିନ୍‌ ଲକର୍‌ ପାଇ କରା । ଏଟା ଅଇଲାନି ମସା ଦେଇରଇବା ନିୟମ୍‌ ଆରି ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାମନର୍‌ ସିକିଆର୍‌ ଅରତ୍‌ ।”<verse eid="MAT 7:12" /></para>
  <para style="s1">ଚିପଙ୍ଗା ଦୁଆର୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 6:43">ଲୁକ୍‌ ୬:୪୩</ref>,<ref loc="LUK 6:44">୪୪</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MAT 7:13" />“ଚିପଙ୍ଗା ଦୁଆର୍‌ ବାଟେ ଜାଆ । କାଇକେବଇଲେ ବିନାସ୍‌ କର୍‌ବାକେ ନେବା ନର୍‌କେ ଜିବା ବାଟ୍‌ ଅସାର୍‌ ଆରି ସୁବିଦାର୍‍ଟା । କେତେ କେତେ ଲକ୍‌ ସେ ବାଟେ ଜିବାଇ । <verse eid="MAT 7:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 7:14" />ମାତର୍‌ ନ ସାର୍‌ବା ଜିବନେ ମିସି ରଇଲା ବାଟ୍‌, ଚିପଙ୍ଗା ଆରି ଜିବାଟା ବେସି କସ୍‌ଟ । ଉନା ଲକ୍‌ ସେ ବାଟ୍‌ କଜି କଜି ମିଲାଇବାଇ ।”<verse eid="MAT 7:14" /></para>
  <para style="s1">ଗଚ୍‌ ଆରି ତାର୍‌ ପଲ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 6:43-44">ଲୁକ୍‌ ୬:୪୩-୪୪</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 7:15" />“ଟକାବଣ୍ଡା କର୍‌ବା ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାମନର୍‌ ତେଇଅନି ଜାଗର୍‌ତା ଅଇରୁଆ, ସେମନ୍‌ ବାଇରେ ମେଣ୍ଡା ପାରା ଡିସ୍‌ବାଇ ମାତର୍‌ ତାକର୍‌ ମନ୍‌ ବିତ୍‌ରେ ବାଲିଆଡୁର୍‌କାମନର୍‌ ପାରା । <verse eid="MAT 7:15" /><verse number="16" style="v" sid="MAT 7:16" />ସେମନର୍‌ କର୍‌ବା କାମ୍‌ ଦେକି ତମେ ସେମନ୍‌କେ ଚିନିପାରାସ୍‌ । କାଟା ବୁଟାଇ ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ନ ପଲେ କି କାଟାକଲି ବୁଟାଇ ଡୁମ୍‌ରି ପଲ୍‌ ନ ଦାରେ । <verse eid="MAT 7:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 7:17" />ନିକ ଗଚେ ନିକ ପଲ୍‌ ଦାର୍‌ସି, ବାନିଆ ଗଚର୍‌ ପଲ୍‌ ବାନିଆ ସେ । <verse eid="MAT 7:17" /><verse number="18" style="v" sid="MAT 7:18" />ନିକ ଗଚେ ବାନିଆ ପଲ୍‌ ନ ପଲେ କି ବାନିଆ ଗଚେ ନିକ ପଲ୍‌ ଅଇନାପାରେ । <verse eid="MAT 7:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 7:19" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୭:୧୯ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 3:10">ମାତିଉ ୩:୧୦</ref>; <ref loc="LUK 3:9">ଲୁକ୍‌ ୩:୯</ref></char></note>ନିକ ପଲ୍‌ ନ ଦାର୍‌ଲେ ସେ ଗଚ୍‌ କାଟି କରି ଜଇଟାନେ ପାକାଇଅଇସି । <verse eid="MAT 7:19" /><verse number="20" style="v" sid="MAT 7:20" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୭:୨୦ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 12:33">ମାତିଉ ୧୨:୩୩</ref></char></note>ସେନ୍ତାରି ସେ ଟକାବଣ୍ଡା କର୍‌ବା ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାମନର୍‌ କାମ୍‌ କର୍‌ବାଟାନେ ଅନି ତମେ ସେମନ୍‌କେ ଚିନିପାରାସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 7:20" /></para>
  <para style="s1">ମୁଇ ତମ୍‌କେ ନାଜାନି</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 13:25-27">ଲୁକ୍‌ ୧୩:୨୫-୨୭</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MAT 7:21" />ମକେ ମାପ୍‌ରୁ, ମାପ୍‌ରୁ ବଲି ଡାକ୍‌ବା ଲକ୍‌ମନର୍‌ତେଇ ଅନି ସବୁ ଲକ୍‌ ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ କେଟିନାପାରତ୍‌ । ମାତର୍‌ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସରଗର୍‌ ବାବା ମନ୍ କଲା ଇସାବେ ଚଲାଚଲ୍‍ତି କର୍‌ବାଇ, ସେମନ୍‍ସେ ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ କେଟ୍‍ବାଇ ।<verse eid="MAT 7:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 7:22" />ମାପ୍‌ରୁର୍‌ ବିଚାର୍‌ କର୍‌ବା ଦିନ୍‌ କେଟ୍‌ଲେ କେତେ କେତେ ଲକ୍‌ ମକେ କଇବାଇ, ଏ ମାପ୍‌ରୁ, ତମର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ଆମେ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ସୁବ୍‌କବର୍‌ ଜାନାଇ ଆଚୁ । ତମର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ଡୁମାମନ୍‌କେ କେଦି ଆଚୁ ଆରି କେତେକ୍‌ କାବାଅଇଜିବା କାମ୍‌ମନ୍‌ କରିଆଚୁ । <verse eid="MAT 7:22" /><verse number="23" style="v" sid="MAT 7:23" />ସେଡ୍‌କି ବେଲେ ମୁଇ ସେମନ୍‌କେ କଇବି, ନାଇ, ମୁଇ ତମ୍‌କେ ନାଜାନି । କରାପ୍‍କାମ୍‍ କର୍‍ବା ଲକ୍‍ମନ୍‍, ମର୍‌ଲଗେ ରୁଆନାଇ ।<verse eid="MAT 7:23" /></para>
  <para style="s1">ଦୁଇଟା ଗର୍‌ ବାନ୍ଦୁମନ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 6:47-49">ଲୁକ୍‌ ୬:୪୭-୪୯</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MAT 7:24" />“ଜେ ମର୍‌ କାତା ସୁନି, ସେ ଇସାବେ ଚାଲ୍‌ସି, ସେ ବଡ୍‌ ରାଙ୍ଗ୍‌ନି ପାକ୍‌ନା ଉପ୍‌ରେ ଗର୍‌ କର୍‌ବା ଗିଆନ୍‌ଲକର୍‌ ପାରା । <verse eid="MAT 7:24" /><verse number="25" style="v" sid="MAT 7:25" />ଅପର୍‌ବଲ୍‌ ବର୍‌ସା ମାର୍‌ଲାକେ ଗାଡ୍‌ ଉଚ୍‌ଲି ଗାଲା ଆରି ସେ ଗର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ବେସି ପବନ୍‌ ଦାର୍‌ଲା । ମାତର୍‌ ସେ ଗର୍‌ ବସ୍‌ଲେ ନାଇ । କାଇକେ ବଇଲେ ସେଟା ପାକ୍‌ନା ଉପ୍‌ରେ ତିଆର୍‌ ଅଇରଇଲା ।”<verse eid="MAT 7:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MAT 7:26" />“ମାତର୍‌ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ମର୍‌ କାତା ସୁନିକରି ମିସା ସେ ଇସାବେ ଚଲାଚଲ୍‌ତି ନ କରତ୍‌, ସେମନ୍‌ ବାଲି ଗାଦି ଉପ୍‌ରେ ଗର୍‌ ତିଆର୍‌ କରି ରଇବା ବକୁଆ ଲକ୍‍ ପାରା । <verse eid="MAT 7:26" /><verse number="27" style="v" sid="MAT 7:27" />ଅପର୍‌ବଲ୍‌ ବର୍‌ସା ଅଇଲାକେ ଗାଡ୍‌ ପୁରି ଉଚଲ୍‌ଲା, ଜବର୍‌ ବାଉଦୁକା ଆଇଲା ଆରି ଗର୍‌ କୁରୁପ୍‌ନାସ୍‌ ଅଇଗାଲା । ସେ କୁରୁପ୍‌ନାସ୍‌ ଅଇଲାଟା କେଡେ ଇନସ୍‌ତା ରଇଲା ! ”<verse eid="MAT 7:27" /></para>
  <para style="s1">ଜିସୁର୍‌ ଅଦିକାର୍‌ ବିସଇ ନେଇ ସିକିଆ</para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MAT 7:28" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୭:୨୮ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MRK 1:22">ମାର୍‌କ ୧:୨୨</ref>; <ref loc="LUK 4:32">ଲୁକ୍‌ ୪:୩୨</ref></char>
    </note>ସାରାସାରି ଜାକ ଜିସୁ ସିକିଆ ଦେବାଟାନେ ଏ ସବୁ କାତା ସୁନିକରି ଲକ୍‌ମନ୍‌ କାବା ଅଇଗାଲାଇ । <verse eid="MAT 7:28" /><verse number="29" style="v" sid="MAT 7:29" />ସେ ବିନ୍‌ବିନ୍‌ ସାସ୍‌ତର୍‌ ସିକାଉମନର୍‌ ପାରା ନ ସିକାଇକରି ନିଜର୍‌ ଅଦିକାର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ସିକାଇତେ ରଇଲା ।<verse eid="MAT 7:29" /></para>
  <chapter eid="MAT 7" />
  <chapter number="8" style="c" sid="MAT 8" />
  <para style="s1">ଜିସୁ ଗଟେକ୍‌ ବଡ୍‌ ରଗିକେ ନିକ କଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 1:40-45">ମାର୍‌କ ୧:୪୦-୪୫</ref>; <ref loc="LUK 5:12-16">ଲୁକ୍‌ ୫:୧୨-୧୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 8:1" />ଜିସୁ ଡଙ୍ଗ୍‌ରେ ଅନି ଉତ୍‌ରି ଆଇଲା ଦାପ୍‌ରେ, ବେସି ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତାର୍‌ ପଚେ ପଚେ ଇଣ୍ଡ୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 8:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 8:2" />ସେବେଲେ ଗଟେକ୍‌ ବଡ୍‌ ରଗି ଜିସୁର୍‌ ମୁଆଟେ ଆସି ମାଣ୍ଡିକୁଟା ଦେଇ କଇଲା, “ଏ ମାପ୍‌ରୁ, ତମେ ଜଦି ମନ୍‍ କଲାସ୍‌ନି ବଇଲେ ମକେ ସୁକଲ୍‌ କରି ପାରାସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 8:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MAT 8:3" />ତେଇ ଜିସୁ ଆତ୍‌ ଲାମାଇ ତାକେ ଚିଇ କଇଲା, “ମୁଇ ମନ୍‍ କଲିନି, ସୁକଲ୍‌ ଅ ।” ଜିସୁ ଏତ୍‌କି କଇଲା ଦାପ୍‌ରେ ସେ ଲକ୍‌ ବଡ୍‌ ରଗେଅନି ନିକ ଅଇଲା । <verse eid="MAT 8:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 8:4" />ଜିସୁ ତାକେ କଇଲା, “ସୁନ୍‌, ତୁଇ କେନ୍ତିଅଇ ନିକ ଅଇଲୁସ୍‌, ଏ କାତା କାକେ ମିସା କ ନାଇ, ମାତର୍‌ ସିଦା ପୁଜାରିର୍‌ ଲଗେ ଜାଇକରି ନିଜ୍‌କେ ଦେକାଇ ଅ, ଆରି ତୁଇ ନିକ ଅଇ ଆଚୁସ୍‌ ବଲି ସବୁ ଲକର୍‌ ଟାନେ ଜାନାଇଅଇବାକେ ମସାର୍‌ ନିୟମ୍‌ ଇସାବେ ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ସର୍‌ପିଦେସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 8:4" /></para>
  <para style="s1">ଜିସୁ ରମିୟ ସନିଅମନର୍‌ ମୁକିଅର୍‌ ଗତିଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାକେ ନିକ କଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 7:1-10">ଲୁକ୍‌ ୭:୧-୧୦</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MAT 8:5" />ଜିସୁ କପର୍‌ନାଉମ୍‌ ସଅରେ କେଟ୍‌ଲା । ସେଦାପ୍‌ରେ ଗଟେକ୍‌ ରମିୟ ସନିଅମନର୍‌ ମୁକିଅ ତାକେ ବେଟ୍‌ ଅଇକରି ବାବୁଜିଆ କରି କଇଲା । <verse eid="MAT 8:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 8:6" />“ଏ ମାପ୍‌ରୁ, ମର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଗତିଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ଅଚ୍‌ନାଇ ଡୁଲିକରି ବେସି କସ୍‌ଟ ପାଇଲାନି ଉଟେ ନାଇ, ବସେ ନାଇ ।”<verse eid="MAT 8:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="MAT 8:7" />ଜିସୁ ତାକେ କଇଲା, “ମୁଇ ଆସି ତାକେ ନିକ କର୍‌ବି ।”<verse eid="MAT 8:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="MAT 8:8" />ମାତର୍‌ ମୁକିଅ କଇଲା, “ନାଇ ମାପ୍‌ରୁ ତମେ ଜେ ମର୍‌ଗରେ ପାଦ୍‌ ପାକାଇସା, ଏଟାର୍‌ପାଇ ମର୍‍ ଅଦିକାର୍‍ ନଇ । ତମେ ପଦେକ୍‌ କଇଦିଆ, ମର୍‌ ଗତିଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ନିକ ଅଇଜାଇସି । <verse eid="MAT 8:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 8:9" />କାଇକେବଇଲେ ମୁଇ ମର୍‌ ଉପ୍‌ରର୍‌ ଅଦିକାରିର୍‌ ତଲେ କାମ୍‌ କଲିନି, ଅଇଲେ ମିସା ମର୍‌ ତଲେ କେତେ କେତେ ସନିଅମନ୍‌ ଆଚତ୍‌ । ସେମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ଜଦି ମୁଇ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଜାଆ ବଲି ଆଦେସ୍‌ ଦେଲେ, ସେ ଜାଇସି । ବିନ୍‌ଟାକେ ଆଉ ବଲି କଇଲେ ସେ ଆଇସି । ସେନ୍ତିସେ ମର୍‌ ଗତି ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାକେ ଏଟା କର୍‌ ବଲି କଇଲା ଦାପ୍‌ରେ ସେ ସେଟା କର୍‌ସି ।”<verse eid="MAT 8:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MAT 8:10" />ଜିସୁ ଏଟା ସୁନି କାବା ଅଇଗାଲା, ଆରି ତାର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ଆଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କଇଲା, “ମୁଇ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ଇସ୍‌ରାଏଲ୍‌ ବିତ୍‌ରେ କନ୍‌ ଲକର୍‌ଟାନେ ମିସା ଏ ଲକର୍‌ ପାରା ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ମୁଇ ଦେକିନାଇ । <verse eid="MAT 8:10" /><verse number="11" style="v" sid="MAT 8:11" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୮:୧୧ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 13:29">ଲୁକ୍‌ ୧୩:୨୯</ref></char></note>ଏ କାତା ତମର୍‌ ମନେ ର, ପୁରୁବ୍‌ ଆରି ପସ୍‌ଚିମ୍‌ ବାଟର୍‌ ଦେସେଅନି କେତେ କେତେ ଲକ୍‌ ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ ଆସି ଅବ୍‌ରାଆମ୍ ଇସାକ୍‌ ଆରି ଜାକୁବର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ବଜିତେଇ ଗଟେକ୍‌ଟାନେ କାଇବାକେ ବସ୍‌ବାଇ । <verse eid="MAT 8:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 8:12" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୮:୧୨ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 22:13">ମାତିଉ ୨୨:୧୩</ref>;<ref loc="MAT 25:30">୨୫:୩୦</ref>; <ref loc="LUK 13:28">ଲୁକ୍‌ ୧୩:୨୮</ref></char></note>ମାତର୍‌ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ ପୁର୍‍ବାର୍‍ ରଇଲାଇ, ସେମନ୍‌କେ ବାଇରର୍‌ ଆନ୍ଦାରେ ପିଙ୍ଗା ଅଇସି । ତେଇ ସେମନ୍‌ ଦାଁତ୍‌ ମୁଣ୍ଡ୍‌ କାତ୍‌ରି ମାରିଚପିଅଇ କାନ୍ଦ୍‌ବାଇ ।” <verse eid="MAT 8:12" /><verse number="13" style="v" sid="MAT 8:13" />ଜିସୁ ସନିଅମନର୍‌ ମୁକିଅକେ କଇଲା, “ତୁଇ ଏବେ ଗରେ ଜା । ତୁଇ ଜେନ୍ତି ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କଲୁସ୍‌ନି ସେନ୍ତାରିସେ ଅଇସି ।” ସମାନ୍‌ ସେ ବେଲାଇସେ ତାର୍‌ ଗତିଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ନିକ ଅଇଗାଲା ।<verse eid="MAT 8:13" /></para>
  <para style="s1">ଜିସୁ କେତେ କେତେ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ନିକ କଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 1:29-34">ମାର୍‌କ ୧:୨୯-୩୪</ref>; <ref loc="LUK 4:38-41">ଲୁକ୍‌ ୪:୩୮-୪୧</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MAT 8:14" />ଜିସୁ ପିତରର୍‌ ଗରେ ଜାଇ ତାର୍‌ ସାତ୍‌ରି ଜର୍‌ଅଇକରି ଅଚ୍‌ନାଇ ଡୁଲି ରଇବାଟା ଦେକ୍‌ଲା । <verse eid="MAT 8:14" /><verse number="15" style="v" sid="MAT 8:15" />ସେ ପିତରର୍‌ ସାତ୍‌ରିର୍‌ ଆତେ ଚିଇଲା ଦାପ୍‌ରେ ତାର୍‌ ଜର୍‌ ଚାଡିଗାଲା । ଆରି ସେ ଉଟିକରି ଜିସୁର୍‌ ସେବା କର୍‌ବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲା ।<verse eid="MAT 8:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 8:16" />ସଞ୍ଜ୍‌ ଅଇଲାକେ ଲକ୍‌ମନ୍‌, କେତେକ୍‌ କେତେକ୍‌ ଡୁମା ଦାରିରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ଆନ୍‌ଲାଇ । ତାର୍‌ ପଦେକ୍‌ କାତା କଇଲା ଦାପ୍‍ରେସେ ଡୁମା ଆତ୍‌ମାମନ୍‌କେ ବାର୍‌କରାଇଦେଲା ଆରି ରଗି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ନିକ କଲା । <verse eid="MAT 8:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 8:17" />ଏଟା କଲାର୍‌ ଲାଗି ଜିସୁ ଜିସାଇୟ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା ଜାନାଇ ରଇଲାଟା ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ସିଦ୍‌କଲା । ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା କଇରଇଲା “ଆମର୍‌ ଦୁକାସୁକା ସବୁ ନିଜେ ନେଲା ଆରି ଆମର୍‌ ଜର୍‌ଦୁକା ବଇଲା ।”<verse eid="MAT 8:17" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଜିବା ବିସଇ</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 9:57-62">ଲୁକ୍‌ ୯:୫୭-୬୨</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MAT 8:18" />ଜିସୁ ତାର୍‌ ଚାରିବେଟ୍‌ତି ରଇଲା ବେସି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଦେକିକରି ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ଗାଡ୍‌ ସେପାଟ୍‌ ଜିବାକେ କଇଲା । <verse eid="MAT 8:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 8:19" />ତେଇ ଗଟେକ୍‌ ଜିଉଦିମନର୍‌ ସାସ୍‌ତର୍‌ ସିକାଉ ତାର୍‌ ଲଗେ ଆସି କଇଲା, “ଏ ଗୁରୁ ତମେ ଜନ୍‌ ଜାଗାଇ ଗାଲେ ମିସା ମୁଇ ତମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ଆଇବି ।”<verse eid="MAT 8:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MAT 8:20" />ମାତର୍‌ ଜିସୁ ତାକେ କଇଲା, “କଲିଆ ରଇବାକେ ପାଆର୍‌ ଆଚେ, ଆରି ଉଡିବୁଲ୍‌ବା ଚଡଇମନ୍‌ ରଇବାକେ ଗୁଡା ଆଚେ, ମାତର୍‌ ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ, ମକେ ରଇବାକେ ଜାଗା ନାଇ ।”<verse eid="MAT 8:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MAT 8:21" />ଆରି ସିସ୍‌ମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ଗଟେକ୍‌ ସିସ୍‌ କଇଲା, “ଏ ମାପ୍‌ରୁ, ମକେ ପର୍‌ତୁମ୍‌ ମର୍‌ ବାବାକେ ଜାଇ ତପି ଆଇବାକେ ମେଲାନି ଦିଆ ।”<verse eid="MAT 8:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 8:22" />ମାତର୍‌ ଜିସୁ ତାକେ କଇଲା, “ମରିଗାଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ମଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ତପତ୍‌, ତୁଇ ମର୍‌ ପଚେ ପଚେ ଆଉ ।”<verse eid="MAT 8:22" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ବାଉ ପବନ୍‌କେ ତବିର୍‌ କଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 4:35-41">ମାର୍‌କ ୪:୩୫-୪୧</ref>; <ref loc="LUK 8:22-25">ଲୁକ୍‌ ୮:୨୨-୨୫</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MAT 8:23" />ତାର୍‌ ପଚେ ଜିସୁ ଗଟେକ୍‌ ଡଙ୍ଗାଇ ଚଗ୍‌ଲାକେ ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ମିସା ତାର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ଗାଲାଇ । <verse eid="MAT 8:23" /><verse number="24" style="v" sid="MAT 8:24" />ସେ ବେଲା ଅଟାତ୍‌ ସମ୍‌ଦୁରେ ଏନ୍ତି ବାଉପବନ୍‌ ଆଇଲା ଆରି ଉଲ୍‌କାର୍‌ ଲାଗି ଡଙ୍ଗା ପାନିତେଇ ବୁଡିଜିବା ପାରା ଅଇଲା । ମାତର୍‌ ଜିସୁ ଡଙ୍ଗାଇ ସଇଦେଇ ରଇଲା । <verse eid="MAT 8:24" /><verse number="25" style="v" sid="MAT 8:25" />ଆରି ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ଜାଇକରି ତାକେ ଉଟାଇ କଇଲାଇ, “ଏ ମାପ୍‌ରୁ ଆମ୍‌କେ ରକିଆ କର୍‌ । ନଇଲେ ଆମେ ବୁଡି ମରିଜିବୁବେ ।”<verse eid="MAT 8:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MAT 8:26" />ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ଏ ବିସ୍‌ବାସେ ଡାଟ୍‌ ନ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌, ତମେ କାଇକେ ଏତେକ୍‌ ଡରିଗାଲାସ୍‌ନି ?” ଜିସୁ ବାଉପବନ୍‌କେ ଆରି ଲଅଡିକେ ଦମ୍‌କାଇଲା । ତେବର୍‌ପାଇ ବାଉପବନ୍‌ ଆରି ଲଅଡି ତବିର୍‌ ଅଇଗାଲା ।<verse eid="MAT 8:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MAT 8:27" />ଏଟା ଦେକି ସିସ୍‌ମନ୍‌ ବେସି କାବାଅଇଜାଇ ତାକର୍‌ ତାକର୍‌ ବିତ୍‌ରେ କୁଆବଲା ଅଇଲାଇ, “ଏ କେନ୍ତାର୍‌ ଲକ୍‌ ଜେ ବାଉପବନ୍‌ ଆରି ଲଅଡି ମିସା ଆର୍‌ କାତା ମାନ୍‌ଲାଇନି ।”<verse eid="MAT 8:27" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ଦୁଇଟା ଡୁମା ଡସାଇଅଉମନ୍‌କେ ନିକ କଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 5:1-20">ମାର୍‌କ ୫:୧-୨୦</ref>; <ref loc="LUK 8:26-39">ଲୁକ୍‌ ୮:୨୬-୩୯</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MAT 8:28" />ଜିସୁ ଆରି ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଗାଡ୍‌ ସେପାଟର୍‌ ଗଦ୍‌ରିୟ ନାଉଁର୍‌ ଜାଗାଇ କେଟ୍‌ଲା ଦାପ୍‌ରେ, ଦୁଇଟା ଡୁମା ଡସ୍‌ଲା ଲକ୍‌ ତାକେ ବେଟ୍‌ ଅଇଲାଇ । ସେମନ୍‌ ମସନ୍‌ ବିତ୍‌ରେ ରଇତେରଇଲାଇ । ଆରି ସେମନ୍‌ ଏନ୍ତି ରଇଲାଇ ଜେ, ସେ ବାଟେ କେ ମିସା ଆସ୍‌ ଜା ନ ଅଇତେ ରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 8:28" /><verse number="29" style="v" sid="MAT 8:29" />ସେ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ବେସି କିର୍‌କିରି କରି କଇଲାଇ, “ଏ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ପିଲା ଆମର୍‌ ଟାନେ ତର୍‌ କାଇ କାମ୍‌ ଆଚେ ? ବେଲ୍‌ କାଲ୍‌ ନ କେଟ୍‌ତେ ତୁଇ କାଇ ଡଣ୍ଡ୍‌ ଦେବାକେ ଇତି ଆଇଲୁସ୍‌ କି ?”<verse eid="MAT 8:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="MAT 8:30" />ସେବେଲାଇ ସେ ଜାଗାଇଅନି କଣ୍ଡେକ୍‌ ଦୁରିକେ ଗଟେକ୍‌ ବଡ୍‌ ଗୁସ୍‌ରି ମାନ୍ଦା ଚାରାଇତେରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 8:30" /><verse number="31" style="v" sid="MAT 8:31" />କାରାପ୍‌ ଆତ୍‌ମାମନ୍‌ ଜିସୁକେ ଗୁଆରି କରି କଇଲାଇ, “ତୁଇ ଜଦି ଆମ୍‌କେ ଏ ଲକ୍‌ମନର୍‌ତେଇ ଅନି ବାର୍‌କରାଇ ଦେଇସୁ ବଇଲେ ସେ ଗୁସ୍‌ରି ମାନ୍ଦା ବିତ୍‌ରେ ଜିବାକେ, ଆଦେସ୍‌ ଦେ ।”<verse eid="MAT 8:31" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MAT 8:32" />ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ ଜା ! ବଲି କଇଲାକେ କାରାପ୍‌ ଆତ୍‌ମାମନ୍‌ ସେ ଲକ୍‌ମନର୍‌ତେଇଅନି ବାରଇକରି ଗୁସ୍‌ରିମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ପୁର୍‌ଲାଇ । ତେବର୍‌ ପାଇ, ଗୁସ୍‌ରିମନ୍‌ ଟିପେଅନି ଗସ୍‌ରି ସମ୍‌ଦୁରେ ବୁଡି ମଲାଇ ।<verse eid="MAT 8:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MAT 8:33" />ଆରି ତେଇ ଗୁସ୍‌ରି ଚାରାଇତେ ରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ପାଲାଇ କରି ଡୁମା ଡସି ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କାଇକାଇଟା ଅଇଲା ସେଟା ସବୁ କଇଦେଲାଇ । <verse eid="MAT 8:33" /><verse number="34" style="v" sid="MAT 8:34" />ଆରି ସେ ଗଡର୍‌ ସବୁ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁକେ ଦେକ୍‌ବାକେ ଆଇଲାଇ । ସେମନ୍‌ ତାକେ ଦେକିକରି ସେ ଜାଗା ଚାଡି ଜା ବଲି ଗୁଆରି କଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 8:34" /></para>
  <chapter eid="MAT 8" />
  <chapter number="9" style="c" sid="MAT 9" />
  <para style="s">ଜିସୁ ଚେରେଙ୍ଗ୍‌ ରଗିକେ ନିକ କର୍‌ବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 2:1-12">ମାର୍‌କ ୨:୧-୧୨</ref>; <ref loc="LUK 5:17-26">ଲୁକ୍‌ ୫:୧୭-୨୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 9:1" />ଜିସୁ ଡଙ୍ଗାଇ ବସି ଗାଡ୍‌ ସେପାଟେ ରଇଲା ନିଜର୍‌ ଗଡେ ବାଉଡି ଗାଲା । <verse eid="MAT 9:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 9:2" />ଆରି ତେଇ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଚେରେଙ୍ଗ୍‌ ରଗିକେ ବଇକରି ତାର୍‌ ଲଗେ ଆନ୍‌ଲାଇ । ଚେରେଙ୍ଗ୍‌ ରଗି ଅଚ୍‌ନାଇ ସଇରଇଲା । ସେ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ଦେକି ରଗିକେ କଇଲା, “ସାଆସ୍‌ ଦାର୍‌, ତର୍‌ ସବୁ ପାପ୍‌ କେମା ଅଇଗାଲା ।”<verse eid="MAT 9:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MAT 9:3" />ଏ କାତା ସୁନି କେତେଟା ସାସ୍‌ତର୍‌ ସିକାଉମନ୍‌ ତାକର୍‌ ତାକର୍‌ ବିତ୍‌ରେ କାତା ଅଇଲାଇ, “ଏ ଲକ୍‌ କାଇକେ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ନିନ୍ଦା କଲାନି ?”<verse eid="MAT 9:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="MAT 9:4" />ଜିସୁ ତାକର୍‌ ମନର୍‌ ଚିନ୍ତା ଜାନି କଇଲା, “ତମେ ନିଜର୍‌ ନିଜର୍‌ ମନେ କାଇକେ କାରାପ୍‌ ଚିନ୍ତା କଲାସ୍‌ନି ? <verse eid="MAT 9:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 9:5" />‘ତମର୍‌ ପାପ୍‌ସବୁ କେମା ଅଇଗାଲା ବଲି କଇବାଟା ସଅଜ୍‌ କି ଉଟିକରି, ଇଣ୍ଡିଜା ବଲି କଇବାଟା ଅଦିକ୍‌ ସଅଜ୍‌ ?’ <verse eid="MAT 9:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 9:6" />ମାତର୍‌ ଜଗତର୍‌ ପାପ୍‌ କେମା କର୍‌ବାକେ ନର୍‌ପିଲା, ମର୍‌ ଅଦିକାର୍‌ ଆଚେ, ମୁଇ ଏଟା ତମର୍‌ ମୁଆଟେ ଦେକାଇବି ।” ତାର୍‌ ପଚେ ଜିସୁ ଚେରେଙ୍ଗ୍‌ ରଗିକେ କଇଲା, “ଉଟ୍‌, ନିଜର୍‌ ଟାଟି ଦାରି ଗରେ ଉଟିଜା ।”<verse eid="MAT 9:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="MAT 9:7" />ଆରି ସେ ଲକ୍‌ ଉଟିକରି ଗରେ ବାରିଗାଲା । <verse eid="MAT 9:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 9:8" />ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସେଟା ଦେକି କାବା ଅଇଜାଇ ଡରିଗାଲାଇ । ମାତର୍‌ ନର୍‌ ଲକ୍‌କେ ଏନ୍ତାରି ଅଦିକାର୍‌ ଦେଲାର୍‌ ପାଇ ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ଡାକ୍‌ପୁଟା କଲାଇ ।<verse eid="MAT 9:8" /></para>
  <para style="s1">ଜିସୁ ମାତିଉକେ ଡାକ୍‌ଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 2:18-22">ମାର୍‌କ ୨:୧୮-୨୨</ref>; <ref loc="LUK 5:33-39">ଲୁକ୍‌ ୫:୩୩-୩୯</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MAT 9:9" />ଜିସୁ ତେଇଅନି ଉଟି ଜିବାବେଲେ ମାତିଉ ନାଉଁର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ସିସ୍‌ତୁ ମାଙ୍ଗୁକେ, ତାର୍‌ ସିସ୍‌ତୁମାଙ୍ଗୁମନ୍‌ ମାଙ୍ଗ୍‌ବା ଜାଗାଇ ବସିରଇଲାଟା ଦେକି କଇଲା, “ମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ଆଉ ।” ମାତିଉ ସିସ୍‌ତୁମାଙ୍ଗୁମନ୍‌ ମାଙ୍ଗ୍‌ବା ଜାଗାଇଅନି ଉଟି ଜିସୁର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଗାଲା ।<verse eid="MAT 9:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MAT 9:10" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୯:୧୦ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 15:1">ଲୁକ୍‌ ୧୫:୧</ref>,<ref loc="LUK 15:2">୨</ref></char>
    </note>ଜିସୁ ମାତିଉର୍‍ ଗରେ କାଇବାବେଲେ ବେସି ସିସ୍‌ତୁମାଙ୍ଗୁମନ୍‌, ଆରି ପାପି ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତେଇ ଜିସୁ ଆରି ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ବସି କାଇତେ ରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 9:10" /><verse number="11" style="v" sid="MAT 9:11" />ଏଟା ଦେକି ପାରୁସି ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “କାଇକେ ତମର୍‌ ଗୁୁରୁ ସିସ୍‌ତୁମାଙ୍ଗୁମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଆରି ପାପି ଲକ୍‌ମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ବସି କାଇଲାନି ?”<verse eid="MAT 9:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MAT 9:12" />ଜିସୁ କଇଲା, “ନିକ ରଇଲା ଲକର୍‌ ପାଇ ଡାକ୍‌ଦର୍‌ ଲଡା ନାଇ । ମାତର୍‌ ଜର୍‌ଦୁକାର୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ପାଇ ଡାକ୍‌ଦର୍‌ ଲଡା ଆଚେ । <verse eid="MAT 9:12" /><verse number="13" style="v" sid="MAT 9:13" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୯:୧୩ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 12:7">ମାତିଉ ୧୨:୭</ref></char></note>ସାସ୍‌ତରେ ଲେକାଅଇଆଚେ, ମୁଇ ପସୁ ପୁଜ୍‌ବା ବିରୁଟାନେଅନି, ଲକ୍‍ମନ୍‍କେ ଦୟା ଦେକାଇବାଟା ମନ୍‍ କଲିନି। ଏ କାତାର୍‌ ଅରତ୍‌ କାଇଟା ? ଜାଇକରି ବୁଜ୍‌ବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କରା । ମୁଇ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଡାକ୍‌ବାକେ ଆସି ନାଇ, ପାପିମନ୍‌କେ ଡାକ୍‌ବାର୍‌ ଆସିଆଚି ।”<verse eid="MAT 9:13" /></para>
  <para style="s1">କାଇକେ ଉପାସ୍‌ କର୍‌ବାର୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 2:18-22">ମାର୍‌କ ୨:୧୮-୨୨</ref>; <ref loc="LUK 5:33-39">ଲୁକ୍‌ ୫:୩୩-୩୯</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MAT 9:14" />ତାର୍‌ ପଚେ ଦିନେକ୍‌ ଡୁବନ୍‌ ଦେଉ ଜଅନର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ଆସି ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ଆମେ ଆରି ପାରୁସିମନ୍‌ ବେସି ତର୍‌ ଲାକା ଉପାସ୍‌ କଲୁନି, ମାତର୍‌ ତମର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ କାଇଜେ ଉପାସ୍‌ କରତ୍‌ ନାଇ ?”<verse eid="MAT 9:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 9:15" />ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ବିବା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ଜେଡେବେଲେ ଜାକ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ବିବାଗରେ ରଇସି, ସେ ଦିନ୍‌ ଜାକ ସଙ୍ଗର୍‍ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନ୍‌ ଦୁକ୍‌ ନ କରତ୍‌ । ମାତର୍‌ ଜେଡେବଲ୍‌ ବିବା ଅଇବା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାକେ ସଙ୍ଗର୍‍ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନର୍‌ଟାନେଅନି ଦାରିଜିବାଇ, ସେମନ୍‌ ଦୁକ୍‌ କରି ଉପାସ୍‌ କର୍‌ବାଇ ।”<verse eid="MAT 9:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 9:16" />କେ ମିସା ପୁର୍‌ନା ଲୁଗା କାଣା ଅଇଲାଟାନେ, ନୁଆ ଲୁଗାର୍‌ ଗର୍‌ଣ୍ଡା ନ ସିଲାଅତ୍‌, କାଇକେ ବଇଲେ ନୁଆ ଗର୍‌ଣ୍ଡା ପୁର୍‌ନା ଲୁଗାକେ ବେସି ଚିରି ଦେଇସି । <verse eid="MAT 9:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 9:17" />ଆରି, କେ ମିସା ନୁଆ ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ରସ୍‍, ଚାମ୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ତିଆର୍‌ ଅଇଲା ପୁର୍‌ନା ମୁନାଇ ବେସି ଦିନ୍‌ ନ ସଙ୍ଗଅତ୍‌, ସଙ୍ଗଇଲେ ମୁନା ପାଟିଜାଇସି ଆରି ରସ୍‌ ଚିଡ୍‌ତେ ଡାଲି ଅଇଜାଇସି । ସେଟାର୍‌ ପାଇ ନୁଆ ରସ୍‍ ନୁଆ ମୁନାଇ ସଙ୍ଗଇବାଇ । ଏନ୍ତି ସଙ୍ଗଇଲେ ମୁନା ଆରି ରସ୍‌ ଦୁଇଟା ଜାକ ନସ୍‍ଟ ନ ଅଏ ।<verse eid="MAT 9:17" /></para>
  <para style="s">ଜାଇରସର୍‌ ଟକି ଆରି ଜିସୁର୍‌ ପଚିଆ ଜାଲି ଚିଇଲା ମାଇଜି</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 5:21-43">ମାର୍‌କ ୫:୨୧-୪୩</ref>; <ref loc="LUK 8:40-56">ଲୁକ୍‌ ୮:୪୦-୫୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MAT 9:18" />ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ ଏ ସବୁ କାତା କଇଲା ବେଲେ, ଦେକା ଗଟେକ୍‌ ଜିଉଦିମନର୍‌ ପାର୍‌ତନା ଗରର୍‌ ନେତା ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ଆସି ମାଣ୍ଡିକୁଟା ଦେଇ କଇଲା, “ମର୍‌ ଟକି ଏବେସେ ମରିଗାଲା ଆଚେ, ମାତର୍‌ ତୁଇ ଆସି ତାର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଆତ୍‌ ସଙ୍ଗଇଲେ ସେ ବଁଚ୍‍ସି ।”<verse eid="MAT 9:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="MAT 9:19" />ଜିସୁ ଦାପ୍‌ରେ ଉଟିକରି ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଗାଲା ।<verse eid="MAT 9:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MAT 9:20" />ତେଇ ଗଟେକ୍‌ ମାଇଜି ଜିସୁର୍‌ ପଚ୍‌ବାଟେ ଆଇଲା । ତାକେ ବାର ବରସ୍‌ ଜାକ ବନି ଜାଇତେ ରଇବା ରଗ୍‌ ଅଇରଇଲା । ସେ ମାଇଜି ପଚେ ଜାଇ ଜିସୁର୍‌ ଲୁଗା ଚିଇଲା । <verse eid="MAT 9:20" /><verse number="21" style="v" sid="MAT 9:21" />ସେ ମନେ ମନେ ବାବ୍‌ଲା ମୁଇ ତାର୍‌ ପିନ୍ଦ୍‌ଲାଟା ଚିଇଲେ ନିମାନ୍‌ ଅଇଜିବି ।<verse eid="MAT 9:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 9:22" />ମାତର୍‌ ଜିସୁ ପାସ୍‌ଲି କରି ତାକେ ଦେକି କଇଲା, “ଏ ନୁନି, ଡର୍‌ନାଇ ସାଆସ୍‌ ଦାର୍‌, ତର୍‌ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ତକେ ନିମାନ୍‌ କରିଆଚେ ।” ଏତ୍‌କି କଇଲା ଦାପ୍‌ରେ ସେ ମାଇଜି ନିମାନ୍‌ ଅଇଗାଲା । <verse eid="MAT 9:22" /><verse number="23" style="v" sid="MAT 9:23" />ତାର୍‌ ପଚେ ଜିସୁ ଜିଉଦିମନର୍‌ ପାର୍‌ତନା ଗରର୍‌ ମୁକିଆର୍‍ ଗରେ କେଟ୍‌ଲା । ତେଇ ଦନ୍‌କର୍‌ବାକେ ଆସି ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌, ଆରି ବାଜ୍‌ନିଆମନ୍‌ କାନ୍ଦାବୁବା ଅଇବାଟା ଦେକି, <verse eid="MAT 9:23" /><verse number="24" style="v" sid="MAT 9:24" />ଜିସୁ କଇଲା, “ସବୁ ଲକ୍‌ ଇତିଅନି ବାରଇଜା । ଏ ଟକିତା ମରେନାଇ, ସଇଆଚେ ।” ତାର୍‌ କାତା ସୁନି ତେଇ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତାକେ କିଜାଇବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 9:24" /><verse number="25" style="v" sid="MAT 9:25" />ମାତର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ବାର୍‌କଲା ପଚେ ଜିସୁ ବାକ୍‌ରାଇ ଜାଇ ଟକିର୍‌ ଆତେ ଦାରି ତାକେ ଉଟାଇଲା । ଟକି ଦାପ୍‌ରେ ଉଟିକରି ଟିଆଅଇଲା । <verse eid="MAT 9:25" /><verse number="26" style="v" sid="MAT 9:26" />ଏ ଗଟ୍‍ନାର୍‌ କବର୍‌ ସେ ଜାଗାର୍‌ ଗୁଲାଇ ବାଟର୍‌ ଲକ୍‌ ସୁନ୍‌ଲାଇ ।<verse eid="MAT 9:26" /></para>
  <para style="s1">ଜିସୁ ଦୁଇଟା କାଣାକେ ନିକ କଲା</para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MAT 9:27" />ଜିସୁ ସେ ଜାଗାଇଅନି ବାରଇ ଜିବାବେଲେ ଦୁଇଟା କାଣା, ତାର୍‍ ପଚେ ପଚେ ଇଣ୍ଡି ଆଇଲାଇ । ସେମନ୍‌ ଆଉଲି ଅଇକରି କଇବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲାଇ । “ଏ ଦାଉଦ୍‌ ରାଜାର୍‌ ପଅ ! ଆମ୍‌କେ ଦୟା କରା ।”<verse eid="MAT 9:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MAT 9:28" />ଜିସୁ ଗଟେକ୍‌ ଗରେ ଗାଲା ଆରି କାଣାମନ୍‌ ମିସା ତାର୍‌ ପଚ୍‌ ପଚ୍‌ ପୁର୍‌ଲାଇ । ପୁର୍‌ଲାକେ ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ ପାଚାର୍‌ଲା, “ମୁଇ ତମର୍‌ ଆଁକି ନିକ କରି ପାର୍‌ବି ବଲି ତମେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କଲାସ୍‌ନି କି ?” ସେମନ୍‌ କଇଲାଇ “ଉଁ ମାପ୍‌ରୁ ।”<verse eid="MAT 9:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MAT 9:29" />ତାର୍‌ ପଚେ ଜିସୁ ସେମନର୍‌ ଆଁକି ଚିଇକରି କଇଲା, “ମକେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କଲାର୍‌ ଲାଗି ତମର୍‌ ଆଁକି ଡିସ ।” <verse eid="MAT 9:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 9:30" />ଜିସୁ କଇଲା ଦାପ୍‌ରେ କାଣାମନ୍‌ ଆଁକି ଦେକିପାର୍‌ଲାଇ । ଆରି ଜିସୁ, ସେମନ୍‌କେ ଡାଟ୍‌କରି, “ଏ ବିସଇ କାକେ ମିସା କୁଆ ନାଇ ।” ବଲି କଇଲା ।<verse eid="MAT 9:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MAT 9:31" />ମାତର୍‌ ସେମନ୍‌ ବାରଇ ଜାଇ ଜିସୁର୍‌ ଏ କରିରଇବାଟା ଗୁଲାଇ ଦେସେ ଜାନାଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 9:31" /></para>
  <para style="s">ଗଟେକ୍‌ ଗୁଲା ଅଇଲା ଲକ୍‌ କାତା ଅଇ ପାର୍‌ଲା</para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MAT 9:32" />ଜିସୁ ଆରି ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ସେ ଗରେଅନି ବାରଇ ଗାଲାବେଲେ କେତେଟା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଗୁଲା ଲକ୍‌କେ ତାର୍‌ ଲଗେ ଆନ୍‌ଲାଇ । ତାକେ ଡୁମାଦାରିରଇଲାକେ ସେ ଗୁଲା ଅଇଜାଇରଇଲା । <verse eid="MAT 9:32" /><verse number="33" style="v" sid="MAT 9:33" />ଜିସୁ ଡୁମାକେ ସେ ଲକର୍‌ତେଇଅନି କେଦ୍‌ଲା ପଚେ ସେ କାତାଅଇବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲା । ଆରି ତେଇ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ କାବାଅଇଜାଇ କଇଲାଇ । “ଇସ୍‌ରାଏଲ୍‌ ଦେସେ ଏନ୍ତାରି ଗଟ୍‍ନା ଆମେ କେବେ ଦେକି ନ ରଇଲୁ ।” <verse eid="MAT 9:33" /><verse number="34" style="v" sid="MAT 9:34" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୯:୩୪ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 10:25">ମାତିଉ ୧୦:୨୫</ref>;<ref loc="MAT 12:24">୧୨:୨୪</ref>; <ref loc="MRK 3:22">ମାର୍‌କ ୩:୨୨</ref>; <ref loc="LUK 11:15">ଲୁକ୍‌ ୧୧:୧୫</ref></char></note>ମାତର୍‌ ପାରୁସିମନ୍‌ କଇଲାଇ, “ସେ ଡୁମାମନର୍‌ ନେତାର୍‌ ବପୁ ସଙ୍ଗ୍‌ ବିନ୍‌ ଡୁମାମନ୍‌କେ କେଦ୍‌ଲାନି ।”<verse eid="MAT 9:34" /></para>
  <para style="s1">ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଜିସୁର୍‌ ଦୟା</para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MAT 9:35" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୯:୩୫ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 4:23">ମାତିଉ ୪:୨୩</ref>; <ref loc="MRK 1:39">ମାର୍‌କ ୧:୩୯</ref>; <ref loc="LUK 4:44">ଲୁକ୍‌ ୪:୪୪</ref></char>
    </note>ଜିସୁ ଗାଉଁ ଗାଉଁ ବୁଲି ବୁଲି ଜିଉଦିମନର୍‌ ପାର୍‌ତନା ଗର୍‌ମନ୍‌କେ ଜାଇ ସିକାଇ ଦେଇତେ ରଇଲା । ଆରି ପର୍‌ମେସରର୍‌ ରାଇଜର୍‌ ନିମାନ୍‌ କାତା କଇତେରଇଲା । ବିନ୍‌ ବିନ୍‌ ଜର୍‌ ଆରି ରଗ୍‌ ଦାର୍‌ଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସବୁ ନିକ କରିଦେଲା ଆରି ପାର୍‌ତନା ଗରେ ସିକିଆ ଦେଲା । <verse eid="MAT 9:35" /><verse number="36" style="v" sid="MAT 9:36" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୯:୩୬ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MRK 6:34">ମାର୍‌କ ୬:୩୪</ref></char></note>ଆରି ତେଇ ରଇଲା ଜବର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଦେକିକରି ସେ ଦୟା କଲା । କାଇକେ ବଇଲେ ସେମନ୍‍ ବେସି ତାକିଜାଇରଇଲା ଆରି ସାଇଜ ପାଇବାକେ କନ୍‌ ବାଟେ ଜିବାର୍‌ ଆଚେ, ଜାନିନାପାର୍‌ତେ ରଇଲାଇ । ସେମନ୍‌ ଗଉଡ୍‌ ନଇଲା ମେଣ୍ଡାରାସି ପାରା ଅଇଜାଇରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 9:36" /><verse number="37" style="v" sid="MAT 9:37" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୯:୩୭ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 10:2">ଲୁକ୍‌ ୧୦:୨</ref></char></note>ସେଡ୍‌କିବେଲେ ସେ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ କଇଲା, “ତାସ୍‌ ସିନା ବୁତେକ୍‌ । ମାତର୍‌ ସେଟା କାଟ୍‌ବାକେ, ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଉନା ଆଚତ୍‌ । <verse eid="MAT 9:37" /><verse number="38" style="v" sid="MAT 9:38" />ତେବର୍‌ପାଇ ‘କେତ୍‌ ରଇଲା ପଦାଇ କାଟ୍‌ବାକେ ବେସି ଲକ୍‌କେ ପାଟାଆ’ ବଲି ତାସ୍‌ କଲା ସାଉକାର୍‌କେ ପାର୍‌ତନା କରା ।”<verse eid="MAT 9:38" /></para>
  <chapter eid="MAT 9" />
  <chapter number="10" style="c" sid="MAT 10" />
  <para style="s">ବାର୍‌ଟା ସିସ୍‌ମନ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 3:13-19">ମାର୍‌କ ୩:୧୩-୧୯</ref>; <ref loc="LUK 6:12-16">ଲୁକ୍‌ ୬:୧୨-୧୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 10:1" />ଜିସୁ ତାର୍‌ ବାର୍‌ଟା ପେରିତ୍‌ମନ୍‌କେ ଲଗେ ଡାକି ଡୁମା କେଦ୍‌ବାକେ, ସବୁ ରକାମର୍‌ ରଗ୍‌ ଆରି ଜର୍‌ଦୁକା ନିମାନ୍‌ କର୍‌ବାକେ ଅଦିକାର୍‌ ଦେଲା । <verse eid="MAT 10:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 10:2" />ସେ ବାର୍‌ଟା ପେରିତ୍‌ମନର୍‌ ନାଉଁ ଅଇଲାନି, ସିମନ୍‌ ଜାକେକି ପିତର୍‌ ବଲି ଡାକ୍‌ବାଇ, ଆରି ତାର୍‌ ବାଇ ଆନ୍ଦ୍‌ରିୟ, ଜେବଦିର୍‌ ପଅ ଜାକୁବ୍‌ ଆରି ତାର୍‌ ବାଇ ଜଅନ୍‌, <verse eid="MAT 10:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 10:3" />ପିଲିପ୍‌ ଆରି ବାର୍‌ତଲମି, ତମା ଆରି ସିସ୍‌ତୁମାଙ୍ଗୁମନ୍‌ ମାତିିଉ, ଆଲ୍‌ପିର୍‌ ପଅ ଜାକୁବ୍‌ ଆରି ତଦିୟ, <verse eid="MAT 10:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 10:4" />କିଣାନିୟ ସିମନ୍‌ ଜେ କି ଇସ୍‌ରାଏଲ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ମୁକ୍‌ତିର୍‌ ପାଇ ଚେସ୍‌ଟା କର୍‌ତେରଇଲା । ଆରି ଇସ୍‌କାରିୟତ୍‌ ଜିଉଦା, ଜେ ଜିସୁକେ ସତ୍‌ରୁମନ୍‍କେ ସର୍‌ପିଦେଇ ରଇଲା ।<verse eid="MAT 10:4" /></para>
  <para style="s">ବାର୍‌ଟା ସିସ୍‌କେ ଦିଆଅଇରଇଲା କାମ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 6:7-13">ମାର୍‌କ ୬:୭-୧୩</ref>; <ref loc="LUK 9:1-6">ଲୁକ୍‌ ୯:୧-୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MAT 10:5" />ଜିସୁ ବାର୍‌ଟା ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ପାଟାଇଲାବେଲେ କାଇଟା କର୍‌ବାର୍‌ ଆଚେ କାଇଟା ନାଇ ବଲି ଆଦେସ୍‌ ଦେଇ କଇଲା, “ତମେ ଜିଉଦି ନଇଲା ଲକ୍‌ମନର୍‌ କନ୍‌ ଜାଗାଇ ମିସା ଜାଆନାଇ କି ସମିରଣିୟ ଗଡେ ମିସା ପୁରାନାଇ । <verse eid="MAT 10:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 10:6" />ମାତର୍‍ ଆଜିଗାଲା ମେଣ୍ଡାମନର୍‌ ପାରା ରଇବା ଇସ୍‌ରାଏଲ୍‌ମନର୍‌ ଲଗେ ଜା । <verse eid="MAT 10:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 10:7" />ସେମନର୍‌ ଲଗେ ଜାଇ ଜାନାଇକରି କୁଆ, ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍ ଲଗେ ଆଇଲା ଆଚେ ! <verse eid="MAT 10:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 10:8" />ଜରର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ନିମାନ୍‌ କରା, ମଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଉଟାଆ, ବଡ୍‌ ରଗିମନ୍‌କେ ନିମାନ୍‌ କରା, ଡୁମାମନ୍‌କେ କେଦିଦିଆସ୍‌ । ଏ ସବୁ ସରଗର୍‌ ମାପ୍‌ରୁର୍‌ ତେଇଅନି ତିନ୍‌ପଲିଆରେ ମିଲାଇ ଆଚାସ୍‌ । ସେନ୍ତି ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କାଇଟା ନ ମାଙ୍ଗ୍‌ତେ ଦିଆସ୍‌ । <verse eid="MAT 10:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 10:9" />ଡାବୁ ମିସା ନିଆନାଇ । <verse eid="MAT 10:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 10:10" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୦:୧୦ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="1CO 9:14">୧ମ କରନ୍ତିୟ ୯:୧୪</ref>; <ref loc="1TI 5:18">୧ମ ତିମତି ୫:୧୮</ref></char></note>ଆରି ବୁଲ୍‌ବା ବେଲେ ମୁନା ଦାରି ବୁଲାନାଇ । ଗଟେକ୍‌ ଉଚ୍‌କା ପିନ୍ଦ୍‌ବା ପଚିଆ, ପାଣ୍ଡଇ, ଡାଙ୍ଗ୍‌ ନିଆ ନାଇ । ପାଇଟି କରୁ ତାର୍‌ ବୁତି ପାଇସିସେ ।”<verse eid="MAT 10:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MAT 10:11" />“ଗଟେକ୍‌ ଗଡେ କି ଗାଏଁ କେଟ୍‌ସା ବଇଲେ, ତେଇ କେ ତମ୍‌କେ ନିଜର୍‌ ଗରେ ଡାକ୍‌ସି, ସେ ଲକ୍‌କେ କଜା, ଆରି ବିନେ ଜିବା ଜାକ ତାକର୍‌ ଗରେସେ ରୁଆ । <verse eid="MAT 10:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 10:12" />ଗରେ କେଟ୍‌ଲା ବେଲେ ତେଇ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଜୁଆର୍‌ କରି କୁଆ, ‘ତମ୍‌କେ ସାନ୍ତି ମିଲ’ । <verse eid="MAT 10:12" /><verse number="13" style="v" sid="MAT 10:13" />ସେମନ୍‌ ଜଦି ତମ୍‌କେ ଗତିଆ କରି ଡାକ୍‌ବାଇ, ତମେ କଇଲା ସାନ୍ତିର୍‌ କାତା ପୁରୁନ୍‌ ଅଇସି । ମାତର୍‌ ସେମନ୍‌ ଜଦି ତମ୍‌କେ ଗତିଆ କରି ନ ଡାକତ୍‌ ବଇଲେ, ତମେ କଇଲାଟା ତମର୍‌ ଲଗେ ବାଉଡି ଆଇସି । <verse eid="MAT 10:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 10:14" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୦:୧୪ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="ACT 13:51">ପେରିତ୍‌ ୧୩:୫୧</ref></char></note>ଜଦି କେ ମିସା ତମ୍‌କେ ନ ଡାକତ୍‌ କି ତମେ କଇଲା କାତା ନ ସୁନତ୍‌ ବଇଲେ, ‘ଏ ଜାଗା ଚାଡ୍‌ଲୁ’ ବଲି ଗଟେକ୍‌ ଚିନ୍‌ ପାରା ଦେକାଇବାକେ, ପାଦର୍‌ ଦୁଲି ପାପ୍‌ଡି, ସେ ଜାଗା ଚାଡି ଉଟିଜା । <verse eid="MAT 10:14" /><verse number="15" style="v" sid="MAT 10:15" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୦:୧୫ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 11:24">ମାତିଉ ୧୧:୨୪</ref></char></note><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୦:୧୫ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 10:4-12">ଲୁକ୍‌ ୧୦:୪-୧୨</ref></char></note>ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ବିଚାର୍‌ନା ଦିନେ ସଦମ୍‌ ଗମରାକେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ଅଦିକ୍‌ ଦୟା ଦେକାଇସି ।”<verse eid="MAT 10:15" /></para>
  <para style="s">ଆଇବା ଦୁକ୍‌କସ୍‌ଟ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 13:9-13">ମାର୍‌କ ୧୩:୯-୧୩</ref>; <ref loc="LUK 21:12-15">ଲୁକ୍‌ ୨୧:୧୨-୧୫</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 10:16" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୦:୧୬ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 10:3">ଲୁକ୍‌ ୧୦:୩</ref>
      </char>
    </note>“ସୁନା, ବାଲିଆଡୁର୍‌କାମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ମେଣ୍ଡାମନ୍‌କେ ପାଟାଇଲା ପାରା ମୁଇ ତମ୍‌କେ ପାଟାଇଲିନି। ସାଁପର୍‌ ପାରା ଚାଲାକି ଅଇ ପରୁଆପାରା ସୁଆଲ୍‌ ଉଆ । <verse eid="MAT 10:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 10:17" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୦:୧୭ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MRK 13:9-11">ମାର୍‌କ ୧୩:୯-୧୧</ref>; <ref loc="LUK 12:11">ଲୁକ୍‌ ୧୨:୧୧</ref>,<ref loc="LUK 12:12">୧୨</ref>;<ref loc="LUK 21:12-15">୨୧:୧୨-୧୫</ref></char></note>ମାତର୍‌ ଜାଗ୍‌ରତ୍‌ ଅଇରୁଆ, କାଇକେ ବଇଲେ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସେମନର୍‌ ବିଚାର୍‌ କର୍‌ବା ଜାଗାମନର୍‌ତେଇ ତମ୍‍କେ ସର୍‌ପିଦେବାଇ ଆରି ପାର୍‌ତନା ଗର୍‌ମନ୍‌କେ ତମ୍‌କେ କର୍‌ଡା ମାର୍‌ବାଇ । <verse eid="MAT 10:17" /><verse number="18" style="v" sid="MAT 10:18" />ଆରି ତମେ ମର୍‌ ସିସ୍‌ ଅଇଲାର୍‌ ଲାଗି, ରାଜା ଆରି ସାସନ୍‌ କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଲଗେ ନିଆଅଇ ବିଚାର୍‌ କରାଇଅଇସା । ଇତିଅନି ସେମନ୍‌କେ ଆରି ଜିଉଦି ନଇଲା ଲକ୍‌ମନର୍‌ ତେଇ ମର୍‌ ବିସଇନେଇ କଇବାକେ ତମେ ବେଲା ପାଇସା । <verse eid="MAT 10:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 10:19" />ତମର୍‌ ବିଚାର୍‌ନା ଅଇବାବେଲେ ‘କାଇଟା କଇବି, କେନ୍ତି କଇବି’ ବଲି ଚିନ୍ତା କରି ତେରେପେତେ ନ ଉଆ । ଟିକ୍ ସେବେଲାଇ ସେଟା ତମ୍‌କେ ଜାନାଇ ଦିଆଅଇସି । <verse eid="MAT 10:19" /><verse number="20" style="v" sid="MAT 10:20" />କାଇକେ ବଇଲେ ତମେ ନିଜେ କାଇଟା କଇବାକେ ନ ପଡେ । ବାବା ପର୍‌ମେସର୍‌ ସୁକଲ୍‌ ଆତ୍‌ମାଇ ତମର୍‌ ଟଣ୍ଡେଅନି କାତା କଇସି ।”<verse eid="MAT 10:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MAT 10:21" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୦:୨୧ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MRK 13:12">ମାର୍‌କ ୧୩:୧୨</ref>; <ref loc="LUK 21:16">ଲୁକ୍‌ ୨୧:୧୬</ref></char>
    </note>ଲକ୍‌ମନ୍‌ ନିଜର୍‌ ବାଇକେ ମରନର୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ବଗ୍‌ବାକେ ଦାରାଇଦେବାଇ । ବାବା ମିସା ନିଜର୍‌ ପିଲାମନ୍‌କେ ସେନ୍ତାରି କର୍‌ସି । ପିଲା ଟକିମନ୍‌ ବାବାମାଆର୍‌ ବିରଦେ ଉଟି ସେମନ୍‌କେ ମରାଇବାଇ । <verse eid="MAT 10:21" /><verse number="22" style="v" sid="MAT 10:22" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୦:୨୨ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 24:9">ମାତିଉ ୨୪:୯</ref>; <ref loc="MRK 13:13">ମାର୍‌କ ୧୩:୧୩</ref>; <ref loc="LUK 21:17">ଲୁକ୍‌ ୨୧:୧୭</ref>; </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 24:13">ମାତିଉ ୨୪:୧୩</ref>; <ref loc="MRK 13:13">ମାର୍‌କ ୧୩:୧୩</ref></char></note>ମକେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କଲାର୍‌ ଲାଗି ତମ୍‌କେ ସବୁ ଲକ୍‌ ଗିନ୍‌ କର୍‌ବାଇ । ମାତର୍‌ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ ସାରାସାରି ଜାକ ସାଆସ୍‌ ଦାରି ରଇସି, ସେ ମୁକ୍‌ତି ପାଇସି । <verse eid="MAT 10:22" /><verse number="23" style="v" sid="MAT 10:23" />ଗଟେକ୍‌ ନଅରେ ଦୁକ୍‌ କସ୍‌ଟ ଦେଲେ, ତମେ ଆରି ଗଟେକ୍‌ ନଅରେ ଉଟି ପାଲାଆ । ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌କାତା କଇଲିନି, ତମେ ଇସ୍‌ରାଏଲ୍‌ ଦେସେ ରଇବା ସବୁ ଗଡେ ବୁଲି ନ ସାର୍‌ତେ, ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ଆରି ତରେକ୍‌ ବାଉଡି ଆସିରଇବି ।<verse eid="MAT 10:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MAT 10:24" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୦:୨୪ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 6:40">ଲୁକ୍‌ ୬:୪୦</ref>; </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="JHN 13:16">ଜଅନ୍‌ ୧୩:୧୬</ref>;<ref loc="JHN 15:20">୧୫:୨୦</ref></char>
    </note>“କନ୍‌ ସିସ୍‌ ମିସା ଗୁରୁର୍‌ ତେଇଅନି ବଡ୍‌ ନଏଁ । ଗତିଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ସାଉକାରର୍‌ତେଇଅନି ବଡ୍‌ ନଏଁ । <verse eid="MAT 10:24" /><verse number="25" style="v" sid="MAT 10:25" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୦:୨୫ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 9:34">ମାତିଉ ୯:୩୪</ref>;<ref loc="MAT 12:24">୧୨:୨୪</ref>; <ref loc="MRK 3:22">ମାର୍‌କ ୩:୨୨</ref>; <ref loc="LUK 11:15">ଲୁକ୍‌ ୧୧:୧୫</ref></char></note>ସିସ୍‌ ତାର୍‌ ଗୁରୁର୍‌ ପାରା ଆରି ଗତିଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ନିଜର୍‌ ସାଉକାର୍‌ ପାରା ଅଇଲେ ସେମନ୍‌ ସାର୍‌ଦା ଅଇବାର୍‌ ଆଚେ । ଗଟେକ୍‌ ଗରର୍‌ ମୁକିଆ ମକେ, ବାଲ୍‍ଜିବୁଲ୍‌ ବଲି ଡାକ୍‌ଲାଇନି ବଇଲେ, ଗରର୍‌ ଆରି ଅଦେକ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ବାଇଦରେ ଅଦିକ୍‌ କାରାପ୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ଡାକ୍‌ବାଇ ।”<verse eid="MAT 10:25" /></para>
  <para style="s">କାକେ ଡର୍‌ବାର୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 12:2-7">ଲୁକ୍‌ ୧୨:୨-୭</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MAT 10:26" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୦:୨୬ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MRK 4:22">ମାର୍‌କ ୪:୨୨</ref>; <ref loc="LUK 8:17">ଲୁକ୍‌ ୮:୧୭</ref></char>
    </note>“ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଡରାନାଇ । ଜନ୍‌ ବିସଇ କି ଲୁଚ୍‌ତେ ଆଚେ, ସେଟା କେବେ ନଇଲେ କେବେ ଡିସ୍‌ସି ଆରି ସବୁ ଲୁଚ୍‌ଲା କାତାମନ୍‌ ଜାନା ପଡ୍‌ସି । <verse eid="MAT 10:26" /><verse number="27" style="v" sid="MAT 10:27" />ଜନ୍‌ଟା ମୁଇ ତମ୍‌କେ ଆନ୍ଦାର୍‌ ବେଲାଇ କଇଲିନି ସେଟା ତମେ ଉଜ୍‌ଲେ କୁଆ, ଆରି ଜନ୍‌ଟା ଲୁଚ୍‌ତେ ସୁନିଆଚାସ୍‌ ସେଟା ଗରର୍‌ ଚାଉନି ଉପ୍‌ରେ ଟିଆଅଇ କୁଆ । <verse eid="MAT 10:27" /><verse number="28" style="v" sid="MAT 10:28" />ଜନ୍‌ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତମର୍‌ ଗାଗଡ୍‌ ନସ୍‌ଟ କର୍‌ବାଇ ମାତର୍‌ ତମର୍‌ ଆତ୍‌ମାକେ କାଇଟା କରିନାପାରତ୍‌ ସେମନ୍‌କେ ଡରାନାଇ । ମାତର୍‌ ଜନ୍‌ ପର୍‌ମେସର୍‌ ତମର୍‌ ଗାଗଡ୍‌ ଆରି ଆତ୍‌ମାକେ ନରକ୍‌ କୁଣ୍ଡେ ପିଙ୍ଗ୍‌ସି, ତାକେ ଡରା । <verse eid="MAT 10:28" /><verse number="29" style="v" sid="MAT 10:29" />ଡାବୁଦେଇ ଦୁଇଟା ଚେଟିଆ ଚଡଇ ଗେନିପାରାସ୍‌, ମାତର୍‌ ତମର୍‌ ବାବା ପର୍‌ମେସର୍‌ ନାଜାନ୍‌ତେ ସେ ଚଡଇମନର୍‌ତେଇଅନି ଗଟେକ୍‌ ମିସା ନ ମରତ୍‌ । <verse eid="MAT 10:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 10:30" />ଆରି ପର୍‌ମେସର୍‌ ତମର୍‌ ମୁଣ୍ଡର୍‌ ଚେଣ୍ଡି ମିସା ଗଟେକ୍‌ ଗଟେକ୍‌ କରି ଏଜିଆଚେ । <verse eid="MAT 10:30" /><verse number="31" style="v" sid="MAT 10:31" />ଡରାନାଇ, ବେସି ଚେଟିଆ ଚଡଇମନର୍‌ ତେଇ ଅନି ତମର୍‌ ଦାମ୍‌ ଅଦିକ୍‌ ।” <figure style="fig" alt="Flat-roofed, olden house in Israel" file="lb00234c.tif" size="col" copy="Horace Knowles ©" ref="୧୦:୨୭">ଇସ୍‌ରାଏଲ୍‌ ନଅରେ ପୁର୍‌ବର୍‌ ଚାଉନି ଉପ୍‌ରେ ତିଆର୍‌ ଅଇରଇବା ଗର୍‌</figure><verse eid="MAT 10:31" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁକେ ନାମ୍‌ବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 12:8-9">ଲୁକ୍‌ ୧୨:୮-୯</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MAT 10:32" />“ଜେ ମକେ ସବୁର୍‌ ମୁଆଟେ ‘ମର୍‌ ଲକ୍‌’ ବଲି ନାମ୍‌ସି, ମୁଇ ମିସା ମର୍‌ ସରଗର୍‌ ବାବାର୍‌ ମୁଆଟେ ସେମନ୍‍କେ ‘ମର୍‌ ଲକ୍‌’ ବଲି କଇବି । <verse eid="MAT 10:32" /><verse number="33" style="v" sid="MAT 10:33" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୦:୩୩ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="2TI 2:12">୨ୟ ତିମତି ୨:୧୨</ref></char></note>ମାତର୍‌ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ ମକେ ସବୁର୍‌ ମୁଆଟେ ‘ତାକେ ନାଜାନି’ ବଲି କଇସି, ମୁଇ ମିସା ମର୍‌ ସରଗର୍‌ ବାବାର୍‌ ମୁଆଟେ ‘ତାକେ ନାଜାନି’ ବଲି କଇବି ।”<verse eid="MAT 10:33" /></para>
  <para style="s">ସାନ୍ତିର୍‍ ବାଦୁଲେ କାଣ୍ଡା</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 12:51-53">ଲୁକ୍‌ ୧୨:୫୧-୫୩</ref>; <ref loc="LUK 14:26-27">ଲୁକ୍‌ ୧୪:୨୬-୨୭</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="MAT 10:34" />“ମୁଇ ଏ ଦୁନିଆଇ ସାନ୍ତି ଦେବାର୍‌ ଆସିଆଚି ବଲି ତମେ ବାବା ନାଇ । ନାଇ, ସାନ୍ତି ଦେବାକେ ଆସି ନାଇ, କାଣ୍ଡା ଦେବାକେ ଆଇଲିଆଚି । <verse eid="MAT 10:34" /><verse number="35" style="v" sid="MAT 10:35" />ମର୍‌ ଲାଗି ପିଲା ବାବାକେ ବିରଦ୍‌ କର୍‌ସି, ଟକି ଆୟାକେ ବିରଦ୍‌ କର୍‌ସି ଆରି ବୁଆରି ସାତ୍‌ରିର୍‌ ବିରଦେ ଉଟ୍‌ସି । <verse eid="MAT 10:35" /><verse number="36" style="v" sid="MAT 10:36" />ନିଜର୍‌ ଗରର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ସେ ନିଜର୍‌ ସତ୍‌ରୁ ଅଇବାଇ ।”<verse eid="MAT 10:36" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="MAT 10:37" />“କେମିସା ଜଦି ନିଜର୍‌ ମାବାବାକେ ମର୍‌ତେଇଅନି ଅଦିକ୍‌ ଆଲାଦ୍‌ କର୍‌ସି, ସେ ମର୍‌ ସିସ୍‌ ଅଇନାପାରେ । ଆରି ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ ମକେ ଆଲାଦ୍‌ କର୍‌ବାଟାନେ ଅନି ନିଜର୍‌ ପିଲାଟକିକେ ଅଦିକ୍‌ ଆଲାଦ୍‌ କର୍‌ସି ବଇଲେ ସେ ମର୍‌ ସିସ୍‌ ଅଇବାକେ ଅଦିକାର୍‍ ନ ପାଏ । <verse eid="MAT 10:37" /><verse number="38" style="v" sid="MAT 10:38" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୦:୩୮ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 16:24">ମାତିଉ ୧୬:୨୪</ref>; <ref loc="MRK 8:34">ମାର୍‌କ ୮:୩୪</ref>; <ref loc="LUK 9:23">ଲୁକ୍‌ ୯:୨୩</ref></char></note>ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ ନିଜର୍‌ କୁରୁସ୍‌ ବଇ ମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ନ ଆସେ ବଇଲେ ସେ ମର୍‌ ସିସ୍‌ ଅଇବାକେ ଅଦିକାର୍‍ ନ ପାଏ । <verse eid="MAT 10:38" /><verse number="39" style="v" sid="MAT 10:39" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୦:୩୯ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 16:25">ମାତିଉ ୧୬:୨୫</ref>; <ref loc="MRK 8:35">ମାର୍‌କ ୮:୩୫</ref>; <ref loc="LUK 9:24">ଲୁକ୍‌ ୯:୨୪</ref>;<ref loc="LUK 17:33">୧୭:୩୩</ref>; <ref loc="JHN 12:25">ଜଅନ୍‌ ୧୨:୨୫</ref></char></note>ଜନ୍‌ଲକ୍‌ ନିଜର୍‌ ଜିବନ୍‌ ରକିଆ କର୍‌ବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କର୍‌ସି ବଇଲେ ସେ ସେଟା ଆରାଇସି । ମାତର୍‌ ଜେ ମର୍‌ ଲାଗି ତାର୍‌ ଜିବନ୍‌ ଆରାଇସି ବଇଲେ, ସେ ସତଇସେ ସେଟା ରକିଆ କର୍‌ସି ।”<verse eid="MAT 10:39" /></para>
  <para style="s">ପୁରୁସ୍‌କାର୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 9:40">ମାର୍‌କ ୯:୪୦</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="40" style="v" sid="MAT 10:40" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୦:୪୦ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 10:16">ଲୁକ୍‌ ୧୦:୧୬</ref>; <ref loc="JHN 13:20">ଜଅନ୍‌ ୧୩:୨୦</ref>; </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MRK 9:37">ମାର୍‌କ ୯:୩୭</ref>; <ref loc="LUK 9:48">ଲୁକ୍‌ ୯:୪୮</ref></char>
    </note>“ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ ତମ୍‌କେ ଡାକିନେଇସି, ସେ ମର୍‌ପାଇ ସେଟା କଲାନି । ଆରି ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ ମକେ ଡାକିନେଇସି ସେ ମକେ ପାଟାଇଲା ବାବା ପରମେସରର୍‌ ପାଇ ସେଟା କଲାନି । <verse eid="MAT 10:40" /><verse number="41" style="v" sid="MAT 10:41" />ଜେ ମିସା ଗଟେକ୍‌ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାକେ ‘ପର୍‌ମେସରର୍‌ କାତା ସୁନାଉ’ ବଲି ଡାକ୍‌ସି, ବବିସତ୍‍ବକ୍‍ତାକେ ମିଲ୍‌ବା ପୁରୁସ୍‌କାର୍‌ତେଇ ସେ ମିସା ମିସ୍‌ସି । ଆରି ଜେ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଗରେ ଡାକ୍‌ସି, ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌କେ ମିଲ୍‌ବା ପୁରୁସ୍‌କାର୍‌ତେଇ ସେ ମିସା ମିସ୍‌ସି । <verse eid="MAT 10:41" /><verse number="42" style="v" sid="MAT 10:42" />ଆରି ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ ମର୍‌ ପଚେ ପଚେ ଆଇବା ମୁକିଅ ନଇଲା ଗଟେକ୍‌ ସାନ୍‌ ସିସ୍‌କେ, ଗିଲ୍‍ସେକ୍‍ ପାନି ଦେଇସି, ସେ ମର୍‌ ସିସ୍‌ । ସେ ପୁରୁସ୍‌କାର୍‌ ପାଇସି ଆକା ।”<verse eid="MAT 10:42" /></para>
  <chapter eid="MAT 10" />
  <chapter number="11" style="c" sid="MAT 11" />
  <para style="s">ଜିସୁ ଆରି ଡୁବନ୍‌ ଦେଉ ଜଅନ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 7:2-7">ଲୁକ୍‌ ୭:୨-୭</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 11:1" />ଜିସୁ ବାର୍‌ଟା ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ସିକାଇ କରି କଇ ପାଟାଇ ସାର୍‌ଲା ପଚେ, ସେ ଜାଗା ଚାଡିକରି ଲଗେ ରଇଲା ଗଡ୍‌ମନର୍‍ ଲକ୍‍ମନ୍‍କେ ଜାଇ ସିକାଇଲା ଆରି ମାପ୍‌ରୁର୍‌ କାତା ସୁନାଇବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲା ।<verse eid="MAT 11:1" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="MAT 11:2" />ସେ ବେଲା ଡୁବନ୍‌ଦେଉ ଜଅନ୍‌ ବନ୍ଦିଗରେ ରଇଲା । ଜିସୁ ଜନ୍‌ କାମ୍‌ମନ୍‌ ସବୁ କର୍‌ତେ ରଇଲା, ତାର୍‌ କବର୍‌ ସୁନି ତାର୍‌ କେତେଟା ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ପାଟାଇଲା । <verse eid="MAT 11:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 11:3" />ସେମନ୍‌ ଜାଇ ଜିସୁକେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ ଆଇସି ବଲି ଜଅନ୍‌ କଇରଇଲା, ସେ ଲକ୍‌ ତମେ କି ? ନଇଲେ, ଆମେ ଆରି ବିନ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଜାଗ୍‌ବୁ କି ?”<verse eid="MAT 11:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="MAT 11:4" />ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ତମେ ବାଉଡି ଜାଇ ଜନ୍‌ଟା ସବୁ ଦେକ୍‌ଲାସ୍‌ ଆରି ସୁନ୍‌ଲାସ୍‌, ଜଅନ୍‌କେ କଇଦିଆସ୍‌ । <verse eid="MAT 11:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 11:5" />କାଣାମନ୍‌ ଦେକିପାର୍‌ଲାଇନି, ଚଟାମନ୍‌ ଇଣ୍ଡ୍‌ଲାଇନି, ବଡ୍‌ ରଗିମନ୍‌ ନିମାନ୍‌ ଅଇଲାଇନି, ବଇରାମନ୍‌ ସୁନ୍‌ଲାଇନି, ମଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଜିବନ୍‌ ଅଇଲାଇନି ଆରି ଗରିବ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଲଗେ ନିମାନ୍‌ କବର୍‍ କେଟ୍‌ଲାନି । <verse eid="MAT 11:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 11:6" />ଜେ ମର୍‌ ବିସଇ ନେଇକରି, ‘ସେ କି ନଏଁ ଆଲେ’ ବଲି ନ ବାବେ, ସେ କେଡେ ନିକ କରମର୍‌ ଲକ୍‌ । ଜେ ମକେ ନାମ୍‌ସି ଆରି ମକେ ସବୁ ବେଲା ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କର୍‌ସି ତାକେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ କର୍‌ସି ।” ବଲି କଇଲା ।<verse eid="MAT 11:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="MAT 11:7" />ଜଅନର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ବାଉଡି ଗାଲାବେଲେ ଜିସୁ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଜଅନର୍‌ ବିସଇ କଇଲା, ତମେ ଜଅନ୍‌କେ ଦେକ୍‌ବାକେ ଜେଡେବଲ୍‌ ମରୁବାଲିବୁଏଁ ଜାଇରଇଲାସ୍‌, କାଇଟା ଦେକ୍‌ବାକେ ଆସା କରିରଇଲାସ୍‌ ? ପବନ୍‌ ମାର୍‌ଲେ ଜୁଲ୍‌ବା ଗାଁସ୍‌ ପତର୍‌ ? <verse eid="MAT 11:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 11:8" />କାକେ ଦେକ୍‌ବାକେ ଜାଇ ରଇଲାସ୍‌ ? କାଇ ସୁନ୍ଦର୍‌ ବସ୍‌ତର୍‌ ପିନ୍ଦିରଇବା ଲକ୍‌କେ ଦେକ୍‌ବୁ ବଲି ଜାଇ ରଇଲାସ୍‌ କି ? ସେନ୍ତି ବସ୍‌ତର୍‌ ପିନ୍ଦ୍‌ବା ଲକ୍‌ ରାଜାର୍‌ ଗରେ ରଇବାଇ । <verse eid="MAT 11:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 11:9" />ମକେ କୁଆ, କାଇଟା ଦେକ୍‌ବାକେ ଜାଇ ରଇଲାସ୍‌ ? ଗଟେକ୍‌ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାକେ ଦେକ୍‌ବୁ ବଲିକରି କି ? ସେଟା ତ ସତ୍‌, ମାତର୍‌ ଅବ୍‍କା ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା ଟାନେଅନି ଗଟେକ୍‌ ଅଦିକ୍‌ ବଡ୍‌ ଲକ୍‌କେ ବେଟ୍‍ପାଇଆଚାସ୍‌ । <verse eid="MAT 11:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 11:10" />କାଇକେ ବଇଲେ ଏ ଜଅନର୍‌ ବିସଇ ସାସ୍‌ତରେ ଲେକାଅଇଲା ଆଚେ । ପର୍‌ମେସର୍‌ କଇଲା, “ତମର୍‌ ପାଇ ବାଟ୍‌ ତିଆର୍‌ କର୍‌ବାକେ ମୁଇ ପର୍‌ତୁମ୍‌ ମର୍‌ ଦୁତ୍‌କେ ପାଟାଇବି ।” <verse eid="MAT 11:10" /><verse number="11" style="v" sid="MAT 11:11" />ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ଏ ଦୁନିଆଇ ପୁର୍‌ବେ ଅନି ଆଜିକେ ଜାକ ଜେତେକ୍‌ ଲକ୍‌ ସବୁ ଜନମ୍‌ ଅଇଲାଇଆଚତ୍‌, ସବୁ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ଡୁବନ୍‌ ଦେଉ ଜଅନ୍‌ ବଡ୍‌ । ମାତର୍‌ ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ ଜେ ସବୁର୍‌ଟାନେଅନି ସାନ୍‌, ସେ ଜଅନର୍‌ତେଇ ଅନି ବଡ୍‌ । <verse eid="MAT 11:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 11:12" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୧:୧୨ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 16:16">ଲୁକ୍‌ ୧୬:୧୬</ref></char></note>ଡୁବନ୍‌ ଦେଉ ଜଅନ୍‌ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ନିକ କାତା ଜାନାଇବାଟା ଆରାମ୍‌ କଲାବେଲେ ଅନି ଆଜିକେ ଜାକ ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ନେଇକରି ବେସି ଜୁଇଦ୍‌ ଚାଲ୍‌ଲାଆଚେ । ଦୟା ମାୟା ନଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତାକର୍‌ ବପୁସଙ୍ଗ୍‍ ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ଅଦିକାର୍‌ କର୍‌ବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କଲାଇନି । <verse eid="MAT 11:12" /><verse number="13" style="v" sid="MAT 11:13" />ଜଅନ୍‌ ଆଇବା ଜାକ ମସାର୍‌ ନିୟମ୍‌ ଆରି ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାମନ୍‌ ସରଗ୍‌ ରାଇଜର୍‍ ବିସଇ କଇତେ ରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 11:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 11:14" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୧:୧୪ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 17:10-13">ମାତିଉ ୧୭:୧୦-୧୩</ref>; <ref loc="MRK 9:11-13">ମାର୍‌କ ୯:୧୧-୧୩</ref></char></note>ଜଦି ସେମନର୍‌ କାତା ତମେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କର୍‌ସା, ତେବେ ଜଅନ୍‌ ଅଇଲାନି ସେ ଏଲିୟ, ଜେ କି ପର୍‌ତୁମ୍‌ ଆଇବାର୍‌ ରଇଲା । <verse eid="MAT 11:14" /><verse number="15" style="v" sid="MAT 11:15" />ଜାକେ କାନ୍‌ଆଚେ, ସେ ସୁନ ।<verse eid="MAT 11:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 11:16" />ଏ ଜୁଗର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କାର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ସମାନ୍‍ କର୍‌ବି ? ସେମନ୍‌ ଆଟ୍‌ ମଜାଇ ବସିକରି କେଲ୍‌ବା ପିଲାମନର୍‌ ପାରା । ଗଟେକ୍‌ ଦଲର୍‌ ପିଲାମନ୍‌ ଆରି ଗଟେକ୍‌ ଦଲ୍‌କେ କଇବାଇ, <verse eid="MAT 11:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 11:17" />“ଆମେ ବିବା ବାଜା ବାଜାଇଲୁ, ମାତର୍‌ ତମେ ନାଟ୍‌ କରାସ୍‌ ନାଇ । ଦୁକର୍‌ ଗିତ୍‌ ଗାଇଲୁ ତମେ କାନ୍ଦାସ୍‌ ନାଇ । <verse eid="MAT 11:17" /><verse number="18" style="v" sid="MAT 11:18" />ଜଅନ୍‌ ତର୍‌କେ ତର୍‌ ଉପାସ୍‌ କର୍‌ତେ ରଇଲା ଆରି କେବେ ମିସା ମଦ୍‌ ନ କାଇତେ ରଇଲା, ମାତର୍‌ ତମେ ତାକେ ଡୁମା ଦାର୍‌ଲା ଲକ୍‌ ବଲି କଇଲାସ୍‌ନି । <verse eid="MAT 11:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 11:19" />ମାତର୍‌ ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ କାଇଲେ କି ପିଇଲେ ମକେ କାଉରାଟା ଆରି ମଦୁଆଟା ବଲି କଇଲାସ୍‌ନି । ସିସ୍‌ତୁ ମାଙ୍ଗୁମନର୍‌ ଆରି ପାପି ଲକ୍‌ମନର୍‌ ମଇତର୍‌ ବଲି କଇଲାସ୍‌ନି । ସେଟା ଜନ୍‌ଟା ଅବେ ଚାଡା, ପର୍‌ମେସରର୍‌ ବିଚାର୍‌ ସତ୍‌ ଆକା । ଏଟା ତାର୍‍ କାମେଅନି ଜାନାପଡ୍‌ସି ।”<verse eid="MAT 11:19" /></para>
  <para style="s">ବିସ୍‍ବାସ୍‍ ନକଲା ଗଡର୍‌ ଲକ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 10:13-15">ଲୁକ୍‌ ୧୦:୧୩-୧୫</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MAT 11:20" />ଜନ୍‌ ଗଡ୍‌ମନ୍‌କେ ଜିସୁ ତାର୍‌ ବେସି କାବାଅଇଜିବା କାମ୍‌ମନ୍‌ କରିରଇଲା, ସେ ଗଡର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ନିଜେ କରିରଇବା ପାପ୍‌ଲାଗି ମନ୍‌ ନ ବାଦ୍‌ଲାଇଲାଟା ଦେକି, ଜିସୁ ସେ ଗଡର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ନିନ୍ଦା କରି କଇଲା, <verse eid="MAT 11:20" /><verse number="21" style="v" sid="MAT 11:21" />“ଏ କରାଜିନର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌, ତମେ କେଡେ ଇନସ୍‌ତା ଅଇ ଡଣ୍ଡ୍‌ ପାଇସା ! ଏ ବେତ୍‌ସାଇଦାର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌, ତମର୍‌ ଦସା ମିସା ସେନ୍ତିସେ । ତମର୍‌ ବିତରେ ଜନ୍‌ କାବାଅଇଜିବା କାମ୍‌ମନ୍‌ କରାଅଇଲାଆଚେ, ସେଟା ସବୁ ଜଦି ମୁଇ ସର ଆରି ସିଦନ୍‌ ଗଡେ କରି ରଇଲେ, ସେ ଗଡର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ପାପେଅନି ବାଅଡ୍‌ଲୁ ବଲି ଦେକାଇବାକେ ଗାଗ୍‌ଡେ ଚାର୍‌ ଡାଲିଅଇ, ବାସ୍‌ତା ପିନ୍ଦିକରି ମନ୍‌ ବାଦ୍‌ଲାଇତାଇ ।”<verse eid="MAT 11:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 11:22" />“ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ପର୍‌ମେସରର୍‌ ବିଚାରର୍‌ ଦିନେ ତମର୍‌ତେଇଅନି ସର୍‌ ଆରି ସିଦନ୍‌ ଗଡର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସେ ଅଦିକ୍‌ ଦୟା ଦେକାଇସି ।” <verse eid="MAT 11:22" /><verse number="23" style="v" sid="MAT 11:23" />ଏ କପର୍‌ନାଉମର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ! ତମେ କାଇ ନିଜେ ସର୍‌ଗେ ଜିବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କଲାସ୍‌ନି ? ତମେ ନର୍‌କେ ପିଙ୍ଗା ଅଇସି । ତମର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ମୁଇ ଜନ୍‌ କାବାଅଇଜିବା କାମ୍‌ମନ୍‌ କରିରଇଲି, ସେଟା ଜଦି ସଦମ୍‌ ଗଡେ କରି ରଇଲେ, ସେ ଗଡ୍‌ ଆଜିକେ ଜାକ ରଇତା ।<verse eid="MAT 11:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MAT 11:24" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୧:୨୪ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 10:15">ମାତିଉ ୧୦:୧୫</ref>; <ref loc="LUK 10:12">ଲୁକ୍‌ ୧୦:୧୨</ref></char>
    </note>“ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କାତା କଇଲିନି, ପର୍‌ମେସରର୍‌ ବିଚାର୍‌ନା ଦିନେ ତମର୍‌ତେଇଅନି ସଦମର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସେ ଅଦିକ୍‌ ଦୟା ଦେକାଇସି ।”<verse eid="MAT 11:24" /></para>
  <para style="s">ମର୍‌ ଲଗେ ଆସି ପୁଣ୍ଡା</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 10:21-22">ଲୁକ୍‌ ୧୦:୨୧-୨୨</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MAT 11:25" />ଜିସୁ ସେବେଲାଇ ପାର୍‌ତନା କରି କଇଲା, “ଏ ବାବା, ତମେ ସରଗ୍‌ ଆରି ମଚ୍‌ପୁରର୍‌ ମାପ୍‌ରୁ । ଏ ସବୁ ବିସଇ ସିକ୍‍ଲା ଲକ୍‍ ଆରି ଗିଆନି ରଇବା ଲକର୍‌ତେଇଅନି ଲୁଚାଇ ସଙ୍ଗଇ, ନସିକ୍‍ଲା ଲକ୍‌ମନର୍‌ ତେଇ ଜାନାଇ ଆଚୁସ୍‌ ବଲି ମୁଇ ତମ୍‌କେ ଦନିଅବାଦ୍‌ ଦେଲିନି । <verse eid="MAT 11:25" /><verse number="26" style="v" sid="MAT 11:26" />ଉଁ ବାବା, ତମର୍‌ ମନ୍‍ କଲା ଇସାବେ ଏ ସବୁ ଗଟ୍‌ଲାନି ।”<verse eid="MAT 11:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MAT 11:27" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୧:୨୭ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="JHN 3:35">ଜଅନ୍‌ ୩:୩୫</ref>; </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="JHN 1:18">ଜଅନ୍‌ ୧:୧୮</ref>;<ref loc="JHN 10:15">୧୦:୧୫</ref></char>
    </note>“ମର୍‌ ବାବା ମକେ ସବୁ ବିସଇ ଦାନ୍‌ କଲାଆଚେ । ବାବାକେ ଚାଡି କେ ମିସା ତାର୍‍ ପିଲା, ମକେ ନାଜାନତ୍‌ । ଆରି ତାର୍‍ ପିଲା, ମକେ ଚାଡି କେ ମିସା ବାବାକେ ନାଜାନତ୍‌ । ତାର୍‌ ପିଲା ମୁଇ, ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଲଗେ ବାବାକେ ଦେକାଇବି, ସେମନ୍‍ସେ ବାବାକେ ଚିନି ପାରତ୍‌ ।<verse eid="MAT 11:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MAT 11:28" />“ବେସି ବଜ୍‌ ବଇକରି ତାକ୍‌ଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌, ମର୍‌ ଲଗେ ଆସା । ମୁଇ ତମ୍‌କେ ପୁଣ୍ଡାଇବି । <verse eid="MAT 11:28" /><verse number="29" style="v" sid="MAT 11:29" />ମର୍‌ ଜୁଆଡି ବଇ ମର୍‌ଟାନେଅନି ସିକା । କାଇକେବଇଲେ ମୁଇ ନିଜେ ସୁଆଲ୍‌ ଆରି ମର୍‌ ମନ୍‌ କୁଉଁଲ୍‌ ଅଇଲାର୍‌ ଲାଗି ତମେ ମର୍‌ଲଗେ ପୁଣ୍ଡ୍‌ସା । <verse eid="MAT 11:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 11:30" />ମୁଇ ତମର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଜନ୍‌ ଜୁଆଡି ସଙ୍ଗଇବି ସେଟା ତମ୍‌କେ ବଇବାକେ ସଅଜ୍‌ ଅଇସି । ଆରି ତମ୍‌କେ ଜନ୍‌ ବଜ୍‌ ଦେବି, ସେଟା ମିସା ବେସି ଉସାସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 11:30" /></para>
  <chapter eid="MAT 11" />
  <chapter number="12" style="c" sid="MAT 12" />
  <para style="s">ବିସ୍‌ରାମ୍‌ବାର୍‌ ବିସଇନେଇ ପାଚାର୍‌ବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 2:23-28">ମାର୍‌କ ୨:୨୩-୨୮</ref>; <ref loc="LUK 6:1-5">ଲୁକ୍‌ ୬:୧-୫</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 12:1" />ତାର୍‌ କେତେ ଦିନ୍‌ ପଚେ ଜିସୁ ଗଟେକ୍‌ ବିସ୍‌ରାମ୍‌ବାରେ ତାସ୍‌ପଦାର୍‌ ବାଟେ ଜାଇତେରଇଲା । ଜିବାବେଲେ ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ବୁକ୍‌ ଲାଗ୍‌ଲାଜେ କେଡ୍‌ ଚିଡାଇ କାଇବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 12:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 12:2" />ସେଟା ଦେକି ପାରୁସିମନ୍‌ ଜିସୁକେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ଦେକ୍‌ ବିସ୍‌ରାମ୍‌ବାରେ ତର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ କେନ୍ତାରି ସାସ୍‌ତରେ ରଇବା ରିତିନିତି ବିରଦର୍‌ କାମ୍‌ କଲାଇନି ।”<verse eid="MAT 12:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MAT 12:3" />ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ଦିନେକ୍‌ ଦାଉଦ୍‌ ଆରି ତାର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ବୁକେ ରଇଲା ବେଲେ, ଦାଉଦ୍‌ କାଇଟା କରି ରଇଲା, ତମେ ସାସ୍‌ତରେ ପଡାସ୍‌ ନାଇ କି ? <verse eid="MAT 12:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 12:4" />ସେଦିନେ ସେମନ୍‌ ମନ୍ଦିର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ପୁରି, ମାପ୍‌ରୁର୍‌ପାଇ ସର୍‌ପି ଅଇରଇବା ରୁଟି କାଇଲାଇ । ନିୟମ୍‌ ଇସାବେ ପୁଜାରିକେ ଚାଡି, ସେ ରୁଟି କେ ମିସା କାଇବାର୍‌ ଅଦିକାର୍‌ ନ ରଇଲା । <verse eid="MAT 12:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 12:5" />ତମେ କାଇ ପଡାସ୍‌ ନାଇ କି ? ମସାର୍‌ ନିୟମ୍‌ ଇସାବେ ସବୁ ବିସ୍‌ରାମ୍‌ବାରେ ପୁଜାରିମନ୍‌ ନିୟମ୍‌ ନ ମାନ୍‌ଲେ ମିସା, ସେଟାର୍‌ ପାଇ, ସେମନ୍‌ ଦସି ବଲି ବିଚାର୍‌ନା ନ ଅଅତ୍‌ । <verse eid="MAT 12:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 12:6" />ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, ଆଜି ଏ ମନ୍ଦିର୍‍ଟାନେଅନି ମୁକିଅ ବିସଇ ଇତି ଆଚେ ।” <verse eid="MAT 12:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 12:7" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୨:୭ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 9:13">ମାତିଉ ୯:୧୩</ref></char></note>“ସାସ୍‌ତର୍‌ କଇଲାନି, ପସୁ ପୁଜ୍‌ବା ବିରୁ ନ କରି, ଲକ୍‍ମନ୍‍କେ ଦୟା କର୍‌ବାଟା, ମୁଇ ମନ୍‍ କଲିନି । ଏ କାତାର୍‌ ଅରତ୍‌ ଜଦି ସତ୍‌ ଇସାବେ ବୁଜିରଇତାସ୍‌ବଇଲେ, ଏ ଦସ୍‌ ନ କଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ତମେ ଦସି ନ କର୍‌ତାସ୍‌ । <verse eid="MAT 12:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 12:8" />ଜାନିରୁଆ, ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ନିଜେ ବିସ୍‌ରାମ୍‌ବାରର୍‌ ମାପ୍‌ରୁ ।”<verse eid="MAT 12:8" /></para>
  <para style="s">ସୁକ୍‌ଲା ଆତ୍‌ ନିମାନ୍‌ ଅଇଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 3:1-6">ମାର୍‌କ ୩:୧-୬</ref>; <ref loc="LUK 6:6-11">ଲୁକ୍‌ ୬:୬-୧୧</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MAT 12:9" />ଜିସୁ ସେ ଜାଗାଇଅନି ବାରଇ ଜାଇ ପାର୍‌ତନା ଗରେ ପୁର୍‌ଲା । <verse eid="MAT 12:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 12:10" />ତେଇ ଆତ୍‌ ସୁକିଜାଇରଇଲା ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ରଇଲା । ଜିସୁର୍‌ ଦସ୍‌ ଦାର୍‌ବାକେ ପାରୁସିମନ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଦଲଅଇ ତେଇ ଜାଗି ରଇଲାଇ । ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ସେମନ୍‌ ଜିସୁକେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ବିସ୍‌ରାମ୍‌ବାରେ ନିମାନ୍‌ କର୍‌ବାଟା ଆମର୍‌ ନିୟମର୍‌ ବିରଦ୍‌ ନଏଁ କି ?”<verse eid="MAT 12:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MAT 12:11" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୨:୧୧ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 14:5">ଲୁକ୍‌ ୧୪:୫</ref>
      </char>
    </note>ଜିସୁ କଇଲା, “ଜଦି ବିସ୍‌ରାମ୍‌ବାରେ ତମର୍‌ ବିତ୍‌ରେ କାର୍‌ଆଲେ ମେଣ୍ଡା ଗଟେକ୍‌ ଡେଙ୍ଗ୍‌ କାଲେ ଅଦର୍‌ଲେ, ତମେ ତାକେ ଜିକି ନ ଆନାସ୍‌ କି ? <verse eid="MAT 12:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 12:12" />ମେଣ୍ଡାର୍‌ତେଇ ଅନି ଗଟେକ୍‌ ଲକର୍‌ ମୁଲିଅ କେତେକ୍‌ ଅଦିକ୍‌ । ସେଟାର୍‌ ପାଇ ଆମେ ବିସ୍‌ରାମ୍‌ବାରେ ବିନ୍‌ ଲକ୍‌କେ ସାଇଜ କର୍‌ବାଟା ସାସ୍‌ତରେ ରଇବା ରିତିନିତିର୍‌ ବିରଦ୍‍ ଅଇବା କାମ୍‌ ନଏଁ ।” <verse eid="MAT 12:12" /><verse number="13" style="v" sid="MAT 12:13" />ଏତ୍‌କି କଇକରି ସେ ଆତ୍‌ ସୁକିଜାଇରଇଲା ଲକ୍‌କେ କଇଲା, “ଆତ୍‌ ସଲକ୍‌ କର୍‌ ।”</para>
  <para style="p" vid="MAT 12:13">ସେ ଲକ୍‌ ଆତ୍‌ ସଲକ୍‌ କଲା ଦାପ୍‌ରେ, ସେ ଆତ୍‌ ନିକ ଲକର୍‌ ଆତ୍‌ ପାରା ଅଇଗାଲା । <verse eid="MAT 12:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 12:14" />ତାର୍‌ପଚେ ପାରୁସିମନ୍‌ ସେ ଜାଗାଇଅନି ବାରଇ ଉଟିଜାଇ ଜିସୁକେ ମରାଇବାକେ ଜଜ୍‌ନା କଲାଇ ।<verse eid="MAT 12:14" /></para>
  <para style="s">ମାପ୍‌ରୁ ବାଚିରଇବା ସେବା କାରିଆ</para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 12:15" />ତାର୍‌ ବିରୁଦେ ପାଁଚ୍‌ବାଟା ସୁନିକରି, ଜିସୁ ସେ ଜାଗା ଚାଡି ବିନେ ଉଟିଗାଲା । କେତେକ୍‌ କେତେକ୍‌ ଲକ୍‌ ତାର୍‌ ପଚେ ପଚେ ଗାଲାଇ । ଆରି ସେ ସବୁ ରଗି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ନିକ କଲା । <verse eid="MAT 12:15" /><verse number="16" style="v" sid="MAT 12:16" />ତାର୍‌ ନିଜର୍‌ ବିସଇ ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କାଇ ବଲି ନ କୁଆ ବଲି ସେମନ୍‌କେ ଆଦେସ୍‌ ଦେଇତେରଇଲା । <verse eid="MAT 12:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 12:17" />ଜିସାୟ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାର୍‌ ଟାନେଅନି ପର୍‌ମେସର୍‌ ଜନ୍‌ କାତା ସୁନାଇରଇଲା, ସେଟା ପୁରାପୁରୁନ୍‌ କର୍‌ବାକେ ଏଟା କଲା,<verse eid="MAT 12:17" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="18" style="v" sid="MAT 12:18" />“ଏ ମର୍‌ ବାଚିରଇବା ସେବାକାରିଆ ।</para>
  <para style="q2" vid="MAT 12:18">ଆକେ ମୁଇ ଆଲାଦ୍‌ କଲିନି,</para>
  <para style="q1" vid="MAT 12:18">ତାର୍‌ ଲଗେ ମର୍‍ ସାର୍‌ଦା । ମର୍‌ ଆତ୍‌ମା ତାର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଆସି ଡାବି ଅଇସି,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 12:18">ସେ ସବୁ ଜାତିର୍‌ ଲଗେ ଜାଇ ମର୍‌ ଟିକ୍‌ ବିଚାର୍‌ନା ଜାନାଇସି ।<verse eid="MAT 12:18" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="19" style="v" sid="MAT 12:19" />ସେ କାକେ କିରଜାଟି ନ କରେ । ସେ ବେସି ଆଉଲି ନ ଅଏ ।</para>
  <para style="q2" vid="MAT 12:19">ସାଇର୍‌ ମଜାଇ ଟିଆ ନ ଅଏ ଆରି ଜବର୍‌ ଅଇତେ କାତା ନ କଏ ।<verse eid="MAT 12:19" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="20" style="v" sid="MAT 12:20" />ଦୁର୍‌ବଲ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସେ ଆଲାଦର୍‌</para>
  <para style="q2" vid="MAT 12:20">ଚଲାଚଲ୍‌ତି କର୍‌ସି,</para>
  <para style="q1" vid="MAT 12:20">ଆରି ଆକା ସାକା ନଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଦୟା କର୍‌ସି ।</para>
  <para style="q2" vid="MAT 12:20">ସେମନ୍‌ ନିଆଇ ନ ପାଇବାଜାକ ସେ</para>
  <para style="q1" vid="MAT 12:20">ତାର୍‌ କାମ୍‌ ବନ୍ଦ୍‌ ନ କରେ ।<verse eid="MAT 12:20" /></para>
  <para style="q2">
    <verse number="21" style="v" sid="MAT 12:21" />ତାକେ ସବୁ ଦେସର୍‌ ଲକ୍‌ ଆସା କର୍‌ବାଇ ।”<verse eid="MAT 12:21" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ଆରି ବାଲ୍‍ଜିବୁଲ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 3:20-30">ମାର୍‌କ ୩:୨୦-୩୦</ref>; <ref loc="LUK 11:14-23">ଲୁକ୍‌ ୧୧:୧୪-୨୩</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 12:22" />ତାର୍‌ ପଚେ ଦିନେକ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଗଟେକ୍‌ କାଣା ଅଇ ଗୁଲା ଅଇଜାଇରଇଲା ଲକ୍‌କେ ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ଆନ୍‌ଲାଇ । ତାକେ ଡୁମା ଦାରିରଇଲାଜେ କାତାଅଇ ନାପାର୍‌ତେ ରଇଲା । ଜିସୁ ତାକେ ନିମାନ୍‌ କଲା । ଏଦେ ଦେକା ! ସେ ଦେକ୍‌ଲା ଆରି କାତା କଇପାର୍‌ଲା । <verse eid="MAT 12:22" /><verse number="23" style="v" sid="MAT 12:23" />ଜିସୁର୍‌ ଏ କାମ୍‌ ଦେକି ସବୁ ଲକ୍‌ କାବା ଅଇଜାଇ ପାଚାର୍‌ ଉଚାର୍‌ ଅଇଲାଇ, “ଏ କାଇ ସେ ଦାଉଦର୍‌ ପଅ କି ?” <verse eid="MAT 12:23" /><verse number="24" style="v" sid="MAT 12:24" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୨:୨୪ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 9:34">ମାତିଉ ୯:୩୪</ref>;<ref loc="MAT 10:25">୧୦:୨୫</ref></char></note>ଏଟା ସୁନି ପାରୁସିମନ୍‌ କଇଲାଇ, “ସେ ଡୁମାମନର୍‌ ମୁକିଅ ବାଲ୍‍ଜିବୁଲର୍‌ ଟାନେଅନି ବପୁ ପାଇ ଡୁମା ଚାଡାଇଲାନି ।”<verse eid="MAT 12:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MAT 12:25" />ଜିସୁ ତାକର୍‌ ମନର୍‌ କାତା ଜାନି ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, ଗଟେକ୍‌ ରାଇଜର୍‌ ଲକ୍‌ ବିନ୍‌ବିନ୍‌ ଦଲେ ବାଗ୍‍ ଅଇ ନିଜର୍‌ ନିଜର୍‌ ବିତରେ ଲାଗାଲାଗି ଅଇଲେ, ସେ ଦେସ୍‌ ବେସି ଦିନ୍‌ ନ ରଏ । କନ୍‌ଆଲେ ସଅର୍‌ ନଇଲେ ଗର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ବିନ୍‌ ବିନ୍‌ ଦଲ୍‌ ଗଡିକରି ଲାଗାଜଡା ଅଇଲେ ସେମନ୍‌ ଦାପ୍‌ରେସେ କୁରୁପ୍‌ନାସ୍‌ ଅଇଜିବାଇ । <verse eid="MAT 12:25" /><verse number="26" style="v" sid="MAT 12:26" />ସେନ୍ତାରିସେ, ସଇତାନର୍‌ ରାଇଜେ ଜଦି ଗଟେକ୍‌ ଦଲ୍‌ ବିନ୍‌ ଦଲ୍‌ ବିରୁଦେ ଲାଗ୍‌ଲାନି ବଇଲେ, ସେଟା କୁଟ୍‌କୁଟା ଅଇ ବିଲିଜାଇସି । ଏଟା ଜାନ୍‌ବାର୍‌ ଆଚେ । <verse eid="MAT 12:26" /><verse number="27" style="v" sid="MAT 12:27" />ମୁଇ ବାଲ୍‍ଜିବୁଲର୍‌ ବପୁ ପାଇ ଡୁମାମନ୍‌କେ ଚାଡାଇଲିନି ବଲି ତମେ କଇଲାସ୍‌ନି ତେବେ, ସେମନ୍‌କେ କେଦ୍‌ବାକେ ତମର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ କେ ବପୁ ଦେଲାନି ? ତମର୍‌ ସିସ୍‌ମନର୍‌ ଏ କାମର୍‌ ଲାଗି, ତମେ ଦାବି କଲାଟା ମିଚ୍‌ ବଲି ଜାନାପଡ୍‌ଲାନି । <verse eid="MAT 12:27" /><verse number="28" style="v" sid="MAT 12:28" />ଡୁମା ଚାଡାଇବା ବପୁ ମୁଇ ବାଲ୍‍ଜିବୁଲର୍‌ ଟାନେଅନି ପାଇନାଇ । ସେଟା ମୁଇ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଆତ୍‌ମାର୍‍ଟାନେଅନି ପାଇଆଚି । ଏଟାର୍‌ ପାଇ ଆରି ଗଟେକ୍‌ ବିସଇ ଜାନାପଡି ଗାଲାନିଜେ ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ତମର୍‌ ଲଗେ ଆସି କେଟିଗାଲାବେ ।<verse eid="MAT 12:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MAT 12:29" />ଆଗେ ଗଟେକ୍‌ ବପୁର୍‌ ଲକ୍‌କେ ନ ବାନ୍ଦ୍‌ତେ କେ ମିସା ତାର୍‌ ଗରେ ପୁରିକରି ଗରେ ରଇଲାଟା ଚରାଇ ନେଇ ନାପାରତ୍‌ ।<verse eid="MAT 12:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="MAT 12:30" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୨:୩୦ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MRK 9:40">ମାର୍‌କ ୯:୪୦</ref>
      </char>
    </note>ଜେ ମର୍‌ ବାଟେ ନ ରଏ, ବାଇଦରେ ସେ ମର୍‌ ବିରୁଦେ ଆଚେ । ଆରି ଜେ ମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ମିସିକରି ନ ଟୁଲିଆଏ, ସେ ବିଚିଦେଲାନି । <verse eid="MAT 12:30" /><verse number="31" style="v" sid="MAT 12:31" />ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, ଜଦି କେ ଆଲେ ପାପ୍‌ କଲେ କି ନିନ୍ଦା କାତା କଇଲେ ମିସା, ତାର୍‍ ଲାଗି ତାକେ କେମା ଦିଆଅଇସି । ମାତର୍‌ କେ ଜଦି ସୁକଲ୍‌ ଆତ୍‌ମାର୍‌ ବିରୁଦେ କାଇ ବଲି କଇସି ବଇଲେ, ତାକେ କେମା ନାଇ । <verse eid="MAT 12:31" /><verse number="32" style="v" sid="MAT 12:32" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୨:୩୨ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 12:10">ଲୁକ୍‌ ୧୨:୧୦</ref></char></note>ଜଦି କେ ନର୍‌ପିଲା, ମର୍‌ ବିରଦେ ନିନ୍ଦା କାତା କଇଲେ, ତାକେ କେମା ମିଲ୍‌ସି, ମାତର୍‌ ଜେ ଜଦି ସୁକଲ୍‌ ଆତ୍‌ମାର୍‌ ବିରୁଦେ ନିନ୍ଦା କାତା କଇଲେ ତାକେ ଏବେ କି ପଚ୍‌କେ ମିସା କେମା ନ ମିଲେ ।<verse eid="MAT 12:32" /></para>
  <para style="s">ଗଚ୍‌ ଆରି ତାର୍‌ ପଲ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 6:43-45">ଲୁକ୍‌ ୬:୪୩-୪୫</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MAT 12:33" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୨:୩୩ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 7:20">ମାତିଉ ୭:୨୦</ref>; <ref loc="LUK 6:44">ଲୁକ୍‌ ୬:୪୪</ref></char>
    </note>“ନିକ ପଲ୍‌ ଦାର୍‌ବାର୍‌ଆଲେ ଗଟେକ୍‌ ଗଚ୍‌ ନିକ ଅଇବାର୍‌ ଆଚେ । ବାନିଆ ଗଚେ ବାନିଆ ପଲ୍‌ ଅଇସି । ଗଚ୍‌ କେନ୍ତିଟା, ତାର୍‌ ପଲେ ଅନି ଜାନାପଡ୍‌ସି । <verse eid="MAT 12:33" /><verse number="34" style="v" sid="MAT 12:34" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୨:୩୪ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 3:7">ମାତିଉ ୩:୭</ref>;<ref loc="MAT 23:33">୨୩:୩୩</ref>; <ref loc="LUK 3:7">ଲୁକ୍‌ ୩:୭</ref>; </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 15:18">ମାତିଉ ୧୫:୧୮</ref>; <ref loc="LUK 6:45">ଲୁକ୍‌ ୬:୪୫</ref></char></note>ଏ ସାଁପ୍‌ ପାରା କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ! ତମେ କାରାପ୍‌ ଅଇ ନିମାନ୍‌ କାତା କଇପାରାସ୍‌ କି ? ମନେ ଚିନ୍ତାକଲାଟା ଟଣ୍ଡ୍‌ବାଟେ ବାରଇସି । <verse eid="MAT 12:34" /><verse number="35" style="v" sid="MAT 12:35" />ଗଟେକ୍‌ ନିମାନ୍‌ ଲକ୍‌ ତାର୍‌ ମନ୍‌ବିତ୍‌ରେ ଅନି ନିମାନ୍‌ କାତା ଆନ୍‍ସି । ଗଟେକ୍‌ କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌ ତାର୍‌ ମନ୍‌ ବିତ୍‌ରେ ବର୍‌ତିଅଇ ରଇବା ବାଦ୍‌ଲାପାରା କାତା ବାର୍‌କରାଇ ଆନ୍‍ସି ।”<verse eid="MAT 12:35" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="36" style="v" sid="MAT 12:36" />“ତମେ କଇରଇଲା କାଇ ଲଡାକେ ନଇବା ସବୁ କାତା, ବିଚାର୍‌ନା ଦିନେ ତମ୍‌କେ ଇସାବ୍‌ ଦେବାକେ ଅଇସି । <verse eid="MAT 12:36" /><verse number="37" style="v" sid="MAT 12:37" />ତମର୍‌ କାତାଇଅନି ତମେ ବିଚାର୍‌ କରାଇଅଇ, ଦସି ନଇଲେ ଦସ୍‍ ନ କଲା ଲକ୍‌ ବଲାଇଅଇସା ।”<verse eid="MAT 12:37" /></para>
  <para style="s">କାବାଅଇଜିବା କାମ୍‌ କର୍‌ବାକେ ଦାବି</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 8:11-12">ମାର୍‌କ ୮:୧୧-୧୨</ref>; <ref loc="LUK 11:29-32">ଲୁକ୍‌ ୧୧:୨୯-୩୨</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="38" style="v" sid="MAT 12:38" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୨:୩୮ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 16:1">ମାତିଉ ୧୬:୧</ref>; <ref loc="MRK 8:11">ମାର୍‌କ ୮:୧୧</ref>; <ref loc="LUK 11:16">ଲୁକ୍‌ ୧୧:୧୬</ref></char>
    </note>ଗଟେକ୍‌ ଦିନେ ଜିଉଦି ମନର୍‌ ନିୟମ୍‌ ସିକାଇଦେବା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଆରି ପାରୁସି ଲକ୍‌ମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି କେତେଲକ୍‌ ଜିସୁକେ କଇଲାଇ, “ଏ ଗୁରୁ, ତମର୍‌ ଗଟେକ୍‌ କାବାଅଇଜିବା ଚିନ୍‌ ଦେକ୍‌ବାକେ ଆମେ ମନ୍‍କଲୁନି ।”<verse eid="MAT 12:38" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="39" style="v" sid="MAT 12:39" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୨:୩୯ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 16:4">ମାତିଉ ୧୬:୪</ref>; <ref loc="MRK 8:12">ମାର୍‌କ ୮:୧୨</ref></char>
    </note>ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ଏ ଜୁଗର୍‌ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ନ କରୁମନ୍‌ କେଡେ କାରାପ୍‌, ଆରି ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କରତ୍‌ନାଇ । ତମେ ମକେ ଗଟେକ୍‌ କାବାଅଇଜିବା କାମ୍‌ ଦେକାଇବାକେ କଇଲାସ୍‌ନି ? ନାଇ, ଅବ୍‍କା ବାବବାଦି ଜୁନସର୍‍ ଜିବନେ ଗଟିରଇଲା କାବାଅଇଜିବାଟା ତମ୍‌କେ ଦେକାଇଦେଇ ଅଇସି ।”<verse eid="MAT 12:39" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="40" style="v" sid="MAT 12:40" />“ଜୁନସ୍‌ ଜେନ୍ତି ମାଚ୍‌ ପେଟେ ତିନ୍‌ ଦିନ୍‌ ତିନ୍‌ ରାତି ରଇଲା, ସେନ୍ତି ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ମିସା ମାଟି ତଲେ ତିନ୍‌ ଦିନ୍‌ ତିନ୍‌ ରାତି କାଟାଇବି । <verse eid="MAT 12:40" /><verse number="41" style="v" sid="MAT 12:41" />ଜନ୍‌ ଦିନେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ବିଚାର୍‌ କର୍‌ସି, ସେ ଦିନେ ନିନିବିର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତମର୍‌ ବିରୁଦେ ଦାବି କର୍‌ବାକେ ଟିଆ ଅଇବାଇ । କାଇକେ ବଇଲେ ସେମନ୍‌ ଜୁନସର୍‌ କାତା ସୁନି ପାପ୍‌ ବାଟେଅନି ବାଅଡ୍‌ଲାଇ । ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, ଜୁନସର୍‌ ଟାନେଅନି ବଡ୍‌ ଲକ୍‌ ଇତି ଆଚେ । <verse eid="MAT 12:41" /><verse number="42" style="v" sid="MAT 12:42" />ବିଚାର୍‌ କର୍‌ବାବେଲେ ଦକିନ୍‌ ଦେସେ ରଇବା ସେବା ନାଉଁର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଜାଗାର୍‌ ରାନି, ତମର୍‌ ଦସ୍‌ ଦେକାଇବାକେ ଟିଆ ଅଇସି, କାଇକେ ବଇଲେ ସଲମନର୍‌ ଗିଆନର୍‌ କାତା ସୁନ୍‌ବାକେ ବେସି ଦୁର୍‌ ଦେସେଅନି ସେ ଆସି ରଇଲା । ମାତର୍‌ ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ସଲ୍‌ମନର୍‌ ଟାନେ ଅନି ଗଟେକ୍‌ ବେସି ବଡ୍‌ ଲକ୍‌ ଇତି ଆଚେ ।”<verse eid="MAT 12:42" /></para>
  <para style="s">ଡୁମା ବାଅଡ୍‌ଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 11:24-26">ଲୁକ୍‌ ୧୧:୨୪-୨୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="43" style="v" sid="MAT 12:43" />ଜିସୁ ଆରି କଇଲା, ଜେଡେବଲ୍‌ କାରାପ୍‌ ଆତ୍‌ମା ଗଟେକ୍‌ ଲକର୍‌ ଗାଗ୍‌ଡେଅନି ବାରଇ ଜାଇସି, ସେବେଲା, ସେ ରଇବାକେ ମରୁବାଲିବୁଏଁ ଜାଗା କଜି ବୁଲ୍‌ସି । ମାତର୍‌ ସେନ୍ତି ଜାଗା ତାକେ ନ ମିଲ୍‌ଲେ । <verse eid="MAT 12:43" /><verse number="44" style="v" sid="MAT 12:44" />ସେ ବେଲା ସେ କଇସି, “ମୁଇ ଜନ୍‌ ଲକର୍‌ତେଇଅନି ବାରଇ ଆଇଲି ଆଚି, ତେଇସେ ଆରିତରେକ୍‌ ଜିବି” ବଲି ବାଉଡି ଉଟିଜାଇସି । ସେଡିକି ବେଲେ ସେ ଆସିକରି ବିତ୍‌ରେ ସପାସୁତର୍‌ ଅଇ ପରିଚଲ୍‌ ରଇବାଟା ଦେକ୍‌ଲେ, ସେ ଜାଇ ତାର୍‌ତେଇଅନି ଅଦିକ୍‌ କାରାପ୍‌ ରଇବା ସାତ୍‌ଟା ଆତ୍‌ମାମନ୍‌କେ ଡାକିଆନ୍‍ସି । <verse eid="MAT 12:44" /><verse number="45" style="v" sid="MAT 12:45" />ତାର୍‌ ପଚେ ସବୁ କାରାପ୍‌ ଆତ୍‌ମାମନ୍‌ ଜାଇକରି ସେ ଲକର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ବାସାକରି ରଇବାଇ । ସେ ବେଲା ସେ ଲକ୍‌ ଆଗ୍‌ତୁର୍‌ତେଇଅନି ଅଦିକ୍‌ କରାପ୍‌ଅଇଜାଇସି । ଏନ୍ତିସେ ଆଜିକାଲି ଜିଇବା କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଅଇସି । ବଲି କଇଲା ।<verse eid="MAT 12:45" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁର୍‌ ଗରର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 3:31-35">ମାର୍‌କ ୩:୩୧-୩୫</ref>; <ref loc="LUK 8:19-21">ଲୁକ୍‌ ୮:୧୯-୨୧</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="46" style="v" sid="MAT 12:46" />ଜିସୁ ଜେଡେବେଲା ତେଇ ରୁଣ୍ଡିରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କାତା ସୁନାଇତେ ରଇଲା, ତାର୍‌ ଆୟା ଆରି ବାଇମନ୍‌ ଆସି ଡାଣ୍ଡେ ଟିଆଅଇରଇଲାଇ । ସେମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ କାତାଅଇବାକେ ମନ୍‍ କର୍‌ତେ ରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 12:46" /><verse number="47" style="v" sid="MAT 12:47" />ସେଡିକି ବେଲେ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ଜିସୁକେ କଇଲା, “ତର୍‌ ଆୟା ଆରି ବାଇମନ୍‌ ଡାଣ୍ଡେ ଜାଗ୍‌ଲାଇ ଆଚତ୍‌, ସେମନ୍‌ ତର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ କାତା ଅଇବାକେ ମନ୍‍ କଲାଇନି ।”<verse eid="MAT 12:47" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="48" style="v" sid="MAT 12:48" />ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “କାକେ ମର୍‌ ଆୟା ଆରି ବାଇମନ୍‌ ବଲି ବାବ୍‌ଲାସ୍‌ନି ?” <verse eid="MAT 12:48" /><verse number="49" style="v" sid="MAT 12:49" />ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନର୍‌ ବାଟେ ଆତ୍‌ ଦେକାଇ କଇଲା, “ଏ ଲକ୍‌ମନ୍‍ସେ ମର୍‌ ଆୟା ଆରି ବାଇମନ୍‌ ଅଇବାଇ । <verse eid="MAT 12:49" /><verse number="50" style="v" sid="MAT 12:50" />ଜେ ସର୍‌ଗେ ରଇବା ମର୍‌ ବାବାର୍‌ ମନ୍‍ କଲା ଇସାବେ କାମ୍‌ କର୍‌ସି, ସେମନ୍‌ ଆକା ମର୍‌ ବାଇ, ବଇନି ଆରି ଆୟା ଅଇବାଇ ।”<verse eid="MAT 12:50" /></para>
  <chapter eid="MAT 12" />
  <chapter number="13" style="c" sid="MAT 13" />
  <para style="s1">ବିଅନ୍‌ ବୁନ୍‌ବା ଲକର୍‌ କାତା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 4:1-9">ମାର୍‌କ ୪:୧-୯</ref>; <ref loc="LUK 8:4-8">ଲୁକ୍‌ ୮:୪-୮</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 13:1" />ଦିନେକ୍‌ ଜିସୁ ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଗରେ ଅନି ବାରଇ ସମ୍‌ଦୁର୍‌ କଣ୍ଡି ଗାଲା । ତେଇ ସେ ବସିକରି ସିକାଇବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲା । <verse eid="MAT 13:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 13:2" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୩:୨ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 5:1-3">ଲୁକ୍‌ ୫:୧-୩</ref></char></note>ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତାର୍‌ ଚାରିବେଡ୍‌ତି ଜବର୍‌ ଅଇ ରୁଣ୍ଡିରଇଲାଇଜେ ସେ ଗଟେକ୍‌ ଡଙ୍ଗାଇ ଜାଇ ବସ୍‌ଲା । ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଟିଆ ଅଇ ତାର୍‌ କାତା ସୁନ୍‌ବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 13:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 13:3" />ଆରି ସେ କେତେକ୍‌ କେତେକ୍‌ ବିସଇ, ଉଦାଅରଣ୍‌ ଦେଇ, ସିକାଇତେ ରଇଲା । ସେ କଇଲା,</para>
  <para style="p" vid="MAT 13:3">“ଗଟେକ୍‌ ଚାସି ତରେକ୍‌ ବିଅନ୍‌ ବୁନ୍‌ବାର୍‌ ବାରଇଲା । <verse eid="MAT 13:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 13:4" />ଚାସି ସେ ଜମିଟାନେ ବିଅନ୍‌ ବୁନ୍‌ବା ବେଲେ କେତେଟା ମୁଞ୍ଜି ମଜା ବାଟେ ଅଦର୍‌ଲାଜେ ସେଟା ଚଡଇମନ୍‌ ଆସି କାଇଦେଲାଇ । <verse eid="MAT 13:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 13:5" />ଆରି ଅଦେକ୍‌ ମାଟି ଉନାରଇ ଜବର୍‌ ପାକ୍‌ନା ରଇବା ପଦାଇ ଅଦର୍‌ଲା । ତେଇ ମାଟି ବଉଲ୍‌ ନ ରଇଲାଜେ ଦାପ୍‌ରେ ଆଁକ୍‌ରି ଗାଜା ଅଇଲା । <verse eid="MAT 13:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 13:6" />ମାତର୍‌ ଗାଜାର୍‌ ଚେର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଜାଏ ନାଇଜେ, କାରା କଲାକେ ସେଟା ସୁକିଗାଲା । <verse eid="MAT 13:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 13:7" />ଆରି କେତେଟା ବିଅନ୍‌ କାଟାବୁଟା ବିତ୍‌ରେ ଅଦର୍‌ଲା, ଆରି କାଟାବୁଟା ଆଁକ୍‌ରି ଗାଜା ଅଇଲା । ବିଅନର୍‌ ଚାରିବେଡ୍‌ତି ବର୍‌ଡି ଜାଇ ସେଟା ସବୁ ଗିଲିଦେଲା । <verse eid="MAT 13:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 13:8" />ମାତର୍‌ ଆରି ବାକି ସବୁ ବିଅନ୍‌ ନିକ ବୁଏଁ ଅଦ୍‌ରି ବୁଟା ଅଇ ବଡିକରି ପଲ୍‌ ଦାର୍‌ଲା । କେତେଟା ବୁଟାଇ ତିରିସ୍‌ ବାଗ୍‌, ସାଟେ ବାଗ୍‌, ଆରି ସଏ ବାଗ୍‌ ଅନି ଅଦିକ୍‌ ପଲ୍‌ଦାର୍‌ଲା ।” <figure style="fig" alt="Jesus teaching the crowd by the sea" file="lb00299c.tif" size="span" copy="Horace Knowles ©" ref="୧୩:୨">ଜିସୁ ସମ୍‌ଦୁର୍‌ କଣ୍ଡି ସିକିଆ ଦେବାଟା</figure><verse eid="MAT 13:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MAT 13:9" />ଜିସୁ ଉଦାଅରଣ୍‌ ସାରାଇକରି କଇଲା, “ଜାକେ ସୁନ୍‌ଲା ପାରା କାନ୍‌ ଆଚେ, ସେ ସୁନ ।”<verse eid="MAT 13:9" /></para>
  <para style="s">ଉଦାଅରଣ୍‌ କାତାର୍‌ ଆଦେସ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 4:10-12">ମାର୍‌କ ୪:୧୦-୧୨</ref>; <ref loc="LUK 8:9-10">ଲୁକ୍‌ ୮:୯-୧୦</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MAT 13:10" />ପଚେ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ଆସି ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ତମେ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସିକାଇଲା ବେଲେ କାଇକେ ଉଦାଅରଣ୍‌ ଇସାବେ କଇଲାସ୍‌ନି ?” <verse eid="MAT 13:10" /><verse number="11" style="v" sid="MAT 13:11" />ଜିସୁ କଇଲା, “ସରଗ୍‌ ରାଇଜର୍‌ ଟିକି ନିକି କାତା ବୁଜ୍‌ବାକେ ତମେ ଗିଆନ୍‌ ପାଇଆଚାସ୍‌ । ମାତର୍‌ ସେମନ୍‌ ପାଅତ୍‌ ନାଇ । <verse eid="MAT 13:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 13:12" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୩:୧୨ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 25:29">ମାତିଉ ୨୫:୨୯</ref>; <ref loc="MRK 4:25">ମାର୍‌କ ୪:୨୫</ref>; <ref loc="LUK 8:18">ଲୁକ୍‌ ୮:୧୮</ref>;<ref loc="LUK 19:26">୧୯:୨୬</ref></char></note>ଜାକେ ଆଚେ, ତାକେ ଦିଆଅଇସି । ତେଇଅନି ସେ ଅଦିକ୍‌ ଅଦିକ୍‌ ଲାବ୍‌ କର୍‌ସି । ମାତର୍‌ ଜାକେ ନାଇ, ତାର୍‌ଟାନେ ଜେତ୍‌କି ଆଚେ, ସେଟା ମିସା ନିଆଅଇସି ।” <verse eid="MAT 13:12" /><verse number="13" style="v" sid="MAT 13:13" />ସେମନ୍‌କେ ମୁଇ କାତାନି ଇସାବେ ସିକାଇଲିନି । କାଇକେବଇଲେ ସେମନ୍‌ ଦେକି ଦେକି ରଇବାଇ, ମାତର୍‍ ନ ଦେକ୍‌ଲା ପାରା । ସୁନ୍‌ତେ ରଇବାଇ, ମାତର୍‍ ନ ସୁନ୍‌ଲା ପାରା ଆରି ନ ବୁଜତ୍‌ । <verse eid="MAT 13:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 13:14" />ଜିସାୟ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା କଇରଇବା ବାକିଅ ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ଅଇଲା ।</para>
  <para style="q1" vid="MAT 13:14">ଏ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସୁନି ସୁନି ମିସା କାଇଟା ନ ବୁଜତ୍‌</para>
  <para style="q2" vid="MAT 13:14">ଦେକ୍‌ତେରଇବାଇ, ମାତର୍‌ ନ ଦେକ୍‌ଲା ପାରା ।<verse eid="MAT 13:14" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 13:15" />କାଇକେ ବଇଲେ ସେମନର୍‌ ବୁଦି ଉନା ।</para>
  <para style="q2" vid="MAT 13:15">ସେମନ୍‌ କାନେ ଚୁଟିଅଇ ଦେଇଆଚତ୍‌</para>
  <para style="q1" vid="MAT 13:15">ଆରି ଆଁକି ଲିମିଦେଇ ଆଚତ୍‌ ।</para>
  <para style="q2" vid="MAT 13:15">ସେନ୍ତାର୍‌ ନ ଅଇରଇଲେ ସେମନ୍‌ ଦେକିପାର୍‌ତାଇ,</para>
  <para style="q1" vid="MAT 13:15">ସୁନିପାର୍‌ତାଇ ଆରି ମର୍‌ ଲଗେ ବାଉଡି ଆଇତାଇ ।</para>
  <para style="q2" vid="MAT 13:15">ସେମନ୍‌କେ ମୁଇ ନିକ କରିଦେଇତି ।<verse eid="MAT 13:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 13:16" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୩:୧୬ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 10:23">ଲୁକ୍‌ ୧୦:୨୩</ref>,<ref loc="LUK 10:24">୨୪</ref></char>
    </note>“ତମେ କେଡେକ୍‌ ନିକ କରମର୍‌ ଲକ୍‌ ! ତମେ ଦେକି ପାର୍‌ଲାସ୍‌ନି ଆରି ସୁନି ପାର୍‌ଲାସ୍‌ନି ! <verse eid="MAT 13:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 13:17" />ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, କେତେକ୍‌ କେତେକ୍‌ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା ଆରି ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତମେ ଜନ୍‌ଟା ଦେକ୍‌ଲାସ୍‌ନି, ସେଟା ଦେକ୍‌ବାକେ, ଆରି ଜାଇଟା ସୁନ୍‌ଲାସ୍‌ନି, ସେଟାମନ୍‌ ସୁନ୍‌ବାକେ ମନ୍‌ କର୍‌ତେରଇଲାଇ, ମାତର୍‌ ନାପାର୍‌ଲାଇ ।”<verse eid="MAT 13:17" /></para>
  <para style="s1">ବିଅନ୍‌ ବୁନ୍‌ବା କାତାର୍‌ ଅରତ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 4:13-20">ମାର୍‌କ ୪:୧୩-୨୦</ref>; <ref loc="LUK 8:11-15">ଲୁକ୍‌ ୮:୧୧-୧୫</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MAT 13:18" />“ତେବେ ସୁନା, ବିଅନ୍‌ ବୁନ୍‌ବା କାତାର୍‌ ଅରତ୍‌ କଇଲିନି । ତମେ ବୁଜ୍‌ବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କରା । <verse eid="MAT 13:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 13:19" />ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସରଗ୍‌ ରାଇଜର୍‌ ବାକିଅ ସୁନି ନ ବୁଜତ୍‌, ସଇତାନ୍‌ ଆସି ସେମନର୍‌ ମନ୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଅନି ଜନ୍‌ଟା ବୁନାଅଇ ରଇସି, ସେଟା ଜିକି ଦାରିଜାଇସି । ଏଟା ଅଇଲାନି ବାଟେ ଅଦ୍‌ରି ରଇବା ବିଅନର୍‌ ଅରତ୍‌ ।”<verse eid="MAT 13:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MAT 13:20" />“ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ବାକିଅ ସୁନ୍‌ଲା ଦାପ୍‌ରେ ସାର୍‌ଦା ସଙ୍ଗ୍‌ ମାନ୍‌ବାଇ, ସେଟା ପାକ୍‌ନାବାଡି ଜାଗାଇ ଅଦ୍‌ରିରଇବା ବିଅନ୍‌ ପାରା । <verse eid="MAT 13:20" /><verse number="21" style="v" sid="MAT 13:21" />ବାକିଅ ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ତାକର୍‌ ମନ୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଜାଇ ନ ରଏ ଜେ, ସେମନ୍‌ ସେଟା ବେସି ଦିନ୍‌ ମାନିକରି ରଇ ନାପାରତ୍‌ । ବାକିଅର୍‌ ଲାଗି କସ୍‌ଟ କି ବେମ୍‍ଜା ଆଇଲେ, ସେମନ୍‌ ଦାପ୍‌ରେସେ ସେଟା ଚାଡିଦେବାଇ । <verse eid="MAT 13:21" /><verse number="22" style="v" sid="MAT 13:22" />କାଟାବୁଟା କେନ୍ତାର୍‌କି ସାନ୍‌ ବୁଟାମନ୍‌କେ ଚାପି ଗିଲିଦେଇସି, ସେନ୍ତାରି ଏ ଜଗତର୍‌ ପାଇଟି କାବାଡ୍‌ ଆରି ଦନ୍‌କେ ଲବ୍‌ ଅଇକରି, କେତେକ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଟାନେ କେଟିରଇବା ବାକିଅ ନସାଇଦେଇସି । ସେମନ୍‌ କାଟାବୁଟାଇ ଅଦର୍‌ଲା ବିଅନ୍‌ ପାରା । ସେମନର୍‌ କାଇ ପସଲ୍‌ ନ ପାଚାଅତ୍‌ । <verse eid="MAT 13:22" /><verse number="23" style="v" sid="MAT 13:23" />ଜନ୍‌ଲକ୍‌ମନ୍‌ ବାକିଅ ସୁନି ନିକକରି ବୁଜ୍‌ବାଇ, ନିକ ପଦାଇ ଅଦ୍‌ରିରଇବା ବିଅନର୍‌ ପାରା । ସେମନ୍‌ ନିକ ପସଲ୍‌ ଲାବ୍‌ କର୍‌ବାଇ କେ ସଏ ପୁଟିଅନି ଅଦିକ୍‌, କେ ସାଟେ ପୁଟିଅନି ଅଦିକ୍‌, କେ ତିରିସ୍‌ ପୁଟିଅନି ଅଦିକ୍‌ ପସଲ୍‌ ପାଚାଇବାଇ ।”<verse eid="MAT 13:23" /></para>
  <para style="s">ଜୁଡ୍‌ ଗାଁସର୍‌ କାତା</para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MAT 13:24" />ଜିସୁ ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ଆରି ଗଟେକ୍‌ ବିସଇ କାତାନି ଇସାବେ କଇଲା, ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ଏନ୍ତାରି ଗଟେକ୍‌ ଲକର୍‌ ପାରା । ସେ ଲକ୍‌ ତାର୍‌ ଜମିଟାନେ ନିକ ବିଅନ୍‌ ବୁନ୍‌ଲା । <verse eid="MAT 13:24" /><verse number="25" style="v" sid="MAT 13:25" />ସେ ଦିନେକ୍‌, ରାତିଆ ସଇଲା ବେଲେ, ତାର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ବିରଦ୍‌ ଲକ୍‌ ଆସି ସେ ଜମିଟାନେ ଗାଁସ୍‌ ମୁଞ୍ଜି ବୁନି ଦେଇ, ଉଟିଗାଲା । <verse eid="MAT 13:25" /><verse number="26" style="v" sid="MAT 13:26" />ଜେଡେବେଲେ ଗଚ୍‌ ବଡି କେଡ୍‌ ଦାର୍‌ଲା, ମଜାଇମଜାଇ ଜୁଡ୍‌ ଗାଁସ୍‌ ଡିସ୍‌ଲା । <verse eid="MAT 13:26" /><verse number="27" style="v" sid="MAT 13:27" />ସେ ଲକର୍‌ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନ୍‌ ଆସି କଇଲାଇ, “ ଏ ସାଉକାର୍‌ ତମେ ଜମିଟାନେ ନିକ ବିଅନ୍‌ ବୁନିରଇଲାସ୍‌, ଏତେକ୍‌ମାଣ୍ଡ୍‌ ଜୁଡ୍‌ ଗାଁସ୍‌ କନ୍ତିଅନି ଆଇଲା ?” <verse eid="MAT 13:27" /><verse number="28" style="v" sid="MAT 13:28" />ଜମି ସାଉକାର୍‌ କଇଲା, ମର୍‌ ବିରଦି ଲକ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଏନ୍ତି କଲାଆଚେ । ସେମନ୍‌ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ତେବେ ଆମେ ଜାଇ ସେ ଜୁଡ୍‌ ଗାଁସ୍‌ମନ୍‌କେ ଜିକି ପିଙ୍ଗିଦେବୁ କି ?” <verse eid="MAT 13:28" /><verse number="29" style="v" sid="MAT 13:29" />ସାଉକାର୍‌ କଇଲା, “ନାଇ, ଜୁଡ୍‌ ଗାଁସ୍‌ ଜିକ୍‌ବାବେଲେ କେଡେବଲ୍‌ ଦାନ୍‌ବୁଟା ମିସା ଜିକିଅଇଜାଇସି । <verse eid="MAT 13:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 13:30" />କାଟ୍‌ବା ଜାକ ଦାନ୍‌ ଆରି ଜୁଡ୍‌ ଗାଁସ୍‌ ମିସ୍‌ତେ ବଡ । କାଟ୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କଉଁ ସେମନ୍‌ ପର୍‌ତୁମ୍‌ ଜୁଡ୍‌ ଗାଁସ୍‌ କାଟି ବାରା ବାନ୍ଦି ପଡାଇ ଦେଅତ୍‌ । ତାର୍‌ ପଚେ ଦାନ୍‌ କାଟି ମାଣ୍ଡାଇ କଲ୍‌କିଟାନେ ସଙ୍ଗଉ ।”<verse eid="MAT 13:30" /></para>
  <para style="s">ସର୍‌ସୁ ମୁଞ୍ଜିର୍‌ ଉଦାଅରଣ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 4:30-32">ମାର୍‌କ ୪:୩୦-୩୨</ref>; <ref loc="LUK 13:18-19">ଲୁକ୍‌ ୧୩:୧୮-୧୯</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MAT 13:31" />ଜିସୁ ଆରି ଗଟେକ୍‌ ବିସଇ କଇଲା, “ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ଏନ୍ତାରି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ତାର୍‌ ଜମିଟାନେ ସର୍‌ସୁ ମୁଞ୍ଜି ତପିଦେଲା । <verse eid="MAT 13:31" /><verse number="32" style="v" sid="MAT 13:32" />ସେ ମୁଞ୍ଜି ସବୁର୍‌ଟାନେଅନି ସାନ୍‌ ଅଇଲେ ମିସା ତେଇଅନି ଜନ୍‌ ଗଚ୍‌ ଅଇଲା, ଜମିଟାନେ ରଇଲା ବିନ୍‌ ଗଚ୍‌ମନର୍‌ତେଇଅନି ଅଦିକ୍‌ ଡେଙ୍ଗ୍‌ ଅଇ ଜୁଜୁରା ଅଇଲା । ଆରି ସେ ଗଚେ ଚଡଇମନ୍‌ ବାସା ଅଇଲାଇ ।”<verse eid="MAT 13:32" /></para>
  <para style="s">କମିରର୍‌ ଉଦାଅରଣ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 13:20-21">ଲୁକ୍‌ ୧୩:୨୦-୨୧</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MAT 13:33" />ଜିସୁ ଆରି ତରେକ୍‌ ଏନ୍ତାରି କାତା କଇଲା, “ଗଟେକ୍‌ ମାଇଜି କଣ୍ଡେକ୍‌ କମିର୍‌ ନେଇ ଅଦ୍‌ବାସ୍‌ତା ଗୁଣ୍ଡ୍‌ଟାନେ ମିସାଇଦେଲା । ସମାନ୍‌ ବେଲାଇ ସବୁଜାକ ଗୁଣ୍ଡ୍‌ କମିର୍‌ତେଇ ମିସି ପୁଲ୍‌ଲା । ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ବଡ୍‌ବାଟା ମିସା ଏନ୍ତାରିସେ ।”<verse eid="MAT 13:33" /></para>
  <para style="s">ଉଦାଅରଣ୍‌ ବିସଇର୍‍ ସିକିଆ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 4:33-34">ମାର୍‌କ ୪:୩୩-୩୪</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="MAT 13:34" />ଜିସୁ ଏନ୍ତାରି ଉଦାଅରଣ୍‌ ଦେଇ ସିକାଇତେ ରଇଲା । ଉଦାଅରଣ୍‌ ନ ଦେଇ ସେ କାଇଟା ମିସା ନ ସିକାଇତେ ରଇଲା ।<verse eid="MAT 13:34" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MAT 13:35" />ଏଟାର୍‌ପାଇ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାର୍‌ ଏ ବାକିଅ ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ଅଇଲା ।</para>
  <para style="q2" vid="MAT 13:35">ମୁଇ ଉଦାଅରଣ୍‌ ଦେଇ</para>
  <para style="q1" vid="MAT 13:35">ସେମନ୍‌କେ କାତା କଇବି,</para>
  <para style="q1" vid="MAT 13:35">ଏନ୍ତାରିସେ କାଇଟା ତିଆର୍‌ ନ ଅଇବା ଆଗ୍‌ତୁଅନି ନାଜାନି ରଇବା</para>
  <para style="q1" vid="MAT 13:35">ସବୁ ବିସଇ ମୁଇ ସେମନ୍‌କେ ବୁଜାଇଦେବି ।<verse eid="MAT 13:35" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ଜୁଡ୍‌ ଗାଁସର୍‌ ଅରତ୍‌ ବୁଜାଇଲା</para>
  <para style="p">
    <verse number="36" style="v" sid="MAT 13:36" />ଜିସୁ ଲକ୍‌ ଗଅଲି ବିତ୍‌ରେଅନି ବାରଇ ଆସି ଜେଡେବେଲେ ଗର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ପୁର୍‌ଲା, ସେଡ୍‌କି ବେଲେ ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଆସି ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ଆମ୍‌କେ ଜୁଡ୍‌ ଗାଁସର୍‌ ଅରତ୍‌ ବୁଜାଇ ଦିଆ ।”<verse eid="MAT 13:36" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="MAT 13:37" />ଜିସୁ କଇଲା, “ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ ନିକ ବିଅନ୍‌ ବୁନ୍‌ଲା, ସେ ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ । <verse eid="MAT 13:37" /><verse number="38" style="v" sid="MAT 13:38" />ଏ ଦୁନିଆ ଅଇଲାନି ଜମି । ଜେମନ୍‌ ସରଗ୍‌ ରାଇଜର୍‌ ଲକ୍‌, ସେମନ୍‌ ନିକ ବିଅନ୍‌ । ଜୁଡ୍‌ ଗାଁସ୍‌ ଅଇଲାନି ସଇତାନର୍‌ ବାଟେ ଜିବା ଲକ୍‌ । <verse eid="MAT 13:38" /><verse number="39" style="v" sid="MAT 13:39" />ଜନ୍‌ ବିରଦି ଲକ୍‌ ଜୁଡ୍‌ ଗାଁସ୍‌ ମୁଞ୍ଜି ବୁନ୍‌ଲା, ସେ ସଇତାନ୍‌ । କାଟାବେଟାର୍‌ ବେଲା ଅଇଲାନି ଜୁଗ୍‌ ସାର୍‌ବା ଦିନ୍‌ । ତାସ୍‌ କାଟ୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଅଇଲାଇନି ସରଗର୍‌ ଦୁତ୍‌ମନ୍‌ । <verse eid="MAT 13:39" /><verse number="40" style="v" sid="MAT 13:40" />ଜୁଡ୍‌ ଗାଁସ୍‌ମନ୍‌ ଜେନ୍ତି ଟୁଲିଆଇକରି ପଡାଇଲାଇ, ଜୁଗର୍‌ ସାରାସାରି ବେଲେ ସେନ୍ତାରି ଅଇସି । <verse eid="MAT 13:40" /><verse number="41" style="v" sid="MAT 13:41" />ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ମର୍‌ ରାଇଜେଅନି ସବୁ ପାପ୍‌ କାମ୍‌ କଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଆରି ଜେଜେମନ୍‌ ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ପାପ୍‌ କର୍‌ବାକେ ଉସ୍‌କାଇଲାଇନି, ସେମନ୍‌କେ ଟୁଲିଆଇବାକେ ସରଗର୍‌ ଦୁତ୍‌ମନ୍‌କେ ପାଟାଇବି । <verse eid="MAT 13:41" /><verse number="42" style="v" sid="MAT 13:42" />ସେମନ୍‌ ଏ ସବୁ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଲାଗି ରଇବା ଜଇଟାନେ ପିଙ୍ଗ୍‌ବାଇ । ତେଇ ସେମନ୍‍ କିଲ୍‌ବିଲ୍‌ ଅଇ କାନ୍ଦ୍‌ବାଇ ଆରି ଦାତ୍‌ କାତ୍‌ରିଅଇବାଇ । <verse eid="MAT 13:42" /><verse number="43" style="v" sid="MAT 13:43" />ସେବେଲେ ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ମାନ୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତାକର୍‌ ସରଗର୍‌ ବାବାର୍‌ ରାଇଜେ ବେଲ୍‌ପାରା ଜକ୍‌ମକିଜିବାଇ । ସୁନ୍‌ଲା ପାରା କାନ୍‌ ରଇଲେ ସୁନା ।”<verse eid="MAT 13:43" /></para>
  <para style="s">ତପିଅଇଲା ଦନର୍‌ ଉଦାଅରଣ୍‌</para>
  <para style="p">
    <verse number="44" style="v" sid="MAT 13:44" />“ଦିନେକ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ଜମିଟାନେ କୁନି ନେଉନେଉ ତପିଅଇରଇଲା ଦନ୍‌ ମିଲାଇଲା । ସେଟା ସେ ଗୁଡାଇପାକାଇଲା ଆରି ସାର୍‌ଦା ସଙ୍ଗ୍‌ ନିଜର୍‌ ସବୁ ଦନ୍‌ ବିକି ଦେଇ, ସେ ଜମି ଗେନ୍‌ଲା । ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ମିସା ଏନ୍ତାରି ତପିଅଇରଇବା ଦନ୍‌ ପାରା ।”<verse eid="MAT 13:44" /></para>
  <para style="s">ମୁକ୍‌ତାର୍‌ ଉଦାଅରଣ୍‌</para>
  <para style="p">
    <verse number="45" style="v" sid="MAT 13:45" />ଆରି ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ଏନ୍ତାରି, ଗଟେକ୍‌ ସୁନାରି ବେସି ମୁଲିଅର୍‌ ମୁକ୍‌ତା କଜି କଜି ରଇଲା । <verse eid="MAT 13:45" /><verse number="46" style="v" sid="MAT 13:46" />ଗଟେକ୍‌ ବେସି ମୁଲିଅର୍‌ ମୁକ୍‌ତା ରଇଲାଟା ସୁନି, ସେ ତାର୍‌ ସବୁ ଦନ୍‌ ସଁପତି ବିକି ସେଟା ଗେନ୍‌ଲା । ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ମିସା ସେ ମୁକ୍‌ତା ପାରା ।<verse eid="MAT 13:46" /></para>
  <para style="s">ମାଚ୍‌ ଜାଲର୍‌ କାତା</para>
  <para style="p">
    <verse number="47" style="v" sid="MAT 13:47" />ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ମାଚ୍‌ ଦାର୍‌ବା ଜାଲ୍‌ ପାରା । କେଉଟ୍‌ମନ୍‌ ଗାଡେ ଜାଲ୍‌ ପାକାଇ ବିନ୍‌ବିନ୍‌ ରକାମର୍‌ ମାଚ୍‌ ଦାର୍‌ବାଇ ।<verse eid="MAT 13:47" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="48" style="v" sid="MAT 13:48" />“ଜାଲ୍‌ ବର୍‌ତି ଅଇଗାଲେ କଣ୍ଡିତେଇ ଜିକିଆନି ନିକନିକ ମାଚ୍‌ ବାଚି କରି ମୁର୍‌ଡିତେଇ ସଙ୍ଗଇବାଇ ଆରି ବେଙ୍ଗ୍‍ଟିମାଚ୍‌ ପାରାଟାମନ୍‌ ପିଙ୍ଗି ଦେବାଇ । <verse eid="MAT 13:48" /><verse number="49" style="v" sid="MAT 13:49" />ଜୁଗ୍‌ ସାର୍‌ବା ବେଲେ ଏନ୍ତାରି ଅଇସି । ସରଗର୍‌ ଦୁତ୍‌ମନ୍‌ ଦରମ୍‌ ଲକର୍‌ ଟାନେଅନି ପାପିମନ୍‌କେ ବେଗ୍‍ଲାଇବାଇ । <verse eid="MAT 13:49" /><verse number="50" style="v" sid="MAT 13:50" />ସେମନ୍‌କେ ଲାଗ୍‌ବା ଜଇଟାନେ ପିଙ୍ଗିଦେବାଇ । ତେଇ ସେମନ୍‌ ମାରିଚପିଅଇ କାନ୍ଦି କସ୍‌ଟେ ମସ୍‌ଟେ ଦାତ୍‌ କାତ୍‌ରିଅଇବାଇ ।”<verse eid="MAT 13:50" /></para>
  <para style="s">ପୁର୍‌ନା ସିକିଆ ଆରି ନୁଆ ସିକିଆ</para>
  <para style="p">
    <verse number="51" style="v" sid="MAT 13:51" />ଜିସୁ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ପାଚାର୍‌ଲା, “ଏ ସବୁ ବିସଇ ବୁଜି ପାର୍‌ଲାସ୍‌ନି କି ?” ସେମନ୍‌ “ଉଁ ମାପ୍‌ରୁ ।” ବଲି କଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 13:51" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="52" style="v" sid="MAT 13:52" />ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ଜେନ୍ତାର୍‌କି ଗଟେକ୍‌ ଗରର୍‌ ଲକ୍‌, ତାର୍‌ ବାଣ୍ଡାର୍‌ ଗରେଅନି ତାକେ ଦର୍‌କାର୍‌ ଅଇବା ଇସାବେ ନୁଆ ଦିନ୍‌ସୁ ଆରି ପୁର୍‌ନା ଦିନ୍‌ସୁ ବାର୍‌କରାଇସି । ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ ସିସ୍‌ ଅଇରଇବା ଗଟେକ୍‌ ଦରମ୍‌ ଗୁରୁ ସମାନ୍‌ ସେନ୍ତାରିସେ କର୍‌ସି ।”<verse eid="MAT 13:52" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ନାଜରିତେ କେଟ୍‌ଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 6:1-6">ମାର୍‌କ ୬:୧-୬</ref>; <ref loc="LUK 4:16-30">ଲୁକ୍‌ ୪:୧୬-୩୦</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="53" style="v" sid="MAT 13:53" />ଜିସୁ ଏ ଉଦାଅରଣ୍‌ କଇସାରାଇ, ସେ ଜାଗା ଚାଡି ଉଟିଗାଲା । <verse eid="MAT 13:53" /><verse number="54" style="v" sid="MAT 13:54" />ଆରି ନିଜର୍‌ ଜାଗାଇ ବାଅଡ୍‌ଲା । ସେ ଜାଗାର୍‌ ପାର୍‌ତନା ଗରେ ତାର୍‍ ସିକାଇବାଟା ସୁନି ଲକ୍‌ମନ୍‌ କାବା ଅଇଜାଇ କଇଲାଇ, “ଏତେକ୍‌ ଗିଆନ୍‌ ଏ କନ୍ତିଅନି ମିଲାଇଲା ? ଏ କାବା ଅଇଜିବା କାମ୍‌ମନ୍‌ କର୍‌ବାକେ ଆକେ କେ ବପୁ ଦେଲା ? <verse eid="MAT 13:54" /><verse number="55" style="v" sid="MAT 13:55" />ଏ କାଇ ସେ ବାଡଇର୍‌ ପିଲା ! ମରିୟମ୍‌ ତାର୍‌ ମାଆ ! ଜାକୁବ୍‌, ଜସେପ୍‌, ସିମନ୍‌ ଆରି ଜିଉଦା ତାର୍‌ ବାଇମନ୍‌ ! <verse eid="MAT 13:55" /><verse number="56" style="v" sid="MAT 13:56" />ତାର୍‌ ବଇନିମନ୍‌ ଇତି ଆଚତ୍‍ ! ତେବେ ଏ ସବୁ ବପୁ ସେ କନ୍ତିଅନି ମିଲାଇଲା ?” <verse eid="MAT 13:56" /><verse number="57" style="v" sid="MAT 13:57" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୩:୫୭ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="JHN 4:44">ଜଅନ୍‌ ୪:୪୪</ref></char></note>ଏନ୍ତାରି କଇ, ସେମନ୍‌ ଜିସୁକେ ନାମତ୍‌ ନାଇ ।</para>
  <para style="p" vid="MAT 13:57">ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା “ଗଟେକ୍‌ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା ନିଜର୍‌ ଗରେ ଆରି ଗାଏଁ ଚାଡିଦେଲେ, ସବୁଟାନେ ବଲ୍‌ ବଲାଇଅଇସି ।” <verse eid="MAT 13:57" /><verse number="58" style="v" sid="MAT 13:58" />କାଇକେବଇଲେ ସେମନ୍‌ ଜିସୁକେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କରତ୍‌ ନାଇଜେ ସେ ତେଇ ଆରି ଅଦିକ୍‌ କାବା ଅଇଜିବା କାମ୍‌ମନ୍‌ କରେ ନାଇ ।<verse eid="MAT 13:58" /></para>
  <chapter eid="MAT 13" />
  <chapter number="14" style="c" sid="MAT 14" />
  <para style="s1">ଡୁବନ୍‌ ଦେଉ ଜଅନର୍‌ ମରନ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 6:14-29">ମାର୍‌କ ୬:୧୪-୨୯</ref>; <ref loc="LUK 9:7-9">ଲୁକ୍‌ ୯:୭-୯</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 14:1" />ସେବେଲେ ଗାଲିଲି ଦେସର୍‌ ସାସନ୍‌ କାରିଆ ଏରଦ୍‌, ଜିସୁର୍‌ ବିସଇ ସୁନ୍‌ଲା । <verse eid="MAT 14:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 14:2" />ସେ ତାର୍‌ଟାନେ କାମ୍‌ କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କଇଲା, “ସତଇସେ ଏ ଡୁବନ୍‌ ଦେଉ ଜଅନ୍‌ସେ । ସେ ଆରିତରେକ୍‌ ଜିବନ୍‌ ଅଇ ଉଟି ବାଉଡି ଆଇଲାଆଚେ । ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ତାର୍‌ଟାନେ କାବା ଅଇଜିବା କାମ୍‌ କର୍‌ବା ବପୁ ଆଚେ ।”<verse eid="MAT 14:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MAT 14:3" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୪:୩ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 3:19">ଲୁକ୍‌ ୩:୧୯</ref>,<ref loc="LUK 3:20">୨୦</ref></char>
    </note>ଆର୍‌ ଆଗ୍‌ତୁ ଏରଦ୍‌ ଜଅନ୍‌କେ ବାନ୍ଦ୍‌ବାକେ ଆଦେସ୍‌ ଦେଇରଇଲା ଆରି ତାକେ ସିକିଲି ସଙ୍ଗ୍‌ ବାନ୍ଦି, ବନ୍ଦି ଗରେ ସଙ୍ଗଇରଇଲା । ତାର୍‌ ବାଇ, ପିଲିପର୍‌ ମାଇଜି ଏରଦିଆର୍‌ ଲାଗି, ସେ ଏନ୍ତି କରିରଇଲା । <verse eid="MAT 14:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 14:4" />ଜଅନ୍‌ ତାକେ କଇରଇଲା “ତମର୍‌ ବଉ ଏରଦିଆକେ ବିବା ଅଇବାଟା ତମର୍‌ ଟିକ୍ ଅଏନାଇ ।” <verse eid="MAT 14:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 14:5" />ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ଏରଦ୍‌ ଜଅନ୍‌କେ ମରାଇବାକେ ଜଜ୍‌ନା କର୍‌ତେରଇଲା, ମାତର୍‌ ସେ ଜିଉଦି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଡର୍‌ତେରଇଲା । କାଇକେବଇଲେ ଜିଉଦି ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଜଅନ୍ ଗଟେକ୍‌ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା ବଲି ମାନ୍‍ତେରଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 14:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MAT 14:6" />ମାତର୍‌ ଏରଦର୍‌ ଜନମ୍‌ ପୁର୍‌ତି ଦିନେ ଏରଦିଆର୍‌ ଟକି, ଡାକାଇରଇବା ଲକ୍‌ମନର୍‌ ମୁଆଟେ ନାଟ୍‌ କରିରଇଲା । <verse eid="MAT 14:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 14:7" />ଏରଦ୍‌ ତାର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଏତେକ୍‌ ସାର୍‌ଦା ଅଇଲାଜେ, ସାର୍‌ଦା ଅଇ ପର୍‌ମାନ୍‌ ନିୟମ୍‌ କରି କଇଲା “ତୁଇ ଜାଇଟା ମାଙ୍ଗ୍‌ଲେ, ସେଟା ଦେବି !”<verse eid="MAT 14:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="MAT 14:8" />ତାର୍‌ ଆୟାର୍‌ କାତା ଦାରି ଟକି କଇଲା “ମକେ ଏବେଆକା ଡୁବନ୍‌ ଦେଉ ଜଅନର୍‌ ମୁଣ୍ଡ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ତାଲାଇ ସଙ୍ଗଇ କରି ଦିଆ ।”<verse eid="MAT 14:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MAT 14:9" />ଏଟା ସୁନିକରି ରାଜା ଦୁକ୍‌ ଅଇଗାଲା । ଏଲେମିସା ସବୁର୍‌ ମୁଆଟେ ନିଜେ ପର୍‌ମାନ୍‌ ନିୟମ୍‌ କରିରଇଲାଜେ ଟକିର୍‌ ମନ୍‌ କରିରଇବାଟା ପୁରୁନ୍‌ କର୍‌ବାକେ ଆଦେସ୍‌ ଦେଲା । <verse eid="MAT 14:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 14:10" />ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ବନ୍ଦି ଗରେ ଜଅନର୍‌ ମୁଣ୍ଡ୍‌ କାଟା ଅଇଲା । <verse eid="MAT 14:10" /><verse number="11" style="v" sid="MAT 14:11" />ଗଟେକ୍‌ ତାଲାଟାନେ ମୁଣ୍ଡ୍‌ ସଙ୍ଗଇ ଟକିକେ ଦେଲାଇ । ସେ ସେଟା ନେଇକରି ତାର୍‌ ମାକେ ଦେଲା ।<verse eid="MAT 14:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MAT 14:12" />ତାର୍‌ପଚେ ଜଅନର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଆସି ମଲା ଗାଗଡ୍‌ ନେଇ ତପ୍‌ବାକେ ଦାରିଗାଲାଇ । ସେମନ୍‌ ଜାଇକରି ଜିସୁକେ ଏ ବିସଇ ଜାନାଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 14:12" /></para>
  <para style="s1">ଜିସୁ ପାଁଚ୍‌ଅଜାର୍‌ ଲକ୍‌କେ କୁଆଇବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 6:30-44">ମାର୍‌କ ୬:୩୦-୪୪</ref>; <ref loc="LUK 9:10-17">ଲୁକ୍‌ ୯:୧୦-୧୭</ref>; <ref loc="JHN 6:1-14">ଜଅନ୍‌ ୬:୧-୧୪</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MAT 14:13" />ଜିସୁ ଜଅନର୍‌ କବର୍‌ ସୁନ୍‌ଲା ଦାପ୍‌ରେ ଡଙ୍ଗାଇ ଚଗ୍‌ଲା ଆରି ଗଟେକ୍‌ କିନରା ଜାଗାଇ ଗାଲା । ତେଇ ସେ ଜିବାଟା ଜାନିକରି ଲଗର୍‌ ପାକର୍‌ ସଅରେ ଅନି କେତେକ୍‌ କେତେକ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଗାଡ୍‌ କଣ୍ଡିକଣ୍ଡି ଇଣ୍ଡି ଜିସୁର୍‌ ପଚେ ପଚେ ଗାଲାଇ । <verse eid="MAT 14:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 14:14" />ଜେଡେବେଲେ ଜିସୁ ଡଙ୍ଗାଇଅନି ଉତ୍‌ରି ଏତେକ୍‌ମାଣ୍ଡ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଦେକ୍‌ଲା, ସେ ଦୟା କଲା । ତେଇ ଜେତ୍‌କି ରଗିମନ୍‌ ରଇଲାଇ, ସବୁକେ ନିକ କଲା ।<verse eid="MAT 14:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 14:15" />ସେଦିନେ ସଞ୍ଜ୍‌ବେଲାଇ, ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଆସି ତାକେ କଇଲାଇ, “ବେସି ଅଲ୍‌ସମ୍‌ ଅଇଗାଲାନି । ଆରି ଏଟା ଗଟେକ୍‍ କିନରା ଜାଗା, ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କଇଦିଆସ୍‌, ସେମନ୍‌ ଗାଉଁମନ୍‌କେ ଜାଇ କାଦି ମିଲାଇବାଇ ।”<verse eid="MAT 14:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 14:16" />ମାତର୍‌ ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ସେମନ୍‌ ଇତିଅନି ନ ଜାଅତ୍‍ । ତମେ ସେମନ୍‌କେ କାଇଟାଆଲେ କାଇବାକେ ଦିଆସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 14:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MAT 14:17" />ସିସ୍‌ମନ୍‌ କଇଲାଇ, “ଆମର୍‌ ଟାନେ ଏକାଇ ପାଁଚ୍‌ଟା ରୁଟି ଆରି ଦୁଇଟା ମାଚ୍‌ସେ ଆଚେ ।”<verse eid="MAT 14:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MAT 14:18" />ଜିସୁ କଇଲା, “ସେଟା ମର୍‌ଟାନେ ଦାରିଆସା ।” <verse eid="MAT 14:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 14:19" />ଜିସୁ ସବୁଲକ୍‌କେ ଗାଁସ୍‌ ଉପ୍‌ରେ ବସାଇବାକେ କଇଲା । ସେ ପାଁଚ୍‌ଟା ରୁଟି ଆରି ଦୁଇଟା ମାଚ୍‌ ଦାରି ସରଗ୍‌ବାଟେ ଦେକି ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ଦନିଅବାଦ୍‌ ଦେଲା, ଆରି ରୁଟି ବାଙ୍ଗାଇ କରି ସିସ୍‌ମନ୍‍କେ ଦେଲା । ସିସ୍‌ମନ୍‌ ସବୁଲକ୍‌କେ ବାଟାକରି ଦେଲାଇ । <verse eid="MAT 14:19" /><verse number="20" style="v" sid="MAT 14:20" />ସେଟା ସବୁଲକ୍‌ କାଇକରି ସାନ୍ତି ଅଇଲାଇ । ତାର୍‌ପଚେ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଅଗ୍‌ଲି ରଇବା ରୁଟି ଆରି ମାଚ୍‌ ଟୁଲିଆଇ ବାର୍‌ଟା ଡାଲାଇ ବର୍‌ତି କଲାଇ । <verse eid="MAT 14:20" /><verse number="21" style="v" sid="MAT 14:21" />ତେଇ ମାଇଜିମନ୍‌ ଆରି ପିଲାମନ୍‌କେ ଚାଡି, ସେ କାଦି ପାଁଚ୍‌ ଅଜାର୍‌ ଲକ୍‌ କାଇରଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 14:21" /></para>
  <para style="s1">ଜିସୁ ପାନି ଉପ୍‌ରେ ଇଣ୍ଡ୍‌ଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 6:45-52">ମାର୍‌କ ୬:୪୫-୫୨</ref>; <ref loc="JHN 6:15-21">ଜଅନ୍‌ ୬:୧୫-୨୧</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 14:22" />ତାର୍‌ପଚେ ଜିସୁ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ଡଙ୍ଗାଇ ବସାଇ ଗାଡ୍‌ ସେପାଟେ ଜିବାକେ କଇଲା । ସେ ନିଜେ ପଚେ ରଇଜାଇକରି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ପାଟାଇତେ ରଇଲା । <verse eid="MAT 14:22" /><verse number="23" style="v" sid="MAT 14:23" />ସେ ଏକ୍‌ଲାସେ ପାର୍‌ତନା କର୍‌ବାକେ ଗଟେକ୍‌ ଡଙ୍ଗର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଗାଲା ଆରି ସଞ୍ଜ୍‌ ଅଇବା ଜାକ ଜିସୁ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ସେ ତେଇ ରଇଲା । <verse eid="MAT 14:23" /><verse number="24" style="v" sid="MAT 14:24" />ସେଡ୍‌କି ବେଲେ ଡଙ୍ଗା କଣ୍ଡିଅନି ବେସି ଦୁର୍‌ ଗାଡ୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଉଟିଜାଇରଇଲା । ଆରି ଜବର୍‌ ପବନ୍‌ କଲାଜେ, ଲଅଡି ଟଲ୍‌ମଲି ଜାଇତେରଇଲା ।<verse eid="MAT 14:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MAT 14:25" />କୁକ୍‌ଡା ଡାକେ, ଏଦେ ଦେକା ! ଜିସୁ ପାନି ଉପ୍‌ରେ ଇଣ୍ଡି ଇଣ୍ଡି ସିସ୍‌ମନର୍‌ ଲଗେ ଆଇଲା । <verse eid="MAT 14:25" /><verse number="26" style="v" sid="MAT 14:26" />ସିସ୍‌ମନ୍‌ ତାକେ ଦେକି କିଲ୍‌ବିଲ୍‌ ଅଇଗାଲାଇ । ଡରର୍‌ମାଡେ ଡୁମା ବଲି କିର୍‌କିର୍‌ଲାଇ ।<verse eid="MAT 14:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MAT 14:27" />ସେ ଦାପ୍‍ରେସେ ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ ସାଆସ୍‌ ଦେଇ କଇଲା, “ମୁଇ କାଇକି, ଡରାନାଇ ।”<verse eid="MAT 14:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MAT 14:28" />ଜିସୁର୍‌ ଏ କାତା ସୁନି ପିତର୍‌ କଇଲା, “ମାପ୍‌ରୁ ଜଦି ସତଇସେ ତମେ ଅଇରଇସା ବଇଲେ, ମକେ ପାନି ଉପ୍‌ରେ ଇଣ୍ଡି ଇଣ୍ଡି ତମର୍‌ ଲଗେ ଆଇବାକେ ଆଦେସ୍‌ ଦିଆ ।”<verse eid="MAT 14:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MAT 14:29" />ଜିସୁ କଇଲା, “ଇଣ୍ଡି ଇଣ୍ଡି ଆଉ ।” ପିତର୍‌ ଡଙ୍ଗାଇଅନି ବାରଇ, ପାନି ଉପ୍‌ରେ ଇଣ୍ଡି ଇଣ୍ଡି ଜିସୁର୍‌ ବାଟେ ଆଇବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲା । <verse eid="MAT 14:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 14:30" />ମାତର୍‌ ପବନ୍‌ ଜବର୍‌ ଆଇବାଟା ଦେକିକରି ଡରିଗାଲା ଆରି ପାନିଟାନେ ବୁଡିଜିବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲା । ତେବେ ଆକ୍‌ମାରି କରି ଡାକ୍‌ଲା ଏ ମାପ୍‌ରୁ ମକେ ରକିଆ କର୍‍ !<verse eid="MAT 14:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MAT 14:31" />ଜିସୁ ସେ ଦାପ୍‌ରେ, ଆତ୍‌ ଲାମାଇକରି ତାକେ ଦାରିକରି କଇଲା, “ଏ ଅଲପ୍‌ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କରୁ, କାଇକେ ଦୁଇମନିଆ ଅଇଲୁସ୍‌ନି ?”<verse eid="MAT 14:31" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MAT 14:32" />ମାତର୍‌ ସେମନ୍‌ ଡଙ୍ଗାଇ ଚଗ୍‌ଲାକେ ପବନ୍‌ ବନ୍ଦ୍‌ଅଇ ଗାଲା । <verse eid="MAT 14:32" /><verse number="33" style="v" sid="MAT 14:33" />ଡଙ୍ଗାଇ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁକେ ଜୁଆର୍‌ କରି କଇଲାଇ, “ତମେ ସତ୍‌ସେ ମାପ୍‌ରୁର୍‌ ପିଲା ।”<verse eid="MAT 14:33" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ଗିନେସରତେ ରଗିମନ୍‌କେ ନିକ କର୍‌ବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 6:53-56">ମାର୍‌କ ୬:୫୩-୫୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="MAT 14:34" />ଜିସୁ ଆରି ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଗାଡ୍‌ଲଙ୍ଗିକରି ଗିନେସରତ୍‌ ଜାଗାଇ କେଟ୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 14:34" /><verse number="35" style="v" sid="MAT 14:35" />ଆରି ତେଇର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁକେ ଚିନିକରି ଲଗେ ପାକେ ରଇବା ଚାରିବେଡ୍‌ତିର୍‌ ସବୁ ଜାଗାଇ କବର୍‌ ପାଟାଇଲାଇ ଆରି ରଗି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ତାର୍‌ ଲଗେ ଆନ୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 14:35" /><verse number="36" style="v" sid="MAT 14:36" />ରଗିମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ପିନ୍ଦ୍‌ଲା ଲୁଗାର୍‌ ଜାଲି ଚିଇବାକେ, ଆଦେସ୍‌ ଦେବାକେ, ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତାକେ ବାବୁଜିଆକରି କଇଲାଇ । ମାତର୍‌ ଜେତେକ୍‌ଲକ୍‌ ସେଟା ଚିଇଲାଇ, ସବୁଲକ୍‌ ନିକଅଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 14:36" /></para>
  <chapter eid="MAT 14" />
  <chapter number="15" style="c" sid="MAT 15" />
  <para style="s1">ଆନିଦାଦି ମନର୍‌ ରିତିନିତି</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 7:1-13">ମାର୍‌କ ୭:୧-୧୩</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 15:1" />ଦିନେକ୍‌ କେତେଟା ପାରୁସିମନ୍‌ ଆରି ଦରମ୍‌ ଗୁରୁମନ୍‌ ଜିରୁସାଲାମ୍‌ ଅନି ଆସି ଜିସୁକେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, <verse eid="MAT 15:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 15:2" />“ଆମର୍‌ ଆନିଦାଦିମନ୍‌ ଜନ୍‌ ରିତିନିତି ଦେଇଆଚତ୍‌, ସେଟା ସବୁ କାଇକେ ତମର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ମାନତ୍‌ନାଇ ? ବିଦି ଇସାବେ କାଇବା ଆଗ୍‌ତୁ ନିକ କରି ଆତ୍‌ ନ ଦଅତ୍‌ ।” <figure style="fig" alt="Ceremonial washing" file="lb00280c.tif" size="col" copy="Horace Knowles ©" ref="୧୫:୨">ରିତିନିତିର୍‌ ନିୟମ୍‌</figure><verse eid="MAT 15:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MAT 15:3" />ଜିସୁ କଇଲା, “ତମେ କାଇକେ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଆଦେସ୍‌ ନ ମାନି ନିଜର୍‌ ରିତିନିତି ଇସାବେ କାମ୍‌ କଲାସ୍‌ନି ?” <verse eid="MAT 15:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 15:4" />ପର୍‌ମେସର୍‌ ଆଦେସ୍‌ ଦେଲାଆଚେ, ମା ବାବାକେ ଆଲାଦ୍‌କରା । ଆରି କେ ମିସା ନିଜର୍‌ ବାବା ମାକେ ସାଇପ୍‌ ଦେଇକରି କାଇବଲି କଇସି ବଇଲେ, ସେ ମରନର୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ପାଇସି । <verse eid="MAT 15:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 15:5" />ମାତର୍‌ ତମେ ସିକିଆ ଦେଲାସ୍‌ନି ଜେ, ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ଜନ୍‌ ଦନ୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ବାବା ମାକେ ସାଇଜ କରିପାର୍‌ତା, ସେଟା ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ଦାନ୍‌ କଲିଆଚି ବଲି କଇଲେ, <verse eid="MAT 15:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 15:6" />“ସେ ଆରି ତାର୍‌ ବାବା ମାଆର୍‌ ଦାଇତ୍‌ ନେବାର୍‌ ଲଡାନାଇ । ଏନ୍ତାରି ତମେ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଆଦେସ୍‌ ନ ମାନିକରି ନିଜର୍‌ ରିତିନିତି ଇସାବେ ଚାଲ୍‌ଲାସ୍‌ନି । <verse eid="MAT 15:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 15:7" />ଏରେ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ ବଲାଇଅଇବା କୁଟିଆଲ୍‌ମନ୍‌, ତମର୍‌ ବିସଇ ନେଇ ଜିସାଇୟ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା କଇରଇବାଟା ଟିକ୍ ଆକା ।”<verse eid="MAT 15:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="MAT 15:8" />ପର୍‌ମେସର୍‌ କଇଲାନି,</para>
  <para style="q1" vid="MAT 15:8">ଏ ଲକ୍‌ମନ୍‌ କାତାଇସେ ମକେ ସନ୍‌ମାନ୍‌ ଦେଲାଇନି,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 15:8">ମାତର୍‌ ସେମନର୍‌ ମନ୍‌ ମର୍‌ତେଇଅନି ବେସି ଦୁରିକେ ।<verse eid="MAT 15:8" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="9" style="v" sid="MAT 15:9" />ସେମନ୍‌ ମକେ ଡାକ୍‌ବାଟାନେ କାଇ ଅରତ୍‌ ନାଇ,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 15:9">କାଇକେ ବଇଲେ ସେମନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତିଆର୍‌କରି ରଇବା ରିତିନିତି ମର୍‌ ଆଦେସ୍‌ ବଲି ସିକାଇଲାଇନି ।<verse eid="MAT 15:9" /></para>
  <para style="s">ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ କାଇଟା ଅସୁକଲ୍‍ କର୍‌ସି</para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MAT 15:10" />ତାର୍‌ପଚେ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କଇଲା, “ମନ୍‌ ଦେଇ ସୁନା ଆରି ବୁଜ୍‌ବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କରା । <verse eid="MAT 15:10" /><verse number="11" style="v" sid="MAT 15:11" />ଲକର୍‌ ଟଣ୍ଡେଅନି ଜାଇଟା ବିତ୍‌ରେ ଗାଲାନି, ସେଟା ତାକେ ଅସୁକଲ୍‌ ନ କରେ, ମାତର୍‌ ଜାଇଟା, ତାର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ବାରଇଆଇସି, ସେଟା ତାକେ ଅସୁକଲ୍‌ କର୍‌ସି ।”<verse eid="MAT 15:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MAT 15:12" />ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ଆସି ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ତମେ କଇଲା କାତା ପାରୁସିମନ୍‌କେ ବେସି ବାଦ୍‌ଲା, ଏଟା କାଇ ତମେ ନାଜାନାସ୍‌ କି ?”<verse eid="MAT 15:12" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MAT 15:13" />ଜିସୁ କଇଲା, “ଜନ୍‌ ଗଚ୍‌ମନ୍‌ ମର୍‌ ସରଗର୍‌ ବାବା ରପେ ନାଇ, ସେ ସବୁ ଜିକା ଅଇସି । <verse eid="MAT 15:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 15:14" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୫:୧୪ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 6:39">ଲୁକ୍‌ ୬:୩୯</ref></char></note>ସେମନର୍‌ ବିସଇନେଇ ତେରେପେତେ ଉଆନାଇ । ସେମନ୍‌ କାଣାମନ୍‌କେ ବାଟ୍‌ ଦେକାଉ କାଣାମନ୍‌ । ଗଟେକ୍‌ କାଣା ଆରି ଗଟେକ୍‌ କାଣାକେ ବାଟ୍‍ଦେକାଇଲେ ଦୁଇ ଲକ୍‌ ଜାକ କାଲେ ଅଦର୍‌ବାଇ ।”<verse eid="MAT 15:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 15:15" />ପିତର୍‌ କଇଲା, “ଏ କାତା ଆମ୍‍କେ ନିକ କରି ବୁଜାଇଦେ ।”<verse eid="MAT 15:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 15:16" />ଜିସୁ କଇଲା, “ଆଜିକେ ଜାକ ବିନ୍‌ଲକ୍‌ମନର୍‌ତେଇ ଅନି ତମର୍‌ ବୁଜ୍‌ବା ବପୁ କଣ୍ଡେକ୍‌ ମିସା ଅଦିକ୍‌ ଅଏନାଇ । <verse eid="MAT 15:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 15:17" />ତମେ ଏତ୍‌କି ବୁଜାସ୍‌ ନାଇ କି ? ଜନ୍‌ ଦିନ୍‌ସୁ ମୁନୁସର୍‌ ଟଣ୍ଡ୍‌ବାଟେ ପୁର୍‌ସି, ସେଟା ପେଟ୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଜାଇସି ଆରି ଗାଗ୍‌ଡେଅନି ବାରଇ ଜାଇସି । <verse eid="MAT 15:17" /><verse number="18" style="v" sid="MAT 15:18" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୫:୧୮ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 12:34">ମାତିଉ ୧୨:୩୪</ref></char></note>ମାତର୍‌ ଜନ୍‌ଟା ସବୁ ମୁନୁସର୍‌ ଟଣ୍ଡେଅନି ବାରଇସି, ସେଟା ତାର୍‌ ମନ୍‌ବିତ୍‌ରେଅନି ଜନମ୍‌ ଅଇସି ଆରି ସେଟାସେ ତାକେ ଅସୁଚି କର୍‌ସି । <verse eid="MAT 15:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 15:19" />କାଇକେବଇଲେ ତାର୍‌ ମନେ ଜନମ୍‌ ଅଇଲା କାରାପ୍‌ ଚିନ୍ତାଇଅନି ସେ ନର୍‌ମାର୍‌ବାଟା, କାରାପ୍‌ କାମ୍‌ କର୍‌ବାଟା, ବେସିଆ କାମ୍‌ କର୍‌ବାଟା, ଚର୍‌ବାଟା, ମିଚ୍‌କାତା କଇବାଟା ଆରି ବିନ୍‌ଲକର୍‌ କୁଟ୍‌କାତା କଇବା ପାରା, ବିନ୍‌ ବିନ୍‌ ରକାମର୍‌ ନିୟମ୍‌ ନଇଲା କାମ୍‌ମନ୍‌ କର୍‌ସି ।” <verse eid="MAT 15:19" /><verse number="20" style="v" sid="MAT 15:20" />“ଏସବୁ କାମ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଅସୁକଲ୍‌ କର୍‌ସି । ମାତର୍‌ ସେମନ୍‌ କଇଲା ଇସାବେ ଆତ୍‌ ନ ଦଇକରି କାଇଲେ, କେ ଅସୁକଲ୍‌ ନଅଅତ୍‌ ।”<verse eid="MAT 15:20" /></para>
  <para style="s">ଗଟେକ୍‌ ମାଇଜିର୍‌ ବିସ୍‌ବାସ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 7:24-30">ମାର୍‌କ ୭:୨୪-୩୦</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MAT 15:21" />ଜିସୁ ସେ ଜାଗା ଚାଡିକରି ସର ଆରି ସିଦନର୍‌ ସଅରେ ଗାଲା । <verse eid="MAT 15:21" /><verse number="22" style="v" sid="MAT 15:22" />ଆରି ଦେକା, ତେଇ ବାସାକରି ରଇଲା ଗଟେକ୍‌ କିଣାନିୟ ମାଇଜି ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ଆସି କଇଲା, “ଏ ଦାଉଦ୍‌ କୁଟୁମର୍‌ ମାପ୍‌ରୁ, ମକେ ଦୟାକରା । ମର୍‌ ଟକିକେ ଡୁମା ଦାର୍‌ଲା ଆଚେ ଆରି ସେ ବଡେ କସ୍‌ଟ ପାଇଲାନି ।”<verse eid="MAT 15:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MAT 15:23" />ମାତର୍‌ ଜିସୁ ତାକେ ପଦେକ୍‌ କାତା ମିସା କଏ ନାଇ । ସିସ୍‌ମନ୍‌ ତାର୍‌ ଲଗେ ଆସି ବାବୁଜିଆ କଲାଇ, “ତାକେ ବିଗି ପାଟାଇ ଦିଆସ୍‌ । ଦେକା ସେ କେନ୍ତି ଆଉଲିଅଇ ଆମ୍‌କେ କେଦିଆନ୍‌ଲାନି ?”<verse eid="MAT 15:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MAT 15:24" />ଜିସୁ କଇଲା, “ଆଜିରଇବା ମେଣ୍ଡାପାରା ବାଟ୍‌ ବାନା ଅଇଲା ଇସ୍‌ରାଏଲ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଲଗେସେ ମୁଇ ଆଇଲି ଆଚି ।”<verse eid="MAT 15:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MAT 15:25" />ସେ ମାଇଜି ଆସି ଜିସୁର୍‌ ଗଡ୍‌ତଲେ ମାଣ୍ଡିକୁଟା ଦେଇ ଜୁଆର୍‌ କରି କଇଲା, “ମାପ୍‌ରୁ ମକେ ଦୟା କରା ।”<verse eid="MAT 15:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MAT 15:26" />ଜିସୁ କଇଲା, “ପିଲାମନର୍‌ କାଦି ନେଇ କୁକୁରର୍‌ ମୁଆଟେ ପିଙ୍ଗ୍‌ବାଟା ଟିକ୍ ନାଇ ।”<verse eid="MAT 15:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MAT 15:27" />ସେ ମାଇଜି କଇଲା, ଏଟା ସତ୍‌ କାତା ମାପ୍‌ରୁ, ମାତର୍‌ କୁକୁର୍‌ମନ୍‌ ମିସା ସାଉକାରର୍‌ ଅଦର୍‌ଲା ସକ୍‌ଡି କାଇବାକେ ପାଇବାଇ ।<verse eid="MAT 15:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MAT 15:28" />ଜିସୁ ତାକେ କଇଲା, “ତମେ ଗଟେକ୍‌ ଡାଟ୍‌ସଙ୍ଗ୍‍ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କର୍‌ବା ମାଇଜି । ତୁଇ ମନ୍‍କଲାଟା ପୁରୁନ୍‌ ଅଇସି ।” ସେଦାପ୍‌ରେ ତାର୍‌ ଟକି ନିମାନ୍‌ ଅଇଲା ।<verse eid="MAT 15:28" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ବେସି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ନିକ କଲା</para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MAT 15:29" />ଜିସୁ ତେଇଅନି ବାରଇ ଗାଡ୍‌ କଣ୍ଡି କଣ୍ଡି ଜାଇ ଗଟେକ୍‌ ଡଙ୍ଗର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ବସ୍‌ଲା । <verse eid="MAT 15:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 15:30" />ବେସି ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତାର୍‌ ଲଗେ ରୁଣ୍ଡ୍‌ଲାଇ । ସେମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଚଟା, କାଣା, ଆତ୍‌ଗଡ୍‌ ସୁକିଗାଲାଟା ଆରି ବେସି ଜରର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଆନି, ଜିସୁର୍‌ ପାଦ୍‌ ତଲେ ଡୁଲାଇଲାଇ । ଆରି ସେ ସେମନ୍‌କେ ନିକ କଲା । <verse eid="MAT 15:30" /><verse number="31" style="v" sid="MAT 15:31" />ଗୁଲା କାତା ଅଇବାଟା, ସୁକ୍‌ଲା ଆତ୍‌ ନିକ ଅଇବାଟା, ଚଟା ଇଣ୍ଡ୍‌ବାଟା, କାଣା ଦେକିପାର୍‌ବାଟା ଦେକି ଲକ୍‌ମନ୍‌ କାବା ଅଇଗାଲାଇ ଆରି ଇସ୍‌ରାଏଲର୍‌ ମାପ୍‌ରୁକେ ଜୁଆର୍‌ କଲାଇ ।<verse eid="MAT 15:31" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ଚାରିଅଜାର୍‌ ଲକ୍‌କେ କୁଆଇଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 8:1-10">ମାର୍‌କ ୮:୧-୧୦</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MAT 15:32" />ଜିସୁ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ଡାକି କଇଲା, “ଏ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଦେକି ମକେ ଦୁକ୍‌ ଲାଗ୍‌ଲାନି, କାଇକେ ବଇଲେ ସେମନ୍‌ ମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ତିନ୍‌ ଦିନ୍‌ ଅଇଲାନି ଆଚତ୍‌ ଆରି ସେମନର୍‌ ଲଗେ କାଇଟା ମିସା ନାଇ । ସେମନ୍‌ ନ କାଇ ଇତିଅନି ଉଟିଜାଅତ୍‌, ଏଟା ମୁଇ ମନ୍‍ କରି ନାଇ; କାଇକେ ବଇଲେ ବାଉଡିଗାଲାବେଲେ ବାଟେ ସେମନ୍‌ ତାକି ଜାଇ ଅଦର୍‌ ପଡ୍‌ ଅଇଜିବାଇ ।”<verse eid="MAT 15:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MAT 15:33" />ସିସ୍‌ମନ୍‌ ତାକେ କଇଲାଇ, “ଏ ମରୁବାଲିବୁଏଁ ଏତେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ କୁଆଇବାକେ ଆମେ କନ୍ତିଅନି ଏତେକ୍‌ମାଣ୍ଡ୍‌ କାଦି ଆନ୍‌ବୁ ?”<verse eid="MAT 15:33" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="MAT 15:34" />ଜିସୁ ପାଚାର୍‌ଲା, “ତମର୍‌ ଲଗେ କେତେଟା ରୁଟି ଆଚେ ?” ସେମନ୍‌ କଇଲାଇ,</para>
  <para style="p" vid="MAT 15:34">“ସାତ୍‌ଟା ରୁଟି ଆରି କେତେଟା ସାନ୍‌ ମାଚ୍‌ ଆଚେ ।”<verse eid="MAT 15:34" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MAT 15:35" />ଜିସୁ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ବୁଏଁ ବସ୍‌ବାକେ କଇଲା । <verse eid="MAT 15:35" /><verse number="36" style="v" sid="MAT 15:36" />ତାର୍‌ପଚେ ସେ ସାତ୍‌ଟା ରୁଟି ଆରି ମାଚ୍‌ ନେଇ ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ଦନିଅବାଦ୍‌ ଦେଲା ଆରି ବାଙ୍ଗାଇ କରି ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ଦେଲା । ସିସ୍‌ମନ୍‌ ସେଟା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ବାଟାକରି ଦେଲାଇ । <verse eid="MAT 15:36" /><verse number="37" style="v" sid="MAT 15:37" />ସବୁ ଲକ୍‌ ପେଟ୍‍ପୁର୍‌ତେ କାଇଲାଇ । ଆରି ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଅଗଲ୍‌ଲାଟା ସାତ୍‌ଟାଡାଲାଇ ବର୍‌ତି କଲାଇ । <verse eid="MAT 15:37" /><verse number="38" style="v" sid="MAT 15:38" />ମାଇଜିଟକି ଆରି ପିଲାମନ୍‌କେ ଚାଡି ଚାରି ଅଜାର୍‌ ଲକ୍‌ ଏ କାଦି କାଇରଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 15:38" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="39" style="v" sid="MAT 15:39" />ଏଟାର୍‌ ପଚେ ଜିସୁ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ପାଟାଇ ଦେଇ ଡଙ୍ଗାଇ ଚଗି ମଗ୍‌ଦାନ୍‌ ଜାଗାର୍‌ ସନ୍ଦିଲଗେ ଗାଲା ।<verse eid="MAT 15:39" /></para>
  <chapter eid="MAT 15" />
  <chapter number="16" style="c" sid="MAT 16" />
  <para style="s">କାବାଅଇଜିବା କାମର୍‌ ପାଇ ଦାବି</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 8:11-13">ମାର୍‌କ ୮:୧୧-୧୩</ref>; <ref loc="LUK 12:54-56">ଲୁକ୍‌ ୧୨:୫୪-୫୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 16:1" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୬:୧ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 12:38">ମାତିଉ ୧୨:୩୮</ref>; <ref loc="LUK 11:16">ଲୁକ୍‌ ୧୧:୧୬</ref></char>
    </note>ଦିନେକ୍‌ କେତେଟା ପାରୁସିମନ୍‌ ଆରି ସାଦୁକିମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ଦସ୍‌ ଦାର୍‌ବାକେ ତାର୍‌ ଲଗେ ଆଇଲାଇ । ସେମନ୍‌ ତାକେ କଇଲାଇ, “ପର୍‌ମେସର୍‌ ତକେ ବାଚ୍‌ଲା ଆଚେ ବଲି ଆମେ ଜାନ୍‌ବାକେ, ତୁଇ ଗଟେକ୍‌ ସରଗର୍‌ କାବାଅଇଜିବା ଚିନ୍‌ ଦେକା ।” <verse eid="MAT 16:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 16:2" />ଜିସୁ କଇଲା, “ତମେ ସଞ୍ଜ୍‌ ବେଲାଇ ବାଦଲ୍‌ ରଙ୍ଗ୍‌ ଡିସ୍‌ଲେ ପାଗ୍‌ ବଲ୍‌ ଅଇସି ବଲି କଇସା, <verse eid="MAT 16:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 16:3" />ଆରି ସାକାଲ୍‌ ବେଲାଇ ରଙ୍ଗ୍‌ ଆରି ଆନ୍ଦାର୍‌ ଡିସ୍‌ଲେ ପାନି ମାର୍‌ସି ବଲି ଜାନାସ୍‌ । ବାଦଲ୍‌ ଦେକି ପାଗର୍‌ କାତା ଆଗ୍‌ତୁ ଜାନ୍‌ସା । ମାତର୍‌ ଆଜିକାଲିର୍‌ ଡିସ୍‍ବା ଚିନ୍‌ ତମେ ବୁଜିନାପାରାସ୍‌ । <verse eid="MAT 16:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 16:4" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୬:୪ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 12:39">ମାତିଉ ୧୨:୩୯</ref>; <ref loc="LUK 11:29">ଲୁକ୍‌ ୧୧:୨୯</ref></char></note>ଏ ଜୁଗର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ କେଡେ କାରାପ୍‌ ଆରି ପରମେସର୍‌କେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ନ କରୁମନ୍‌ ! ତମେ ଗଟେକ୍‌ କାବାଅଇଜିବା କାମ୍‌ ଦେକ୍‍ବାକେ କଇଲାସ୍‌ନି ? ମାତର୍‌ ନାଇ, ଜୁନସର୍‌ ଜିବନେ ଗଟ୍‌ଲାଟା ଚାଡି ଆରି ଗଟେକ୍‌ ମିସା କାବାଅଇଜିବା କାମ୍‌, ତମେ ମର୍‌ତେଇ ଦେକିନାପାରାସ୍‌ ।” ଏଟା କଇ ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ ଚାଡି ଉଟିଗାଲା ।<verse eid="MAT 16:4" /></para>
  <para style="s">ପାରୁସି ଆରି ସାଦୁକିମନର୍‌ ସିକିଆ</para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MAT 16:5" />ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଗାଡ୍‌ ସେପାଟେ ଜିବାବେଲେ ରୁଟି ନେବାକେ ପାସ୍‌ରି ଜାଇରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 16:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 16:6" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୬:୬ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 12:1">ଲୁକ୍‌ ୧୨:୧</ref></char></note>ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ଜାଗ୍‌ରତ୍‌, ପାରୁସି ଆରି ସାଦୁକିମନର୍‌ କମିର୍‌ତେଇଅନି ତରିକ୍‌ନା ଅଇ ରୁଆ ।” <verse eid="MAT 16:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 16:7" />ସେମନ୍‌ ନିଜର୍‌ ନିଜର୍‌ ବିତ୍‌ରେ କୁଆ ବଲା ଅଇଲାଇ, “ଆମେ ରୁଟି ଆନି ନ ରଇଲାର୍‌ ପାଇ ସେ ଏନ୍ତାରି କଇଲାନି ।”<verse eid="MAT 16:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="MAT 16:8" />ସେମନ୍‌ କାଇଟା କଇତେ ରଇଲାଇ ସେଟା ଜାନି ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ତମର୍‌ ଲଗେ ରୁଟି ନାଇ ବଲି କାଇକେ କୁଆବଲା ଅଇଲାସ୍‌ନି ? ତମର୍‌ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କେତେ ଦୁର୍‌ବଲ୍‌ । <verse eid="MAT 16:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 16:9" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୬:୯ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 14:17-21">ମାତିଉ ୧୪:୧୭-୨୧</ref></char></note>ଏବେ ଜାକ ତମେ ବୁଜାସ୍‌ ନାଇ କି ? ପାଁଚ୍‌ ଅଜାର୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ମୁଇ ପାଁଚ୍‌ଟା ରୁଟି ବାଟାକରି ରଇବା କାତା ତମେ କାଇ ପାସ୍‌ରି ଗାଲାସ୍‌ କି ? ସେଡ୍‌କିବେଲେ ତମେ କେତେଟା ଡାଲାଇ ବର୍‌ତି କରି ରଇଲାସ୍‌ ? <verse eid="MAT 16:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 16:10" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୬:୧୦ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 15:34-38">ମାତିଉ ୧୫:୩୪-୩୮</ref></char></note>ଆରି ଚାରି ଅଜାର୍‌ ଲକ୍‌କେ ସାତ୍‌ଟା ରୁଟିର୍‌ କାତା ମନେ ନାଇ କି ? ସେଡ୍‌କିବେଲେ କେତେ ଡାଲା ବର୍‌ତି କରି ରଇଲାସ୍‌ ?<verse eid="MAT 16:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MAT 16:11" />“ମୁଇ ରୁଟିର୍‍ ବିସଇ ନ କଇତେ ରଇଲି, ତମେ କେନ୍ତି ବୁଜାସ୍‌ ନାଇ ? ମୁଇ କଇଲିନି, ପାରୁସି ଆରି ସାଦୁକିମନର୍‌ କମିର୍‌ ପାରା ସିକିଆ ତେଇଅନି ତରିକ୍‌ନା ଅଇ ରୁଆ ବଲି ।” <verse eid="MAT 16:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 16:12" />ସେଡ୍‌କିବେଲେ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ବୁଜି ପାର୍‌ଲାଇ ଜେ, ଜିସୁ ରୁଟିର୍‌ କମିରର୍‌ କାତା ନ କଇତେ ରଇଲା, ମାତର୍‌ ପାରୁସି ଆରି ସାଦୁକିମନର୍‌ ସିକିଆ ତେଇ ତରିକ୍‌ନା ଅଇ ରୁଆ ବଲି କଇରଇଲା ।<verse eid="MAT 16:12" /></para>
  <para style="s">ପିତର୍‌ ଜିସୁକେ ମସିଅ ବଲି ଜାନାଇବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 8:27-30">ମାର୍‌କ ୮:୨୭-୩୦</ref>; <ref loc="LUK 9:18-21">ଲୁକ୍‌ ୯:୧୮-୨୧</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MAT 16:13" />ଜିସୁ କାଇସେରିଆ ପିଲିପି ଗଡ୍‌ ପାକାପାକି ଜାଗାଇ ଗାଲା ପଚେ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ପାଚାର୍‌ଲା, “ନର୍‌ପିଲା କେ ବଲି ଲକ୍‌ମନ୍‌ କାଇଟା କଇଲାଇନି ?”<verse eid="MAT 16:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MAT 16:14" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୬:୧୪ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 14:1">ମାତିଉ ୧୪:୧</ref>,<ref loc="MAT 14:2">୨</ref>; <ref loc="MRK 6:14">ମାର୍‌କ ୬:୧୪</ref>,<ref loc="MRK 6:15">୧୫</ref>; <ref loc="LUK 9:7">ଲୁକ୍‌ ୯:୭</ref>,<ref loc="LUK 9:8">୮</ref></char>
    </note>ସେମନ୍‌ କଇଲାଇ, “କେତେ ଲକ୍‌ କଇଲାଇନି, ସେ ଡୁବନ୍‌ ଦେଉ ଜଅନ୍‌ । ଆରି କେତେ ଲକ୍‌ ‘ସେ ଏଲିୟ’, ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ କଇଲାଇନି, ‘ସେ ଜିରିମିୟ ନଇଲେ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାମନର୍‌ତେଇଅନି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ।’”<verse eid="MAT 16:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 16:15" />ଜିସୁ ପାଚାର୍‌ଲା, “ମୁଇ କେ ବଲି ତମେ କାଇଟା ବଇଲାସ୍‌ନି ?”<verse eid="MAT 16:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 16:16" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୬:୧୬ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="JHN 6:68">ଜଅନ୍‌ ୬:୬୮</ref>,<ref loc="JHN 6:69">୬୯</ref></char>
    </note>ସିମନ୍‌ ପିତର୍‌ କଇଲା, “ତମେ କିରିସ୍‌ଟ, ମସିଅ, ଜିବନ୍‌ ରଇବା ପରମେସରର୍‌ ପିଲା ।”<verse eid="MAT 16:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MAT 16:17" />ଜିସୁ କଇଲା, “ନିମାନ୍‌, ଜୁନସର୍‌ ପିଲା, ପିତର୍‌ ! ଏଟା ସତ୍‌, ତୁଇ ମୁନୁସର୍‌ଟାନେ ଅନି କଉସ୍‌ ନାଇ । ମର୍‌ ସରଗର୍‌ ବାବା ତକେ ଜାନାଇଲାକେ ତୁଇ କଇଲୁସ୍‌ । <verse eid="MAT 16:17" /><verse number="18" style="v" sid="MAT 16:18" />ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ମୁଇ ତକେ କଇଲିନି, ତୁଇ ପିତର୍‌, ଜାର୍‌ ଅରତ୍‌ କି ପାକ୍‌ନା । ଏ ପାକ୍‌ନା ଉପ୍‌ରେ ମୁଇ ମର୍‌ ମଣ୍ଡଲି ତିଆର୍‌ କର୍‌ବି । ଜେନ୍ତିକି ମରନ୍‌ ପାରା ବପୁ ମିସା ତାକେ କାଇ କରିନାପାରେ ।<verse eid="MAT 16:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="MAT 16:19" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୬:୧୯ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 18:18">ମାତିଉ ୧୮:୧୮</ref>; <ref loc="JHN 20:23">ଜଅନ୍‌ ୨୦:୨୩</ref></char>
    </note>“ମୁଇ ତକେ ସରଗ୍‌ ରାଇଜର୍‌ କୁଚିକାଡି ଦେବି । ତୁଇ ଜାଇଟା ଜଗତେ ନାଇ ବଲ୍‌ସୁ, ସେଟା ସରଗେ ମିସା ନାଇ ଅଇସି । ତୁଇ ଜଗତେ ଜାଇଟା କରା ବଲି କଇସୁ ସେଟା ସର୍‌ଗେ ମିସା କରାଅଇସି ।” <verse eid="MAT 16:19" /><verse number="20" style="v" sid="MAT 16:20" />ସେ ମସିଅ ବଲି କାକେ ନ କଇବାକେ, ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ଡାଟ୍‌କଲା ।<verse eid="MAT 16:20" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ନିଜର୍‌ ଦୁକ୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ବିସଇ ଜାନାଇଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 8:31">ମାର୍‌କ ୮:୩୧</ref>; <ref loc="MAT 9:1">ମାତିଉ ୯:୧</ref>; <ref loc="LUK 9:22-27">ଲୁକ୍‌ ୯:୨୨-୨୭</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MAT 16:21" />ସେବେଲେଅନି ଜିସୁ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ବୁଜ୍‌ଲାପାରା କଇବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲା, “ମୁଇ ଜିରୁସାଲାମ୍‌ ଜାଇ ଦରମ୍‌ଗୁରୁମନ୍‌, ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌ ଆରି ପାର୍‌ଚିନ୍‌ମନର୍‌ଟାନେ ବେସି କସ୍‌ଟ ପାଇବି । ସାରାସାରି ମକେ ମରାଇବାଇ, ମାତର୍‌ ତିନ୍‌ ଦିନ୍‌ ଗାଲାପଚେ ମୁଇ ଆରି ତରେକ୍‌ ଜିବନ୍‌ ଅଇ ଉଟ୍‌ବି ।” <verse eid="MAT 16:21" /><verse number="22" style="v" sid="MAT 16:22" />ପିତର୍‌ ଜିସୁକେ ଅଁତ୍‌ରେ ଡାକିନେଇ ସେନ୍ତି ନ ଅ ବଲି ଦମ୍‌କାଇଲା । “ପର୍‌ମେସର୍‌ ତମ୍‌କେ କାଇଟା ନ କର, ମାପ୍‌ରୁ, ତମ୍‍କେ ଏ ସବୁ କେବେ ମିସା ନଅ ।” <verse eid="MAT 16:22" /><verse number="23" style="v" sid="MAT 16:23" />ଜିସୁ ପାସ୍‌ଲି କରି କଇଲା, “ମର୍‌ ମୁଆଟେଅନି ଦୁରିକେ ଜା ସଇତାନ୍‌ । ତୁଇ ମର୍‌ ବାଟ୍‌ ଚୁଟିଦେଲୁସ୍‌ନି । ମକେ ନିଚୁ ବଲି କଅ ନାଇ । କାଇକେ ବଇଲେ ତମର୍‌ ଚିନ୍ତା ମୁନୁସ୍‌ମନର୍‌ତେଇଅନି, ପର୍‌ମେସରର୍‌ତେଇ ଅନି ନାଇ ।”<verse eid="MAT 16:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MAT 16:24" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୬:୨୪ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 10:38">ମାତିଉ ୧୦:୩୮</ref>; <ref loc="LUK 14:27">ଲୁକ୍‌ ୧୪:୨୭</ref></char>
    </note>ତାର୍‌ପଚେ ଜିସୁ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ କଇଲା, “କେ ମିସା ମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ଆଇବାକେ ମନ୍‍ କଲେ, ନିଜର୍‌ ମନ୍‍ କଲାଟା ସବୁ ଚାଡିଦେଇ, ନିଜର୍‌ କୁର୍‌ସ ବଇବାକେ ଅଇସି, ଆରି ମର୍‌ ପଚେ ପଚେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବାକେ ଅଇସି । <verse eid="MAT 16:24" /><verse number="25" style="v" sid="MAT 16:25" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୬:୨୫ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 10:39">ମାତିଉ ୧୦:୩୯</ref>; <ref loc="LUK 17:33">ଲୁକ୍‌ ୧୭:୩୩</ref>; <ref loc="JHN 12:25">ଜଅନ୍‌ ୧୨:୨୫</ref></char></note>କାଇକେ ବଇଲେ କେ ମିସା ନିଜର୍‌ ଜିବନ୍‌ ରକିଆ କର୍‌ବାକେ ମନ୍‍ କର୍‌ସି ବଇଲେ, ସେଟା ସେ ଆରାଇସି, ମାତର୍‌ ଜେ ମର୍‌ ଲାଗି ଜିବନ୍‌ ଦେଇସି, ସେ ସତଇସେ ସେଟା ରକିଆ କର୍‌ସି । <verse eid="MAT 16:25" /><verse number="26" style="v" sid="MAT 16:26" />ଜଦି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌, ଗୁଲାଇ ଜଗତ୍‌ ଜିତିକରି ନିଜର୍‌ ଜିବନ୍‌ ଆରାଇଦେଇସି ବଇଲେ ସେଟା କାଇ ଲାବ୍‌ ? ଜିବନ୍‌ ବାଉଡାଇ ପାଇବାକେ ଆଲେ ସେ କାଇଟା ମିସା ଦେଇ ନାପାରେ । <verse eid="MAT 16:26" /><verse number="27" style="v" sid="MAT 16:27" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୬:୨୭ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 25:31">ମାତିଉ ୨୫:୩୧</ref>; </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="ROM 2:6">ରମିୟ ୨:୬</ref></char></note>ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ବାବା ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଡାକ୍‌ପୁଟା ପାଇ ସରଗ୍‌ ଦୁତ୍‌ମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଆରି ତରେକ୍‌ ଆଇବି । ସେଡ୍‌କି ବେଲେ ମୁଇ ସବୁ ଲକର୍‌ କରିରଇବା କାମ୍‌ ଦେକି ପୁରୁସ୍‌କାର୍‌ ଦେବି । <verse eid="MAT 16:27" /><verse number="28" style="v" sid="MAT 16:28" />ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ମର୍‌ ରାଇଜେ ରାଜା ଅଇ ଆଇବା ଜାକ, ଇତି ରଇଲା କେତେ ଲକ୍‌ ନ ମରତ୍‌ ।”<verse eid="MAT 16:28" /></para>
  <chapter eid="MAT 16" />
  <chapter number="17" style="c" sid="MAT 17" />
  <para style="s">ଜିସୁ ରୁପ୍‌ ବାଦ୍‌ଲାଇବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 9:2-13">ମାର୍‌କ ୯:୨-୧୩</ref>; <ref loc="LUK 9:28-36">ଲୁକ୍‌ ୯:୨୮-୩୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 17:1" />ଚଅ ଦିନ୍‌ପଚେ ଜିସୁ ପିତର୍‌, ଜାକୁବ୍‌ ଆରି ଜଅନ୍‌ ଦୁଇ ବାଇକେ ନେଇ ଗଟେକ୍‌ ଡେଙ୍ଗ୍‌ ଡଙ୍ଗ୍‌ରେ ଗାଲା । ତେଇ କେ ମିସା ନ ରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 17:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 17:2" />ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଦେକ୍‌ଲା ଦାପ୍‌ରେ ଜିସୁ, ଗଟେକ୍‌ ଦେକ୍‌ଲେ କାବା ଅଇଜିବା ରୁପ୍‌ ଅଇ ବାଦ୍‌ଲି ଗାଲା । ତାର୍‌ ମୁ ବେଲ୍‌ ପାରା ଉଜଲ୍‌ ଅଇଲା ଆରି ପଚିଆର୍‌ ଉଜଲ୍‌ ପୁଲ୍‌ପାରା ଦବ୍‌ ଡିସ୍‌ଲା । <verse eid="MAT 17:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 17:3" />ସିସ୍‌ମନ୍‌ ମସା ଆରି ଏଲିୟ ଜିସୁର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ କାତାବାର୍‌ତା ଅଇବାଟା ଦେକ୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 17:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 17:4" />ପିତର୍‌ ଜିସୁକେ କଇଲା, “କେଡେ ସୁକର୍‌ କାତା, ଆଜି ଆମେ ଇତି ଆଚୁ । ତମେ ଜଦି ମନ୍‍ କର୍‌ସା, ଇତି ମୁଇ ତିନ୍‌ଟା କୁଡିଆ ତିଆର୍‌ କର୍‌ବି । ତମର୍‌ ପାଇ ଗଟେକ୍‌, ମସା ଆରି ଏଲିୟର୍‌ ପାଇ ଦୁଇଟା ।”<verse eid="MAT 17:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MAT 17:5" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୭:୫ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 3:17">ମାତିଉ ୩:୧୭</ref>;<ref loc="MAT 12:18">୧୨:୧୮</ref>; <ref loc="MRK 1:11">ମାର୍‌କ ୧:୧୧</ref>; <ref loc="LUK 3:22">ଲୁକ୍‌ ୩:୨୨</ref></char>
    </note>
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୭:୫ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="2PE 1:17">୨ ୟ ପିତର୍‌ ୧:୧୭</ref>,<ref loc="2PE 1:18">୧୮</ref></char>
    </note>ପିତର୍‌ ଏଟା କଇବାବେଲେ ଏଦେ ଦେକା ! କଣ୍ଡେକ୍‌ ବାଦଲ୍‌ ଉଜଲ୍‌ ଅଇ ସେମନର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଉଡି ଆଇଲା ଆରି ତେଇଅନି ଗଟେକ୍‌ ସର୍‌ ଆଇଲା “ଏ ମର୍‌ ଆଲାଦର୍‌ ପଅ, ଆର୍‌ ଲଗେ ମୁଇ ବେସି ସାର୍‌ଦା । ତାର୍‌ କାତା ମନ୍‌ ଦେଇ ସୁନା ।”<verse eid="MAT 17:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MAT 17:6" />ସିସ୍‌ମନ୍‌ ସେ ସର୍‌ ସୁନି ଏତେକ୍‌ ଡରି ଗାଲାଇ ଜେ ସେମନ୍‌ ଉମ୍‌ତାଡିଅଇ ଅଦ୍‌ରିଗାଲାଇ । <verse eid="MAT 17:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 17:7" />ଜିସୁ ସେମନର୍‌ ଲଗେ ଆସି ସେମନ୍‌କେ ଚିଇ କରି କଇଲା, “ଉଟା, ଡରା ନାଇ ।” <verse eid="MAT 17:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 17:8" />ସେଟାର୍‌ ପାଇ ସେମନ୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଦେକ୍‌ଲାଇଜେ ଜିସୁକେ ଚାଡି ଆରି କେ ଡିସତ୍‌ ନାଇ ।<verse eid="MAT 17:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MAT 17:9" />ସେମନ୍‌ ଡଙ୍ଗ୍‌ରେଅନି ଉତ୍‌ରି ଆଇଲା ବେଲେ ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ ଆଦେସ୍‌ ଦେଇ କଇଲା, “ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ମଲାଟାନେଅନି ଆରିତରେକ୍‌ ନ ଉଟ୍‌ବା ଜାକ ଏ ଦେକ୍‌ଲା କାତା ତମେ କାକେ କୁଆ ନାଇ ।”<verse eid="MAT 17:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MAT 17:10" />ସିସ୍‌ମନ୍‌ ତାକେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ “ଆମର୍‌ ଦରମ୍‌ ଗୁରୁମନ୍‌ ଏଲିୟ ପର୍‌ତୁମ୍‌ ଆଇସି ବଲି କାଇକେ କଇଲାଇ ଆଚତ୍‌ ?”<verse eid="MAT 17:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MAT 17:11" />ଜିସୁ କଇଲା, “ଉଁ ଏଲିୟ ପର୍‌ତୁମ୍‌ ଆସିକରି ସବୁ ବିସଇ ତିଆର୍‌ କରି ରଇବା କାତା । <verse eid="MAT 17:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 17:12" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୭:୧୨ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 11:14">ମାତିଉ ୧୧:୧୪</ref></char></note>ମାତର୍‌ ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, ଏଲିୟ ତା ଆସି ସାର୍‌ଲା ଆଚେ ଆରି ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତାକେ ନ ଚିନି ଜନ୍‌ଟା ମନ୍‍ କଲା ସେଟା ତାକେ କଲାଇ ଆଚତ୍‌ । ସେନ୍ତାରିସେ ନର୍‌ପିଲା ମକେ ମିସା ସେମନ୍‌ ସେନ୍ତି କାରାପ୍‌ ଚଲାଚଲ୍‌ତି କର୍‌ବାଇ ।”<verse eid="MAT 17:12" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MAT 17:13" />ସେଡ୍‌କି ବେଲେ ସେମନ୍‌ ବୁଜି ପାର୍‌ଲାଇ ଜେ, ଜିସୁ ଡୁବନ୍‌ ଦେଉ ଜଅନର୍‍ ବିସଇ କଇଲାନି ବଲି ।<verse eid="MAT 17:13" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ଡୁମା ଦାର୍‌ଲା ପିଲାକେ ନିକ କଲା ।</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 9:14-29">ମାର୍‌କ ୯:୧୪-୨୯</ref>; <ref loc="LUK 9:37-43">ଲୁକ୍‌ ୯:୩୭-୪୩</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MAT 17:14" />ଜିସୁ ଆରି ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଲକ୍‌ ଗଉଲି ବିତ୍‌ରେ ବାଉଡି ଆଇଲା ପଚେ, ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ଆସି ମାଣ୍ଡିକୁଟା ଦେଇ କଇଲା, <verse eid="MAT 17:14" /><verse number="15" style="v" sid="MAT 17:15" />“ମାପ୍‌ରୁ, ମର୍‌ ପିଲାକେ ଦୟା କରା । ମୁର୍‌ଚା ବେମାର୍‌ ଲାଗି କସ୍‌ଟ ପାଇଲାନି । ସେ ବେସି ତର୍‌ ଜଇତେଇ ଆରି ପାନିତେଇ ଅଦ୍‌ରି ଦେଲାନି । <verse eid="MAT 17:15" /><verse number="16" style="v" sid="MAT 17:16" />ତାକେ ମୁଇ ତମର୍‌ ସିସ୍‌ମନର୍‌ ଲଗେ ଆନି ରଇଲି, ମାତର୍‌ ସେମନ୍‌ ନିକ କରି ନାପାର୍‌ଲାଇ ।”<verse eid="MAT 17:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MAT 17:17" />ଜିସୁ କଇଲା, “ତମର୍‌ କେଡେ ଡାଟ୍‍ ନ ରଇବା ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ଆରି ବୁଲ୍‌ ! ତମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଆରି ମୁଇ କେତେ ଦିନ୍‌ ରଇବି ? ଆରି କେତେ ଦିନ୍‌ ତମର୍‌ ଚଲାଚଲ୍‌ତିଟା ସୁନି ସୁନି ତୁମ୍‌ପୁଡି ରଇବି ? ସେ ପିଲାକେ ମର୍‌ ଲଗେ ଆନା ।” <verse eid="MAT 17:17" /><verse number="18" style="v" sid="MAT 17:18" />ପିଲା ବିତ୍‌ରେ ରଇଲା କାରାପ୍‌ ଆତ୍‌ମାକେ ଜିସୁ ଦମ୍‌କାଇଲା । କାରାପ୍‌ ଆତ୍‌ମା ଚାଡି ଉଟିଗାଲା ଆରି ସେ ଦାପ୍‌ରେସେ ପିଲା ନିକ ଅଇଗାଲା ।<verse eid="MAT 17:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="MAT 17:19" />ତାର୍‌ ପଚେ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁ ଏକ୍‌ଲା ରଇଲା ବେଲେ ଆସି ତାକେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ଆମେ କାଇକେ ସେ କାରାପ୍‌ ଆତ୍‌ମାକେ କେଦି ନାପାର୍‌ଲୁ ?”<verse eid="MAT 17:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MAT 17:20" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୭:୨୦ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 21:21">ମାତିଉ ୨୧:୨୧</ref>; <ref loc="MRK 11:23">ମାର୍‌କ ୧୧:୨୩</ref>; <ref loc="1CO 13:2">୧ମ କରନ୍ତିୟ ୧୩:୨</ref></char>
    </note>ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ତମର୍‌ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ବେସି ଦୁର୍‌ବଲ୍‌ । ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ଜଦି ଗଟେକ୍‌ ସର୍‌ସୁ ମୁଞ୍ଜି ଏତ୍‌କି ତମର୍‌ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ରଇଲେ, ଏ ଡଙ୍ଗର୍‌, ଇତିଅନି ତେଇ ଗୁଚି ଜିବାକେ କଇଲେ, ସେଟା ଗୁଚି ଜାଇସି । ବିସ୍‌ବାସର୍‌ ଲାଗି ତମେ ସବୁ ବିସଇ କରିପାରାସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 17:20" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ନିଜର୍‌ ମରନ୍‌ ବିସଇ ଆରି ତରେକ୍‌ କଇଲା</para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MAT 17:21" />ମାତର୍‌ ଉପାସ୍‌ ରଇକରି ପାର୍‌ତନା ନ କଲେ, କାଇ ବିନ୍‌ ଉପାଇ ନେଇ ମିସା ଏନ୍ତାରି ଡୁମା ବାରଇ ନ ଜାଏ <note caller="+" style="f"><char style="fr" closed="false">୧୭:୨୧ </char><char style="ft" closed="false">ଏ ପଦ୍‌ ସବୁ </char></note> ।<verse eid="MAT 17:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 17:22" />ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଗାଲିଲିତେଇ ରୁଣ୍ଡ୍‌ଲା ପଚେ ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ଲକ୍‌ମନ୍‍କେ ସର୍‌ପି ଅଇବାର୍‌ ଗାଲିନି । <verse eid="MAT 17:22" /><verse number="23" style="v" sid="MAT 17:23" />ତେଇ ସେମନ୍‌ ମକେ ମରାଇବାଇ, ମାତର୍‌ ତିନ୍‌ ଦିନ୍‌ ପଚେ ମୁଇ ଆରି ତରେକ୍‌ ଜିବନ୍‌ ଅଇ ଉଟ୍‌ବି ।” ଜିସୁର୍‌ କାତା ସୁନି ସିସ୍‌ମନ୍‌ ବେସି ଦୁକ୍‌ ଅଇଗାଲାଇ ।<verse eid="MAT 17:23" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ମନ୍ଦିରର୍‌ ସିସ୍‌ତୁମାଙ୍ଗୁମନ୍‌କେ ଦେଲା</para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MAT 17:24" />ଜିସୁ ଆରି ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ କପର୍‌ନାଉମେ କେଟ୍‌ଲା ପଚେ ମନ୍ଦିର୍‌ ପାଇ ସିସ୍‌ତୁମାଙ୍ଗୁମନ୍‌ ପିତର୍‌କେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ତମର୍‌ ଗୁରୁ ମନ୍ଦିରର୍‌ ପାଇ ସିସ୍‌ତୁ ଦେଇସି କି ନାଇ ?”<verse eid="MAT 17:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MAT 17:25" />ପିତର୍‌ କଇଲା, “ଦେଇସି ।” ପିତର୍‌ ଗର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ପୁରୁପୁରୁ ଜିସୁ ତାକେ ପାଚାର୍‌ଲା, “ସିମନ୍‌, ତମେ କାଇଟା ବାବ୍‌ଲାସ୍‌ନି ? ଏ ଜଗତର୍‌ ରାଜାମନ୍‌ କାର୍‌ଟାନେଅନି ସିସ୍‌ତୁ ନେବାଇ ? ତାକର୍‌ ନିଜର୍‌ ଦେସର୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ଟାନେଅନି କି ବିନ୍‌ ଦେସର୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ଟାନେଅନି ?”<verse eid="MAT 17:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MAT 17:26" />ପିତର୍‌ କଇଲା, “ବିନ୍‌ ଦେସର୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ତେଇଅନି ।” ଜିସୁ କଇଲା, “ସେନ୍ତି ବଇଲେ ରାଇଜର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସିସ୍‌ତୁ ନ ଦେଅତ୍‌ ? <verse eid="MAT 17:26" /><verse number="27" style="v" sid="MAT 17:27" />ମାତର୍‌ ଆମେ ଏବେ ସେମନ୍‌କେ ଇନ୍‌ କର୍‌ବାକେ ମନ୍‍ କରୁ ନାଇ । ତୁଇ ଗାଡେ ଜାଇ ବଡ୍‌ସି ପାକାଆ ଆରି ଜନ୍‌ ମାଚ୍‌ ପର୍‌ତୁମ୍‌ ଲାଗ୍‌ସି, ତାର୍‌ ଟଣ୍ଡେଅନି ଗଟେକ୍‌ ଅଦ୍‌ଲି ମିଲାଇସୁ । ସେଟା ନେଇ ମର୍‌ ପାଇ ଆରି ତମର୍‌ ପାଇ ମନ୍ଦିରର୍‌ ସିସ୍‌ତୁମାଙ୍ଗୁମନ୍‌କେ ଦେଇଦେସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 17:27" /></para>
  <chapter eid="MAT 17" />
  <chapter number="18" style="c" sid="MAT 18" />
  <para style="s">ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ ସବୁର୍‌ଟାନେଅନି କେ ବଡ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 9:33-37">ମାର୍‌କ ୯:୩୩-୩୭</ref>; <ref loc="LUK 9:46-48">ଲୁକ୍‌ ୯:୪୬-୪୮</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 18:1" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୮:୧ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 22:24">ଲୁକ୍‌ ୨୨:୨୪</ref>
      </char>
    </note>ସେ ବେଲେ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁକେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ ସବୁର୍‌ଟାନେଅନି କେ ବଡ୍‌ ?” <verse eid="MAT 18:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 18:2" />ଜିସୁ ଗଟେକ୍‌ ସାନ୍‌ ପିଲାକେ ଡାକି ସେମନର୍‌ ଲଗେ ଟିଆକରାଇ କଇଲା, <verse eid="MAT 18:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 18:3" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୮:୩ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MRK 10:15">ମାର୍‌କ ୧୦:୧୫</ref>; <ref loc="LUK 18:17">ଲୁକ୍‌ ୧୮:୧୭</ref></char></note>“ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ତମର୍‌ ମନ୍‌ ବାଦ୍‌ଲାଇ ସାନ୍‌ ପିଲାମନର୍‌ ପାରା ନ ଅଇଲେ ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ କେବେ ପୁରି ନାପାରାସ୍‌ । <verse eid="MAT 18:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 18:4" />ଜେ ନିଜ୍‌କେ ସୁଆଲ୍‌ କରି ସାନ୍‌ ପିଲାପାରା ଅଇସି, ସେ ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ ସବୁର୍‌ଟାନେଅନି ବଡ୍‌, <verse eid="MAT 18:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 18:5" />ଆରି, ଜେକି ମର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ଏ ସାନ୍‌ ପିଲାକେ ନାମ୍‌ସି, ସେ ମକେ ମିସା ନାମ୍‌ସି ।”<verse eid="MAT 18:5" /></para>
  <para style="s">ବିସ୍‌ବାସେ ବିସ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 9:42-48">ମାର୍‌କ ୯:୪୨-୪୮</ref>; <ref loc="LUK 17:1-2">ଲୁକ୍‌ ୧୭:୧-୨</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MAT 18:6" />“ମର୍‌ତେଇ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କର୍‌ତେ ରଇବା ଏ ସାନ୍‌ ପିଲାମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ଗଟେକ୍‍ ଲକ୍‌ କେ ଆଲେ ବିସ୍‌ବାସେ ବାଦା ଗଟାଇସି ବଇଲେ, ତାର୍‌ ଗାଲାଇ ଜତା ପାକ୍‌ନା ବାନ୍ଦିକରି ତାକେ ସମ୍‌ଦୁରେ ବୁଡାଇଦେବାଟା ନିକ ଅଇସି । <verse eid="MAT 18:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 18:7" />ଲକ୍‌ମନର୍‌ ବିସ୍‌ବାସେ ବାଦା ଗଟାଇବାକେ ବେସି ବିସଇ ଆଚେ । ସେଟାର୍‌ ପାଇ ଏ ଜଗତର୍‌ ଦସା ବଡେ ଇନସ୍‌ତା । ସବୁ ବେଲେ ଏନ୍ତି ବାଦା ଆଇସି, ମାତର୍‌ ଜେ ବାଦା ଗଟାଇସି, ତାର୍‌ ଦସା କେଡେ ଇନସ୍‌ତା ଅଇସି !”<verse eid="MAT 18:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="MAT 18:8" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୮:୮ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 5:30">ମାତିଉ ୫:୩୦</ref>
      </char>
    </note>“ଜଦି ତମେ ତମର୍‌ ଆତ୍‌ ନଇଲେ ପାଦର୍‌ ଲାଗି ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ଆରାଇଲାସ୍‌ନି, ତେବେ ସେଟା କାଟି ପିଙ୍ଗି ଦିଆସ୍‌ । ଜଡେକ୍‌ ପାଦ୍‌ ଆରି ଜଡେକ୍‌ ଆତ୍‌ ରଇ ସବୁବେଲେ ଲାଗି ରଇବା ଜଏ ପିଙ୍ଗାଇ ଅଇବା ବାଦୁଲେ ଗଟେକ୍‌ ପାଦ୍‌ ନଇଲେ ଗଟେକ୍‌ ଆତ୍‌ ନ ରଇ, ନ ସାର୍‌ବା ଜିବନେ ପୁର୍‌ବାଟା କେଡେ କରମର୍‌ କାତା । <verse eid="MAT 18:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 18:9" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୮:୯ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 5:29">ମାତିଉ ୫:୨୯</ref></char></note> ଜଦି ତମର୍‌ ଆଁକିର୍‌ ଲାଗି ତମେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ଆରାଇଲାସ୍‌ନି ବଇଲେ ତାକେ ବେଟି ପିଙ୍ଗି ଦିଆସ୍‌ । ଜଡେକ୍‌ ଆଁକି ରଇ ନର୍‌କେ ପିଙ୍ଗାଇଅଇବା ବାଦୁଲେ ଗଟେକ୍‌ ଆଁକି ରଇ ନ ସାର୍‌ବା ଜିବନେ ପୁର୍‌ବାଟା କେଡେ କରମର୍‌ କାତା ଅଇସି ।”<verse eid="MAT 18:9" /></para>
  <para style="s">ଆଜିରଇବା ମେଣ୍ଡା</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 15:3-7">ଲୁକ୍‌ ୧୫:୩-୭</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MAT 18:10" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୮:୧୦ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 19:10">ଲୁକ୍‌ ୧୯:୧୦</ref>
      </char>
    </note>ଏ ସାନ୍‌ ପିଲାମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଅନି ଗଟେକ୍‌କେ ମିସା ଇନ୍‌କରା ନାଇ । ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, ଏ ମନର୍‌ ଜତନ୍‌ ନେଇତେ ରଇବା ସରଗର୍‍ ଦୁତ୍‌ମନ୍‌ ସବୁ ବେଲା ମର୍‌ ବାବାର୍‌ ଲଗେ ଆଚତ୍‌ ।<verse eid="MAT 18:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MAT 18:11" />କାଇକେ ବଇଲେ ବାଟ୍‌ ବାନା ଅଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କଜି ରକିଆ କର୍‌ବାକେ ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ଆଇଲିଆଚି <note caller="+" style="f"><char style="fr" closed="false">୧୮:୧୧</char><char style="ft" closed="false">ଏ ପଦ୍‌ ସବୁ ପୁର୍‌ନା ପାଣ୍ଡୁ ଲିପି ଟାନେ ନାଇ </char></note> ।<verse eid="MAT 18:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MAT 18:12" />ତମେ କାଇଟା ବାବ୍‌ଲାସ୍‌ନି, ଜଦି ଗଟେକ୍‌ ଲକର୍‌ ସଏଟା ମେଣ୍ଡା ରଇସି ଆରି ସିତିଅନି ଗଟେକ୍‌ ଆଜି ଜାଇସି, ତେବେ ସେ କାଇଟା କର୍‌ସି ? ନବେ ନଅଟା ମେଣ୍ଡାକେ ଡଙ୍ଗରେ ଚାର୍‌ବାକେ ଚାଡିଦେଇ ସେ ଆଜ୍‌ଲା ମେଣ୍ଡାକେ କଜ୍‌ବାର୍‌ ବାରଇସି । <note caller="+" style="f"><char style="fr" closed="false">୧୮:୧୨ </char><char style="ft" closed="false">ଏ ପଦ୍‌ ସବୁ ପୁର୍‌ନା ପାଣ୍ଡୁ ଲିପିଟାନେ ନାଇ </char></note> <verse eid="MAT 18:12" /><verse number="13" style="v" sid="MAT 18:13" />ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ଜେଡେବଲ୍‌ ସେ ମେଣ୍ଡା ମିଲାଇସି, ଆଜି ନ ରଇଲା ନବେ ନଅଟା ମେଣ୍ଡାର୍‌ ପାଇ ତାର୍‌ ଜେତ୍‌କି ସାର୍‌ଦା, ଏ ଗଟେକ୍‌ ମେଣ୍ଡାର୍‌ ପାଇ ସେ ଅଦିକ୍‌ ସାର୍‌ଦା ଅଇସି । <verse eid="MAT 18:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 18:14" />ସମାନ୍‍ ସେନ୍ତି ସେ, ଏ ସାନ୍‌ ପିଲାମନର୍‌ ତେଇ ଅନି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ମିସା ବାଟ୍‌ ବାନା ଅଅତ୍‌, ଏଟା ତମର୍‌ ସରଗର୍‌ ବାବା ମନ୍‍ କରେ ନାଇ ।<verse eid="MAT 18:14" /></para>
  <para style="s">ଗଟେକ୍‍ ବାଇ ତମର୍‌ ବିରୁଦେ ପାପ୍‍ କଲେ</para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 18:15" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୮:୧୫ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 17:3">ଲୁକ୍‌ ୧୭:୩</ref>
      </char>
    </note>“ଜଦି ତମର୍‌ ବାଇ ତମର୍‌ ବିରୁଦେ ପାପ୍‌ କର୍‌ସି, ତାର୍‌ ଲଗେ ଜାଇ ତାର୍‌ ପାପ୍‌ ତାକେ ଦେକାଇ ଦିଆସ୍‌ । ମାତର୍‌ ତମେ ଦୁଇ ଲକ୍‌ ରଇଲା ବେଲେ ଏଟା ଲୁଚ୍‌ତେ କରା । ଜଦି ସେ ତମର୍‌ କାତା ସୁନ୍‌ସି, ତମର୍‌ ବାଇକେ ତମେ ଆରି ତରେକ୍‌ ପାଇସା । <verse eid="MAT 18:15" /><verse number="16" style="v" sid="MAT 18:16" />ଆରି ଜଦି ସେ ନ ସୁନ୍‌ଲେ, ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ ନଇଲେ ଦୁଇ ଲକ୍‌କେ ଡାକି ନେଇ ତାର୍‌ ଲଗେ ଜାଆ । ଆମର୍‌ ସାସ୍‌ତର୍‌ ନିୟମ୍‌ ଇସାବେ, ଦୁଇଟା ନଇଲେ ତିନ୍‌ଟା ସାକିର୍‌ ମୁଆଟେ ତମର୍‌ ଦାବି ସତ୍‌ ବଲି ଜାନା ପଡ୍‌ସି । <verse eid="MAT 18:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 18:17" />ଏଲେ ମିସା ଜଦି ସେ ତମର୍‌ କାତା ନ ସୁନେ, ମଣ୍ଡଲିତେଇ ଜାନାଇ ଦିଆସ୍‌ । ସାରାସାରି ଜଦି ମଣ୍ଡଲିର୍‌ କାତା ମିସା ନ ସୁନେ ବଇଲେ, ତାକେ ଗଟେକ୍‌ ସିସ୍‌ତୁମାଙ୍ଗୁ, ବିସ୍‍ବାସ୍‍ ନ କର୍‍ବା ଲକ୍‌ ବଲି ବାବିକରି, ତାର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ମିଲାମିସା କର୍‌ବାଟା ଚାଡି ଦିଆସ୍‌ ।<verse eid="MAT 18:17" /></para>
  <para style="s">ଜଗତର୍‍ ଆରି ସରଗର୍‍ ବିସଇ</para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MAT 18:18" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୮:୧୮ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 16:19">ମାତିଉ ୧୬:୧୯</ref>; <ref loc="JHN 20:23">ଜଅନ୍‌ ୨୦:୨୩</ref></char>
    </note>“ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ତମେ ଏ ଜଗତେ ଜାଇଟା ନାଇ ବଲ୍‌ସା, ସେଟା ସର୍‌ଗେ ମିସା ନାଇ ଅଇସି । ଆରି ଜନ୍‌ଟା ପାଇ ତମେ ଜଗତେ ଉଁ କଇସା, ସେଟା ସର୍‌ଗେ ମିସା ଉଁ ଅଇସି । <verse eid="MAT 18:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 18:19" />କାଲି ସେତ୍‌କି ନଏଁ, ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ଜେଡେବେଲେ ମିସା ଏ ଜଗତେ ତମେ ଦୁଇ ଲକ୍‌ ଜନ୍‌ ବିସଇ ନେଇକରି ଗଟେକ୍‌ ମନ୍‌ ଅଇକରି ପାର୍‌ତନା କଲେ, ମର୍‌ ସରଗର୍‌ ବାବା ତମେ ମାଙ୍ଗ୍‍ଲାଟା ପୁରୁନ୍‌ କର୍‌ସି । <verse eid="MAT 18:19" /><verse number="20" style="v" sid="MAT 18:20" />କାଇକେ ବଇଲେ ଜନ୍ତି ଦୁଇ କି ତିନ୍‌ ଲକ୍‌ ରୁଣ୍ଡିକରି ମର୍‌ ନାଉଁ ଦାର୍‌ବାଇ, ତେଇ ମୁଇ ଆଚି ।”<verse eid="MAT 18:20" /></para>
  <para style="s">କେମା ନ ଦେଇରଇଲା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା</para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MAT 18:21" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୮:୨୧ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 17:3">ଲୁକ୍‌ ୧୭:୩</ref>,<ref loc="LUK 17:4">୪</ref></char>
    </note> ଦିନେକ୍‍ ପିତର୍‌ ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ଆସି ପାଚାର୍‌ଲା, “ମାପ୍‌ରୁ, ଗଟେକ୍‌ ବାଇ ମର୍‌ ବିରଦେ ତର୍‌କେ ତର୍‌ ଦସ୍‌ କର୍‌ତେ ରଇଲେ, ତାକେ ମୁଇ କେତେ ତର୍‌ କେମା କର୍‌ବି ? କାଇ ସାତ୍‌ ତର୍‌ କି ?”<verse eid="MAT 18:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 18:22" />ଜିସୁ କଇଲା, “ନାଇ ସାତ୍‌ ତର୍‌ ନାଇ । ସାତ୍‌ ତରର୍‌ ସତୁରି ଗୁନ୍‌ । <verse eid="MAT 18:22" /><verse number="23" style="v" sid="MAT 18:23" />ସରଗ୍‌ ରାଇଜର୍‌ ଆରି ଗଟେକ୍‌ କାତା ସୁନ୍‌ । ଗଟେକ୍‌ ରାଜା ଦିନେକ୍‌ ତାର୍‌ଟାନେ କାମ୍‌କରୁମନ୍‌ ରୁନ୍‌ ନେଇରଇବାଟା ଇସାବ୍‌ କିତାବ୍‌ କର୍‌ବାକେ ମନ୍‍ କଲା । <verse eid="MAT 18:23" /><verse number="24" style="v" sid="MAT 18:24" />ସେ ଇସାବ୍‌ କର୍‌ବାବେଲେ ତାର୍‌ଟାନେ ଗଟେକ୍‌ କାମ୍‌ କରୁ ଲାକ୍‌ ଲାକ୍‌ ଟାଙ୍ଗା ରୁନ୍‌ ନେଇରଇଲା ଲକ୍‌କେ ରାଜାର୍‌ ଲଗେ ଆନ୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 18:24" /><verse number="25" style="v" sid="MAT 18:25" />ରୁନ୍‌ ସୁଜ୍‌ବାକେ ସେ ଲକର୍‌ଟାନେ ସେତ୍‌କି ବପୁ ନ ରଇଲା । ତେବର୍‌ପାଇ ରୁନ୍‌ ବାନ୍ଦ୍‌ବାକେ ବଲି ତାର୍‌ଟାନେ ଜେତ୍‌କି ରଇଲାଟା ବିକିକରି ତାକେ, ତାର୍‌ ମାଇଜିକେ ଆରି ତାର୍‌ ପିଲାଟକିମନ୍‌କେ ଗତି ଇସାବେ ବିକିଦେବାକେ ରାଜା ଆଦେସ୍‌ ଦେଲା ।” <verse eid="MAT 18:25" /><verse number="26" style="v" sid="MAT 18:26" />କାମ୍‌ କରୁ ରାଜାର୍‌ ପାଦ୍‌ତଲେ ଅଦ୍‌ରି ଗୁଆରି କରି କଇଲା “ ଆଗିଆଁ ଆରି କେତେଦିନ୍‌ ଜାଗା, ମୁଇ ତମର୍‌ ସବୁଜାକ ରୁନ୍‌ ସୁଜିଦେବି ।” <verse eid="MAT 18:26" /><verse number="27" style="v" sid="MAT 18:27" />ରାଜା ତାକେ ଦୟା କଲା । ତେବର୍‌ପାଇ ତାକେ କେମା କରି ରୁନ୍‌ ନ ବାନ୍ଦାଇ ଚାଡିଦେଲା ।<verse eid="MAT 18:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MAT 18:28" />ମାତର୍‌ ସେ ଗତି ବାରଇ ଜାଇ ତାର୍‌ତେଇ ଅନି ପଚାସ୍‌ ଟାଙ୍ଗା ରୁନ୍‌ କରି ରଇବା ଗଟେକ୍‌ ମିସ୍‌ତେ ରଇବା ଗତିଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାକେ ଦାରି ତାର୍‌ ଟଟ୍‌ରି ପିଚକ୍‌ବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲା, “ମର୍‌ତେଇଅନି ନେଇ ରଇଲା ସବୁ ଡାବୁ ବାଉଡାଇ ଦେ ।”<verse eid="MAT 18:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MAT 18:29" />ସେ ଗତି ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ତାର୍‌ ଗଡେଦାରି ବାବୁଜିଆ କରି କଇଲା, “ସାଆସ୍‌ ଦାରା, ତମର୍‌ ସବୁ ଡାବୁ ସୁଜି ଦେବି ।”<verse eid="MAT 18:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="MAT 18:30" />ମାତର୍‌ ପର୍‌ତୁମ୍‌ ଲକ୍‌, ସେ ଗୁଆରି କଲାଟା ସୁନେ ନାଇ, ରୁନ୍‌ ସୁଜ୍‌ବା ଜାକ ତାକେ ବନ୍ଦି ଗରେ ପୁରାଇ ସଙ୍ଗଇବାକେ ତିଆର୍‌ଲା । <verse eid="MAT 18:30" /><verse number="31" style="v" sid="MAT 18:31" />ଏଟା ଅଇଲାଟା ଦେକି ବିନ୍‌ କାମ୍‌ କରୁମନ୍‌ ଦୁକ୍‌ କଲାଇ । ସେମନ୍‌ ରାଜାର୍‌ ଲଗେ ଜାଇ ଜନ୍‌ ଜନ୍‌ଟା ଅଇରଇଲା, ସବୁ ଜାନାଇଲାଇ । <verse eid="MAT 18:31" /><verse number="32" style="v" sid="MAT 18:32" />ରାଜା ପର୍‌ତୁମ୍‌ କାମ୍‌ କରୁକେ ଡାକାଇ କଇଲା, “ ଅଇରେ ମୁର୍‌କ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା, ତୁଇ ଗୁଆରି କଲୁସ୍‌ ଜେ ମୁଇ ତର୍‌ ସବୁ ରୁନ୍‌ ଚାଡି ଦେଲି । <verse eid="MAT 18:32" /><verse number="33" style="v" sid="MAT 18:33" />ମୁଇ ଜେନ୍ତି ତକେ ଦୟା କଲି, ତୁଇ ମିସା ତର୍‌ ସଙ୍ଗର୍‌ କାମ୍‌ କରୁକେ ଦୟା କର୍‌ବାର୍‌ ରଇଲା ।” <verse eid="MAT 18:33" /><verse number="34" style="v" sid="MAT 18:34" />ରାଜା ବେସି ରିସା ଅଇଗାଲା ଆରି ସବୁ ଜାକ ରୁନ୍‌ ନ ସୁଜ୍‌ବା ଜାକ ଡଣ୍ଡ୍‌ ପାଅ ବଲି ତାକେ ବନ୍ଦି ଗରେ ପାଟାଇ ଦେଲା ।<verse eid="MAT 18:34" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MAT 18:35" />ଜିସୁ ଏ କାତା କଇସାରାଇ କଇଲା, “ତମର୍‌ ବିରୁଦେ ଦସ୍‌ କରି ରଇବା ବାଇମନ୍‌କେ ମନ୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ଜଦି କେମା ନ ଦିଆସ୍‌, ତେବେ ମର୍‌ ସରଗର୍‌ ବାବା ମିସା ତମ୍‌କେ ଏନ୍ତାରିସେ କର୍‌ସି ।”<verse eid="MAT 18:35" /></para>
  <chapter eid="MAT 18" />
  <chapter number="19" style="c" sid="MAT 19" />
  <para style="s">ଚାଡାମେଲା ବିସଇ ନେଇ ସିକିଆ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 10:1-12">ମାର୍‌କ ୧୦:୧-୧୨</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 19:1" />ଜିସୁ ଏ ସବୁ କଇସାର୍‌ଲା ପଚେ ଗାଲିଲି ଚାଡିକରି ଜର୍‌ଦନ୍‌ ଗାଡ୍‌ ସେପାଟେ ରଇଲା ଜିଉଦା ଜାଗାଇ କେଟ୍‌ଲା । <verse eid="MAT 19:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 19:2" />ବେସି ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତାର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଗାଲାଇ ଆରି ସେ କେତେକ୍‍ କେତେକ୍‌ ରଗିମନ୍‌କେ ନିକ କଲା ।<verse eid="MAT 19:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MAT 19:3" />କେତେଟା ପାରୁସିମନ୍‌ ଜିସୁକେ ବୁଲ୍‌ ଦାର୍‌ବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କଲାଇ । ସେମନ୍‌ ତାର୍‌ ଲଗେ ଆସି ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ମସାର୍‌ ରିତିନିତି ଇସାବେ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ କାଇଆଲେ ବୁଲର୍‌ ପାଇ ବଲି ତାର୍‌ ମାଇଜିକେ ଚାଡି ଦେଇ ପାରେ କି ?”<verse eid="MAT 19:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="MAT 19:4" />ଜିସୁ କଇଲା, “ସାସ୍‌ତରେ ପଡାସ୍‌ ନାଇ କି ? ଆଦିପୁର୍‌ବେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ନର୍‌ ଲକ୍‌କେ ମୁନୁସ୍‌ ଆରି ମାଇଜି କରି ତିଆର୍‌ କଲା । <verse eid="MAT 19:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 19:5" />ସେଡେବେଲେ ମାପ୍‌ରୁ କଇରଇଲା, ଏଟାର୍‌ ପାଇ ବଲି ମୁନୁସ୍‌, ତାର୍‌ ଆୟା ବାବାର୍‌ତେଇ ଅନି ବିନେ ଅଇସି ଆରି ସେମନ୍‌ ଦୁଇ ଲକ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଅଇବାଇ । <verse eid="MAT 19:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 19:6" />ଆରି ସେମନ୍‌ ଅଲ୍‌ଗା ନ ଅଅତ୍‌, ମିସି ରଇବାଇ । ସେମନ୍‌ ଦୁଇଲକ୍‌ ଇସାବେ ନ ରଅତ୍‌ । ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ଜଡିଆଚେ, ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସେମନ୍‌କେ ବେଗ୍‍ଲାଇବାଟା ଟିକ୍‌ନାଇ ।”<verse eid="MAT 19:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="MAT 19:7" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୯:୭ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 5:31">ମାତିଉ ୫:୩୧</ref>
      </char>
    </note>ପାରୁସିମନ୍‌ ଆରି ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ସେନ୍ତାର୍‌ ଆଲେ ମାଇଜିକେ ରାଜିନାମା ପତର୍‌ ଲେକି ଚାଡି ଦେବାକେ ମସା କାଇକେ ନିୟମ୍‌ କଲାଆଚେ ?”<verse eid="MAT 19:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="MAT 19:8" />ଜିସୁ କଇଲା, “ତମର୍‌ ମନ୍‌ବିତ୍‌ରର୍‌ ବୁଜ୍‌ବା ବପୁ ଦୁର୍‍ବଲ୍‍ ରଇଲାଟା ଦେକି ମସା ତମର୍‌ ମାଇଜିମନ୍‌କେ ଚାଡ୍‌ବାକେ ରାଜି ଅଇଲା । ମାତର୍‌ ଆଦିପୁର୍‌ବେ ତିଆର୍‌ ଅଇଲା ବେଲେ ଏନ୍ତାରି ନିୟମ୍‌ ନ ରଇଲା । <verse eid="MAT 19:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 19:9" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୯:୯ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 5:32">ମାତିଉ ୫:୩୨</ref>; <ref loc="1CO 7:10">୧ମ କରନ୍ତିୟ ୭:୧୦</ref>,<ref loc="1CO 7:11">୧୧</ref></char></note>ମାତର୍‌ ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, କେ ମିସା ତାର୍‌ ମାଇଜିକେ ବେସିଆ କାମ୍‌ ଅପ୍‌ରାଦ୍‌କେ ଚାଡି, ବିନ୍‌ କାଇଆଲେ କାମର୍‌ ପାଇ ଚାଡାମେଲା କରି, ବିନ୍‌ ମାଇଜିକେ ସଙ୍ଗଇଲେ, ସେ ସେ ନିଜେ ଦାରିଆ ଅଇସି ।”<verse eid="MAT 19:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MAT 19:10" />ଜିସୁର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ କଇଲାଇ, “ଜଦି ମାଇଜି ମୁନୁସର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଏନ୍ତାରି ଆଚେ ବଇଲେ, ବିବା ନ ଅଇବାଟା ନିକ ।”<verse eid="MAT 19:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MAT 19:11" />ଜିସୁ କଇଲା, “ଏ ସିକିଆ ସବୁ ଲକ୍‌ ନ ମାନତ୍‌ । ପର୍‌ମେସର୍‌ ଟାନେଅନି ଜନ୍‌ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଏଟା ଦିଆଅଇଆଚେ ସେମନ୍‍ସେ ଏଟା ମାନ୍‌ବାଇ । <verse eid="MAT 19:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 19:12" />ବିନ୍‌ ବିନ୍‌ କାମର୍‌ପାଇ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ବିବା ନ ଅଇ ରଇଜିବାଇ । କେତେ ଲକ୍‍ ଜନମେ ଅନି ବେଜୁ ଅଇ ବିବାଅଇ ନାପାରତ୍‌ । କେତେ ଲକ୍‌କେ ମୁନୁସ୍‌ମନ୍‌ ସେନ୍ତାରି କରି ଆଚତ୍‌, ଆରି କେତେ ଲକ୍‌ ସରଗ୍‌ ରାଇଜର୍‌ ପାଇ କାମ୍‌ କର୍‌ବାକେ ବିବା ନ ଅଇକରି ଆଚତ୍‌ । ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଏ ସିକିଆର୍‌ ଅରତ୍‌ ବୁଜିପାର୍‌ଲାଇନି, ସେମନ୍‌ ସେଟା ମାନତ୍‌ ।”<verse eid="MAT 19:12" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ସାନ୍‌ ପିଲାମନ୍‌କେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ କଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 10:13-16">ମାର୍‌କ ୧୦:୧୩-୧୬</ref>; <ref loc="LUK 18:15-17">ଲୁକ୍‌ ୧୮:୧୫-୧୭</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MAT 19:13" />କେତେ ଲକ୍‌ ପିଲାମନର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଆତ୍‌ ସଙ୍ଗଇ ପାର୍‌ତନା କର୍‌ବାକେ, ସେମନ୍‍କେ ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ଆନ୍‌ଲାଇ । ମାତର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ସେମନ୍‌କେ ଦମ୍‌କାଇଲାଇ । <verse eid="MAT 19:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 19:14" />ମାତର୍‌ ଜିସୁ କଇଲା, “ସାନ୍‌ ପିଲାମନ୍‌କେ ମର୍‌ ଲଗେ ଆଇବାକେ ବାଟ୍‌ ଦିଆସ୍‌ । ସେମନ୍‌କେ ମନା କରା ନାଇ । କାଇକେ ବଇଲେ ଏମନ୍‌ ଆକା ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ ରଇବା ଲକ୍‌ ।”<verse eid="MAT 19:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 19:15" />ଜିସୁ ପିଲାମନର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଆତ୍‌ ସଙ୍ଗଇ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ କଲା । ପଚେ ସେ ତେଇଅନି ଉଟିଗାଲା ।<verse eid="MAT 19:15" /></para>
  <para style="s">ଗଟେକ୍‌ ସାଉକାର୍‌ ପିଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 10:17-31">ମାର୍‌କ ୧୦:୧୭-୩୧</ref>; <ref loc="LUK 18:18-30">ଲୁକ୍‌ ୧୮:୧୮-୩୦</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 19:16" />ଦିନେକ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ସାଉକାର୍‌ ପିଲା ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ଆସି ପାଚାର୍‌ଲା, “କାଇ ନିକ କାମ୍‌କଲେ, ନ ସାର୍‌ବା ଜିବନ୍‌ ମିଲ୍‌ସି ?”<verse eid="MAT 19:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MAT 19:17" />ଜିସୁ ତାକେ କଇଲା, “ନିକ କାମ୍‌ ବିସଇ ନେଇକରି ମକେ କାଇକେ ପାଚାର୍‌ଲୁସ୍‌ନି ? ପର୍‌ମେସର୍‌ସେ ସତ୍‌ । ତାର୍‌ ଆଦେସ୍‌ ମାନ୍‌ଲେ, ନ ସାର୍‌ବା ଜିବନ୍‌ ମିଲାଇସୁ ।”<verse eid="MAT 19:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MAT 19:18" />ସେ ପାଚାର୍‌ଲା, “କାଇ କାଇ ଆଦେସ୍‌ ?”</para>
  <para style="p" vid="MAT 19:18">ଜିସୁ କଇଲା, “ନର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମରାଇବାର୍‌ ନାଇ, ବେସିଆ କାମ୍‌ କର୍‌ବାର୍‌ ନାଇ, ଚରାଇବାର୍‌ ନାଇ, କାର୍‌ ବିରୁଦେ ମିଚ୍‌ ସାକି ଦେବାର୍‌ ନାଇ । <verse eid="MAT 19:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 19:19" />ଆୟା ବାବାର୍‌ ସେବା କରା ଆରି ତମର୍‌ ପଡିସାର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ନିଜର୍‌ ପାରା ଆଲାଦ୍‌ କରା ।”<verse eid="MAT 19:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MAT 19:20" />ସେ ବେଣ୍ଡିଆ କଇଲା, “ମୁଇ ଏ ସବୁ ଆଦେସ୍‌ ମାନି ଆଇଲିନି । ଆରି କାଇଟା କର୍‌ବାର୍‌ ଆଚେ ?”<verse eid="MAT 19:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MAT 19:21" />ଜିସୁ ତାକେ କଇଲା, “ତୁଇ ଜଦି ସିଦ୍‌ ଅଇବାକେ ମନ୍‌ କଲୁସ୍‌ନି ବଇଲେ, ଜାଆ ତର୍‌ଟାନେ ରଇବା ସବୁଜାକ ବିକି ଦେଇ, ସେ ଡାବୁ ଗରିବ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଦାନ୍‌ କରିଦେସ୍‌ । ଏଟା ସବୁ କରି ସାରାଇ ମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ଆଉ । ସେନ୍ତାର୍‌ କଲେ ତକେ ସର୍‌ଗେ ଦନ୍‌ ମିଲ୍‌ସି ।”<verse eid="MAT 19:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 19:22" />ଏଟା ସୁନି କରି ସେ ବେଣ୍ଡିଆ ମୁ ଉତ୍‌ରାଇଦେଇ ତେଇଅନି ଉଟିଗାଲା । କାଇକେ ବଇଲେ ସେ ଲକ୍‌ ବେସି ସାଉକାର୍‌ ରଇଲା ।<verse eid="MAT 19:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MAT 19:23" />ଜିସୁ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ କଇଲା, “ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ସାଉକାର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ ସଲ୍‌କେ କେଟ୍‌ବାଟା ବଡେ ଆବଡ୍‌ । <verse eid="MAT 19:23" /><verse number="24" style="v" sid="MAT 19:24" />ଆରି ତରେକ୍‌ କଇଲିନି, ଗଟେକ୍‌ ବଡ୍‍ଟା ପସୁ ଜେନ୍ତି ସୁଜି କାଣାବାଟେ ଚିଙ୍ଗ୍‌ଲି ଜିବାକେ ଆବଡ୍‌, ସାଉକାର୍‌ ଲକ୍‌ ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ କେଟ୍‌ବାଟା ଅଦିକ୍‌ ଆବଡ୍‌ ।” <verse eid="MAT 19:24" /><verse number="25" style="v" sid="MAT 19:25" />ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଏ କାତା ସୁନି କାବାଅଇଜାଇ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ଏନ୍ତି ବଇଲେ କେ ତେବେ ମୁକ୍‌ତି ପାଇପାର୍‌ସି ?”<verse eid="MAT 19:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MAT 19:26" />ଜିସୁ ସେମନର୍‌ ବାଟେ ଦିରେକରି ଦେକି କଇଲା, “ମୁନୁସ୍‌ମନର୍‌ଟାନେ ଏଟା ଅଇନାପାରେ, ମାତର୍‌ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଟାନେ ସବୁଟା ଅଇପାର୍‌ସି ।”<verse eid="MAT 19:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MAT 19:27" />ଏ କାତା ସୁନି ପିତର୍‌ କଇଲା, “ଦେକା, ଆମେ ସବୁଜାକ ଚାଡିକରି ତମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ଆସିଆଚୁ । ତେବେ ଆମ୍‌କେ କାଇଟା ମିଲ୍‌ସି ?”<verse eid="MAT 19:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MAT 19:28" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୧୯:୨୮ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 25:31">ମାତିଉ ୨୫:୩୧</ref>; </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 22:30">ଲୁକ୍‌ ୨୨:୩୦</ref>
      </char>
    </note>ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ଏ କାତା ସତ୍‌ ବଲି ଜାନ୍‌ସା, ଜେଡେବେଲେ ନୁଆ ଜୁଗେ ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ମର୍‌ ଡାକ୍‌ପୁଟା ଅଇବା ବସ୍‍ବାଟାନେ ବସ୍‌ବି । ମର୍‌ ବାର୍‌ଟା ସିସ୍‌, ତମେ ମିସା, ବାର୍‌ଟା ବସ୍‍ବାଟାନେ ବସି ଇସ୍‌ରାଏଲର୍‌ ବାର୍‌ଟା କୁଟୁମ୍‌କେ ସାସନ୍‌ କର୍‌ସା । <verse eid="MAT 19:28" /><verse number="29" style="v" sid="MAT 19:29" />ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ମର୍‌ଲାଗି ନିଜର୍‌ ଗର୍‌, ବାଇ ବଇନି, ଆୟା ବାବା, ପିଲାଟକି ଆରି ଜମିବାଡି ଚାଡି ଆଚତ୍‌, ସେମନ୍‌ ତାର୍‌ ସଏ ଗୁନ୍‌ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ ପାଇବାଇ, ଆରି ନ ସାର୍‌ବା ଜିବନ୍‌ ମିସା ପାଇବାଇ । <verse eid="MAT 19:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 19:30" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୧୯:୩୦ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 20:16">ମାତିଉ ୨୦:୧୬</ref>; <ref loc="LUK 13:30">ଲୁକ୍‌ ୧୩:୩୦</ref></char></note>ଏବେ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଆଗ୍‌ତୁ ଆଚତ୍‌, ସେମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ବେସି ଲକ୍‌ ପଚେ ଅଇଜିବାଇ । ଆରି ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ପଚେ ଆଚତ୍‌, ସେମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଅନି ବେସି ଲକ୍‌ ଆଗ୍‌ତୁ ଅଇଜିବାଇ ।”<verse eid="MAT 19:30" /></para>
  <chapter eid="MAT 19" />
  <chapter number="20" style="c" sid="MAT 20" />
  <para style="s">ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ବାଡର୍‌ ବୁତିଆର୍‌ମନ୍‌</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 20:1" />ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ କେନ୍ତିଟା, ଏଟାର୍‌ ପାଇ ଆରି ଗଟେକ୍‌ କାତା ସୁନା । ଦିନେକ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ସାକାଲ୍‌ ସାକାଲ୍‌ ତାର୍‌ ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ବାଡେ କାମ୍‌ କରାଇବାକେ କୁଲିଆର୍‌ମନ୍‌କେ କଜ୍‌ବାର୍‌ ବାରଇଲା । <verse eid="MAT 20:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 20:2" />ସେ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମିସ୍‌ଲା, ସେମନ୍‌କେ ଗଟେକ୍‍ ଦିନ୍‌କେ, ଗଟେକ୍‌ ଲାକା ରୁପାଟାଙ୍ଗା କୁଲି ଦେବାକେ ରାଜି କରି ତାର୍‌ ବାଡେ ପାଟାଇଲା । <verse eid="MAT 20:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 20:3" />ତାର୍‌ ପଚେ ସାକ୍‌ଲିଆ ନଅଟା ବେଲେ ଆଟେ ଜାଇ, ଗଟେକ୍‌ ଦଲର୍‍ ଲକ୍‌ କାଇ କାମ୍‌ ନ କରି ଟିଆଅଇ ରଇଲାଟା ଦେକ୍‌ଲା । <verse eid="MAT 20:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 20:4" />ସେ ଲକ୍‌ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ତମେ ମିସା ମର୍‌ ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ବାଡେ ଜାଇ କାମ୍‌ କରା, ତମ୍‌କେ ମିସା ସମାନ୍‌ ଇସାବେ ବୁତି ଦେବି ।” <verse eid="MAT 20:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 20:5" />ସେମନ୍‌ ଜାଇ କାମ୍‌ କର୍‌ବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲାଇ । ସେନ୍ତାରିସେ ମୁଣ୍ଡ୍‌ବେଲାଇ, ଆଡ୍‌ବେଲାଇ ମିସା ଆରି କେତେଟା କୁଲିଆର୍‌ମନ୍‌କେ ଆନି କାମେ ମିସାଇଲା । <verse eid="MAT 20:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 20:6" />ସଞ୍ଜୁଆ ପାଁଚ୍‌ଟା ବେଲା ଆରି ତରେକ୍‌ ଆଟେ ଜାଇ ଆରି କେତେ ଲକ୍‌ ଚୁଚାଇ ଟିଆଅଇରଇବାଟା ଦେକ୍‌ଲା । ସେମନ୍‌କେ ପାଚାର୍‌ଲା “ଗୁଲାଇ ମୁଇଦାନ୍‌ କାମ୍‌ ନ କରି କାଇକେ ଇତି ଉଜେ ଉଜେ ଆଚାସ୍‌ ?” <verse eid="MAT 20:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 20:7" />ସେମନ୍‌ ତାକେ କଇଲାଇ, “ଆମ୍‌କେ ତା କେ ମିସା କାମେ ମିସାଅତ୍‌ ନାଇ ।” ସାଉକାର୍‌ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା “ସେନ୍ତାର୍‌ଆଲେ ତମେ ସବୁ ଲକ୍‌ ମର୍‌ ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ବାଡେ ଜାଇ କାମ୍‌ କରା ।”<verse eid="MAT 20:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="MAT 20:8" />ସେ ଦିନେ ସଞ୍ଜ୍‌ ଅଇଲାକେ ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ବାଡର୍‌ ସାଉକାର୍‌ ଗୁମୁସ୍‌ତାକେ କଇଲା, “କୁଲିଆର୍‌ମନ୍‌କେ ଡାକ୍‌ । ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସବୁର୍‌ ପଚେ କାମ୍‌ ଦାର୍‌ଲାଇ, ସେମନ୍‌କେ ଆଗେ ବୁତି ଦେଇଦେସ୍‌ । ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସବୁର୍‌ତେଇଅନି ପର୍‌ତୁମ୍‌ କାମେ ମିସି ଆଚତ୍‌, ସେମନ୍‌କେ ତାକର୍‌ ବୁତି ସାରାସାରି ପଚେ ଦେସ୍‌ ।” <verse eid="MAT 20:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 20:9" />ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସଞ୍ଜୁଆ ପାଁଚ୍‌ଟା ବେଲେ କାମେ ମିସି ରଇଲାଇ ସେମନ୍‌କେ ସବୁ ଲକ୍‌କେ ଗଟେକ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ରୁପା ଟାଙ୍ଗା ଦେଲାଇ । <verse eid="MAT 20:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 20:10" />ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ପର୍‌ତୁମ୍‌ କାମ୍‌ ଆରାମ୍‌ କରି ରଇଲାଇ, ସେମନ୍‌କେ ଅଦିକ୍‌ ବୁତି ମିଲ୍‌ସି ବଲି ଆସା କଲାଇ । ମାତର୍‌ ସେମନ୍‌ ମିସା ଗଟେକ୍‌ସେ ରୁପା ଟାଙ୍ଗା ମିଲାଇଲାଇ । <verse eid="MAT 20:10" /><verse number="11" style="v" sid="MAT 20:11" />ସେମନ୍‌ ସେତ୍‌କି ନେଇ ମୁର୍‌ମୁରା ଅଇକରି ସାଉକାରର୍‌ ବିରୁଦେ କଇଲାଇ, <verse eid="MAT 20:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 20:12" />“ସଞ୍ଜୁଆ ପାଁଚ୍‌ଟା ବେଲେ କାମ୍‌ ଆରାମ୍‌ କଲା କୁଲିଆର୍‌ମନ୍‌ ଏକାଇ ଗଟେକ୍‌ ଗଁଟାସେ କାମ୍‌ କଲାଇ ଆଚତ୍‌ । ଆମେ ଟାଇ ଟାଇ କାରାଇ, ଦିନ୍‌ଜାକ କଟ୍‌ଲୁ, ଏଲେ ମିସା ବୁତି ଦେବା ବେଲେ ଆମ୍‌କେ ମିସା ସେମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ସମାନ୍‌ କରିଦେଲାସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 20:12" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MAT 20:13" />ସାଉକାର୍‌ ସେମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ କଇଲା, “ମଇତର୍‌ ମୁଇ ତମ୍‌କେ ନାଡାଇ ନାଇ । ଗଟେକ୍‌ ଦିନର୍‌ ବୁତି ପାଇ ଗଟେକ୍‌ ରୁପା ଟାଙ୍ଗା ନେଇ କାମ୍‌କର୍‌ବାକେ ତମେତା ସବୁ ଲକ୍‌ ରାଜି ଅଇରଇଲାସ୍‌ । <verse eid="MAT 20:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 20:14" />ତମର୍‌ ସେତ୍‌କି ବୁତି ଦାରି ଗରେ ଜାଆ । ତମ୍‌କେ ଜେତ୍‌କି ଦେଲି ଆଚି, ଗଟେକ୍‌ ଗଁଟା କାମ୍‌ କରିରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମିସା ସେତ୍‌କିସେ ଦେବାକେ ମର୍‌ ମନ୍‌ । <verse eid="MAT 20:14" /><verse number="15" style="v" sid="MAT 20:15" />ମର୍‌ ନିଜର୍‌ ଦନ୍‌, ମୁଇ ଜେନ୍ତି ମନ୍‍ କଲିନି, ସେନ୍ତି କର୍‌ଚ କର୍‌ବାକେ ମର୍‌କାଇ ଅଦିକାର୍‌ ନାଇ କି ? କି ମୁଇ ଦାନ୍‌ ଇସାବେ ଦେଲିନି ବଲି ଆଁକାର୍‌ ଅଇଲାସ୍‌ନି ?”<verse eid="MAT 20:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 20:16" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୦:୧୬ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 19:30">ମାତିଉ ୧୯:୩୦</ref>; <ref loc="MRK 10:31">ମାର୍‌କ ୧୦:୩୧</ref>; <ref loc="LUK 13:30">ଲୁକ୍‌ ୧୩:୩୦</ref></char>
    </note>ଜିସୁ ଏ କାତା କଇସାରାଇ କଇଲା, “ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଏବେ ପଚେ ଆଚତ୍‌ ସେମନ୍‌, ଆଗ୍‌ତୁ ଅଇବାଇ । ଆରି ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଆଗ୍‌ତୁ ଆଚତ୍‌ ସେମନ୍‌ ପଚେ ସେ ରଇଜିବାଇ ।”<verse eid="MAT 20:16" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ତାର୍‌ ମରନ୍‌ ବିସଇ ଏଟାସଙ୍ଗ୍‌ ତିନ୍‌ତର୍‌ ଜାନାଇଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 10:32-34">ମାର୍‌କ ୧୦:୩୨-୩୪</ref>; <ref loc="LUK 18:31-34">ଲୁକ୍‌ ୧୮:୩୧-୩୪</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MAT 20:17" />ଜିସୁ ଜିରୁସାଲାମ୍‌ ଜିବା ବାଟେ ତାର୍‌ ବାର୍‌ଟା ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ଗଟେକ୍‌ ଲଗେ ଡାକି ନେଇ, କେ ନଇଲା ବେଲେ କଇଲା, <verse eid="MAT 20:17" /><verse number="18" style="v" sid="MAT 20:18" />“ସୁନା, ଆମେ ଜିରୁସାଲମେ ଗାଲୁନି । ତେଇ ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ, ମୁକିଅ ପୁଜାରି ଆରି ଦରମ୍‌ ଗୁରୁମନ୍‍କେ ସର୍‌ପି ଅଇବି । ସେମନ୍‌ ମକେ ମରନ୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ଦେବାଇ । <verse eid="MAT 20:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 20:19" />ତାର୍‌ପଚେ ସେମନ୍‌ ମକେ, ଜିଉଦି ନ ଅଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‍କେ ସର୍‌ପି ଦେବାଇ । ଜିଉଦି ନ ଅଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‍, ମକେ କିଜାଇବାଇ, କର୍‌ଡା ସଙ୍ଗ୍‌ ମାର୍‌ବାଇ ଆରି କୁର୍‌ସେ ଚଗାଇବାଇ । ମାତର୍‌ ତିନ୍‌ଦିନ୍‌ ପଚେ ମୁଇ ଆରି ତରେକ୍‌ ଜିବନ୍‌ ଅଇ ଉଟ୍‍ବି ।”<verse eid="MAT 20:19" /></para>
  <para style="s">ଗଟେକ୍‌ ମାଆର୍‌ ଗୁଆରି</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 10:35-45">ମାର୍‌କ ୧୦:୩୫-୪୫</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MAT 20:20" />ସେଡିକିବେଲେ ଜେବଦିର୍‌ ମାଇଜି ତାର୍‌ ଦୁଇଟା ପିଲାମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଜିସୁର୍‌ଲଗେ ଆସି ତାକେ ଜୁଆର୍‌କରି, ଗଟେକ୍‌ ବିସଇ ମାଙ୍ଗ୍‌ଲା ।<verse eid="MAT 20:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MAT 20:21" />ଜିସୁ ତାକେ ପାଚାର୍‌ଲା, “ତୁଇ କାଇଟା ମନ୍‍ କଲୁସ୍‌ନି ?” ସେ କଇଲା, “ଜେଡେବଲ୍‌ ତମେ ତମର୍‌ ରାଇଜେ ରାଜା ଅଇସା, ମର୍‌ ଏ ଦୁଇଟା ପିଲାମନ୍‌କେ ତମର୍‌ ଡେବ୍‌ରି ବାଟେ ଆରି ଉଜା ବାଟେ ବସାଇବି ବଲି ମକେ କାତା ଦିଆ ।”<verse eid="MAT 20:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 20:22" />ଜିସୁ ଜେବଦିର୍‌ ପିଲାମନ୍‌କେ କଇଲା, “ତମେ କାଇଟା ମାଗ୍‌ଲାସ୍‌ନି ସେଟା ବୁଜି ନାପାର୍‌ଲାସ୍‌ନି । ମୁଇ ଜନ୍‌ ଦୁକ୍‌ପୁରୁନ୍‌ ମୁତାର୍‌ ପାନି କାଇବାର୍‌ ଗାଲିନି, ତମେ କାଇ ପାରାସ୍‌ କି ?” ସେମନ୍‌ “ଉଁ” ବଲି କଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 20:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MAT 20:23" />ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ତମେ, ମର୍‌ ମୁତାର୍‌ ପାନି କାଇଲେ କାଇପାରାସ୍‌ । ମାତର୍‌ ମର୍‌ ଉଜା ବାଟେ ଆରି ଡେବ୍‌ରି ବାଟେ କେ ବସିପାରେ ସେଟା ବାଚ୍‌ବାକେ ମର୍‌ ଅଦିକାର୍‌ ନାଇ । ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ପାଇ ମର୍‌ ବାବା ସେ ଜାଗା ତିଆର୍‌ କଲା ଆଚେ, ସେଟା ସେମନର୍‌ ପାଇ ଆକା ।”<verse eid="MAT 20:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MAT 20:24" />ବିନ୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଜେଡେବେଲ୍‌ ଏ କାତା ସୁନ୍‌ଲାଇ, ସେ ଦୁଇ ବାଇର୍‍ ଲାଗି ବେସି ରିସା ଅଇଗାଲାଇ । <verse eid="MAT 20:24" /><verse number="25" style="v" sid="MAT 20:25" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୦:୨୫ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 22:25">ଲୁକ୍‌ ୨୨:୨୫</ref>,<ref loc="LUK 22:26">୨୬</ref></char></note>ଜିସୁ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ଗଟେକ୍‌ଟାନେ ଟୁଲ୍‌କରି କଇଲା, “ତମେତା ଜାନାସ୍‌ ଏ ଦୁନିଆର୍‌ ରାଜାମନ୍‌ ବିନ୍‌ ଲକ୍‍ମନ୍‍କେ ନିଜର୍‌ ଅଦିକାର୍‌ କରିରଇବାଇ । ବଡ୍‌ ବଡ୍‌ ନେତାମନ୍‌ ମିସା ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‍କେ ସାସନ୍‌ କର୍‌ବାଇ । <verse eid="MAT 20:25" /><verse number="26" style="v" sid="MAT 20:26" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୦:୨୬ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 23:11">ମାତିଉ ୨୩:୧୧</ref>; <ref loc="MRK 9:35">ମାର୍‌କ ୯:୩୫</ref>; <ref loc="LUK 22:26">ଲୁକ୍‌ ୨୨:୨୬</ref></char></note>ମାତର୍‌ ତମେ ସେନ୍ତାର୍‌ ଉଆନାଇ । ତମର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ବଡ୍‌ ଅଇବାକେ ମନ୍‌ କଲାନି ବଇଲେ, ସେ ସବୁଲକର୍‌ ସେବା କର୍‌ବାର୍‌ ଆଚେ । <verse eid="MAT 20:26" /><verse number="27" style="v" sid="MAT 20:27" />ତମର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଜେ ମୁକିଅ ଅଇବାକେ ମନ୍‌ କଲାସ୍‌ନି, ସେ ବିନ୍‌ ଲକର୍‌ ଗତିଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ପାରା ଅଇ ସେମନର୍‌ ସେବା କର । <verse eid="MAT 20:27" /><verse number="28" style="v" sid="MAT 20:28" />ଜେନ୍ତାରି କି ପର୍‌ମେସର୍‌ ପାଟାଇଲା ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ମିସା ସେବା ମିଲ ବଲି ଆସି ନାଇ, ମାତର୍‌ ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ସେବା କରି ସେମନ୍‌କେ ମୁକ୍‌ତି ମିଲ ବଲି ନିଜର୍‌ ଜିବନ୍‌ ଦେବାକେ ଆଇଲି ଆଚି ।”<verse eid="MAT 20:28" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ଦୁଇଟା କାଣାମନ୍‌କେ ଦେକ୍‌ବା ବପୁ ଦେଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 10:46-52">ମାର୍‌କ ୧୦:୪୬-୫୨</ref>; <ref loc="LUK 18:35-43">ଲୁକ୍‌ ୧୮:୩୫-୪୩</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MAT 20:29" />ଦିନେକ୍‌ ଜିସୁ ସିସ୍‌ମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଜିରିଅ ସଅର୍‌ ଚାଡିକରି ଜିବାବେଲେ କେତେ କେତେ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତାର୍‌ ପଚେ ପଚେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 20:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 20:30" />ଆରି ଏଦେ ଦେକା ! ବାଟ୍‍ପାଲି ବସି ରଇବା ଦୁଇଟା କାଣା, ଜିସୁ ସେ ବାଟେ ଆଇଲାନି ବଲି ସୁନି, ଆକ୍‌ମାରି ଡାକ୍‌ଲାଇ, “ଏ ମାପ୍‌ରୁ ଦାଉଦର୍‌ ପଅ ! ଆମ୍‌କେ ଦୟା କର ।”<verse eid="MAT 20:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MAT 20:31" />ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସେମନ୍‌କେ ଦମ୍‌କାଇ କରି ଚୁପ୍‌ଅଇ ରଇବାକେ କଇଲାଇ । ମାତର୍‌ ସେମନ୍‌ ଅଦିକ୍‌ ଅଦିକ୍‌ ଆକ୍‌ମାରି କଇଲାଇ, “ଏ ମାପ୍‌ରୁ, ଦାଉଦର୍‌ ପଅ ! ଆମ୍‌କେ ଦୟା କର ।”<verse eid="MAT 20:31" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MAT 20:32" />ଜିସୁ ତେଇ ଟିଆଅଇ ସେମନ୍‌କେ ଡାକି ପାଚାର୍‌ଲା, “ମୁଇ ତମର୍‌ ପାଇ କାଇଟା କର୍‌ବି ବଲି ମନ୍‌ କଲାସ୍‌ନି ?”<verse eid="MAT 20:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MAT 20:33" />ସେମନ୍‌ କଇଲାଇ, “ମାପ୍‌ରୁ ଆମ୍‌କେ ଦେକ୍‌ବା ବପୁ ଦିଆ ।”<verse eid="MAT 20:33" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="MAT 20:34" />ଜିସୁ ସେମନର୍‌ ପାଇ ଦୟା ଅଇ, ତାକର୍‍ ଆଁକି ଚିଇଲା । ସେ ଦାପ୍‌ରେସେ ସେମନ୍‌ ଦେକିପାର୍‌ଲାଇ ଆରି ଜିସୁର୍‌ ପଚେ ପଚେ ଗାଲାଇ ।<verse eid="MAT 20:34" /></para>
  <chapter eid="MAT 20" />
  <chapter number="21" style="c" sid="MAT 21" />
  <para style="s">ଜିରୁସାଲାମ୍‌ ଜିସୁ ଡାକ୍‌ପୁଟାରେ ଜିବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 11:1-11">ମାର୍‌କ ୧୧:୧-୧୧</ref>; <ref loc="LUK 19:28-40">ଲୁକ୍‌ ୧୯:୨୮-୪୦</ref>; <ref loc="JHN 12:12-19">ଜଅନ୍‌ ୧୨:୧୨-୧୯</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 21:1" />ଜିସୁ ଆରି ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଜିରୁସାଲାମ୍‌ ଲଗାଲଗି ଅଇ କଣ୍ଡେକ୍‌ ଦୁର୍‌ ଜାଇ ଡଙ୍ଗର୍‌ଲଗେ ରଇଲା ବେତ୍‌ପାଗି ଆରି ବେତିନିଆ ନାଉଁର୍‌ ଗାଏଁ କେଟ୍‌ଲାଇ । ତାର୍‍ ଦୁଇଟା ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ଆଦେସ୍‌ ଦେଇ କଇଲା, <verse eid="MAT 21:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 21:2" />“ତମେ ମୁଆଟେ ରଇଲା ସେ ଗାଏଁ ଜାଆ । ତେଇ କେଟ୍‌ଲା ଦାପ୍‌ରେ, ଗଟେକ୍‌ ଗଦ ବାନ୍ଦିଅଇ ରଇବାଟା ଦେକ୍‌ସା ଆରି ତାର୍‌ ଲଗେ ତାର୍‌ ପିଲା ଆଚେ । ସେମନ୍‌କେ ମେଲି ମର୍‌ଲଗେ ଦାରି ଆସା । <verse eid="MAT 21:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 21:3" />କେ ଜଦି କାଇ ବଲି ପାଚାର୍‌ଲେ କଇସା, ‘ଏଟା ସାଉକାର୍‌କେ ଦର୍‌କାର୍‌ ଆଚେ ।’ ସେଡ୍‌କି ଦାପ୍‌ରେ ସେ ଗଦମନ୍‌କେ ଚାଡିଦେଇସି ।”<verse eid="MAT 21:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="MAT 21:4" />ଏ ଗଟ୍‍ନାଅନି ବାବବାଦିମନ୍‌ ଲେକି ରଇଲା କାତା ସିଦ୍‌ ଅଇଲା ।<verse eid="MAT 21:4" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="5" style="v" sid="MAT 21:5" />“ ସିଅନ୍‌ ଗଡେ କୁଆ !</para>
  <para style="q2" vid="MAT 21:5">ଦେକା, ତମର୍‌ ରାଜା ତମର୍‌ ଲଗେ ଆଇଲାନି,</para>
  <para style="q1" vid="MAT 21:5">ସେ କେଡେ ସୁଆଲ୍‌ ଗଦପିଲାର୍‌ ପିଟିତେଇ ବସ୍‌ଲାଆଚେ</para>
  <para style="q2" vid="MAT 21:5">ଦେକା, ସେ ଗଦପିଲା ଉପ୍‌ରେ ବସିଆଇଲାନି ।”<verse eid="MAT 21:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MAT 21:6" />ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଜାଇ ଜିସୁ କଇବା ଇସାବେ କଲାଇ । <verse eid="MAT 21:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 21:7" />ଗଦ ଆରି ତାର୍‌ ପିଲାକେ ଦାରି ଆସି ତାକର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଲୁଗାମନ୍‌ ଅଚାଇ ଦେଲାଇ ଆରି ଜିସୁ ଗଦ ଉପ୍‌ରେ ବସ୍‌ଲା । <verse eid="MAT 21:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 21:8" />ତେଇ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁ ଜିବା ବାଟେ ନିଜର୍‌ ନିଜର୍‌ ପଚିଆମନ୍‌ ଅଚାଇ ଦେଲାଇ ଆରି କେତେକ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ କଜ୍‌ରି ଡାଲ୍‌ ଆନି କରି ସେ ବାଟେ ଅଚାଇଦେଲାଇ । <verse eid="MAT 21:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 21:9" />ଜିସୁର୍‌ ଆଗ୍‌ତୁବାଟେ ଆରି ପଚ୍‌ବାଟେ ଜାଇତେ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଆକ୍‌ମାରି କରି କଇଲାଇ, “ଦାଉଦର୍‌ ପଅକେ ଡାକ୍‌ପୁଟା କରା, ଜେ ମାପ୍‌ରୁର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ଆଇଲାନି ତାକେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ କର । ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଡାକ୍‌ପୁଟା କରା ।”<verse eid="MAT 21:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MAT 21:10" />ଜିସୁ ଜିରୁସାଲାମ୍‌ କେଟ୍‌ଲାଦାପ୍‌ରେ ସେ ଗଡର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁ କେ ? ବଲି କରି ଗୁଲାଇ ବାଟେ ଉଡ୍‌ରା ଅଇଗାଲା । <verse eid="MAT 21:10" /><verse number="11" style="v" sid="MAT 21:11" />ଲକ୍‌ମନ୍‌ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ସେ କେ ?” ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ କଇଲାଇ, “ସେ ଅଇଲାନି ଗାଲିଲି ରାଇଜେ ରଇବା ନାଜରିତ୍‌ ଗଡର୍‌ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା ଜିସୁ ।”<verse eid="MAT 21:11" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ମନ୍ଦିରେ ଗାଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 11:15-19">ମାର୍‌କ ୧୧:୧୫-୧୯</ref>; <ref loc="LUK 19:45-48">ଲୁକ୍‌ ୧୯:୪୫-୪୮</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MAT 21:12" />ଜିସୁ ମନ୍ଦିର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ପୁରିକରି ତେଇ ଗେନା ବିକା କର୍‌ତେ ରଇବା ସବୁ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ବାର୍‌କରାଇ ଦେଲା । ଡାବୁ ବାଦ୍‌ଲାଉମନର୍‌ ଟେବୁଲ୍‌ ଆରି ପରୁଆ ବିକୁମନର୍‌ ବସ୍‌ବାଟା ପାସ୍‌ଲାଇ ଦେଲା । <verse eid="MAT 21:12" /><verse number="13" style="v" sid="MAT 21:13" />ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ଦରମ୍‌ ସାସ୍‌ତରେ ଲେକା ଆଚେ, ମର୍‌ ମନ୍ଦିର୍‌ ପାର୍‌ତନା ଗର୍‌ ବଲି ନାଉଁ ଅଇସି । ମାତର୍‌ ତମେ ତାକେ ଚର୍‌ମନର୍‌ ଆକାଡା ସାଲ୍‌ ପାରା କରିଆଚାସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 21:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MAT 21:14" />ଜିସୁ ମନ୍ଦିରେ ରଇଲାବେଲେ କାଣାମନ୍‌ ଆରି ମେଟାମନ୍‌ ତାର୍‌ ଲଗେ ଆଇଲାଇ ଆରି ସେ ସେମନ୍‌କେ ନିକ କଲା । <verse eid="MAT 21:14" /><verse number="15" style="v" sid="MAT 21:15" />ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌ ଆରି ଦରମ୍‌ ଗୁରୁମନ୍‌ ତାର୍‌ କାବା ଅଇଜିବା କାମ୍‌ ସବୁ ଦେକି ଆରି ପିଲାମନ୍‌ ଦାଉଦର୍‌ ପଅର୍‌ ଜୟ ଜୟ ଅ, ବଲି କଇବାଟା ସୁନି ରିସା ଅଇଗାଲାଇ । <verse eid="MAT 21:15" /><verse number="16" style="v" sid="MAT 21:16" />ସେମନ୍‌ ଜିସୁକେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ଏମନ୍‌ କାଇବଲି କଇଲାଇନି ତୁଇ ସୁନି ପାର୍‌ଲୁସ୍‌ନି ?” ଜିସୁ କଇଲା, “ଉଁ ସୁନ୍‌ଲିନି । ଦରମ୍‌ ସାସ୍‌ତରେ କାଇ ଏ କାତା ପଡାସ୍‌ ନାଇ କି ? ‘ତମେ ପିଲାମନ୍‌କେ ଆରି କଅଁଲା ପିଲାମନ୍‌କେ ଟିକ୍‌ ଇସାବେ ଆରାଦନା କର୍‌ବାକେ’ ସିକାଇଆଚାସ୍‌ ?”<verse eid="MAT 21:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MAT 21:17" />ଏ କାତା କଇକରି ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ ଚାଡି ଜିରୁସାଲମେଅନି ବେତ୍‌ନିଆଇ ଗାଲା । ସେ ତେଇ ଗଟେକ୍‍ ରାତି ବିତାଇଲା ।<verse eid="MAT 21:17" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ଡୁମ୍‌ରି ଗଚ୍‌କେ ସାଇପ୍‌ ଦେଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 11:12-14">ମାର୍‌କ ୧୧:୧୨-୧୪</ref>,<ref loc="MRK 11:20-24">୨୦-୨୪</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MAT 21:18" />ତାର୍‌ ଆର୍‌କର୍‌ ଦିନେ ଜିସୁ ସାକାଲ୍‌ ସାକାଲ୍‌ ଜିରୁସାଲାମ୍‌ ବାଉଡ୍‌ଲା ବେଲେ ତାକେ ବୁକ୍‌ କଲା । <verse eid="MAT 21:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 21:19" />ବାଟ୍‍ପାଲି ଗଟେକ୍‌ ଡୁମ୍‌ରି ଗଚ୍‌ ରଇଲା । ଜିସୁ ସେ ଗଚ୍‌ ଲଗେ ଜାଇ ତେଇ ପତର୍‌ ରଇବାଟା ଚାଡି, ଆରି କାଇଟା ଦେକେ ନାଇ । ତେବେ ସେ ଗଚ୍‌କେ କଇଲା, “ତୁଇ ଆରି କେବେ ମିସା ପଲ୍‌ ନ ଦାରୁସ୍‌ !” ସେ ଦାପ୍‌ରେ ସେ ଡୁମ୍‌ରି ଗଚ୍‌ ସୁକିଗାଲା ।<verse eid="MAT 21:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MAT 21:20" />ଏଟା ଦେକିକରି ସିସ୍‌ମନ୍‌ କାବା ଅଇଜାଇ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ଏ ଗଚ୍‌ ଏତେକ୍‌ ଦାପ୍‌ରେ କେନ୍ତି ସୁକିଗାଲା ?”<verse eid="MAT 21:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MAT 21:21" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୧:୨୧ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 17:20">ମାତିଉ ୧୭:୨୦</ref>; <ref loc="1CO 13:2">୧ମ କରନ୍ତିୟ ୧୩:୨</ref></char>
    </note>ଜିସୁ କଇଲା, “ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ତମର୍‌ ମନେ ଅଇସି କି ନ ଅଏ ବଲି ଅଲପ୍‌ ମିସା ନ ବାବିକରି ଜଦି ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କର୍‌ସା ବଇଲେ ମୁଇ ଏ ଡୁମ୍‌ରି ଗଚ୍‌କେ ଜେନ୍ତି କରିଆଚି, ତମେ ମିସା ସେନ୍ତି କରିପାରାସ୍‌ । ସେତ୍‌କି ଆକା ନଏଁ, ଏ ଡଙ୍ଗର୍‌ ଉଲ୍‌ଟିକରି ସମ୍‌ଦୁରେ ଜାଇ ଅଦର୍‌ ବଲି କଇଲେ ମିସା ସେଟା ଅଇସି । <verse eid="MAT 21:21" /><verse number="22" style="v" sid="MAT 21:22" />ତମେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କରି ପାର୍‌ତନାଇ ଜନ୍‌ଟା ମାଙ୍ଗ୍‌ସା, ସେଟା ମିଲ୍‌ସି ।”<verse eid="MAT 21:22" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁର୍‌ ଅଦିକାର୍‌ ବିସଇ ପାଚାର୍‌ବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 11:27-33">ମାର୍‌କ ୧୧:୨୭-୩୩</ref>; <ref loc="LUK 20:1-8">ଲୁକ୍‌ ୨୦:୧-୮</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MAT 21:23" />ଜିସୁ ମନ୍ଦିରେ ବାଉଡି ଆସି ତେଇ ସିକିଆ ଦେଇତେ ରଇଲା ବେଲେ ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌ ଆରି ପାର୍‌ଚିନ୍‌ମନ୍‌ ତାକେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “କାଇ ଅଦିକାରେ ତୁଇ ଏ ସବୁ କାମ୍‌ କଲୁସ୍‌ନି ? ତକେ ଏ ଅଦିକାର୍‌ କେ ଦେଲା ?”<verse eid="MAT 21:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MAT 21:24" />ଜିସୁ କଇଲା, “ମୁଇ ମିସା ତମ୍‌କେ ଏକାଇ ଗଟେକ୍‌ ସେ ପର୍‌ସନ୍‌ ପାଚାର୍‌ବି । ତାର୍‌ ଉତର୍‌ ଦେଇ ପାର୍‌ଲେ ମୁଇ କାଇ ଅଦିକାର୍‌ରେ ଏ ସବୁ କାମ୍‌ କଲିନି, ତମ୍‌କେ କଇଦେବି । <verse eid="MAT 21:24" /><verse number="25" style="v" sid="MAT 21:25" />ଜଅନ୍‌ ଡୁବନ୍‌ ଦେବା ଅଦିକାର୍‌ କାର୍‌ଟାନେଅନି ମିଲାଇ ରଇଲା ? ସର୍‌ଗେଅନି କି ମୁନୁସ୍‌ ମନର୍‌ଟାନେଅନି ?”</para>
  <para style="p" vid="MAT 21:25">ସେମନ୍‌ ତାକର୍‌ ତାକର୍‌ ବିତ୍‌ରେ କୁଆବଲା ଅଇଲାଇ “ଏ ବିସଇ ନେଇ କାଇବଲି କଉଁ ? ଜଦି ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଟାନେଅନି ବଲି କଇଲେ, ତେବେ ସେ ଆମ୍‌କେ ‘ଜଅନ୍‌କେ କାଇକେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କରାସ୍‌ ନାଇ ?’ ବଲି କଇସି । <verse eid="MAT 21:25" /><verse number="26" style="v" sid="MAT 21:26" />ଜଦି ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଟାନେଅନି ବଲି କଇଲେ, ତେବେ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଡର୍‌ ଲାଗ୍‌ଲାନି । କାଇକେ ବଇଲେ ଜଅନ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା ବଲି ସେମନ୍‌ ସବୁଲକ୍‌ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କଲାଇନି ।” <verse eid="MAT 21:26" /><verse number="27" style="v" sid="MAT 21:27" />ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ସେମନ୍‌ ଜିସୁକେ କଇଲାଇ, “ଆମେ ନାଜାନୁ ।”</para>
  <para style="p" vid="MAT 21:27">ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “କନ୍‌ ଅଦିକାରେ ଏ ସବୁ କଲିନି ସେଟା ମୁଇ ମିସା ତମ୍‌କେ ନ କଇ ।”<verse eid="MAT 21:27" /></para>
  <para style="s">ଦୁଇଟା ପିଲାର୍‌ କାତାନି</para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MAT 21:28" />ଆଲେ ଏ ବିସଇ ତମେ କାଇ ବଲି ବାବ୍‌ଲାସ୍‌ନି କଇଦେକା ପନି ? ଗଟେକ୍‌ ଲକର୍‌ ଦୁଇଟା ପଅମନ୍‌ ରଇଲାଇ । ଦିନେକ୍‌ ସେ ଲକ୍‌ ତାର୍‌ ବଡ୍‌ ପଅକେ କଇଲା, “ନୁନାରେ, ଆଜି ଆମର୍‌ ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ବାଡେ ଜାଇ ପାଇଟି କର୍‌ । <verse eid="MAT 21:28" /><verse number="29" style="v" sid="MAT 21:29" />‘ନାଇ ମୁଇ ନ କରି’ ବଲି ବଡ୍‌ ପଅ କଇଲା । ମାତର୍‌ ପଚେ ମନ୍‌ ବାଦ୍‌ଲାଇ ପାଇଟି କର୍‌ବାର୍‌ ଗାଲା । <verse eid="MAT 21:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 21:30" />ସେ ଲକ୍‌ ସାନ୍‌ ପଅକେ ମିସା ସେ କାମ୍‌ କର୍‌ବାକେ କଇଲା । ‘ଉଁ ବାବା ଗାଲିନି’ ବଲି ସାନ୍‌ ପଅ କଇଲା । ମାତର୍‌ ସେ କାମ୍‌ଟାନେ ମୁଲ୍‌କେ ଜାଏ ନାଇ । <verse eid="MAT 21:30" /><verse number="31" style="v" sid="MAT 21:31" />କଇଦେକା ପନି, ଏ ଦୁଇଟା ପଅର୍‌ ବିତ୍‌ରେ କେ ତାର୍‌ ବାବା ତିଆର୍‌ଲାଟା ମାନିରଇଲା ?” ସେମନ୍‌ କଇଲାଇ, “ବଡ୍‌ ପଅ ।”</para>
  <para style="p" vid="MAT 21:31">ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ମୁଇ ସତ୍‌ କଇଲିନି ସିସ୍‌ତୁ ମାଙ୍ଗୁମନ୍‌ ଆରି ବେସିଆମନ୍‌ ତମର୍‌ଟାନେଅନି ପରମେସରର୍‌ ରାଇଜେ ଆଗ୍‌ତୁ କେଟ୍‌ବାଇ । <verse eid="MAT 21:31" /><verse number="32" style="v" sid="MAT 21:32" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୧:୩୨ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 3:12">ଲୁକ୍‌ ୩:୧୨</ref>;<ref loc="LUK 7:29">୭:୨୯</ref>,<ref loc="LUK 7:30">୩୦</ref></char></note>ଡୁବନ୍‌ ଦେଉ ଜଅନ୍‌ ତମର୍‌ଟାନେ ଆସି ଦରମର୍‌ ବାଟ୍‌ ଦେକାଇ ଦେଇରଇଲା, ମାତର୍‌ ତମେ ତାକେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କରାସ୍‌ ନାଇ, ମାତର୍‌ ସିସ୍‌ତୁ ମାଙ୍ଗୁମନ୍‌ ଆରି ବେସିଆମନ୍‌ ତାର୍‌ କଇଲା କାତା ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କଲାଇ । ଏଟା ଦେକିକରି ମିସା ପଚେ ତମେ ପାପ୍‌ କାମ୍‌କର୍‌ବାଟା ଚାଡି ମନ୍‌ ବାଉଡାଇ ତାକେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କରାସ୍‌ ନାଇ ।”<verse eid="MAT 21:32" /></para>
  <para style="s">ଆଦିବାଗ୍‌ ଚାସ୍‌ କରୁମନର୍‌ ବିସଇ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 12:1-12">ମାର୍‌କ ୧୨:୧-୧୨</ref>; <ref loc="LUK 20:9-19">ଲୁକ୍‌ ୨୦:୯-୧୯</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MAT 21:33" />ଜିସୁ କଇଲା, “ଆରି ଗଟେକ୍‌ କାତା ସୁନା, ଗଟେକ୍‌ ସାଉକାର୍‌ ତାର୍‌ ଜମିଟାନେ ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ଚାସ୍‌ କରିରଇଲା । ତେଇ ଚାରିବେଟ୍‌ତି ବାଡ୍‌ ବୁନ୍‌ଲା ଆରି ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ପିଲ୍‌ବାକେ ଗଟେକ୍‌ କୁଣ୍ଡ୍‌ ତିଆର୍‌କଲା । ଆରି ଜାଗୁଆଲିର୍‌ ପାଇ ଗଟେକ୍‌ ମାଚା ମିସା ତିଆର୍‌ କରିଦେଲା । ତାର୍‌ ପଚେ ସେ ଜମି, ଚାସିମନ୍‌କେ ଆଦିବାଗ୍‌ ଇସାବେ ଦେଇକରି, ସାଉକାର୍‌ ବିଦେସେ ଉଟିଗାଲା ।” <figure style="fig" alt="Watchtower in a vineyard" file="hk00105c.tif" size="col" copy="Horace Knowles ©" ref="୨୧:୩୩">ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ବାଡ୍‌ ଜାଗ୍‌ବା ମାଚା କୁଡିଆ </figure><verse eid="MAT 21:33" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="MAT 21:34" />ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ତଲ୍‌ବାବେଲେ ସେ ସାଉକାର୍‌ ତାର୍‌ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନ୍‌କେ ନିଜର୍‌ ଆଦିବାଗ୍‌ ମାଙ୍ଗ୍‌ବାକେ ଚାସିମନର୍‌ ଲଗେ ପାଟାଇଲା । <verse eid="MAT 21:34" /><verse number="35" style="v" sid="MAT 21:35" />ଚାସିମନ୍‌ ସେ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନ୍‌କେ ଦାରି, ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ ମାର୍‌ଲାଇ, ଆରି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ ମରାଇଲାଇ, ଆରି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ ପାକ୍‌ନାସଙ୍ଗ୍‌ ମାରିପାକାଇଲାଇ । <verse eid="MAT 21:35" /><verse number="36" style="v" sid="MAT 21:36" />ଏଟାର୍‌ ପାଇ ଜମି ସାଉକାର୍‌ ଆଗର୍‌ତେଇଅନି ଅଦିକ୍‌ ଗତିଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନ୍‌କେ ପାଟାଇଲା । ବାଗ୍‌ ଚାସିମନ୍‌ ସେମନ୍‌କେ ମିସା ସେନ୍ତାରିସେ କଲାଇ । <verse eid="MAT 21:36" /><verse number="37" style="v" sid="MAT 21:37" />ସାରାସାରି ପଚେ ପଦା ସାଉକାର୍‌ ଚାସିମନର୍‌ଟାନେ ତାର୍‌ପିଲାକେ ପାଟାଇଲା । ସେ ବାବ୍‌ଲା, ସେମନ୍‌ ମର୍‌ ପିଲାକେ ବାଦିଅରେ ନାମ୍‌ବାଇ ।<verse eid="MAT 21:37" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="38" style="v" sid="MAT 21:38" />ମାତର୍‌ ଚାସିମନ୍‌ ସାଉକାରର୍‌ ପଅକେ ଦେକିକରି ତାକର୍‌ ତାକର୍‌ ବିତ୍‌ରେ କୁଆବଲା ଅଇଲାଇ, “ଏଦେ ଦେକା, ସାଉକାରର୍‌ ପିଲା ! ଆସା ଆକେ ମିସା ମାରିପାକାଉ । ଏନ୍ତାର୍‌ କଲେ ଆକା ସାଉକାରର୍‌ ଦନ୍‌ ଆମର୍‌ଟା ଅଇସି ।” <verse eid="MAT 21:38" /><verse number="39" style="v" sid="MAT 21:39" />ଏନ୍ତାରି କଇକରି ସେମନ୍‌ ତାକେ ଜମିତେଇଅନି ଦାରି ବାର୍‌କରାଇ, ବାଇରେ ନେଇ ମାରି ମରାଇଦେଲାଇ ।<verse eid="MAT 21:39" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="40" style="v" sid="MAT 21:40" />ଜିସୁ ପାଚାର୍‌ଲା, “ଜେଡେବେଲ୍‌ ଜମି ସାଉକାର୍‌ ଆଇସି ସେ ଚାସିମନ୍‌କେ କାଇଟା କର୍‌ସି ?”<verse eid="MAT 21:40" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="41" style="v" sid="MAT 21:41" />ସେମନ୍‌ କଇଲାଇ “ବଦ୍‌ମାସ୍‌ମନ୍‌କେ ମାରି ମରାଇସି । ଆରି ଜନ୍‌ ଚାସିମନ୍‌ ସମାନ୍‌ ବେଲାଇ ତାର୍‌ ଆଦିବାଗ୍‌ ଦେବାଇ, ସେ ଜମି ସେମନର୍‌ ଆତେ ଜିମା ଦେଇସି ।”<verse eid="MAT 21:41" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="42" style="v" sid="MAT 21:42" />ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ଏ ସାସ୍‌ତରର୍‌ କାତା କାଇ କେବେ ତମେ ପଡାସ୍‌ ନାଇ କି ?</para>
  <para style="q1" vid="MAT 21:42">“ଗର୍‌ବାନ୍ଦୁମନ୍‌ ଜନ୍‌ ପାକ୍‌ନା ଲଡାକେ ନ ଅଏ ବଲି ଚାଡିଦେଇ ରଇଲାଇ,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 21:42">ସେଟାସେ ଗର୍‌ କନର୍‌ ମୁକିଅ ପାକ୍‌ନା ଅଇଲା ।</para>
  <para style="q1" vid="MAT 21:42">ନିଜେ ମାପ୍‌ରୁଆକା ଏଟା କଲା ଆଚେ ।</para>
  <para style="q2" vid="MAT 21:42">ତାର୍‍ କାମ୍‌ କେତେକ୍‌ କାବାଅଇଜିବା କାମ୍‌ !”<verse eid="MAT 21:42" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="43" style="v" sid="MAT 21:43" />ଜିସୁ ଆରି କଇଲା, “ସେଟାର୍‌ ପାଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, ପର୍‌ମେସରର୍‌ ରାଇଜେ ପୁର୍‌ବା ଅଦିକାର୍‌ ତମର୍‌ତେଇଅନି ଦାରିଜିବାଇ ଆରି ଜନ୍‌ ଦଲ୍‌ ଏ ରାଇଜର୍‌ ନିମାନ୍‌ ପଲ୍‌ ଦେକାଇ ପାର୍‌ବାଇ, ସେମନ୍‌କେ ସେଟା ଦିଆଅଇସି ।”<verse eid="MAT 21:43" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="44" style="v" sid="MAT 21:44" />ଆରି ଜେ ଏ ପାକ୍‌ନା ଉପ୍‌ରେ ଅଦର୍‌ସି, ସେ କଣ୍ଡ୍‌ କଣ୍ଡ୍‌ ଅଇଜାଇସି । ଆରି ଏ ପାକ୍‌ନା ଜାର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଅଦର୍‌ସି, ସେଟା ତାକେ ଚାପି କରି ଗୁଣ୍ଡ୍‍ କରି ଦେଇସି<note caller="+" style="f"><char style="fr" closed="false">୨୧:୪୪ </char><char style="ft" closed="false">ଏ ବାକିଅ ପୁର୍‌ନା ପାଣ୍ଡୁ ଲିପିଟାନେ ଲେକାଅଏନାଇ</char></note> ।<verse eid="MAT 21:44" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="45" style="v" sid="MAT 21:45" />ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌ ଆରି ପାରୁସିମନ୍‌ ଏ କାତା ସୁନି, ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ ଦେକାଇ କରି କଇଲାନି ବଲି ବୁଜିପାର୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 21:45" /><verse number="46" style="v" sid="MAT 21:46" />ସେଟାର୍‌ ପାଇ ସେମନ୍‌ ତାକେ ବାନ୍ଦାଇ ନେବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କଲାଇ, ମାତର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଡରି ସେମନ୍‌ ସେଟା କରି ନାପାର୍‌ଲାଇ, କାଇକେବଇଲେ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁକେ ଗଟେକ୍‌ ବବିସତ୍‍ବକ୍‍ତା ବଲି ମନେ ବାବ୍‌ତେରଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 21:46" /></para>
  <chapter eid="MAT 21" />
  <chapter number="22" style="c" sid="MAT 22" />
  <para style="s1">ବିବା ବଜିର୍‌ କାତା</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 14:15-24">ଲୁକ୍‌ ୧୪:୧୫-୨୪</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 22:1" />ଜିସୁ ଆରିତରେକ୍‌ ଉଦାଅରଣ୍‌ ଦେଇ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସିକିଆ ଦେଲା । <verse eid="MAT 22:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 22:2" />ପର୍‌ମେସରର୍‌ ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ଏନ୍ତାରି । ତରେକ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ରାଜା ତାର୍‌ ପିଲାର୍‌ପାଇ ବଜି କରାଇଲା । <verse eid="MAT 22:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 22:3" />ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ବିବା ବଜିଟାନେ କବର୍‌ ଦେଇରଇଲା, ସେମନ୍‌କେ ଡାକିଆନ୍‌ବାକେ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନ୍‌କେ ପାଟାଇଲା । ମାତର୍‌ ସେମନ୍‌ ନିଚ୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 22:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 22:4" />ବିବାଟାନେ ଗାଗଡ୍‌ ଚେଲିମନ୍‌କେ ମାରି ବଜି ଅଇଲା ଆଚେ । ଦାପ୍‌ରେ ଆସା ବଲି ରାଜା ଆରି ତରେକ୍‌ ବିନ୍‌ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନ୍‌କେ କଇପାଟାଇଲା । <verse eid="MAT 22:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 22:5" />ମାତର୍‌ କବର୍‌ ପାଇରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଏ କାତା ନ ମାନିକରି ନିଜର୍‌ ନିଜର୍‌ ପାଇଟି କର୍‌ବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲାଇ । କେତେ ଲକ୍‌ ବାରଇକରି ପଦାଇ ଉଟିଗାଲାଇ । ଆରି କେତେକ୍‌ ଲକ୍‌ ତାକର୍‌ ଦୁକାନେ ଉଟିଗାଲାଇ । <verse eid="MAT 22:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 22:6" />ଆରି କେତେ ଲକ୍‌ ରାଜାର୍‌ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନ୍‌କେ ଦାରି ମାରି ମରାଇଲାଇ । <verse eid="MAT 22:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 22:7" />ରାଜା ରିସାଅଇଜାଇ କରି ସଇନମନ୍‌କେ ପାଟାଇଲା । ସଇନମନ୍‌ ଜାଇକରି ସେ ମାରୁମନ୍‌କେ ମରାଇ ପାକାଇଲାଇ ଆରି ସେମନ୍‌ ରଇଲା ସଅର୍‌ ପଡାଇ ପାକାଇଲାଇ । <verse eid="MAT 22:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 22:8" />ତାର୍‌ ପଚେ ରାଜା ଗତିଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନ୍‌କେ ଡାକି କଇଲା, ବିବା ବଜିର୍‌ ରାନ୍ଦାବାଡା ସାର୍‌ଲାବେ ମାତର୍‌ ମୁଇ କବର୍‌ ଦେଇରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଏ ବଜି କାଇବାକେ ବାଗ୍‌ ନାଇ ।<verse eid="MAT 22:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MAT 22:9" />ଏବେ ତମେ ଜାଇକରି ଗାଉଁପାଲିର୍‌ ଗୁଡା ଆରି ପୁଟ୍‌ମନ୍‌କେ, ଜେତ୍‌କି ଲକ୍‌କେ ବେଟ୍‌ ଅଇସା ସେ ସବୁ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଆମର୍‌ ବଜିଟାନେ ଡାକିଆନା । <verse eid="MAT 22:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 22:10" />ତେବେ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନ୍‌ ଲଗର୍‌ ପାକର୍‌ ଗାଉଁମନ୍‌କେ ବୁଲି ନିକ ଲକ୍‌ ଅଅତ୍‌ କି ବାନିଆ ଲକ୍‌ ଅଅତ୍‌ ଜେତ୍‌କି ଲକ୍‌କେ ବେଟ୍‌ ଅଇଲାଇ, ସବୁକେ ଡାକି ଆନ୍‌ଲାଇ । ଆରି ବିବା ଗରେ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ମାଣ୍ଡାଚୁଣ୍ଡା ଅଇଗାଲାଇ ।<verse eid="MAT 22:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MAT 22:11" />ପଚେ ରାଜା ଡାକାଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଦେକ୍‌ବାର୍‌ ଆଇଲା । ସେ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଅନି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ତିଆର୍‌ପିଆର୍‌ ନ ଅଇକରି ନିକଟା ପିନ୍ଦି ନ ଆସିରଇଲାଟା ରାଜା ଦେକ୍‌ଲା । <verse eid="MAT 22:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 22:12" />ରାଜା ତାର୍‌ ଲଗେ ଜାଇ ପାଚାର୍‌ଲା, “ମଇତର୍‌, ତୁଇ ତିଆର୍‌ ପିଆର୍‌ ନ ଅଇତେ କେନ୍ତି ଏ ବଜିଟାନେ ଆଇଲୁସ୍‌” ସେ ଲକ୍‌ ଚିମ୍‌ରା ଅଇଦେଲା । <verse eid="MAT 22:12" /><verse number="13" style="v" sid="MAT 22:13" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୨:୧୩ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 8:12">ମାତିଉ ୮:୧୨</ref>;<ref loc="MAT 25:30">୨୫:୩୦</ref>; <ref loc="LUK 13:28">ଲୁକ୍‌ ୧୩:୨୮</ref></char></note>ରାଜା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନ୍‌କେ କଇଲା, “ତାର୍‌ ଆତ୍‌ ଗଡ୍‌ ବାନ୍ଦି ବାଇରେ ନେଇ ଆନ୍ଦାରେ ପିଙ୍ଗିଦିଆସ୍‌ । ତେଇ ସେ ଦାଁତ୍‌ମୁଣ୍ଡ୍‌ କାତ୍‌ରିଅଇ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ରଅ ।”<verse eid="MAT 22:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MAT 22:14" />ଜିସୁ କାତାନି କଇସାରାଇ କଇଲା, ବେସି ଲକ୍‌କେ ଡାକ୍‌ବାଇ, ମାତର୍‌ ଉନାଲକ୍‌କେ ବାଚ୍‌ବାଇ ।<verse eid="MAT 22:14" /></para>
  <para style="s">ସିସ୍‌ତୁ ବାନ୍ଦ୍‌ବାକେ ପାଚାର୍‌ବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 12:18-27">ମାର୍‌କ ୧୨:୧୮-୨୭</ref>; <ref loc="LUK 20:27-40">ଲୁକ୍‌ ୨୦:୨୭-୪୦</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 22:15" />କେତେଟା ପାରୁସିମନ୍‌ ଜାଇକରି ଜିସୁକେ ପର୍‌ସନ୍‌ ପାଚାରି ପାନ୍ଦେ ପାକାଉଁ ବଲି ବାବ୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 22:15" /><verse number="16" style="v" sid="MAT 22:16" />ସେମନ୍‌ ତାକର୍‌ କେତେଟା ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ଆରି ଏରଦର୍‌ ଦଲେଅନି କେତେଟା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ପାଟାଇଲାଇ । ଏମନ୍‌ ଆସି ଜିସୁକେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ଗୁରୁ, ତମେ ସତ୍‌ କଇସା ଆରି ପର୍‌ମେସରର୍‌ ସତ୍‌ ବିସଇ ସିକିଆ ଦେବାଟା ଆମେ ଜାନୁ । ତମେ ମୁନୁସ୍‌ମନର୍‌ ମର୍‌ଜିତାକେ କାତୁର୍‌ କରାସ୍‌ ନାଇ । ଲକ୍‌ମନ୍‌ କାଇ ବଲି ବାବ୍‌ବାଇ ବଲି ଚିନ୍ତା କରାସ୍‌ ନାଇ । <verse eid="MAT 22:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 22:17" />ତେବେ କଇଦେକା ପନି, ଏ ବିସଇ ତମେ କାଇବଲି କଇଲାସ୍‌ନି ? ରମିୟ ସର୍‌କାର୍‌କେ ସିସ୍‌ତୁ ଦେବାଟା ଆମର୍‌ ଦରମ୍‌ ସାସ୍‌ତରର୍‌ ଇସାବେ ଟିକ୍‌ କି ନାଇ ?”<verse eid="MAT 22:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MAT 22:18" />ମାତର୍‌ ଜିସୁ ସେମନର୍‌ କୁଟ୍‌କାତା ଜାନି କରି କଇଲା, “ଏ କୁଟିଆଲ୍‌ମନ୍‌, କାଇକେ ମକେ ପାନ୍ଦେ ପାକାଇବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କଲାସ୍‌ନି ? <verse eid="MAT 22:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 22:19" />ଜନ୍‌ ଅଦ୍‌ଲି ଡାବୁ ସିସ୍‌ତୁ ଦେଲାସ୍‌ନି, ତେଇଅନି ଗଟେକ୍‌ ଆନିକରି ମକେ ଦେକାଆ ।” ସେମନ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଅଦ୍‌ଲି ଆନି ତାକେ ଦେଲାଇ ।<verse eid="MAT 22:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MAT 22:20" />ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ ପାଚାର୍‌ଲା “ଏ ଅଦ୍‌ଲି ଡାବୁଟାନେ କାର୍‌ ମୁଉ ଆରି ନାଉଁ ଆଚେ ?”<verse eid="MAT 22:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MAT 22:21" />ସେମନ୍‌ କଇଲାଇ, “ରମିୟ ରାଜାର୍‌ ମୁଉ ଆରି ନାଉଁ ଆଚେ ।” ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ତେବେ ଜନ୍‌ଟା ରମିୟ ରାଜାର୍‌ଟା, ସେଟା ତାକେ ଦିଆସ୍‌ ଆରି ଜନ୍‌ଟା ପରମେସରର୍‌ଟା, ସେଟା ପରମେସର୍‌କେ ଦିଆସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 22:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 22:22" />ଏ କାତା ସୁନି ସେମନ୍‌ କାବାଅଇଗାଲାଇ ଆରି ତେଇଅନି ଉଟିଗାଲାଇ ।<verse eid="MAT 22:22" /></para>
  <para style="s">ମରିକରି ଉଟ୍‌ବା ବିସଇନେଇ ପର୍‌ସନ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 12:18-27">ମାର୍‌କ ୧୨:୧୮-୨୭</ref>; <ref loc="LUK 20:27-40">ଲୁକ୍‌ ୨୦:୨୭-୪୦</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MAT 22:23" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୨:୨୩ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="ACT 23:8">ପେରିତ୍‌ ୨୩:୮</ref>
      </char>
    </note>ସେ ଦିନେ ସାଦୁକି ଦଲର୍‌ କେତେ ଲକ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ଆଇଲାଇ । ସାଦୁକିମନ୍‌ ମରିଗାଲେ ଆରି ତରେକ୍‌ ଉଟି ନଏଁ ବଲି ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କର୍‌ତେ ରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 22:23" /><verse number="24" style="v" sid="MAT 22:24" />ସେମନ୍‌ ଜିସୁକେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ଏ ଗୁରୁ, ଜଦି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ପିଲାଟକି ନ ଅଇତେ ମରିଜାଇସି, ତେବେ ମରିଜାଉର୍‌ ବାଇ ସେ ରାଣ୍ଡି ମାଇଜିକେ ସଙ୍ଗଇସି । ଆରି ତାକର୍‌ ଟାନେଅନି ଅଇଲା ପିଲାଜିଲା ସେ ମଲା ଲକର୍‌ପାଇ ଅଇସି ବଲି ମସା ନିୟମ୍‌ କଲା ଆଚେ । <verse eid="MAT 22:24" /><verse number="25" style="v" sid="MAT 22:25" />ଗଟେକ୍‌ କାତା ସୁନା । ଇତି ଆମର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ସାତ୍‌ବାଇ ରଇଲାଇ । ବଡ୍‌ ବାଇ ପିଲାଜିଲା ନ ଅଇତେ ମରିଗାଲାଜେ ତାର୍‌ ପିଟିର୍‌ ବାଇ ତାର୍‌ ବଉକେ ସଙ୍ଗଇଲା । <verse eid="MAT 22:25" /><verse number="26" style="v" sid="MAT 22:26" />ମାତର୍‌ ବଡ୍‌ମଜିଆ, ମଜିଆ, ସାନ୍‌ମଜିଆ ଏନ୍ତି ଅଇକରି ସାରାସାରି ସାନର୍‌ ଦସା ମିସା ଏନ୍ତି ଅଇଲା । <verse eid="MAT 22:26" /><verse number="27" style="v" sid="MAT 22:27" />ସାରାସାରି ପଚେ ସେ ମାଇଜି ମିସା ମରିଗାଲା । <verse eid="MAT 22:27" /><verse number="28" style="v" sid="MAT 22:28" />ଜେବେ ମଲା ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଉଟ୍‌ବା ଦିନ୍‌ ଆଇସି, ତେବେ ଏ ମାଇଜି କାର୍‌ ମାଇଜି ଅଇସି ? ସବୁ ଲକ୍‌ସେ ତାକେ ସଙ୍ଗଇ ରଇଲାଇ ।”<verse eid="MAT 22:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MAT 22:29" />ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ତମେ କେତେକ୍‌ ବୁଲ୍‌ ବିସଇ ବାବ୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ! ଦରମ୍‌ ସାସ୍‌ତରେ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ବପୁ ବିସଇ ସମାନ୍‍ ଇସାବେ ଚିନ୍‌ତା କରାସ୍‌ ନାଇଜେ, ତମେ ଏ କାତା ପାଚାର୍‌ଲାସ୍‌ନି ।” <verse eid="MAT 22:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 22:30" />ମରିକରି ଉଟ୍‌ଲା ପଚେ, ମଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସରଗର୍‌ ଦୁତ୍‌ମନର୍‌ ପାରା ଅଇଜିବାଇ । ସେମନ୍‌ ଆରି ବିବା ନ ଅଅତ୍‌ କି ନ କରତ୍‌ । <verse eid="MAT 22:30" /><verse number="31" style="v" sid="MAT 22:31" />ମଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଆରି ତରେକ୍‌ ଉଟ୍‌ବା ବିସଇ, ପରମେସର୍‌ ଜନ୍‌ଟା କଇଲା ଆଚେ, ତମେ କାଇ ସାସ୍‌ତରେ କେବେ ପଡାସ୍‌ ନାଇ କି ? <verse eid="MAT 22:31" /><verse number="32" style="v" sid="MAT 22:32" />ପର୍‌ମେସର୍‌ କଇଲା ଆଚେ “ଆମେ ଅବ୍‌ରାଆମର୍‍, ଇସାକର୍‌ ଆରି ଜାକୁବର୍‌ ମାପ୍‌ରୁ ।”</para>
  <para style="p" vid="MAT 22:32">“ପର୍‌ମେସର୍‌ ତା ଜିବନ୍‌ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନର୍‌ ମାପ୍‌ରୁ, ମଲା ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଅଇନାପାରେ ।”<verse eid="MAT 22:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MAT 22:33" />ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ସିକାଇବାଟା ସୁନିକରି କାବାଅଇଗାଲାଇ ।<verse eid="MAT 22:33" /></para>
  <para style="s">ମୁକିଅ ଆଦେସ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 12:28-34">ମାର୍‌କ ୧୨:୨୮-୩୪</ref>; <ref loc="LUK 10:25-28">ଲୁକ୍‌ ୧୦:୨୫-୨୮</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="MAT 22:34" />ଜିସୁ ସାଦୁକିମନ୍‌କେ ଚୁପ୍‌କରାଇ ରଇବାଟା ଜାନିକରି ପାରୁସିମନ୍‌ ସବୁଲକ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଅଇ ତାର୍‌ ଲଗେ ଆଇଲାଇ । <verse eid="MAT 22:34" /><verse number="35" style="v" sid="MAT 22:35" />ଆରି ସେମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ଗଟେକ୍‌ ନିୟମ୍‌ ସିକାଇବା ଦରମ୍‌ ଗୁରୁ ଜିସୁକେ ପାନ୍ଦେ ପାକାଇବାକେ ଗଟେକ୍‌ ପର୍‌ସନ୍‌ ପାଚାର୍‌ଲା । <verse eid="MAT 22:35" /><verse number="36" style="v" sid="MAT 22:36" />“ଏ ଗୁରୁ ମସାର୍‌ ଦରମ୍‌ ସାସ୍‌ତରର୍‌ ନିୟମ୍‌ ଇସାବେ ସବୁଟାନେଅନି କନ୍‌ ଆଦେସ୍‌ ମୁକିଅ ?”<verse eid="MAT 22:36" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="MAT 22:37" />ଜିସୁ ତାକେ କଇଲା, “ତମର୍‌ ମାପ୍‌ରୁ, ପରମେସର୍‌କେ ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ମନ୍‌ଦେଇ, ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ଜିବନ୍‌ ଦେଇ, ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ଚିନ୍ତା ସଙ୍ଗ୍‌ ତାକେ ମାନା ଆରି ଆଲାଦ୍‌ କରା । <verse eid="MAT 22:37" /><verse number="38" style="v" sid="MAT 22:38" />ଏଟା ଅଇଲାନି ସବୁର୍‌ଟାନେଅନି ଆଗତୁ ଆରି ମୁକିଅ ଆଦେସ୍‌ ।” <verse eid="MAT 22:38" /><verse number="39" style="v" sid="MAT 22:39" />ତାର୍‌ ପଚର୍‌ ମୁକିଅ ଆଦେସ୍‌ ଅଇଲାନି, ତମର୍‌ ଲଗର୍‌ ପାକର୍‌ ଗରର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ନିଜ୍‌କେ ଆଲାଦ୍‌ କଲା ପାରା ଆଲାଦ୍‌ କରା । <verse eid="MAT 22:39" /><verse number="40" style="v" sid="MAT 22:40" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୨:୪୦ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 10:25-28">ଲୁକ୍‌ ୧୦:୨୫-୨୮</ref></char></note>ଏ ଦୁଇଟା ଆଦେସ୍‌ ଆକା ମସା କରିରଇବା ସବୁ ରିତିନିତି ଆରି ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାମନର୍‌ ସିକିଆ ଜାନାଇଲାନି ।<verse eid="MAT 22:40" /></para>
  <para style="s">କିରିସ୍‌ଟ ଆକା ମସିଅ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 12:35-37">ମାର୍‌କ ୧୨:୩୫-୩୭</ref>; <ref loc="LUK 20:41-44">ଲୁକ୍‌ ୨୦:୪୧-୪୪</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="41" style="v" sid="MAT 22:41" />କେତେଟା ପାରୁସିମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ରଇଲା ବେଲେ, ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ ପାଚାର୍‌ଲା । <verse eid="MAT 22:41" /><verse number="42" style="v" sid="MAT 22:42" />“ କିରିସ୍‌ଟ ମସିଅର୍‌ ବିସଇ, ତମେ କାଇଟା ବାବ୍‍ଲାସ୍‌ନି ? ସେ କାର୍‌ ପଅ ?”</para>
  <para style="p" vid="MAT 22:42">ସେମନ୍‌ କଇଲାଇ, “ସେ ଦାଉଦର୍‌ ପଅ ।”<verse eid="MAT 22:42" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="43" style="v" sid="MAT 22:43" />ଜିସୁ ପାଚାର୍‌ଲା, “ସେନ୍ତାର୍‌ ଆଲେ ଦାଉଦ୍‌ ମସିଅକେ ‘ମର୍‌ ମାପ୍‌ରୁ!’ ବଲି କାଇକେ ଜାନାଇ ଆଚେ ?” କାଇକେବଇଲେ ଆତ୍‌ମା ଚାଲ୍‌ନା ଦେଲାକେ, ସେ ଲେକିଆଚେ,<verse eid="MAT 22:43" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="44" style="v" sid="MAT 22:44" />ପର୍‌ମେସର୍‌ ମର୍‌ ମାପ୍‌ରୁକେ କଇଲା,</para>
  <para style="q2" vid="MAT 22:44">“ ଆମେ ତର୍‌ ସତ୍‌ରୁମନ୍‍କେ ତମର୍‍ ପାଦ୍‌ ତଲେ ନ ଆନ୍‌ବା ଜାକ</para>
  <para style="q2" vid="MAT 22:44">‘ତୁଇ ମର୍‌ ଉଜା ବାଟେ ବସି ରଅ ।’<verse eid="MAT 22:44" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="45" style="v" sid="MAT 22:45" />“ଜଦି ଦାଉଦ୍‌ ମସିଅକେ ‘ମର୍‌ ମାପ୍‌ରୁ’ ବଲି ନାମି ଆଚେ, ତେବେ ମସିଅ କେନ୍ତି ତାର୍‌ ପଅ ଅଇପାର୍‌ସି ?”<verse eid="MAT 22:45" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="46" style="v" sid="MAT 22:46" />ଜିସୁକେ ଇତିର୍‌ ଉତର୍‌ କେ ମିସା ଦେଇ ନାପାର୍‌ଲାଇ । ସେ ଦିନେଅନି, ଆରି ତାକେ କେ ମିସା କାଇ ପର୍‌ସନ୍‌ ପାଚାର୍‌ବାକେ ସାଆସ୍‌ କରତ୍‌ ନାଇ ।<verse eid="MAT 22:46" /></para>
  <chapter eid="MAT 22" />
  <chapter number="23" style="c" sid="MAT 23" />
  <para style="s">ପାରୁସି ଆରି ଦରମ୍‌ ଗୁରୁମନର୍‌ ବିରୁଦେ ଜାଗ୍‌ରତ୍‌ କରାଇବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 12:38-39">ମାର୍‌କ ୧୨:୩୮-୩୯</ref>; <ref loc="LUK 11:43-46">ଲୁକ୍‌ ୧୧:୪୩-୪୬</ref>;<ref loc="LUK 20:45-46">୨୦:୪୫-୪୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 23:1" />ଜିସୁ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ଆରି ତେଇ ରୁଣ୍ଡି ରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କଇଲା, <verse eid="MAT 23:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 23:2" />“ପାରୁସି ଆରି ଦରମ୍‌ ଗୁରୁମନ୍‌କେ ମସାର୍‌ ନିୟମର୍‌ ଅରତ୍‌ ବୁଜାଇ ଦେବାର୍‌ ଅଦିକାର୍‌ ଆଚେ । <verse eid="MAT 23:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 23:3" />ସେମନ୍‌ ଜାଇଟା କର୍‌ବାକେ କଇଲାଇନି, ସେଟା କରା, ମାତର୍‌ ସେମନ୍‌ ଜାଇ ଜାଇଟା କଲାଇନି, ସେଟା ଦେକି ସେନ୍ତାରି କରାନାଇ । କାଇକେ ବଇଲେ ସେମନ୍‌ ନିଜେ ଜନ୍‌ ସିକିଆ ଦେବାଇ, ତାର୍‌ ଉଲ୍‌ଟା କର୍‌ବାଇ । <verse eid="MAT 23:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 23:4" />ସେମନ୍‌ ତାକର୍‍ ସିକିଆ ସବୁ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ପିଟି ଉପ୍‌ରେ ବେସି ବଜ୍‌ ପାରା ଲାଦିଦେବାଇ । ମାତର୍‌ ସେ ସବୁ ବଜର୍‌ ନିୟମ୍‌, ଚିନି ଆଙ୍ଗ୍‍ଟିତେଇ ଉଟାଇବା ଏତ୍‍କି ମିସା ସାଇଜ ନ କରତ୍‌ । <verse eid="MAT 23:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 23:5" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୩:୫ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 6:1">ମାତିଉ ୬:୧</ref></char></note>ସେମନ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଦେକାଇଅଇବାକେ ସବୁ କାମ୍‌ କର୍‌ବାଇ । ସାସ୍‌ତର୍‌ ପଦ୍‌ ଲେକାଅଇଲା କେଡେ କେଡେ ବଡ୍‌ ବଡ୍‌ ଡଅଁରାମନ୍‌ କାପାଲେ ଆରି ପଡିଆଇ ବାନ୍ଦିଅଇ ଆଚତ୍‌ । ଆରି ଦେକା, ସେମନର୍‌ ବସ୍‍ତରର୍‌ ଜାଲି କେତେକ୍‌ ଡେଙ୍ଗ୍‌ । <verse eid="MAT 23:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 23:6" />ସେମନ୍‌ ବଜିମନ୍‌କେ ମୁକିଅ ଜାଗାଇ ଆରି ପାର୍‌ତନା ଗରେ ବାଚିଅଇରଇଲା ଜାଗା ଅଦିକାର୍‌ କର୍‌ବାକେ ମନ୍‌ କର୍‌ବାଇ । <verse eid="MAT 23:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 23:7" />ଆଟେ ବାଟେ ଆରି ଦୁକାନେ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସେମନ୍‌କେ ମାନିକରି ଜୁଆର୍‌ କରତ୍‌ ଆରି ‘ଗୁରୁ’ ବଲି ଡାକତ୍‌, ଏନ୍ତାରି ସେମନ୍‌ ମନ୍‍ କର୍‌ବାଇ । <verse eid="MAT 23:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 23:8" />ମାତର୍‌ ତମ୍‌କେ କେ ଗୁରୁ ବଲି ଡାକ୍‌ବାର୍‌ ଦର୍‌କାର୍‌ ନାଇ । କାଇକେ ବଇଲେ ସବୁ ଲକ୍‌ ନିଜର୍‌ ନିଜର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ବାଇ, ଆରି ତମର୍‌ ଗୁରୁ ଗଟେକ୍‌ ସେ । <verse eid="MAT 23:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 23:9" />ଆରି ଜଗତେ ତମେ କାକେ ବାବା ବଲି ଡାକ୍‌ବାକେ ଦର୍‌କାର୍‌ ନାଇ । କାଇକେ ବଇଲେ ତମର୍‌ ଗଟେକ୍‌ସେ ବାବା, ସେ ସର୍‌ଗେ ଆଚେ । <verse eid="MAT 23:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 23:10" />ତମ୍‌କେ ନେତା ବଲି ମିସା କେ ନ ଡାକତ୍‌, କାଇକେ ବଇଲେ ଗଟେକ୍‌ ସେ ନେତା, ସେ ଅଇଲାନି ମାପ୍‌ରୁ ମସିଅ । <verse eid="MAT 23:10" /><verse number="11" style="v" sid="MAT 23:11" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୩:୧୧ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 20:26">ମାତିଉ ୨୦:୨୬</ref>,<ref loc="MAT 20:27">୨୭</ref>; <ref loc="MRK 9:35">ମାର୍‌କ ୯:୩୫</ref>;<ref loc="MRK 10:43">୧୦:୪୩</ref>,<ref loc="MRK 10:44">୪୪</ref>; <ref loc="LUK 22:26">ଲୁକ୍‌ ୨୨:୨୬</ref></char></note>ତମର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଜେ ସବୁର୍‌ ଟାନେଅନି ମୁକିଅ, ସେ ତମର୍‌ ସେବା କର । <verse eid="MAT 23:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 23:12" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୩:୧୨ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 14:11">ଲୁକ୍‌ ୧୪:୧୧</ref>;<ref loc="LUK 18:14">୧୮:୧୪</ref></char></note>ଜେ ନିଜ୍‌କେ ବଡ୍‌ ବଲି କଇସି, ତାକେ ସାନ୍‌ କରାଅଇସି ଆରି ଜେ ନିଜ୍‌କେ ସାନ୍‌ ବଲି ବାବ୍‌ସି, ତାକେ ବଡ୍‌ କରାଅଇସି ।”<verse eid="MAT 23:12" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ଟକାବଣ୍ଡା ଗୁରୁମନ୍‌କେ ନିନ୍ଦା କଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 12:40">ମାର୍‌କ ୧୨:୪୦</ref>; <ref loc="LUK 11:39-42">ଲୁକ୍‌ ୧୧:୩୯-୪୨</ref>,<ref loc="LUK 11:44-52">୪୪-୫୨</ref>;<ref loc="LUK 20:47">୨୦:୪୭</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MAT 23:13" />“ଅଇରେ ଦରମ୍‌ ଗୁରୁମନ୍‌ ଆରି ପାରୁସିମନ୍‌ ! ସେସ୍‌ବେଲେ ତମର୍‌ ଦସା କେତେ ଅଦିକ୍‌ ଅଇସି ! ଏଇ ଟକାବଣ୍ଡା ଦଲ୍‌, ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ କେଟ୍‌ବା ଦୁଆର୍‌ ତମେ ଡାବିଦେଇଆଚାସ୍‌ ! ନିଜେ ତେଇ କେଟାସ୍‌ ନାଇ ଆରି ଜନ୍‌ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତେଇ କେଟ୍‌ବାକେ ମନ୍‍ କଲାଇନି, ସେମନ୍‌କେ ବାଟ୍‌ ଚାଡାସ୍‌ ନାଇ ।”<verse eid="MAT 23:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MAT 23:14" />“ଏ କୁଟିଆଲ୍‌ ଦରମ୍‌ଗୁରୁମନ୍‌ ଆରି ପାରୁସିମନ୍‌ ! ତମର୍‌ ଇନସ୍‌ତା କେତେକ୍‌ କାକୁର୍‌ତି ଅଇସି । ତମେ ଚାଲାକି ଅଇକରି ଜବର୍‌ ପର୍‌ ପାର୍‌ତନା କର୍‌ସା । ମାତର୍‌ ରାଣ୍ଡି ମାଇଜିମନର୍‌ ଗର୍‌ମନ୍‌ ସବୁ ଦାପ୍‌ରେ ଗିଲିଦେଇସା । ତେବେ ତମ୍‌କେ ଅଦିକ୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ଦିଆଅଇସି ।”<verse eid="MAT 23:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 23:15" />ଏ ଟକାବଣ୍ଡା ଦରମ୍‌ଗୁରୁମନ୍‌ ଆରି ପାରୁସିମନ୍‌ ! ତମେ କେଡେ ଇନସ୍‌ତା ଅଇ କାକୁର୍‌ତି ଅଇସା । ସମ୍‌ଦୁର୍‌ ଲଙ୍ଗି ବିନ୍‌ ବିନ୍‌ ଦେସ୍‌ମନ୍‌କେ ଜାଇ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ ତମର୍‌ ଦରମ୍‌ଟାନେ ମିସାଇବାକେ କଜି ବୁଲ୍‌ଲାସ୍‌ନି । ମାତର୍‌ ସେନ୍ତାର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ ମିଲାଇଲେ, ତାକେ ତମର୍‌ ଟାନେଅନି ଅଦିକ୍‌, ନରକର୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ପାଇବାକେ ବାଚ୍‌ଲାସ୍‌ନି ।<verse eid="MAT 23:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 23:16" />ଏଇ ବାଟ୍‌ ଦେକାଉ କାଣାମନ୍‌ ! ତମର୍‌ ଦସା କେତେକ୍‌ ଇନସ୍‌ତା ଅଇସି । କେ ମନ୍ଦିରର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ପର୍‌ମାନ୍‌ କଲେ, ସେଟା ସେମନ୍‌ ମାନ୍‌ବାର୍‌ ବାଦିଅ ନାଇ, ମାତର୍‌ ମନ୍ଦିରେ ରଇଲା ସୁନାର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ଜେ ପର୍‌ମାନ୍‌ କର୍‌ସି, ତାକେ ସେଟା ମାନ୍‌ବାକେ ପଡ୍‌ସି ବଲି ତମେ ସିକାଇତେ ରଇସା । <verse eid="MAT 23:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 23:17" />ଏଇ ବୁଦି ନ ରଇବା କାଣାମନ୍‌ ! ସୁନା ବଡ୍‌, କି ସୁନାକେ ସୁକଲ୍‌ କର୍‌ତେ ରଇବା ମନ୍ଦିର୍‌ ବଡ୍‌ ? <verse eid="MAT 23:17" /><verse number="18" style="v" sid="MAT 23:18" />ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ବେଦିର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ପର୍‌ମାନ୍‌ କଲେ ସେ ସେଟା ମାନ୍‌ବାର୍‌ ଆକା ଆଚେ ବଲି ନଏଁ, ମାତର୍‌ ବେଦି ଉପ୍‌ରେ ସଙ୍ଗଇ ରଇବା ମାପ୍‌ରୁକେ ଦେଲାଟା ନାଉଁଦାରି ପର୍‌ମାନ୍‌ କଲେ, ସେଟା ମାନ୍‌ବାଟା ବଲି ତମେ ସିକାଇତେ ରଇସା । <verse eid="MAT 23:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 23:19" />ତମେ କେଡେବଡ୍‌ କାଣାମନ୍‌ ! କନ୍‌ଟା ମୁକିଅ ? ମାପ୍‌ରୁକେ ଦେଲାଟା କି, ମାପ୍‌ରୁକେ ଦେଲାଟା ସୁକଲ୍‌ କର୍‌ତେ ରଇବା ବେଦି ? <verse eid="MAT 23:19" /><verse number="20" style="v" sid="MAT 23:20" />ତେବର୍‌ ପାଇ କେ ମିସା ବେଦିର୍‍ ନାଉଁ ଦାରି ପର୍‌ମାନ୍‌ କଲେ, ସେ ବେଦି ଆରି ତାର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ରଇବା ମାପ୍‌ରୁକେ ଦେଇ ରଇବା ସବୁ ଜିନିସ୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ପର୍‌ମାନ୍‌ କର୍‌ସି । <verse eid="MAT 23:20" /><verse number="21" style="v" sid="MAT 23:21" />କେ ମିସା ମନ୍ଦିରର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ପର୍‌ମାନ୍‌ କଲେ, ସେ ମନ୍ଦିର୍‌ ଆରି ତେଇ ବାସା ଅଇରଇବା ପର୍‌ମେସରର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ପର୍‌ମାନ୍‌ କର୍‌ସି ।<verse eid="MAT 23:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 23:22" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୩:୨୨ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 5:34">ମାତିଉ ୫:୩୪</ref>
      </char>
    </note>କେ ମିସା ସରଗର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ପର୍‌ମାନ୍‌ କଲେ, ସେ ପରମେସରର୍‌ ବସ୍‍ବା ଜାଗା ଆରି ସେ ବସ୍‍ବା ଜାଗାଇ ବସି ରଇବା ପର୍‌ମେସରର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ପର୍‌ମାନ୍‌ କର୍‌ସି ।<verse eid="MAT 23:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MAT 23:23" />ଏଇ କୁଟିଆଲ୍‌ ଦରମ୍‌ଗୁରୁମନ୍‌ ଆରି ପାରୁସିମନ୍‌, ତମର୍‌ ଦସା କେଡେ ଇନସ୍‌ତା ଆରି କାକୁର୍‌ତି ଅଇସି ! ତମେ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ପାଇ ବଲି ସାନ୍‌ ସାନ୍‌ ଜିନିସ୍‌ ଅଇଲେ ମିସା ଦସ୍‌ବାଗ୍‌ ଅନି ବାଗେକ୍‌ ଦାନ୍‌ କର୍‌ସା, ମାତର୍‌ ନିଆଇ, ଦୟା, ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ଏନ୍ତି ମୁକିଅ ମୁକିଅ ବିସଇର୍‌ ନିୟମର୍‌ ସିକିଆ ଏଲା କଲାସ୍‌ନି । ପୁର୍‌ବର୍‌ ମୁକିଅ ବିସଇ ଏଲା ନ କରି, ଏ ସବୁଜାକ ଆଗ୍‌ତୁଅନିସେ ଅବିଆସ୍‌ କର୍‌ବାର୍‌ ରଇଲା ।<verse eid="MAT 23:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MAT 23:24" />ଏଇ ବାଟ୍‍ଦେକାଇବା କାଣା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ! ତମେ କାଇବାବେଲେ କେଡେବଲ୍‌ ତେଇ କାଇଆଲେ କିଡା ଅଦ୍‌ରି ରଇସି ବଲି ସେଟା ଚାନି ପାକାଇତେ ରଇସା । ମାତର୍‌ ତମେ ଗଟେକ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ବଡ୍‌ ପସୁକେ ମିସା ଗିଲି କାଇପାକାଇସା ।<verse eid="MAT 23:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MAT 23:25" />ସାରାସାରି ଦିନେ ତମେ କେଡେ କାକୁର୍‌ତି ଅଇସା, ଏଇ କୁଟିଆଲ୍‌ ଦରମ୍‌ ଗୁରୁ ଆରି ପାରୁସିମନ୍‌ ! ତମେ ଉପ୍‌ରେ ଉପ୍‌ରେ ତାଲାଗିନା ମାଜି ପରିଚଲ୍‌ କରିରଇସା, ମାତର୍‌ ସେ ବିତ୍‌ରେ ଇଁସା ଆରି ନିଜର୍‌ ବିସଇ ଚିନ୍ତା କର୍‌ବାଟା ବର୍‌ତି ଅଇରଇସି ।<verse eid="MAT 23:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MAT 23:26" />ଏଇ କାଣା ପାରୁସିମନ୍‌ ! ମୁତାର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ରଇବାଟା ଆଗ୍‌ତୁ ପରିଚଲ୍‌ କରା, ସେନ୍ତାର୍‌ କଲେ ଉପ୍‌ରର୍‌ଟା ମିସା ପରିଚଲ୍‌ ଅଇଜାଇସି ।<verse eid="MAT 23:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MAT 23:27" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୩:୨୭ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="ACT 23:3">ପେରିତ୍‌ ୨୩:୩</ref>
      </char>
    </note>ଏଇ ଦରମ୍‌ ଗୁରୁମନ୍‌ ଆରି ପାରୁସିମନ୍‌ ! ତମ୍‌କେ କେଡେ ବଡ୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ମିଲ୍‌ସି । ଏଇ କୁଟିଆଲ୍‌ମନ୍‌ ! ତମେ ଉପ୍‌ରେ ଉପ୍‌ରେ ଚୁନ୍‍ସଙ୍ଗ୍‌ ସାରଇ ରଇବା ଗୁଡାମ୍‌ ପାରା । ଏଟାମନ୍‌ ଉପ୍‌ରେ ସୁନ୍ଦର୍‌ ଡିସ୍‌ସି, ମାତର୍‌ ବିତ୍‌ରେ କୁଇଲା ମଡ୍‌ ଆରି ଆଡ୍‌ଗଡ୍‌ ବର୍‌ତି ଅଇରଇସି ।<verse eid="MAT 23:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MAT 23:28" />ସେନ୍ତାରିସେ ତମେ ମିସା ବାଇରେ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଦେକ୍‌ତେ ଦରମ୍‌ ପାରା ଡିସ୍‌ତେରଇସା, ମାତର୍‌ ତମର୍‌ ବିତ୍‌ରେ କୁଟ୍‌ କାତା, ଆଁକାର୍‌, ଆରି ପାପ୍‌ ବର୍‌ତି ଅଇଆଚେ ।<verse eid="MAT 23:28" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ସେମନର୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ପାଇବାଟା ଜାନାଇଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 11:47-51">ଲୁକ୍‌ ୧୧:୪୭-୫୧</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MAT 23:29" />ଏଇ ଦରମ୍‌ଗୁରୁମନ୍‌ ଆରି ପାରୁସିମନ୍‌ ! ଏ ଟକାବଣ୍ଡା କରୁମନ୍‌ ! ତମର୍‌ ପାଇ ଏଟା କେଡେକ୍‌ ଇନସ୍‌ତାର୍‌ ବିସଇ । ତମେ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାମନର୍‌ ପାଇ ସୁନ୍ଦର୍‌ ସୁନ୍ଦର୍‌ ସମାଦି ତିଆର୍‌ କଲାସ୍‌ନି ଆରି ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସବୁ ଦିନ୍‌ ଏତାଇବାକେ ନାଉଁ ଲେକି ଡସାଇଲାସ୍‌ନି । <verse eid="MAT 23:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 23:30" />ଆରି ତମେସେ କଇଲାସ୍‌ନି ଜଦି ତମର୍‌ ଆନିଦାଦିମନର୍‌ ବେଲେ, ତମେ ରଇତାସ୍‌ ବଇଲେ, ସେମନର୍‌ ପାରା ଚଲାଚଲ୍‌ତି ନ କର୍‌ତାସ୍‌, କି ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାମନ୍‌କେ ନ ମରାଇତାସ୍‌ । <verse eid="MAT 23:30" /><verse number="31" style="v" sid="MAT 23:31" />ଏ କାତା କଇଲାର୍‌ ପାଇ ତମେ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାମନ୍‌କେ ମରାଉମନର୍‌ ନାତି ତିତିର୍‌ ଲକ୍‌ ବଲି ଏବେ ମାନ୍‌ଲାସ୍‌ନି ।<verse eid="MAT 23:31" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MAT 23:32" />ତେବେ ତମେ ଆଗ୍‌ତୁ ଉଆ । ତମର୍‌ ଆନିଦାଦିମନ୍‌ କରିରଇବା କର୍‌ତା କାମ୍‌ ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ସାରାଇ ଦିଆସ୍‌ ।<verse eid="MAT 23:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MAT 23:33" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୩:୩୩ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 3:7">ମାତିଉ ୩:୭</ref>;<ref loc="MAT 12:34">୧୨:୩୪</ref>; <ref loc="LUK 3:7">ଲୁକ୍‌ ୩:୭</ref></char>
    </note>ଏଇ ସାଁପ୍‌ମନ୍‌ ! ବିସ୍‌ରଇବା ସାଁପର୍‌ କୁଟୁମର୍‌ ପାରା ଲକ୍‌ମନ୍‌, ତମେ କେନ୍ତି ନରକର୍‌ ଡଣ୍ଡେଅନି ରକିଆ ମିଲ୍‌ସି ବଲି ଆସା କଲାସ୍‌ନି ? <verse eid="MAT 23:33" /><verse number="34" style="v" sid="MAT 23:34" />ସେଟାର୍‌ ପାଇ ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, ତମର୍‌ ଲଗେ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାମନ୍‌କେ, ସିକାଇବା ଗୁରୁମନ୍‌କେ ଆରି ଗିଆନ୍‌ ରଇବା ବଡ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମୁଇ ପାଟାଇବି । ତାକର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ତମେ କେତେ ଲକ୍‌କେ ମରାଇସା, କେତେ ଲକ୍‌କେ କୁର୍‌ସେ ଚଗାଇସା, ଆରି ବାକି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ପାର୍‌ତନା ଗରେଅନି କର୍‌ଡା ସଙ୍ଗ୍‌ ମାରି ମାରି ଗଟେକ୍‌ ନଅରେ ଅନି ଆରିଗଟେକ୍‌ ନଅରେ କେଦି ଦେଇସା । <verse eid="MAT 23:34" /><verse number="35" style="v" sid="MAT 23:35" />ଜେନ୍ତିକି ଏବଲର୍‌ ବେଲେଅନି ଆରାମ୍‌ କରି ବର୍‌କିଆର୍‌ ପ ଜିକରିୟର୍‌ ଜାକ, ଜାକେ କି ତମେ ମନ୍ଦିର୍‌ ଆରି ବେଦିର୍‌ ମଜାଇ ମରାଇରଇଲାସ୍‌, ଦସ୍‌ ନ କରିରଇବା ସବୁ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମରାଇଲା ପାଇ ତମେ ଦସିଅଇ ଡଣ୍ଡ୍‌ ପାଇସା । <verse eid="MAT 23:35" /><verse number="36" style="v" sid="MAT 23:36" />ମୁଇ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ଏ ସବୁ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମରାଇଲା ପାଇ ଏ ଜୁଗର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ପାଇବାଇ ।<verse eid="MAT 23:36" /></para>
  <para style="s">ଜିରୁସାଲାମର୍‌ ପାଇ ଜିସୁର୍‌ ଆଲାଦ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 13:34-35">ଲୁକ୍‌ ୧୩:୩୪-୩୫</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="MAT 23:37" />ଏ ଜିରୁସାଲାମ୍‌, ଏ ଜିରୁସାଲାମ୍‌, ତୁଇ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାମନ୍‌କେ ମରାଇଲୁସ୍‌ନି ଆରି ପର୍‌ମେସର୍‌ ପାଟାଇରଇଲା କବର୍‌ ଆନୁମନ୍‌କେ ପାକ୍‌ନା ମାରି ମରାଇଲୁସ୍‌ନି । ମାଇ କୁକ୍‌ଡା ତାର୍‌ ଟିଅଁମନ୍‌କେ ଡେନା ବିତ୍‌ରେ ଦାରି ଅଲଣ୍ଡ୍‌ଲାପାରା, ତର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମୁଇ ପାଟାଲି ରକିଆ କର୍‌ବାକେ କେତେ କେତେ ତର୍‌ ଚେସ୍‌ଟା କଲି । ମାତର୍‌ ମକେ ସେନ୍ତାରି କର୍‌ବାକେ ଦେଉସ୍‌ ନାଇ । <verse eid="MAT 23:37" /><verse number="38" style="v" sid="MAT 23:38" />ସେଟାର୍‌ ପାଇ ତର୍‌ ମନ୍ଦିର୍‌ ବାଙ୍ଗିରୁଜି ଚିନ୍‌ବିନ୍‌ ଅଇଜାଇସି । <verse eid="MAT 23:38" /><verse number="39" style="v" sid="MAT 23:39" />ମାତର୍‌ ମୁଇ କଇଲା କାତା ରଇସି, ମାପ୍‌ରୁର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ଜେ ଆଇଲାନି, ସେ କେଡେ କରମର୍‌ ଲକ୍‌ ବଲି ଏଟା ଜେବେ ଜାକ ନ କୁଆସ୍‌, ଆଜିଅନି ଆରି କେବେ ମକେ ଦେକି ନାପାରାସ୍‌ ।<verse eid="MAT 23:39" /></para>
  <chapter eid="MAT 23" />
  <chapter number="24" style="c" sid="MAT 24" />
  <para style="s">ମନ୍ଦିର୍‌ କୁରୁପ୍‌ନାସ୍‌ ଅଇବା ବିସଇ ଜାନାଇବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 13:1-2">ମାର୍‌କ ୧୩:୧-୨</ref>; <ref loc="LUK 21:5-6">ଲୁକ୍‌ ୨୧:୫-୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 24:1" />ଜିସୁ ମନ୍ଦିରେଅନି ବାରଇ ଇଣ୍ଡିଜାଇତେ ରଇବାବେଲେ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ମନ୍ଦିର୍‌ ପିଣ୍ଡା ଦୁଆରେ ରଇବା ବଡ୍‌ ବଡ୍‌ ପାକ୍‌ନା ବାଟେ ଦେକାଇଲାଇ । <verse eid="MAT 24:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 24:2" />ଜିସୁ କଇଲା, “ଏବେ ସିନା ଏ ସବୁ ଦେକ୍‌ଲାସ୍‌ନି । ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି ଏ ମନ୍ଦିରର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ମିସା ପାକ୍‌ନା ତାର୍‌ ଜାଗାଇ ନ ରଏ । ସବୁଜାକ ଅଦ୍‌ରି ବିଲିଜାଇସି ।”<verse eid="MAT 24:2" /></para>
  <para style="s">ଦୁକ୍‌ ଆରି କସ୍‌ଟ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 13:3-13">ମାର୍‌କ ୧୩:୩-୧୩</ref>; <ref loc="LUK 21:7-19">ଲୁକ୍‌ ୨୧:୭-୧୯</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MAT 24:3" />ଜିସୁ ଜିତ୍‌ ନାଉଁର୍‌ ଡଙ୍ଗର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ବସିରଇଲା ବେଲେ, ତେଇ କେ ନ ରଇଲା ବେଲେ, ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଆସି ତାକେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ଏ ସବୁଜାକ କେବ୍‌କେ ଅଇସି ଆମ୍‌କେ କୁଆ କାଇ ଗଟ୍‍ନା ଗଟ୍‌ଲେ ଆମେ ଜାନିପାର୍‌ବୁ ଜେ ତମର୍‌ ଆଇବା ବେଲା ଅଇଲାନି ଆରି ଏ ଜୁଗ୍‌ ସେସ୍‌ ଅଇସି ବଲି ?”</para>
  <para style="p" vid="MAT 24:3">। <verse eid="MAT 24:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 24:4" />ଜିସୁ କଇଲା, “ଜାଗ୍‌ରତ୍‌ଅଇକରି ରୁଆ, ଜେନ୍ତିକି କେ ମିସା ତମ୍‌କେ ନ ନାଡାଅତ୍‌ । <verse eid="MAT 24:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 24:5" />କେତେ କେତେ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ମର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ଆସି କଇବାଇ, ‘ମୁଇ ଆକା କିରିସ୍‌ଟ ମସିଅ ।’ ସେମନ୍‌ ଏନ୍ତାର୍‌ କଇ କେତେ କେତେ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ନାଡାଇବାଇ । <verse eid="MAT 24:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 24:6" />ତମର୍‌ ଲଗେ ଅଇତେ ରଇବା ଜୁଇଦର୍‌ କିଲ୍‌ବିଲ୍‌ ଅଇବାଟା ସୁନ୍‌ସା ଆରି ଦୁରିକେ ଅନି ଅଇତେ ରଇବା ଜୁଇଦର୍‌ କବର୍‌ ଜାନ୍‌ସା । ମାତର୍‌ ଡରାନାଇ, ବାଇଦରେ ଏନ୍ତି ଗଟ୍‍ନା ଅଇସି । ମାତର୍‌ ଏଟାର୍‌ ଅରତ୍‌ ନଏଁ ଜେ, ଜୁଗ୍‌କାଲ୍‌ କେଟିଗାଲା । <verse eid="MAT 24:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 24:7" />ଦେସ୍‌ ଦେସ୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଜୁଇଦ୍‌ ଅଇସି, ଗଟେକ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ଆରି ଗଟେକ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଜୁଇଦ୍‌ କର୍‌ସି । ସବୁ ବାଟେ ମର୍‌ଡି ଆରି ଦର୍‌ତନି ଚୁଲ୍‌ବୁଲ୍‌ସି । <verse eid="MAT 24:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 24:8" />ମାତର୍‌ ଏଟାମନ୍‌ ସବୁ ମାଇଜିମନର୍‌ ଆତ୍‌ଗଡ୍‌ ସୁକ୍‌ଅଇବା ବେଲେ ପର୍‌ତୁମ୍‌ ପର୍‌ତୁମ୍‌ ଅଇବା ଦୁକାସୁକା ପାରା । <verse eid="MAT 24:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 24:9" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୪:୯ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 10:22">ମାତିଉ ୧୦:୨୨</ref></char></note>ତମେ ଦାରାଇ ଅଇ ମାଡ୍‌ କାଇବାକେ ଆରି ମରନର୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ପାଇବାକେ ସର୍‌ପି ଅଇସା । ତମେ ମକେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କଲାର୍‍ ପାଇ ବଲି ସବୁ ଲକ୍‌ ଗିନ୍‌ କର୍‌ବାଇ । <verse eid="MAT 24:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 24:10" />ସେଡ୍‌କିବେଲେ କେତେ କେତେ ଲକ୍‌ ତାକର୍‌ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ଆରାଇବାଇ, ତାକର୍‌ ତାକର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଗିନ୍‌ ଅଇକରି ତାକର୍‌ ତାକର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ବିସ୍‌ବାସେ ବିସ୍‌ ଦିଆ ଦିଇ ଅଇବାଇ । <verse eid="MAT 24:10" /><verse number="11" style="v" sid="MAT 24:11" />ସେବେଲେ କେତେ କେତେକ୍‌ ଟକାବଣ୍ଡା ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା ଆସିକରି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ନାଡାଇବାଇ । <verse eid="MAT 24:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 24:12" />ଏନ୍ତାରି ଅଇ ପାପ୍‌ ଅଦିକ୍‌ ଅଦିକ୍‌ ଅଇସି ଆରି ପର୍‌ମେସର୍‌ ପାଇରଇବା ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଆଲାଦ୍‌ ସିତଲ୍‌ ଅଇଜାଇସି । <verse eid="MAT 24:12" /><verse number="13" style="v" sid="MAT 24:13" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୪:୧୩ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 10:22">ମାତିଉ ୧୦:୨୨</ref></char></note>ମାତର୍‌ ଜେ ସାରାସାରି ଜାକ ମୁର୍‌ଚିକରି ରଇସି, ସେ ମୁକ୍‌ତି ପାଇସି । <verse eid="MAT 24:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 24:14" />ରାଇଜର୍‌ ସବୁ ବାସାର୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଲଗେ, ମାପ୍‌ରୁର୍‌ ସାକିଦେବାକେ ଦୁନିଆର୍‌ ଗୁଲାଇବାଟେ ତାର୍‌ କାତା ସୁନାଇବାଇ । ତାର୍‌ପଚେ ସେ ଜୁଗ୍‌ ସାର୍‌ସି ।”<verse eid="MAT 24:14" /></para>
  <para style="s">ସାରାସାରି ଦିନର୍‌ କସ୍‌ଟ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 13:14-23">ମାର୍‌କ ୧୩:୧୪-୨୩</ref>; <ref loc="LUK 21:20-24">ଲୁକ୍‌ ୨୧:୨୦-୨୪</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 24:15" />ଦାନିଏଲ୍‌ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା ଟିକି ନିକି ଇସାବେ ଲେକିରଇବା ସେ ବାୟାବିକଲର୍‌ ଦିନ୍‌ ତମେ ଆରି ତରେକ୍‌ ଦେକ୍‌ସା । ସେଟା ସୁକଲ୍‌ ଜାଗାକେ ଅସୁକଲ୍‌ କରିଦେଇସି । ଇତିର୍‌ ଅରତ୍‌ କାଇଟା, ପଡ୍‌ଲା ଲକ୍‌ ବୁଜା । <verse eid="MAT 24:15" /><verse number="16" style="v" sid="MAT 24:16" />ସେବେଲେ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଜିଉଦା ରାଇଜେ ରଇବାଇ, ସେମନ୍‌ ଡଙ୍ଗ୍‌ରେ ପାଲାଅତ୍‌ । <verse eid="MAT 24:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 24:17" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୪:୧୭ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 17:31">ଲୁକ୍‌ ୧୭:୩୧</ref></char></note>ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଚାଉନି ଉପ୍‌ରେ ରଇବାଇ, ସେମନ୍‌ ଗର୍‌ବିତ୍‌ରର୍‌ ଜିନିସ୍‌ ପତର୍‌ ନେବାକେ ତଲେ ଆସି ଚୁଚାଇ ଚୁଚାଇ ବେଲା ନ ଗଡାଅତ୍‌ । <verse eid="MAT 24:17" /><verse number="18" style="v" sid="MAT 24:18" />ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ପଦାଇ ଜାଇତେ ରଇବାଇ, ସେମନ୍‌ ତାକର୍‌ ଲୁଗା ପଚିଆ ନେବାକେ ଗରେ ନ ବାଉଡତ୍‌ । <verse eid="MAT 24:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 24:19" />ସେଡ୍‌କିବେଲେ ଗାଗ୍‌ଡେ ରଇବା ମାଇଜିମନ୍‌ ଆରି ପିଲାକେ ଦୁଦ୍‌ କୁଆଇତେ ରଇବା ମାମନର୍‌ ଦସା କେଡେ ଇନସ୍‌ତା ଅଇସି । <verse eid="MAT 24:19" /><verse number="20" style="v" sid="MAT 24:20" />ଏ ସବୁ ଗଟ୍‍ନା ସିତ୍‌ ଦିନେ ନ ଅ । ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ପାର୍‌ତନା କର୍‌ତେ ରୁଆ, ଜେନ୍ତାରି କି ସିତ୍‌ମାସେ ନଇଲେ ବିସ୍‌ରାମ୍‌ବାରେ ତମ୍‌କେ ପାଲାଇବାକେ ନ ପଡେ । <verse eid="MAT 24:20" /><verse number="21" style="v" sid="MAT 24:21" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୪:୨୧ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="REV 7:14">ପର୍‌କାସିତ ୭:୧୪</ref></char></note>ସେବେଲେ ଜନ୍‌ ଦୁକ୍‌ ପାଇବାକେ ପଡ୍‌ସି, ଦୁନିଆ ତିଆର୍‌ ଅଇଲାଟାନେଅନି ଆଜିକେ ଜାକ ଅଇ ରଇବା ସବୁ କସ୍‌ଟତେଇଅନି ଅଦିକ୍‌ ଅଇଜାଇସି । ସେନ୍ତାରି ଦୁକ୍‌ ଆଗ୍‌କେ ଆରି କେବେ ନ ଆସେ । <verse eid="MAT 24:21" /><verse number="22" style="v" sid="MAT 24:22" />ମାତର୍‌ ପର୍‌ମେସର୍‌ ଦୁକର୍‌ ବେଲା ଉନାକରି ଦେଇଆଚେ । ସେନ୍ତାରି ନ କରିରଇଲେ କେ ମିସା ନ ରଇତାଇ । ମାତର୍‌ ସେ ବାଚିରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଜିଆଇବାପାଇ ପର୍‌ମେସର୍‌ ସେ ବେଲା ଉନାକରି ଦେଇଆଚେ ।<verse eid="MAT 24:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MAT 24:23" />ସେବେଲେ କେ ଜଦି ତମ୍‌କେ ଇତି କିରିସ୍‌ଟ ଆଚେ ନଇଲେ ତେଇ ସେ ଆଚେ ବଲି କଇସି, ତାକେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କରା ନାଇ । <verse eid="MAT 24:23" /><verse number="24" style="v" sid="MAT 24:24" />କାଇକେ ବଇଲେ ମୁଇ ନିଜେ ମସିଅ କି ମୁଇ ନିଜେ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା ବଲାଇଅଇତେ ରଇବା ଟକାବଣ୍ଡାକରୁମନ୍‌ ସେବେଲେ ଦେକାଇଅଇବାଇ । ସେମନ୍‌ କାବା ଅଇଜିବା କାମ୍‌ମନ୍‌ ଦେକାଇ ପର୍‌ମେସର୍‌ ବାଚି ରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମିସା ନାଡାଇବାଇ । <verse eid="MAT 24:24" /><verse number="25" style="v" sid="MAT 24:25" />ଦେକା, ସେ ବେଲା ନ ଆଇବା, ଆଗ୍‌ତୁ ମୁଇ ତମ୍‌କେ ଜାନାଇଦେଲିନି ।<verse eid="MAT 24:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MAT 24:26" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୪:୨୬ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 17:23">ଲୁକ୍‌ ୧୭:୨୩</ref>,<ref loc="LUK 17:24">୨୪</ref></char>
    </note>“ଦେକା, ଜଦି ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସେ ମରୁବାଲି ରଇବା ଜାଗାଇ ଆଚେ ବଲି କଇବାଇ, ତମେ ତେଇ ଜାଆ ନାଇ । କି ସେମନ୍‌ ଇତି ଦେକିଦେକା ସେ ଲୁଚିଆଚେ ବଲି କଇବାଇ, ସେମନ୍‌କେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କରା ନାଇ । <verse eid="MAT 24:26" /><verse number="27" style="v" sid="MAT 24:27" />ଉଦିଆନ୍‌ ଦିଗେଅନି ବୁଡ୍‌ତି ଦିନ୍‌ ଜାକ ଜେନ୍ତାରି ବିଜ୍‌ଲି ମାରିକରି ଗୁଲାଇ ଆକାସ୍‌ ଉଜଲ୍‌ ଅଇସି, ସେନ୍ତାରି ଅଇକରିସେ ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ଆଇବି ।”<verse eid="MAT 24:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MAT 24:28" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୪:୨୮ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 17:37">ଲୁକ୍‌ ୧୭:୩୭</ref>
      </char>
    </note>“ଜନ୍ତି ମଡା ପିଙ୍ଗି ରଇବାଇ, ତେଇ ମଡ୍‌କାଉ ଗିଦ୍‌ମନ୍‌ ରୁଣ୍ଡିରଇବାଇ ।”<verse eid="MAT 24:28" /></para>
  <para style="s">ନର୍‌ପିଲା ଆଇବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 13:24-27">ମାର୍‌କ ୧୩:୨୪-୨୭</ref>; <ref loc="LUK 21:25-28">ଲୁକ୍‌ ୨୧:୨୫-୨୮</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MAT 24:29" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୪:୨୯ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="REV 6:12">ପର୍‌କାସିତ ୬:୧୨</ref>; </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="REV 6:13">ପର୍‌କାସିତ ୬:୧୩</ref>
      </char>
    </note>ସେ ଦୁକର୍‌ବେଲା ସାର୍‌ବା ବେଲେ, ବେଲ୍‌ ଜାଉଁଲି ଜାଇସି, ଜନ୍‌ ଆରି ଉଜଲ୍‌ ନ ଡିସାଏ, ବାଦ୍‌ଲେଅନି ତାରାମନ୍‌ ଅଦର୍‌ବାଇ ଆରି ବାଦ୍‌ଲେ ଉଜଲ୍‌ ଦେବାଟାମନ୍‌ ସବୁ ବାଟ୍‌ ବାନା ଅଇଜିବାଇ । <verse eid="MAT 24:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 24:30" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୪:୩୦ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="REV 1:7">ପର୍‌କାସିତ ୧:୭</ref></char></note>ତାର୍‌ ପଚେ ନରପିଲା ମୁଇ ବାଦ୍‌ଲେ ଆଇବାଟା ଦେକ୍‌ସା । ଆରି ଡାକ୍‌ପୁଟାଅଇ ପାନି ବାଦ୍‌ଲେ ବପୁ ସଙ୍ଗ୍‍ ଆଇବାଟା ଦେକି ଦର୍‍ତନିର୍‍ ଲକ୍‌ମନ୍‌ କାନ୍ଦାବୁବା ଅଇଜିବାଇ । <verse eid="MAT 24:30" /><verse number="31" style="v" sid="MAT 24:31" />ବଡ୍‌ ମଇରି ବାଜ୍‌ସି । ଆରି ଗୁଲାଇ ସରଗର୍‌ ଗଟେକ୍‌ କନେ ଅନି ବିନ୍‌ ବିନ୍‌ କନେ ରଇବା ମର୍‌ ବାବା ବାଚି ରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଟୁଲିଆଇବାକେ ମୁନୁସ୍‌ ପିଲା ମୁଇ ମର୍‌ ଦୁତ୍‌ମନ୍‌କେ ପାଟାଇବି ।<verse eid="MAT 24:31" /></para>
  <para style="s">ଡୁମ୍‌ରି ଗଚେଅନି ସିକିଆ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 13:28-31">ମାର୍‌କ ୧୩:୨୮-୩୧</ref>; <ref loc="LUK 21:29-33">ଲୁକ୍‌ ୨୧:୨୯-୩୩</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MAT 24:32" />ଡୁମ୍‌ରି ଗଚେଅନି ସିକା । ଜେଡେବେଲେ ତାର୍‌ କେନ୍ଦିଅନି ପତର୍‌ ପାଲୁଆନି କର୍‌ସି, ଆରି କାଁଚାପତ୍‌ରିଆ ଡିସ୍‌ଲେ କାରାଦିନ୍‌ କେଟ୍‌ଲା ବଲି ତମେ ଜାନ୍‌ସା । <verse eid="MAT 24:32" /><verse number="33" style="v" sid="MAT 24:33" />ସମାନ୍‍ ସେନ୍ତାର୍‌ସେ ଏ ସବୁ ଜାକ ଅଇବାଟା ଦେକ୍‌ଲେ, ସାରାସାରି ଦିନ୍‌କାଲ୍‌ ଆରାମ୍‌ ଅଇଲା ବଲି ତମେ ଜାନା ।<verse eid="MAT 24:33" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="MAT 24:34" />“ ଏତାଇରୁଆ, ମୁଇ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ଏବେ ଜିବନ୍‌ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ସବୁ ଲକ୍‌ ମର୍‌ବା ଆଗ୍‌ତୁ, ଏସବୁ ବିସଇ ଗଟ୍‌ସି । <verse eid="MAT 24:34" /><verse number="35" style="v" sid="MAT 24:35" />ସରଗ୍‌ ଆରି ମଚ୍‌ପୁର୍‌ କୁରୁପ୍‌ନାସ୍‌ ଅଇଜାଇସି, ମାତର୍‌ ମର୍‌ ସବୁ ବାକିଅ କେବେ ମିଚ୍‌ ନ ଅଏ ।<verse eid="MAT 24:35" /></para>
  <para style="s">ସେ ଆଇବା ବେଲା କେ ମିସା ନାଜାନତ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 13:32-37">ମାର୍‌କ ୧୩:୩୨-୩୭</ref>; <ref loc="LUK 17:26-30">ଲୁକ୍‌ ୧୭:୨୬-୩୦</ref>,<ref loc="LUK 17:34-36">୩୪-୩୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="36" style="v" sid="MAT 24:36" />“ସେ ଦିନ୍‌, ସେ ବେଲା କେବେ ଆଇସି, କେ କଇନାପାରତ୍‌ । ପର୍‌ମେସରର୍‌ ପିଲା ମୁଇ ମିସା କି ସରଗର୍‌ ଦୁତ୍‌ମନ୍‌ ମିସା ସେ କାତା ନାଜାନତ୍‌, ବାବା ପର୍‌ମେସର୍‌ ଆକା ଜାନିଆଚେ । <verse eid="MAT 24:36" /><verse number="37" style="v" sid="MAT 24:37" />ନଅର୍‌ ବେଲେ ଜେନ୍ତାରି ଗଟିରଇଲା, ସମାନ୍‍ ସେନ୍ତାରିସେ ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ଆଇବା ବେଲା ମିସା । <verse eid="MAT 24:37" /><verse number="38" style="v" sid="MAT 24:38" />ପୁର୍‌ତିବି ଉପ୍‌ରେ ପାନି ବର୍‌ତି ଅଇବାବେଲେ ଅନି ନଅ ପାନିଜାଜେ ପୁର୍‌ବା ଜାକ, ଲକ୍‌ମନ୍‌ କାଆ ପିଇ ଅଇ ବିବା କାମେ ତେରେପେତେ ଅଇରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 24:38" /><verse number="39" style="v" sid="MAT 24:39" />ପାନିତେଇ ସେମନ୍‌ ବଅଁଲି ଜିବା ଜାକ, କାଇଟା ଅଇଲାନି, ଜାନି ନ ରଇଲାଇ । ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ଆଇବା ବେଲେ ସମାନ୍‍ ସେନ୍ତାରି ଅଇସି । <verse eid="MAT 24:39" /><verse number="40" style="v" sid="MAT 24:40" />ସେ ବେଲାଇ ପଦାଇ ପାଇଟି କର୍‌ତେ ରଇବା ଦୁଇ ଲକର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଅନି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ ବାଚ୍‌ବାଇ ଆରି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଚାଡିଦେବାଇ । <verse eid="MAT 24:40" /><verse number="41" style="v" sid="MAT 24:41" />ଗର୍‌ତେରଇବା ଦୁଇଟା ମାଇଜି ମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଅନି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ବାଚି ଅଇସି ଆରି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ରଇଜାଇସି । <verse eid="MAT 24:41" /><verse number="42" style="v" sid="MAT 24:42" />ସେନ୍ତି ବଇଲେ ତମେ ଜାଗ୍‌ରତ୍‌ ଅଇ ରୁଆ, କାଇକେ ବଇଲେ ତମର୍‌ ମାପ୍‌ରୁ କେଡେବେଲା ଆଇସି, ତମେ ନାଜାନାସ୍‌ । <verse eid="MAT 24:42" /><verse number="43" style="v" sid="MAT 24:43" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୪:୪୩ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 12:39">ଲୁକ୍‌ ୧୨:୩୯</ref>,<ref loc="LUK 12:40">୪୦</ref></char></note>କେଡେବଲ୍‌ ଚର୍‌ ପୁର୍‌ସି ବଲି ଜାନିରଇଲେ, ଗର୍‌ ସାଉକାର୍‌ ଜାଗ୍‌ରତ୍‌ ରଇ ଚର୍‌କେ ଗରେ ପୁର୍‌ବାକେ ନ ଦେଏ । <verse eid="MAT 24:43" /><verse number="44" style="v" sid="MAT 24:44" />ତମେ ମିସା ସବୁବେଲେ ଜାଗ୍‌ରତ୍‌ ରଇକରି ତିଆର୍‌ ଅଇ ରୁଆ । କାଇକେ ବଇଲେ ତମେ ଜାଗି ନ ରଇଲା ବେଲେସେ ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ଉଟିଆଇବି ।<verse eid="MAT 24:44" /></para>
  <para style="s">ବିସ୍‌ବାସ୍‍ ରଇବା ଆରି ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ନ ରଇବା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 12:41-48">ଲୁକ୍‌ ୧୨:୪୧-୪୮</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="45" style="v" sid="MAT 24:45" />“ସେନ୍ତି ବଇଲେ କେ ତେବେ ନିମାନ୍‌ ଆରି ବୁଦି ରଇବା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ? ଜାର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ସାଉକାର୍‌ ବିନ୍‌ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନର୍‌ ଟିକ୍‌ ବେଲାଇ, କାଇବା କାଦି ଦେବା ଦାଇତ୍‌ ଦେଇରଇସି । <verse eid="MAT 24:45" /><verse number="46" style="v" sid="MAT 24:46" />ସାଉକାର୍‌ ବାଉଡି ଆଇଲା ବେଲେ ସେ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ଜଦି ଟିକ୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ କାମ୍‌ କରିରଇସି ବଇଲେ, ତାର୍‌ କେଡେକ୍‌ ନିକ କରମ୍‌ ! <verse eid="MAT 24:46" /><verse number="47" style="v" sid="MAT 24:47" />ମୁଇ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ସେନ୍ତାରି ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାକେ ସାଉକାର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଦିନେ ତାର୍‌ ସବୁ ଦନ୍‌ ସଁପତିର୍‌ ଦାଇତ୍‌ ଦେଇ ଦେଇସି । <verse eid="MAT 24:47" /><verse number="48" style="v" sid="MAT 24:48" />ମାତର୍‌ ସେ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ଜଦି ‘ସାଉକାର୍‌ ନ ଆସେତା’ ବଲି ବାବ୍‌ସି ଆରି <verse eid="MAT 24:48" /><verse number="49" style="v" sid="MAT 24:49" />ବିନ୍‌ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନ୍‌କେ ମାର୍‌ପିଟ୍‌ କରି ମଦୁଆମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ କିଆପିଆ କର୍‌ତେ ରଇସି, <verse eid="MAT 24:49" /><verse number="50" style="v" sid="MAT 24:50" />ସେ ଜାଗ୍‌ରତ୍‌ ନ ରଇଲା ବେଲେ ଆରି ଜନ୍‌ ବେଲାଇ ସେ ନାଜାନି ରଏ, ସେ ଦିନେ ଆରି ସେ ବେଲାଇସେ ସାଉକାର୍‌ ବାଉଡିଆଇସି । <verse eid="MAT 24:50" /><verse number="51" style="v" sid="MAT 24:51" />ତାକେ ସେଡ୍‌କି ବେଲେ କଣ୍ଡ୍‌ କଣ୍ଡ୍‌ କରି କାଟି ଦେଇସି । ସେ ନାଡାଉମନର୍‌ ଦସାର୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ପାଇସି । ଆରି ସାରାସାରି ଦାଁତ୍‌ କାତ୍‌ରି ମାର୍‌ଚପ୍‌ ଅଇ କାନ୍ଦ୍‌ସି ।”<verse eid="MAT 24:51" /></para>
  <chapter eid="MAT 24" />
  <chapter number="25" style="c" sid="MAT 25" />
  <para style="s">ଦସ୍‌ଟା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡିମନର୍‌ କାତା</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 25:1" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୫:୧ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 12:35">ଲୁକ୍‌ ୧୨:୩୫</ref>
      </char>
    </note>“ସେଡିକିବେଲେ ସରଗ୍‌ ରାଇଜେ କେଟ୍‌ବା ବାଟ୍‌ ଏନ୍ତି ଅଇସି । ଦସ୍‌ଟା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡିମନ୍‌ ସବୁ ଲକ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ବତି ଦାରି ବାଟେ, ବର୍‌ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାକେ ଜାଗ୍‌ବାର୍‌ ଜାଇରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 25:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 25:2" />ସେମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ପାଁଚ୍‌ଟା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡି ଚତୁର୍‌ ରଇଲାଇ, ଆରି ପାଁଚ୍‌ଟା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡି ବକୁଆ ରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 25:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 25:3" />ବକୁଆ ରଇଲା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡିମନ୍‌ ଅଦିକ୍‌ ଚିକନ୍‌ ନେଇ ନ ରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 25:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 25:4" />ମାତର୍‌ ଚତୁର୍‌ ରଇବା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡିମନ୍‌ ନିଜର୍‌ ନିଜର୍‌ ବତି ଟାନେ ରଇବାଟା ଚାଡି ଆରି କାଁଚେ ମିସା ଚିକନ୍‌ ବର୍‌ତି କରି ନେଇରଲାଇ । <verse eid="MAT 25:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 25:5" />ବର୍‌ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ଆଇବାଟା ଅଲ୍‌ସମ୍‌ ଅଇଲାକେ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡିମନ୍‌ ଜୁମ୍‌ରି ଜୁମ୍‌ରି କରି ସଇଦେଲାଇ ।”<verse eid="MAT 25:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MAT 25:6" />ମଜା ରାତିବେଲାଇ ଆଉଲି ସୁନି ଅଇଲା, “ଏଦେ ଦେକା ! ବର୍‌ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ଆଇଲାବେ ! ଆସା ସେମନ୍‌କେ ଡାକିଆନୁ !” <verse eid="MAT 25:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 25:7" />ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡିମନ୍‌ ଉଟିକରି ନିଜର୍‌ ନିଜର୍‌ ବତିମନ୍‌ ସାଜାଡ୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 25:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 25:8" />ସେଡ୍‌କି ବେଲେ ବକୁଆ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡିମନ୍‌ ଚତୁର୍‌ ରଇଲା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡିମନ୍‌କେ କଇଲାଇ “ଆମ୍‌କେ କଣ୍ଡେକ୍‌ ଚିକନ୍‌ ଦିଆ । ଆମର୍‌ ବତି ଲିବିଗାଲାନି ।” <verse eid="MAT 25:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 25:9" />ଚତୁର୍‌ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡିମନ୍‌ କଇଲାଇ, “ତମ୍‌କେ ଦେଲେସରି ଆମର୍‌ ପାଇ ଚିକନ୍‌ ନ ଅଏ । ତମେ ଦୁକାନେ ଜାଇ ନିଜର୍‌ ନିଜର୍‌ ପାଇ ଚିକନ୍‌ ଗେନିଆନା ।” <verse eid="MAT 25:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 25:10" />ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ବୁଦି ନଇଲା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡିମନ୍‌ ଚିକନ୍‌ ଗେନ୍‌ବାକେ ବାରଇଲାଇ । ସେମନ୍‌ ଗାଲା, ପଚେ ବର୍‌ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ଆସି କେଟ୍‌ଲା । ଜାଗ୍‌ରତ୍‌ ଅଇରଇଲା ପାଁଚ୍‌ଟା ଚତୁର୍‌ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡିମନ୍‌ ତାକର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ବିବା ବଜିତେଇ ଗାଲା ପଚେ କାପାଟ୍‌ ଡାବିଅଇଗାଲା । <verse eid="MAT 25:10" /><verse number="11" style="v" sid="MAT 25:11" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୫:୧୧ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 13:25">ଲୁକ୍‌ ୧୩:୨୫</ref></char></note>ସେ ବୁଦି ନ ରଇଲା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡିମନ୍‌ ପଚେ ସେ ଜାଗାଇ ଆଇଲାଇ, ଏ ମାପ୍‌ରୁ, ଏ ମାପ୍‌ରୁ କାପାଟ୍‌ ଉଗାଡା, ଆମେ ବିତ୍‌ରେ ଜିବୁ ବଲି ସେମନ୍‌ ଆଉଲି ଅଇଲାଇ । <verse eid="MAT 25:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 25:12" />ବର୍‌ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା କଇଲା, “ମୁଇ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ତମେ କେ, ମୁଇ ନାଜାନି ।” <verse eid="MAT 25:12" /><verse number="13" style="v" sid="MAT 25:13" />କାତା କଇବାଟା ସାରାଇ, କରି ଜିସୁ କଇଲା, “ଜାଗ୍‌ରତ୍‌ ଅଇ ରୁଆ । ସେ ଦିନ୍‌ କି ବେଲା କେ ମିସା ନାଜାନାସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 25:13" /></para>
  <para style="s">ତିନ୍‌ଟା ଚାକରର୍‌ କାତା</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 19:11-27">ଲୁକ୍‌ ୧୯:୧୧-୨୭</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MAT 25:14" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୫:୧୪ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 19:11-27">ଲୁକ୍‌ ୧୯:୧୧-୨୭</ref>
      </char>
    </note>“ସରଗ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ଏନ୍ତାରି, ସେ ବିସଇର୍‍ ଆରି ଗଟେକ୍‌ କାତା ସୁନା । ତରେକ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ତାର୍‌ ଚାକର୍‌ମନ୍‍କେ, ତାର୍‌ ସଁପତି ଚାଡିଦେଇ ବିଦେସେ ଉଟିଗାଲା । <verse eid="MAT 25:14" /><verse number="15" style="v" sid="MAT 25:15" />ସେମନର୍‌ ପାର୍‌ବା ଇସାବେ ସେମନ୍‌କେ କେତେକ୍‌ କେତେକ୍‌ ଡାବୁ ଜିମା ଦେଲା । ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ ପାଁଚ୍‌ ଅଜାର୍‌ ରୁପା ଟାଙ୍ଗା ଦେଲା, ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଦୁଇ ଅଜାର୍‌, ଆରି ଗଟେକ୍‍ଲକ୍‌କେ ଅଜାର୍‌ ରୁପା ଟାଙ୍ଗା ଦେଲା । ଆରି ବିଦେସେ ଉଟିଗାଲା । <verse eid="MAT 25:15" /><verse number="16" style="v" sid="MAT 25:16" />ପାଁଚ୍‌ ଅଜାର୍‌ ରୁପାଟାଙ୍ଗା ନେଇରଇଲା ଚାକର୍‌ ସେ ଡାବୁ ବେବାର୍‌ କରି ଆରି ପାଁଚ୍‌ ଅଜାର୍‌ ଲାବ୍‌କଲା । <verse eid="MAT 25:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 25:17" />ସେନ୍ତାରି ଦୁଇ ଅଜାର୍‌ଟା ନେଇରଇଲା ଚାକର୍‌ ମିସା ଆରି ଦୁଇ ଅଜାର୍‌ ଲାବ୍‌କଲା । <verse eid="MAT 25:17" /><verse number="18" style="v" sid="MAT 25:18" />ମାତର୍‌ ଜନ୍‌ ଚାକର୍‌ ଅଜାର୍‌ଟା ପାଇରଇଲା, ସେ ଗଟେକ୍‌ କାଲ୍‌କୁନି ସାଉକାର୍‌ ଦେଇରଇବା ସେ ରୁପା ଟାଙ୍ଗା ଲୁଚାଇ ସଙ୍ଗଇଲା । <figure style="fig" alt="Talents" file="hk00168c.tif" size="col" copy="Horace Knowles ©" ref="୨୫:୧୫">ଅଦ୍‌ଲି ଡାବୁ</figure><verse eid="MAT 25:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="MAT 25:19" />“ବେସିଦିନ୍‌ ଗାଲା ପଚେ ସାଉକାର୍‌ ବାଅଡ୍‌ଲା ଆରି ଚାକର୍‌ମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଇସାବ୍‌କିତାବ୍‌ କଲା ।” <verse eid="MAT 25:19" /><verse number="20" style="v" sid="MAT 25:20" />ପାଁଚ୍‌ ଅଜାର୍‌ ରୁପାଟାଙ୍ଗା ନେଇରଇଲା ଚାକର୍‌ ଆସି ଆରି ପାଁଚ୍‌ ଅଜାର୍‌ ଦେଇ କଇଲା, “ସାଉକାର୍‌ ତମେ ମକେ ପାଁଚ୍‌ ଅଜାର୍‌ ଦେଇରଇଲାସ୍‌, ଏଦେ ଦେକା, ମୁଇ ଆରି ପାଁଚ୍‌ ଅଜାର୍‌ ଲାବ୍‌ କଲିଆଚି ।” <verse eid="MAT 25:20" /><verse number="21" style="v" sid="MAT 25:21" />ସାଉକାର୍‌ ସାର୍‌ଦା ଅଇ ତାକେ କଇଲା, “ ଟିକ୍‌ କରିଆଚୁସ୍‌, ତୁଇ ମର୍‌ କେଡେକ୍‌ ନିକ ଆରି ବିସ୍‌ବାସ୍‍ ରଇବା ଚାକର୍‌ ! ତମେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ଉନା ଦନ୍‌ କାର୍‌ବାର୍‌ କରି ରଇଲାର୍‍ ପାଇ ତମ୍‍କେ ବେସି ଦନ୍‌ ଚାଡିଦେବି । ଆଉ ମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ସାର୍‌ଦା କର୍‌ ।”<verse eid="MAT 25:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 25:22" />“ଦୁଇ ଅଜାର୍‌ ରୁପାଟାଙ୍ଗା ନେଇ ରଇଲା ଚାକର୍‌ ଆସି କଇଲା, ସାଉକାର୍‌ ତମେ ମକେ ଦୁଇ ଅଜାର୍‌ ଦେଇ ରଇଲାସ୍‌, ମୁଇ ଆରି ଦୁଇ ଅଜାର୍‌ ଲାବ୍‌ କଲିଆଚି ।” <verse eid="MAT 25:22" /><verse number="23" style="v" sid="MAT 25:23" />ସାଉକାର୍‌ କଇଲା, କେଡେକ୍‌ ନିକ ! ତୁଇ ମିସା ମର୍‌ ବଡିଆ ଚାକର୍‌ । ଉନା ଡାବୁ ମିସା ନିକକରି କାମେ ଲାଗାଇଲୁସ୍‌ । ଏବେ ତର୍‌ ଜିମାରେ ମୁଇ ବୁତେକ୍‌ ଦନ୍‌ ଦେବି । ଆଉ ମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ସାର୍‌ଦା କର୍‌ । <verse eid="MAT 25:23" /><verse number="24" style="v" sid="MAT 25:24" />ସାରାସାରି ଅଜାର୍‌ ରୁପାଟାଙ୍ଗା ପାଇରଇଲା ଚାକର୍‌ ଆସି କଇଲା, “ଏ ସାଉକାର୍‌ ମୁଇ ଜାନି, ତମେ ଗଟେକ୍‌ ବେସି ରିସା ଅଇବା ଲକ୍‌ । ବୁନି ନ ରଇବା ପଦାଇ କାଟ୍‌ସା ଆରି ବିଅନ୍‌ ନ ବୁନିକରି ତାସ୍‌ ବାରା ବାନ୍ଦ୍‌ସା । <verse eid="MAT 25:24" /><verse number="25" style="v" sid="MAT 25:25" />ସେଟାର୍‌ ପାଇ ମୁଇ ଡରିକରି ତମର୍‌ ଦନ୍‌ ମାଟିତେଇ କାଲ୍‌କୁନି ତପି ରଇଲି । ଏଦେ ଦେକା ! ତମର୍‌ ସେ ଟାଙ୍ଗା !”<verse eid="MAT 25:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MAT 25:26" />ସାଉକାର୍‌ କଇଲା, “ଅଇରେ କାମ୍‌କେ ନଇଲା ବାଡୁ ! ତୁଇତା ଜାନିରଇଲୁସ୍‌, ମୁଇ ଜନ୍ତି ବୁନି ନ ରଇ, ତେଇ ତାସ୍‌ ଟୁଲିଆଇବି । <verse eid="MAT 25:26" /><verse number="27" style="v" sid="MAT 25:27" />ତେବେ ମର୍‌ ଟାଙ୍ଗାନେଇ ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କଲନ୍ତର୍‌ ଇସାବେ ଦେଇରଇଲେ ମିସା ତେଇଅନି ମକେ କଲନ୍ତର୍‌ ମିଲ୍‌ତା ।” <verse eid="MAT 25:27" /><verse number="28" style="v" sid="MAT 25:28" />ଏନ୍ତାରି କଇ ସାଉକାର୍‌ ଆଦେସ୍‌ ଦେଲା, ଏ ଚାକରର୍‌ଟାନେ ଅନି ସବୁ ଟାଙ୍ଗା ନେଇ, ଜାର୍‌ ଆତେ ଦସ୍‌ଅଜାର୍‌ ଆଚେ, ତାକେ ଦେଇଦିଆସ୍‌ । <verse eid="MAT 25:28" /><verse number="29" style="v" sid="MAT 25:29" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୫:୨୯ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 13:12">ମାତିଉ ୧୩:୧୨</ref>; <ref loc="MRK 4:25">ମାର୍‌କ ୪:୨୫</ref>; <ref loc="LUK 8:18">ଲୁକ୍‌ ୮:୧୮</ref></char></note>କାଇକେ ବଇଲେ ଜାକେ ଆଚେ, ତାକେ ଅଦିକ୍‌ ଦିଆଅଇସି । ଆରି ସେ ଅଦିକ୍‌ ଅଦିକ୍‌ ଲାବ୍‌ କର୍‌ସି । ମାତର୍‌ ଜାକେ ନାଇ ତାର୍‌ଲଗେ ଜାଇଟା ଆଚେ, ସେଟା ମିସା ତାରତେଇଅନି ଚାଡାଇ ନିଆଅଇସି । <verse eid="MAT 25:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 25:30" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୫:୩୦ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 8:12">ମାତିଉ ୮:୧୨</ref>;<ref loc="MAT 22:13">୨୨:୧୩</ref>; <ref loc="LUK 13:28">ଲୁକ୍‌ ୧୩:୨୮</ref></char></note>ଏ କାମ୍‌କେ ନଇଲା ଚାକର୍‌କେ ବାଇରେ ଦାରିଜା ଆରି ଆନ୍ଦାରେ ପଙ୍ଗିଦିଆସ୍‌ । ତେଇ ସେ କିଲିବିଲିଅଇ ଦାତ୍‌ କାତ୍‌ରି ମାରି ଚପି ଅଇ କାନ୍ଦ୍‌ସି ।<verse eid="MAT 25:30" /></para>
  <para style="s">ସାରାସାରିର୍‌ ବିଚାର୍‌</para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MAT 25:31" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୫:୩୧ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 16:27">ମାତିଉ ୧୬:୨୭</ref>; </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 19:28">ମାତିଉ ୧୯:୨୮</ref>
      </char>
    </note>ଜେଡେବେଲା ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ରାଜାଅଇ ମର୍‌ ସରଗର୍‌ ଦୁତ୍‌ମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଆଇବି, ଆରି ମର୍‌ ଡାକ୍‌ପୁଟା ବସ୍‍ବା ଜାଗାଇ ବସ୍‌ବି, <verse eid="MAT 25:31" /><verse number="32" style="v" sid="MAT 25:32" />ସବୁ ଜାତିର୍‌ ଲକ୍‌ ମର୍‌ ମୁଆଟେ ଟୁଲ୍‌ ଅଇବାଇ । ସେଡ୍‌କି ବେଲା ଗଉଡ୍‌ ଜେନ୍ତି ମେଣ୍ଡା ଆରି ଚେଲିମନ୍‌କେ ବେଗ୍‍ଲାଇସି, ସେନ୍ତି ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଦୁଇ ଦଲ୍‌ କରି ବାଗ୍‌ କର୍‌ବି । <verse eid="MAT 25:32" /><verse number="33" style="v" sid="MAT 25:33" />ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଉଜା ବାଟେ ଆରି ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମର୍‌ ଡେବ୍‌ରି ବାଟେ ସଙ୍ଗଇବି । <verse eid="MAT 25:33" /><verse number="34" style="v" sid="MAT 25:34" />ତାର୍‌ ପଚେ ମର୍‌ ଉଜାବାଟେ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମୁଇ କଇବି, “ଆସା, ତମ୍‌କେ ମର୍‌ ବାବା ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ କଲାଆଚେ । ଦୁନିଆ ତିଆର୍‌ଅଇଲା ବେଲେଅନି ଜନ୍‌ ରାଇଜ୍‌ ତମର୍‌ ପାଇ ତିଆର୍‌ ଅଇଲା ଆଚେ, ଆସା, ତେଇ ଜାଇ ପୁରା । <verse eid="MAT 25:34" /><verse number="35" style="v" sid="MAT 25:35" />ମୁଇ ବୁକେ ରଇଲି, ତମେ ମକେ କୁଆଇଲାସ୍‌ । ମକେ ସସ୍‍ କଲା, ତମେ ମକେ କାଇବାକେ ଦେଲାସ୍‌ । ମୁଇ ଚିନାର୍‌ ଜାନାର୍‌ ନ ରଇଲି, ମକେ ତମର୍‌ ଗରେ ଗତିଆ କରି ଡାକ୍‌ଲାସ୍‌ । <verse eid="MAT 25:35" /><verse number="36" style="v" sid="MAT 25:36" />ମୁଇ ଡୁମ୍‌ଣ୍ଡା ରଇଲି, ମକେ ବସ୍‌ତର୍‌ ପିନ୍ଦାଇଲାସ୍‌ । ମୁଇ ଜର୍‌ଦାରାଇ ଅଇରଇଲି, ମକେ ଜତନ୍‌ କଲାସ୍‌ । ମୁଇ ବନ୍ଦି ଗରେ ରଇଲି ମକେ ଦେକ୍‌ବାର୍‌ ଆସିରଇଲାସ୍‌ ।”<verse eid="MAT 25:36" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="MAT 25:37" />ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ କଇବାଇ, “ମାପ୍‌ରୁ ! କେବେ ତମେ ବୁକେ ରଇଲାଟା ଦେକି ତମ୍‌କେ କାଇବାକେ ଦେଇରଇଲୁ ? କେବେ ତମ୍‍କେ ସସ୍‍ କଲାଜେ ପାନି କାଇବାକେ ଦେଇ ରଇଲୁ ? <verse eid="MAT 25:37" /><verse number="38" style="v" sid="MAT 25:38" />କେବେ ତମେ ଚିନାର୍‌ ଜାନାର୍‌ ନ ଅଇରଇଲାସ୍‌ ଜେ ଆମେ ତମ୍‌କେ ଗତିଆ କରି ଗରେ ଡାକି ରଇଲୁ ? ଆରି କେବେ ଡୁମ୍‌ଣ୍ଡା ରଇଲାସ୍‌ ଜେ ପିନ୍ଦ୍‌ବାକେ ବସ୍‌ତର୍‌ ଦେଇ ରଇଲୁ ? <verse eid="MAT 25:38" /><verse number="39" style="v" sid="MAT 25:39" />କେବେ ତମେ ଜର୍‌ ଦାରାଇ ଅଇରଇଲାସ୍‌ଜେ ଆମେ ତମ୍‌କେ ଜତନ୍‌ କଲୁ ? ଆରି କେବେ ତମେ ବନ୍ଦି ଗରେ ରଇଲାସ୍‌ଜେ ଆମେ ଦେକ୍‌ବାର୍‌ ଆସିରଇଲୁ ?” <verse eid="MAT 25:39" /><verse number="40" style="v" sid="MAT 25:40" />ପଚେ, ମୁଇ ସେମନ୍‌କେ କଇବି, ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌କଇଲିନି, ଏ ମର୍‌ ବାଇମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ସବୁର୍‌ଟାନେଅନି ଗଟେକ୍‌ ସାନ୍‌ ଲକର୍‌ ପାଇ, ଜାଇଟା ସବୁ କରିଆଚାସ୍‌, ସେଟା ମର୍‌ ପାଇ କରିଆଚାସ୍‌ ।<verse eid="MAT 25:40" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="41" style="v" sid="MAT 25:41" />ତାର୍‌ପଚେ ଡେବ୍‌ରିବାଟେ ବସି ରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମୁଇ କଇବି “ଏଇ ସାଇପ୍‌ ପାଇରଇବା ଦଲର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ! ମର୍‌ ମୁଆଟେ ରୁଆନାଇ । ସଇତାନ୍‌ ଆରି ତାର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ରଇଲା ଦୁତ୍‌ମନର୍‌ ପାଇ, ସବୁବେଲେ ଲାଗି ରଇବା ଜଇକୁଣ୍ଡ୍ ତିଆର୍‌ ଅଇଲାଆଚେ । ତେଇ ଜାଆ ! <verse eid="MAT 25:41" /><verse number="42" style="v" sid="MAT 25:42" />ମୁଇ ବୁକେ ରଇଲି, ତମେ ମକେ କାଇବାକେ ଦିଆସ୍‌ ନାଇ, ମକେ ସସ୍‍ କଲାଜେ ପାନି ଗୁଡିକ୍‌ ଦିଆସ୍‌ ନାଇ । <verse eid="MAT 25:42" /><verse number="43" style="v" sid="MAT 25:43" />ମୁଇ ଅଚିନାର୍‌ ଅଇ ରଇଲା ବେଲେ ମକେ ଡାକାସ୍‌ ନାଇ । ମୁଇ ଡୁମ୍‍ଣ୍ଡା ରଇଲା ବେଲେ ମକେ ବସ୍‌ତର୍‌ ପିନ୍ଦାଆସ୍‌ ନାଇ । ଜର୍‌ ଦାରାଅଇ ଆରି ବନ୍ଦି ଅଇ ରଇଲା ବେଲେ, ମକେ ଜତନ୍‌ କରାସ୍‌ନାଇ ।”<verse eid="MAT 25:43" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="44" style="v" sid="MAT 25:44" />ସେମନ୍‌ ସେଡ୍‌କିବେଲେ ମକେ କଇବାଇ, “ମାପ୍‌ରୁ, ତମ୍‌କେ ଆମେ କେବେ ବୁକେ ରଇଲା ବେଲେ, ସସେ ରଇଲା ବେଲେ, ଅଚିନାର୍‌ ରଇଲା ବେଲେ, ଡୁମ୍‍ଣ୍ଡା ରଇଲା ବେଲେ ଆରି ଜର୍‌ ଦାରାଇଅଇ ବନ୍ଦି ରଇବାଟା ଦେକି ତମ୍‌କେ ସାଇଜ କରୁ ନାଇ ?”<verse eid="MAT 25:44" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="45" style="v" sid="MAT 25:45" />ସତଇସେ ମୁଇ କଇବି, “ଏ ସାନ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ ସାଇଜ କର୍‌ବାକେ ମନାକର୍‌ବା ବେଲେ, ତମେ ମକେ ସାଇଜ କରାସ୍‌ ନାଇ । <verse eid="MAT 25:45" /><verse number="46" style="v" sid="MAT 25:46" />ଏନ୍ତାରି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସବୁ ଦିନର୍‌ ପାଇ ଡଣ୍ଡ୍‌ ମିଲ୍‌ସି ଆରି ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ନ ସାର୍‌ବା ଜିବନ୍‌ ପାଇବାଇ ।”<verse eid="MAT 25:46" /></para>
  <chapter eid="MAT 25" />
  <chapter number="26" style="c" sid="MAT 26" />
  <para style="s">ଜିସୁର୍‌ ବିରୁଦେ ପାଁଚ୍‌ବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 14:1-2">ମାର୍‌କ ୧୪:୧-୨</ref>; <ref loc="LUK 22:1-2">ଲୁକ୍‌ ୨୨:୧-୨</ref>; <ref loc="JHN 11:45-53">ଜଅନ୍‌ ୧୧:୪୫-୫୩</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 26:1" />ଜିସୁ ଏ ସବୁ ସିକିଆ ଦେଇ ସାରାଇଲା ପଚେ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ, <verse eid="MAT 26:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 26:2" />“ନିସ୍‌ତାର୍‌ ପରବ୍‌ ଅଇବାକେ ଆରି ଦୁଇ ଦିନ୍‌ ଆଚେ । ସେଟା ତମେ ଜାନାସ୍‌ । ସେଡ୍‌କିବେଲେ ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ କୁର୍‌ସେ ମର୍‌ବାକେ ଲକ୍‌ମନ୍‍କେ ସର୍‌ପି ଅଇବି ।”<verse eid="MAT 26:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MAT 26:3" />ସେବେଲେ ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌ ଆରି ପାର୍‌ଚିନ୍‌ମନ୍‌ ବଡ୍‌ ପୁଜାରି କୟାପାର୍‌ ଗରେ ରୁଣ୍ଡ୍‌ ଅଇଲାଇ । <verse eid="MAT 26:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 26:4" />ସେମନ୍‌ କେ ନାଜାନ୍‌ଲାପାରା ଜିସୁକେ ଦାରି ମରାଇବାକେ ପାଁଚ୍‌ନା କଲାଇ । <verse eid="MAT 26:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 26:5" />ମାତର୍‌ ସେମନ୍‌ କଇଲାଇ, “ଆମେ ପରବ୍‌ ବେଲେ ଏ କାମ୍‌ କର୍‌ବାଟା ଟିକ୍‌ ନଏଁ । ସେ ବେଲେ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଗଣ୍ଡ୍‍ଗଲ୍‌ ମିସା କରିପାରତ୍‌ ।”<verse eid="MAT 26:5" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁକେ ବେତ୍‌ନିଆଇ ଚିକନ୍‌ ଲାଗାଇଲାଇ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 14:3-9">ମାର୍‌କ ୧୪:୩-୯</ref>; <ref loc="JHN 12:1-8">ଜଅନ୍‌ ୧୨:୧-୮</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MAT 26:6" />ଜିସୁ ଦିନେକ୍‌ ବେତ୍‌ନିଆଇ, ଆଗେଅନି ବଡ୍‌ରଗ୍‌ ଅଇ ରଇବା ସିମନର୍‌ ଗରେ ରଇଲା । <verse eid="MAT 26:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 26:7" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୬:୭ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="LUK 7:37">ଲୁକ୍‌ ୭:୩୭</ref>,<ref loc="LUK 7:38">୩୮</ref></char></note>ସିମନର୍‌ ଗରେ ସେ କାଇବାକେ ବସି ରଇଲା ବେଲେ, ଏଦେ ଦେକା ! ଗଟେକ୍‌ ମାଇଜି ଆଲାବାସ୍‌ଟା ନାଉଁର୍‌ ପାକ୍‌ନାସଙ୍ଗ୍‌ ତିଆର୍‌କଲା କଣ୍ଡିତେଇ ବେସି ଦାମର୍‌ ବାସ୍‌ନା ଚିକନ୍‌ ବର୍‌ତି କରି ଆନି ତାର୍‌ ମୁଣ୍ଡେ ଡାଲି ଦେଲା । <verse eid="MAT 26:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 26:8" />ଏଟା ଦେକିକରି ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ରିସା ଅଇଗାଲାଇ । ସେମନ୍‌ ତାକେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ଏତେକ୍‌ପାରା ଚିକନ୍‌ କାଇକେ ଚୁଚାଇ ଚୁଚାଇ ଡାଲିପାକାଇଲୁସ୍‌ ? <verse eid="MAT 26:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 26:9" />ଏ ବାସ୍‌ନା ଚିକନ୍‌ ବିକ୍‌ଲେ ସରି, ବେସି ଡାବୁ ମିଲ୍‌ତା ଆରି ସେଟା ଗରିବ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଦାନ୍‌ ଦେବାର୍‌ ଅଇତା ।”<verse eid="MAT 26:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MAT 26:10" />ସେମନ୍‌ କାଇଟା ବଲି କଇଲାଇନି, ଏଟା ଜାନିକରି ଜିସୁ କଇଲା, “ତାକେ କାଇକେ ତମେ ଅଇରାନ୍‌ କଲାସ୍‌ନି ? ସେ ମର୍‌ ପାଇ ଗଟେକ୍‌ ନିକ ଆରି ସୁନ୍ଦର୍‌ କାମ୍‌ କଲାଆଚେ ।”<verse eid="MAT 26:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MAT 26:11" />“ତମେ ସବୁବେଲେ ଗରିବ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ମିସ୍‌ସା । ମାତର୍‌ ମର୍‌ସଙ୍ଗ୍‌ ସବୁବେଲେ ରଇ ନାପାରାସ୍‌ । <verse eid="MAT 26:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 26:12" />ସେ ମର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ବାସ୍‌ନା ଚିକନ୍‌ ରକଇକରି, ମକେ ସମାଦି ଦେବା ଆଗ୍‌ତୁ, ତିଆର୍‌ କରି ଦେଲାଆଚେ । <verse eid="MAT 26:12" /><verse number="13" style="v" sid="MAT 26:13" />ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌କାତା କଇଲିନି, ଗୁଲାଇ ଜଗତେ ଜନ୍‌ ଜାଗାଇ ମିସା ମାପ୍‌ରୁର୍‌ ନିକ କବର୍‌ ଜାନାଇଅଇସି, ଏ ମାଇଜି ଜାଇଟା କଲାଆଚେ, ତାକେ ଏତାଇକରି ସେଟା ମିସା କଇବାଇ ।”<verse eid="MAT 26:13" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁକେ ଦାରାଇଦେବାକେ ଜିଉଦାର୍‌ ରାଜି</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 14:10-11">ମାର୍‌କ ୧୪:୧୦-୧୧</ref>; <ref loc="LUK 22:3-6">ଲୁକ୍‌ ୨୨:୩-୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MAT 26:14" />ଜିସୁର୍‌ ବାର୍‌ଟା ସିସ୍‌ମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ଇସ୍‌କାରିୟତ୍‌ ଜିଉଦା ନାଉଁର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ସିସ୍‌ ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନର୍‌ ଲଗେ ଜାଇ ପାଚାର୍‌ଲା । <verse eid="MAT 26:14" /><verse number="15" style="v" sid="MAT 26:15" />“ ଜିସୁକେ ଦାରାଇଦେଲେ ମକେ କାଇଟା ଦେଇସା ?” ସେମନ୍‌ ତାକେ ତିରିସ୍‌ଟା ରୁପାଟାଙ୍ଗା ଏଜିକରି ଦେଲାଇ । <verse eid="MAT 26:15" /><verse number="16" style="v" sid="MAT 26:16" />ସେ ଦିନେଅନି ଜିଉଦା ଜିସୁକେ ଦାରାଇ ଦେବାକେ ବେଲା କଜ୍‌ତେରଇଲା ।<verse eid="MAT 26:16" /></para>
  <para style="s">ନିସ୍‌ତାର୍‌ ପରବର୍‌ ବଜି</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 14:12-21">ମାର୍‌କ ୧୪:୧୨-୨୧</ref>; <ref loc="LUK 22:7-14">ଲୁକ୍‌ ୨୨:୭-୧୪</ref>,<ref loc="LUK 22:21-23">୨୧-୨୩</ref>; <ref loc="JHN 13:21-30">ଜଅନ୍‌ ୧୩:୨୧-୩୦</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MAT 26:17" />ନିସ୍‌ତାର୍‌ ପରବର୍‌ ପର୍‌ତୁମ୍‌ ଦିନେ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଆସି ଜିସୁକେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ, “ତମର୍‌ ପାଇ ଆମେ କନ୍ତି ନିସ୍‌ତାର୍‌ ପରବର୍‌ ବଜି ତିଆର୍‌ କର୍‌ବୁ ?”<verse eid="MAT 26:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MAT 26:18" />ଜିସୁ କଇଲା, “ନଅରେ ଜାଇ ସେ ଲକ୍‌କେ କଇସା, ତାର୍‌ ଦିନ୍‌କାଲ୍‌ କେଟି ଆଇଲାନି ବଲି ଗୁରୁ କଇଲା ଆଚେ । ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ତମର୍‌ ଗରେ ସେ ନିସ୍‌ତାର୍‌ ପରବ୍‌ ମାନ୍‌ସି ।”<verse eid="MAT 26:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="MAT 26:19" />ସିସ୍‌ମନ୍‌, ଜିସୁ କଇଲା ଇସାବେ ନିସ୍‌ତାର୍‌ ପରବର୍‌ ବଜି ତିଆର୍‌କଲାଇ ।<verse eid="MAT 26:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MAT 26:20" />ସଞ୍ଜ୍‌ ଅଇଲାକେ ଜିସୁ ଆରି ତାର୍‌ ବାର୍‌ଟା ସିସ୍‌ମନ୍‌ କାଇବାର୍‌ ବସ୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 26:20" /><verse number="21" style="v" sid="MAT 26:21" />କାଇବା ବେଲେ ଜିସୁ କଇଲା, “ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସତ୍‌ କଇଲିନି, ତମର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ମକେ ବିସ୍‌ବାସେ ବିସ୍‌ଦେଲା ପାରା କର୍‌ସି ।”<verse eid="MAT 26:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 26:22" />ଏ କାତା ସୁନି ସିସ୍‌ମନ୍‌ କାବା ଅଇଗାଲାଇ । ଆରି ଗଟେକ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ଜିସୁକେ ପାଚାର୍‌ଲାଇ “ମାପ୍‌ରୁ ସେ ଲକ୍‌ ମୁଇ କି ?”<verse eid="MAT 26:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MAT 26:23" />ଜିସୁ କଇଲା, “ଜନ୍‌ ଲକ୍‌କି ମର୍‌ସଙ୍ଗ୍‌ ଗିନାତେଇ ରୁଟି ଚବାଲ୍‌ଲା, ସେ ଆକା ।” ସେ ମକେ ବିସ୍‌ବାସେ ବିସ୍‌ ଦେଲାପାରା କର୍‌ସି । <verse eid="MAT 26:23" /><verse number="24" style="v" sid="MAT 26:24" />ସାସ୍‌ତରର୍‌ ଲେକା ଇସାବେ ମୁନୁସ୍‌ପିଲା ମୁଇ ମରିଜିବି, ମାତର୍‌ ଜେ ମକେ ଦାରାଇ ଦେଇସି, ତାର୍‌ ଦସା କେଡେ ଇନସ୍‌ତା ଅଇସି ! ସେ ଜନମ୍‌ ନ ଅଇରଇଲେ ନିକ ଅଇତା ।<verse eid="MAT 26:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MAT 26:25" />ବିସ୍‌ବାସେ ବିସ୍‌ ଦେଉ ଜିଉଦା ଉଟି ପାଚାର୍‌ଲା, “ଗୁରୁ ତମେ ମକେ ଦେକାଇକରି କୁଆସ୍‌ନାଇ ତ ?” ଜିସୁ ତାକେ କଇଲା, “ସେଟା ତୁଇସେ କଇଲୁସ୍‌ନି ।”<verse eid="MAT 26:25" /></para>
  <para style="s">ମାପ୍‌ରୁ ବଜି</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 14:22-26">ମାର୍‌କ ୧୪:୨୨-୨୬</ref>; <ref loc="LUK 22:14-20">ଲୁକ୍‌ ୨୨:୧୪-୨୦</ref>; <ref loc="1CO 11:23-25">୧ମ କରନ୍ତିୟ ୧୧:୨୩-୨୫</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MAT 26:26" />ସେମନ୍‌ କାଇବା ବେଲେ ଜିସୁ ଗଟେକ୍‌ ରୁଟି ଦାରି ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ଦନିଅବାଦ୍‌ ଦେଲା, ଆରି ସେଟା ବାଙ୍ଗାଇ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ଦେଇ କଇଲା, “ଏଟା ମର୍‌ ଗାଗଡ୍‌ । ନିଆ ଆରି କାଆ ।”<verse eid="MAT 26:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MAT 26:27" />ତାର୍‌ପଚେ ଅଙ୍ଗୁର୍‌ରସ୍‌ ରଇଲା ମୁତା ଦାରି ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ଦନିଅବାଦ୍‌ ଦେଲା ଆରି ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ କଇଲା, “ତମେ ସବୁ ଲକ୍‌ ଏ ମୁତାର୍‌ଟା କାଆ । <verse eid="MAT 26:27" /><verse number="28" style="v" sid="MAT 26:28" />ଏଟା ମର୍‌ ବନି । ମୁନୁସ୍‌ମନର୍‌ ପାପ୍‌କେମାର୍‌ ଲାଗି ମୁଇ ମର୍‌ ଜନ୍‌ ବନି ଡାଲି ଦେବି ବଲି ଗାଲିନି, ସେଟା ପର୍‌ମେସର୍‌ ନୁଆ ନିୟମ୍‌ ଟିକ୍‍ କର୍‌ସି । <verse eid="MAT 26:28" /><verse number="29" style="v" sid="MAT 26:29" />ମୁଇ ତମ୍‌କେ କଇଲିନି, ମର୍‌ ବାବାର୍‌ ରାଇଜେ ତମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ନୁଆ ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ରସ୍‌ କାଇବା ଜାକ ମୁଇ ଆରି କେବେ ଏ ରସ୍‌ ନ କାଇ ।”<verse eid="MAT 26:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="MAT 26:30" />ତାର୍‌ପଚେ ସେମନ୍‌ ଦନିଅବାଦର୍‌ ଗିତ୍‌ ଗାଇ ଗାଇ କରି ଜିତ୍‌ନାଉଁର୍‌ ପର୍‌ବତେ ଗାଲାଇ ।<verse eid="MAT 26:30" /></para>
  <para style="s">ପିତର୍‌ ନାଜାନି ବଲ୍‌ବା ବିସଇ ଜିସୁ କଇବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 14:27-31">ମାର୍‌କ ୧୪:୨୭-୩୧</ref>; <ref loc="LUK 22:31-34">ଲୁକ୍‌ ୨୨:୩୧-୩୪</ref>; <ref loc="JHN 13:36-38">ଜଅନ୍‌ ୧୩:୩୬-୩୮</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MAT 26:31" />ସେବେଲେ ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ଆଜି ରାତି ତମେ ସବୁ ଲକ୍‌ ମକେ ଚାଡିକରି ଉଟିଜାଇସା । ସାସ୍‌ତର୍‌ କଇଲାନି, ମୁଇ ମେଣ୍ଡା ଚାରାଉକେ ମରାଇବି ଆରି ମେଣ୍ଡାମନ୍‌ ଚିନ୍‌ବିନ୍‌ ଅଇଜିବାଇ । <verse eid="MAT 26:31" /><verse number="32" style="v" sid="MAT 26:32" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୬:୩୨ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 28:16">ମାତିଉ ୨୮:୧୬</ref></char></note>ମାତର୍‌ ମୁଇ ମରିକରି ଆରି ତର୍‌ ଉଟ୍‌ଲା ପଚେ, ତମର୍‌ ଆଗ୍‌ତୁ ଆଗ୍‌ତୁ ଗାଲିଲି ରାଇଜେ ଜିବି ।”<verse eid="MAT 26:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MAT 26:33" />ପିତର୍‌ ଜିସୁକେ କଇଲା, “ତମ୍‌କେ ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସବୁ ଚାଡିକରି ଉଟିଗାଲେ ମିସା ମୁଇ ଚାଡି ନ ଜାଇ ।”<verse eid="MAT 26:33" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="MAT 26:34" />ଜିସୁ ପିତର୍‌କେ କଇଲା, “ମୁଇ ସତ୍‌ କଇଲିନି ଆଜି ରାତି କୁକ୍‌ଡା ନ ଡାକ୍‌ତେ, ତୁଇ ମକେ ତିନ୍‌ ତର୍‌ ନାଜାନି ବଲି କଇସୁ ।”<verse eid="MAT 26:34" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MAT 26:35" />ପିତର୍‌ କଇଲା, “ଜଦି ମୁଇ ତମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ମର୍‌ବାର୍‌ ରଇଲେ ମିସା, ମୁଇ ତମ୍‌କେ କେବେ ନାଜାନି ବଲି ନ କଇ ।” ବିନ୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ମିସା ସେନ୍ତାର୍‌ କଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 26:35" /></para>
  <para style="s">ଗେତ୍‌ସିମନି ବାଡେ ଜିସୁର୍‌ ପାର୍‌ତନା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 14:32-42">ମାର୍‌କ ୧୪:୩୨-୪୨</ref>; <ref loc="LUK 22:39-46">ଲୁକ୍‌ ୨୨:୩୯-୪୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="36" style="v" sid="MAT 26:36" />ତାର୍‌ ପଚେ ଜିସୁ ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଗେତ୍‌ସିମନି ନାଉଁର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଜାଗାଇ ଜାଇ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ତମେ ଇତି ଚନେକ୍‌ ବସି ରୁଆ । ମୁଇ ସେ ଲଗେ ଜାଇ ପାର୍‌ତନା କର୍‌ବି ।” <verse eid="MAT 26:36" /><verse number="37" style="v" sid="MAT 26:37" />ସେ ପିତର୍‌କେ ଆରି ଜେବଦିର୍‌ ଦୁଇଟା ପିଲାମନ୍‌କେ ତାର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଡାକିନେଲା । ସେଡ୍‌କି ବେଲେ ସେ ବେସି ଦୁକ୍‌ କସ୍‌ଟ ଆରି କିଲ୍‌ବିଲ୍‌ଅଇ, <verse eid="MAT 26:37" /><verse number="38" style="v" sid="MAT 26:38" />ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ଦୁକ୍‌ ଅଇ ମର୍‌ ଜିବନ୍‌ ଚିଡିଗାଲା ପାରା ଲାଗ୍‌ଲାନି । ଇତି ତମେ ମକେ ଜାଗିରୁଆ ।”<verse eid="MAT 26:38" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="39" style="v" sid="MAT 26:39" />ଜିସୁ ତାକର୍‌ ଟାନେଅନି କଣ୍ଡେକ୍‌ ଦୁରିକେ ଜାଇ ବୁଏଁ ଉମ୍‌ତାଡିଅଇ ପାର୍‌ତନା କଲା, “ବାବା ଜଦି ଅଇସି ବଇଲେ ଏ ଦୁକ୍‌ ପୁରୁନର୍‌ ମୁତା ମର୍‌ଟାନେଅନି ଦାରି ଜା, ମାତର୍‌ ମୁଇ ମନ୍‍ କଲାଟା ନଏଁ, ତମେ ମନ୍‍ କଲାଟା ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ଅ ।”<verse eid="MAT 26:39" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="40" style="v" sid="MAT 26:40" />ତାର୍‌ପଚେ ସେ ତିନ୍‌ଟା ସିସ୍‌ମନର୍‌ ଲଗେ ବାଉଡି ଆସି ଦେକ୍‌ଲା, ସେମନ୍‌ ସଇଦେଇଆଚତ୍‌ । ଜିସୁ ପିତର୍‌କେ କଇଲା, “ତମେ ଗଟେକ୍‍ ଗଁଟା ମିସା ଜାଗି ନାପାର୍‌ଲାସ୍‌ ? <verse eid="MAT 26:40" /><verse number="41" style="v" sid="MAT 26:41" />ଜେନ୍ତିକି ପରିକାର୍‌ ବେଲାଇ ନ ଆରିଜିବାକେ, ଜାଗିରଇ ପାର୍‌ତନା କରା । କାଇକେ ବଇଲେ ଆତ୍‌ମା କର୍‌ବି ବଲି ମନ୍‍ କଲାନି, ମାତର୍‌ ଗାଗଡ୍‌ ନିଚି ବଇଲାନି ।”<verse eid="MAT 26:41" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="42" style="v" sid="MAT 26:42" />ଜିସୁ ଆରି ତରେକ୍‌ ଜାଇ ପାର୍‌ତନା କଲା, “ଏ ମର୍‌ ବାବା ଜଦି ଏ ଦୁକର୍‌ ମୁତା ମର୍‌ଟାନେଅନି ନ ନେଲେ, ମୁଇ ସେଟା କାଇବାକେ ସେ ପଡ୍‌ସି । ମାତର୍‍ ମୁଇ ମନ୍‍ କଲାଟା ନାଇ, ତମେ ମନ୍‍ କଲାଟା ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ଅ ।” <verse eid="MAT 26:42" /><verse number="43" style="v" sid="MAT 26:43" />ସେ ଆରି ତରେକ୍‌ ବାଉଡି ଆସି ସିସ୍‌ମନ୍‌ ସଇରଇଲାଟା ଦେକ୍‌ଲା । ସେମନ୍‌କେ ଗୁନ୍‌ ଡାବି ଆନ୍‌ତେ ରଇଲାଜେ ଆଁକି ଦେକି ନାପାର୍‌ତେ ରଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 26:43" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="44" style="v" sid="MAT 26:44" />ଏଟାସଙ୍ଗ୍‌ ତିନ୍‌ତର୍‌ ଅଇଲା ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ ଚାଡିକରି କଣ୍ଡେକ୍‌ ଦୁରିକେ ଜାଇ ସେନ୍ତାରି ପାର୍‌ତନା କଲା । <verse eid="MAT 26:44" /><verse number="45" style="v" sid="MAT 26:45" />ତାର୍‌ ପଚେ ସିସ୍‌ମନର୍‌ ଲଗେ ଆସି କଇଲା, “ଏବେ ଜାକ ତମେ ସଇଆଚାସ୍‌ ? ଦେକା ପର୍‌ମେସରର୍‌ ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ ପାପିମନ୍‍କେ ସର୍‌ପି ଅଇବା ବେଲା କେଟିଆଚେ । <verse eid="MAT 26:45" /><verse number="46" style="v" sid="MAT 26:46" />ଉଟା, ଜୁ । ଏଦେ ଦେକା ! ମକେ ଦାରାଇ ଦେବା ଲକ୍‌ ଆସି କେଟ୍‌ଲାବେ ।”<verse eid="MAT 26:46" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁକେ ଦାରି ବାନ୍ଦ୍‌ଲାଇ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 14:43-50">ମାର୍‌କ ୧୪:୪୩-୫୦</ref>; <ref loc="LUK 22:47-53">ଲୁକ୍‌ ୨୨:୪୭-୫୩</ref>; <ref loc="JHN 18:3-12">ଜଅନ୍‌ ୧୮:୩-୧୨</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="47" style="v" sid="MAT 26:47" />ଜିସୁ ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ଏ କାତା କଇବା ବେଲେ ତାର୍‌ ବାର୍‌ଟା ସିସ୍‌ମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଅନି ଜିଉଦା ନାଉଁର୍‌ ସିସ୍‌ ଆସି କେଟ୍‌ଲା । ତାର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ କାତି କାଣ୍ଡା ଆରି ଟେଙ୍ଗ୍‌ ଡାଙ୍ଗ୍‌ ଦାରି ବେସି ଲକ୍‌ ତେଇ ଟୁଲ୍‌ ଅଇଲାଇ । ସେମନ୍‌କେ ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌ ଆରି ପାର୍‌ଚିନ୍‌ମନ୍‌ ପାଟାଇରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 26:47" /><verse number="48" style="v" sid="MAT 26:48" />ବିସ୍‌ବାସେ ବିସ୍‌ ଦେଉ ଜିଉଦା ସେମନ୍‌କେ ଜାନାଇ ରଇଲା । ସେ ସେମନ୍‌କେ କଇରଇଲା ମୁଇ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଚୁମ୍‌ବି ତାକେ ତମେ କଜ୍‌ଲାସ୍‌ନି, ତାକେ ଦାରା ।<verse eid="MAT 26:48" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="49" style="v" sid="MAT 26:49" />ଜିଉଦା ସଲ୍‌କେ ଜିସୁର୍‌ଲଗେ ଜାଇ ତାକେ “ଏ ଗୁରୁ ଜୁଆର୍‌ !” ବଲିକରି ଚୁମ୍‍ଲା ।<verse eid="MAT 26:49" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="50" style="v" sid="MAT 26:50" />ଜିସୁ ଜିଉଦାକେ କଇଲା, “ମଇତର୍‌ ତର୍‌ କାମ୍‌ ଦାପ୍‌ରେ ସାରାଇଦେସ୍‌ ।” ତାର୍‌ ପଚେ ସେମନ୍‌ ଜିସୁକେ ଦାରି ବାନ୍ଦି ପାକାଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 26:50" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="51" style="v" sid="MAT 26:51" />ଜିସୁର୍‌ ବାଟର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ତାର୍‌ ନିଜର୍‌ କାଣ୍ଡା ବାର୍‌କରାଇ ମୁକିଅ ପୁଜାରିର୍‌ ଗତିଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାକେ ମାର୍‌ଲା । ସେ ଲକର୍‌ କାନ୍‌ ଚିଡି ଗାଲା । <verse eid="MAT 26:51" /><verse number="52" style="v" sid="MAT 26:52" />ଜିସୁ ତାକେ କଇଲା, “ତର୍‌ କାଣ୍ଡା ପୁରାଇକରି ସଙ୍ଗ । ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ କାଣ୍ଡା ଉଟାଇବାଇ, ସେମନ୍‌ କାଣ୍ଡାଇସେ ମର୍‌ବାଇ । <verse eid="MAT 26:52" /><verse number="53" style="v" sid="MAT 26:53" />ତୁଇ କାଇ ନାଜାନୁସ୍‌ କି ? ମୁଇ ମର୍‌ ବାବାକେ ସାଇଜ ମାଙ୍ଗ୍‌ଲେ, ସେ ମର୍‌ପାଇ ଦାପ୍‌ରେସେ, ବାର୍‌ଟା ଦଲେଅନି ଅଦିକ୍‌ ସରଗର୍‌ ଦୁତ୍‌ମନ୍‌କେ ପାଟାଇପାରେ । <verse eid="MAT 26:53" /><verse number="54" style="v" sid="MAT 26:54" />ମାତର୍‌ ସେନ୍ତାର୍‌ ଆଲେ ଏଟାମନ୍‌ ସବୁ ଗଟ୍‌ସି ବଲି ସାସ୍‌ତରେ ଜାଇ ଜାଇଟା ଲେକା ଅଇଲା ଆଚେ, ସେଟା କେନ୍ତି ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ଅଇସି ?”<verse eid="MAT 26:54" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="55" style="v" sid="MAT 26:55" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୬:୫୫ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 19:47">ଲୁକ୍‌ ୧୯:୪୭</ref>;<ref loc="LUK 21:37">୨୧:୩୭</ref></char>
    </note>ତାର୍‌ ପଚେ ଜିସୁ ତେଇ ଟୁଲ୍‌ଅଇରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କଇଲା, “ମୁଇ କାଇ ଗଟେକ୍‌ ପାଲାଇବା କାଙ୍ଗାର୍‌ଜେ ଟେଙ୍ଗ୍‌ ଡାଙ୍ଗ୍‌ ଆରି କାଣ୍ଡା ଦାରି ମକେ ଦାର୍‌ବାର୍‌ ଆସିଆଚାସ୍‌ ? ମୁଇ ସବୁ ଦିନ୍‌ ମନ୍ଦିରେ ବସି ସିକିଆ ଦେଇତେ ରଇଲି, ସେବେଲେତା ମକେ ଦାରାସ୍‌ ନାଇ ! <verse eid="MAT 26:55" /><verse number="56" style="v" sid="MAT 26:56" />ଜାଇଟା ଅବେ, ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତାମନ୍‌ ସାସ୍‌ତରେ ଜାଇଟା ଲେକ୍‌ଲାଇ ଆଚତ୍‌, ସେ ସବୁ ସିଦ୍‌ ଅଇବାକେ ଏଟା ଗଟ୍‌ଲା ।”</para>
  <para style="p" vid="MAT 26:56">ସେଡ୍‌କିବେଲେ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ସବୁଲକ୍‌ ଜିସୁକେ ଚାଡି ପାଲାଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 26:56" /></para>
  <para style="s">ବଡ୍‌ ସବାଇ ଜିସୁର୍‌ ବିଚାର୍‌ନା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 14:35-65">ମାର୍‌କ ୧୪:୩୫-୬୫</ref>; <ref loc="LUK 22:45-55">ଲୁକ୍‌ ୨୨:୪୫-୫୫</ref>,<ref loc="LUK 22:63-71">୬୩-୭୧</ref>; <ref loc="JHN 18:13-14">ଜଅନ୍‌ ୧୮:୧୩-୧୪</ref>,<ref loc="JHN 18:19-24">୧୯-୨୪</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="57" style="v" sid="MAT 26:57" />ଜିସୁକେ ବନ୍ଦି କରୁମନ୍‌ ତାକେ ବଡ୍‌ ପୁଜାରି କାୟାପାର୍‌ ଗରେ ନେଲାଇ । ସିତି ଦରମ୍‌ ଗୁରୁ ଆରି ପାର୍‌ଚିନ୍‌ମନ୍‌ ଟୁଲ୍‌ ଅଇରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 26:57" /><verse number="58" style="v" sid="MAT 26:58" />ପିତର୍‌ କଣ୍ଡେକ୍‌ ଦୁରିକେ ରଇକରି ଜିସୁକେ ଦେକ୍‌ତେ ରଇଲା । ଆରି ସେ କାୟାପା ଗରର୍‌ ଡାଣ୍ଡ୍‍ଜାକ ଗାଲା । ଏ ସବୁ ଗଟ୍‍ନା କାଇଟା ଅଇସି ବଲି ସେଟା ଦେକ୍‌ବାକେ ପିତର୍‌ ମନ୍ଦିର୍‌ ଜାଗୁଆଲ୍‌ମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ତେଇ ବସ୍‌ଲା । <verse eid="MAT 26:58" /><verse number="59" style="v" sid="MAT 26:59" />ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌ ଆରି ବଡ୍‌ ସବାଇ ରଇଲା ସବୁ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁକେ ମରନ୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ଦେବାକେ ତାର୍‌ ବିରୁଦେ ମିଚ୍‌ କାତା କଜ୍‌ବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କଲାଇ । <verse eid="MAT 26:59" /><verse number="60" style="v" sid="MAT 26:60" />କେତେ କେତେ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ବିରୁଦେ ମିଚ୍‌ କାତା କଇଲାଇ । ମାତର୍‌ ସେନ୍ତାରି କାଇ ବୁଲ୍‌ କାତା ମିସା ମିଲେ ନାଇ । ପଚେ ଦୁଇଲକ୍‌ ଉଟିକରି, <verse eid="MAT 26:60" /><verse number="61" style="v" sid="MAT 26:61" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୬:୬୧ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="JHN 2:19">ଜଅନ୍‌ ୨:୧୯</ref></char></note>“ଏ ଲକ୍‌ ମୁଇ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ମନ୍ଦିର୍‌ ବାଙ୍ଗାଇ ଦେଇ, ସେଟା ତିନ୍‌ ଦିନ୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଆରି ତରେକ୍‌ ଉଟାଇ ଦେଇପାରି । ” ବଲି କଇରଇଲା । <verse eid="MAT 26:61" /><verse number="62" style="v" sid="MAT 26:62" />ବଡ୍‌ ପୁଜାରି ଟିଆଅଇକରି ଜିସୁକେ କଇଲା, “ତୁଇ କାଇକେ କାଇଟାବଲି କଉସ୍‌ ନାଇ ? ଏମନ୍‌ କଇବା କାତା ଚାପ୍‌ବାକେ ତୁଇ ଆରି କାଇଟା କଇବାର୍‌ ଆଚେ କି ?” <verse eid="MAT 26:62" /><verse number="63" style="v" sid="MAT 26:63" />ମାତର୍‌ ଜିସୁ ଚିମ୍‌ରାଅଇ ରଇଲା । ବଡ୍‌ ପୁଜାରି କଇଲା, “ମୁଇ ତମ୍‌କେ ଜିବନ୍‌ ରଇବା ପର୍‌ମେସରର୍‌ ନାଉଁ ଦାରି ପର୍‌ମାନ୍‌ କରାଇ ପାଚାର୍‌ଲିନି, ସତ୍‌ କଅ, ତୁଇ କାଇ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ପିଲା ମସିଅ କି ?”<verse eid="MAT 26:63" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="64" style="v" sid="MAT 26:64" />ଜିସୁ କଇଲା, “ତୁଇ ସମାନ୍‌ କାତା କଇଆଚୁସ୍‌ । ମାତର୍‌ ମୁଇ ତମ୍‌କେ ସବୁ ଲକ୍‌କେ କଇଲିନି, ପର୍‌ମେସର୍‌ ପାଟାଇଲା ନର୍‌ପିଲା ମୁଇ, ଦାପ୍‌ରେ ସେ ସବୁର୍‌ ଉପ୍‌ରର୍‌ ମାପ୍‌ରୁର୍‌ ଉଜା ବାଟେ ବସ୍‌ବାକେ ଗାଲିନି, ଆରି ମକେ ତମେ ସର୍‌ଗେଅନି ବାଦଲ୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଉତ୍‌ରି ଆଇବାଟା ଦେକ୍‌ସା ।”<verse eid="MAT 26:64" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="65" style="v" sid="MAT 26:65" />ଏ କାତା ସୁନି ବଡ୍‌ ପୁଜାରି ତାର୍‌ ପିନ୍ଦି ରଇବାଟା ଚିରିପାକାଇ କଇଲା, “ଏଟା ସେ ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ନିନ୍ଦା କର୍‌ବାଟା ! ଆରି ବିନ୍‌ ସାକି ଦର୍‌କାର୍‌ ନାଇ । ତମେ ଏବେସେ ଏ ଲକ୍‌ ପର୍‌ମେସର୍‌କେ ନିନ୍ଦା କର୍‌ବାଟା ସୁନ୍‌ଲାସ୍‌ । <verse eid="MAT 26:65" /><verse number="66" style="v" sid="MAT 26:66" />ଏ ବିସଇନେଇ କରି ତମେ କାଇଟା ବାବ୍‌ଲାସ୍‌ନି ?”</para>
  <para style="p" vid="MAT 26:66">ସେମନ୍‌ ସବୁ ଲକ୍‌ କଇଲାଇ, “ସେ ଦସ୍‌ କରିଆଚେ, ମରନ୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ପାଇବାର୍‌ ଦର୍‌କାର୍‌ ଆକା ।”<verse eid="MAT 26:66" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="67" style="v" sid="MAT 26:67" />ତାର୍‌ ପଚେ ସେମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ମୁଏଁ ତୁକ୍‌ଲାଇ ଆରି ମାର୍‌ଲାଇ । କେତେ ଲକ୍‌ ତାକେ ଚାପଡ୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ମାରି କଇଲାଇ, <verse eid="MAT 26:67" /><verse number="68" style="v" sid="MAT 26:68" />“ଏ କିରିସ୍‌ଟ ! ବବିସତ୍‌ କାତା ଅଲପ୍‌ କଅ । ତକେ କେ ମାର୍‌ଲା କଇଦେକ୍‌ ପନି !”<verse eid="MAT 26:68" /></para>
  <para style="s">ପିତର୍‌ ଜିସୁକେ ନାଜାନି ବଲି କଇଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 14:66-72">ମାର୍‌କ ୧୪:୬୬-୭୨</ref>; <ref loc="LUK 22:56-62">ଲୁକ୍‌ ୨୨:୫୬-୬୨</ref>; <ref loc="JHN 18:15-18">ଜଅନ୍‌ ୧୮:୧୫-୧୮</ref>,<ref loc="JHN 18:25-27">୨୫-୨୭</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="69" style="v" sid="MAT 26:69" />ପିତର୍‌ ବଡ୍‌ ପୁଜାରିର୍‌ ଦୁଆର୍‌ ମୁଆଟେ ବସି ରଇଲା ବେଲେ ଗଟେକ୍‌ ବଡ୍‌ ପୁଜାରିର୍‌ ପାଇଟିକାରିଆନି ଲଗେ ଆସି କଇଲା, “ତୁଇ ମିସା ଗାଲିଲିର୍‌ ଜିସୁର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ରଇଲୁସ୍‌ କାଇକି ?”<verse eid="MAT 26:69" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="70" style="v" sid="MAT 26:70" />ମାତର୍‌ ପିତର୍‌ ସବୁର୍‌ ମୁଆଟେ ନାଡାଇ କରି ଏ କାତା କଇଲା, “ତୁଇ କାଇ ବଲି କଇଲୁସ୍‌ନି ମୁଇ ନାଜାନି ।”<verse eid="MAT 26:70" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="71" style="v" sid="MAT 26:71" />ଏନ୍ତି କଇକରି ପିତର୍‌ ଦୁଆର୍‌ ମୁଆଁଟ୍‌ ଲଗେ ଉଟିଗାଲା । ଆରି ଗଟେକ୍‌ ବିନ୍‌ ପାଇଟିକାରିଆନି ତାକେ ଦେକି ତେଇ ରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କଇଲା, “ଏ ନାଜରିତର୍‌ ଜିସୁର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ରଇଲା ।”<verse eid="MAT 26:71" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="72" style="v" sid="MAT 26:72" />ପିତର୍‌ ଆରି ତରେକ୍‌ କଇଲା, “ମୁଇ ପର୍‌ମାନ୍‌ କରି କଇଲିନି, ସେ ଲକ୍‌କେ ନାଜାନି ।”<verse eid="MAT 26:72" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="73" style="v" sid="MAT 26:73" />କେତେପର୍‌ ଗାଲାପଚେ ତେଇ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ପିତରର୍‌ ଲଗେ ଆସି କଇଲାଇ, “ବାଇଦରେ ତୁଇ ମିସା ସେମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ । ତର୍‌ କାତାବାର୍‌ତାଇଅନି ଏଟା ଜାନା ପଡିଗାଲାନି ।”<verse eid="MAT 26:73" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="74" style="v" sid="MAT 26:74" />ପିତର୍‌ କଇଲା, “ମୁଇ ପର୍‌ମାନ୍‌ କରି କଇଲିନି, ମର୍‌ କାତା ସତ୍‌ ଆକା । ନଇଲେ ପର୍‌ମେସର୍‌ ମକେ ଡଣ୍ଡ୍‌ ଦେଅ । ସେ ଲକ୍‌କେ ମୁଇ ନାଜାନି ।” ସେଦାପ୍‌ରେ କୁକ୍‌ଡା ଡାକ୍‌ଲା ।<verse eid="MAT 26:74" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="75" style="v" sid="MAT 26:75" />ଆରି ଜିସୁ ଜନ୍‌ ଜନ୍‌ କାତା କଇରଇଲା, କୁକ୍‌ଡା ନ ଡାକ୍‌ତେ ତୁଇ ମକେ ତିନ୍‌ ତର୍‌ ନାଜାନି ବଲି କଇସୁ । ସେ ସବୁ ପିତର୍‌ ଏତାଇଲା ଆରି ସେ ବାଇରେ ଜାଇ ବେସି ଦୁକ୍‌ ଅଇ କାନ୍ଦ୍‌ଲା ।<verse eid="MAT 26:75" /></para>
  <chapter eid="MAT 26" />
  <chapter number="27" style="c" sid="MAT 27" />
  <para style="s">ପିଲାତର୍‌ ମୁଆଟେ ଜିସୁ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 15:1">ମାର୍‌କ ୧୫:୧</ref>; <ref loc="LUK 23:1-2">ଲୁକ୍‌ ୨୩:୧-୨</ref>; <ref loc="JHN 18:28-32">ଜଅନ୍‌ ୧୮:୨୮-୩୨</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 27:1" />ତାର୍‌ ଆରକର୍‌ ଦିନର୍‌ ସାକାଲ୍‌ ସାକାଲ୍‌ ଜିସୁକେ ମରାଇଦେବାକେ ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌ ଆରି ପାର୍‌ଚିନ୍‌ମନ୍‌ ରାଜି ଅଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 27:1" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="MAT 27:2" />ସେମନ୍‌ ଜିସୁକେ ସିକିଲି ସଙ୍ଗ୍‍ ବାନ୍ଦି ରମ୍‌ରାଇଜର୍‌ ରାଜା ପିଲାତର୍‌ ଲଗେ ଦାରିଗାଲାଇ ।<verse eid="MAT 27:2" /></para>
  <para style="s">ଜିଉଦାର୍‌ ମରନ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="ACT 1:18-19">ପେରିତ୍‌ ୧:୧୮-୧୯</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MAT 27:3" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୭:୩ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="ACT 1:18">ପେରିତ୍‌ ୧:୧୮</ref>,<ref loc="ACT 1:19">୧୯</ref></char>
    </note>ଜେଡେବେଲେ ବିସ୍‌ବାସେ ବିସ୍‌ ଦେଉ ଜିଉଦା ଜିସୁକେ ମରନର୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ଆଦେସ୍‌ ଅଇଲା ଆଚେ ବଲି ସୁନ୍‌ଲା, ସେ ଦୁକ୍‌ ଅଇ ଏତାଇଲା ଆରି ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌କେ ଆରି ପାର୍‌ଚିନ୍‌ମନ୍‌କେ ତିରିସ୍‌ଟା ରୁପାଟାଙ୍ଗା ବାଉଡାଇଦେଇ କଇଲା, <verse eid="MAT 27:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 27:4" />“ଗଟେକ୍‌ କାଇ ଦସ୍‌ ନ ରଇଲା ଲକ୍‌କେ ମୁଇ ବିସ୍‌ବାସେ ବିସ୍‌ ଦେଲାପାରା କରି ବଡ୍‌ ପାପ୍‌ କରିଆଚି ।” ସେମନ୍‌ କଇଲାଇ, “ତେଇ ଆମର୍‌ କାଇଟା ଆଚେ ? ସେଟା ତର୍‌ ନିଜର୍‌ କାତା ।” <verse eid="MAT 27:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 27:5" />ଜିଉଦା ସେମନ୍‌ ଦେଇରଇବା ରୁପାଟାଙ୍ଗା ମନ୍ଦିର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ପିଙ୍ଗିଦେଇ ଉଟିଗାଲା । ତାର୍‌ପଚେ ସେ ଜାଇକରି ଗାଲାଇ ଡର୍‌ ବାନ୍ଦି ଉଚ୍‌କିଅଇ ମରିଗାଲା ।<verse eid="MAT 27:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MAT 27:6" />ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌ ଜିଉଦା ପିଙ୍ଗି ରଇଲା ରୁପାଟାଙ୍ଗାମନ୍‌ ଟୁଲିଆଇ କଇଲା, “ଏଟା ବନିର୍‌ ମୁଲିଅ, ଏଟା ମନ୍ଦିରର୍‌ ଦାନ୍‌ଦେବା ଜାଗାଇ ସଙ୍ଗଇବାଟା ନିୟମ୍‌ ବିରୁଦର୍‌ କାମ୍‌ ।” <verse eid="MAT 27:6" /><verse number="7" style="v" sid="MAT 27:7" />ସେ ଡାବୁ କେନ୍ତାରି କର୍‌ଚ କରିଅଇସି, ଏ ବିସଇର୍‍ କାତାବାର୍‌ତା ଅଇ କୁମାର୍‌କେତ୍‌ ନାଉଁର୍‌ କଣ୍ଡେକ୍‌ ଜମି ଗେନ୍‌ଲାଇ । ଏଟା ବିନ୍‌ ଦେସର୍‌ ମଲା ଲକ୍‌ମନର୍‌ ପାଇ କବର୍‌ ଦେବା ଜାଗା ଅଇଲା । <verse eid="MAT 27:7" /><verse number="8" style="v" sid="MAT 27:8" />ତେବର୍‌ ପାଇ ଆଜିକେ ଜାକ ସେ ଜାଗାକେ ବନିର୍‌ ଜାଗାବଲିକରି କଇଲାଇନି । <verse eid="MAT 27:8" /><verse number="9" style="v" sid="MAT 27:9" />ଏ ବିସଇ ନେଇକରି ଜିରିମିୟ ବବିସତ୍‌ବକ୍‌ତା ଜେନ୍ତି କଇରଇଲା, ସେଟା ପୁରାପୁରୁନ୍‌ ଅଇଲା । ଜନ୍‌ଟା ତିରିସ୍‌ ଟାଙ୍ଗାକେ ବିକ୍‌ବାକେ ଇସ୍‌ରାଏଲର୍‌ ପିଲାମନ୍‌ ରାଜି କରିରଇଲାଇ ସେଟା ନେଲାଇ । <verse eid="MAT 27:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 27:10" />ଆରି ତିରିସ୍‌ଟା ଅଦ୍‌ଲି ଡାବୁ ନେଇ ସେମନ୍‌ କୁମାର୍‌ କେତ୍‌ ଗେନ୍‌ଲାଇ । ଏଟା କର୍‌ବାକେ ମକେ ମାପ୍‌ରୁ ଆଦେସ୍‌ ଦେଇରଇଲା ।<verse eid="MAT 27:10" /></para>
  <para style="s">ପିଲାତ୍‌ ଜିସୁକେ ଆଡୁଆ ତାଡୁଆ ପାଚାର୍‌ଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 15:2-5">ମାର୍‌କ ୧୫:୨-୫</ref>; <ref loc="LUK 23:3-5">ଲୁକ୍‌ ୨୩:୩-୫</ref>; <ref loc="JHN 18:33-38">ଜଅନ୍‌ ୧୮:୩୩-୩୮</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MAT 27:11" />ଜିସୁର୍‍ ମୁଆଟେ ଦେକି ରମ୍‌ ରାଇଜର୍‍ ସାସନ୍‌କାରିଆ ପିଲାତ ପାଚାର୍‌ଲା, “ତୁଇ କାଇ ଜିଉଦି ମନର୍‌ ରାଜା କି ?” ଜିସୁ ତାକେ କଇଲା, ତୁଇ ସେଟା କଇଲୁସ୍‌ନି । <verse eid="MAT 27:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 27:12" />ମାତର୍‌ ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌ ଆରି ପାର୍‌ଚିନ୍‌ମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ବିରୁଦେ ଆନିରଇବା ନିନ୍ଦା କାତାର୍‌ କାଇମିସା ଉତର୍‌ ଦେଏ ନାଇ ।<verse eid="MAT 27:12" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MAT 27:13" />ତେବର୍‌ ପାଇ ପିଲାତ୍‌ ତାକେ କଇଲା, ତର୍‌ ବିରୁଦେ ସେମନ୍‌ ଜାଇ ଜାଇଟା କଇଲାଇନି ସେଟା କାଇ ତୁଇ ସୁନି ନାପାର୍‌ଲୁସ୍‌ନି କି ? <verse eid="MAT 27:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 27:14" />ମାତର୍‌ ଜିସୁ ପଦେକ୍‌ ମିସା କଏନାଇ ଜେ ପିଲାତ୍‌ କାବାଅଇଗାଲା ।<verse eid="MAT 27:14" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁକେ ମରନର୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ଦେଲା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 15:6-15">ମାର୍‌କ ୧୫:୬-୧୫</ref>; <ref loc="LUK 23:13-25">ଲୁକ୍‌ ୨୩:୧୩-୨୫</ref>; <ref loc="JHN 18:39">ଜଅନ୍‌ ୧୮:୩୯</ref>;<ref loc="JHN 19:16">୧୯:୧୬</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 27:15" />ନିସ୍‌ତାର୍‌ ପରବ୍‌ ବେଲେ ରମିୟ ସାସନ୍‌କାରିଆ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ମନ୍‍ କଲା ଇସାବେ କାକେ ମିସା ଗଟେକ୍‌ ବନ୍ଦି ଲକ୍‌କେ ବନ୍ଦିଗରେଅନି ମୁକ୍‌ଲାଇଦେବା ରିତିନିତି ରଇଲା । <verse eid="MAT 27:15" /><verse number="16" style="v" sid="MAT 27:16" />ସେବେଲେ ବାର୍‌ବା ନାଉଁର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ବଡ୍‌ ଟାଉଟରିଆ ନର୍‌ମାରୁ ବନ୍ଦି ଅଇରଇଲା । <verse eid="MAT 27:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 27:17" />ତେଇ ଆସି ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ପିଲାତ୍‌ ପାଚାର୍‌ଲା, “ମୁଇ କାକେ ମୁକ୍‌ଲାଇ ଦେବି ବଲି ତମେ ମନ୍‍ କଲାସ୍‌ନି ? ବାର୍‌ବାକେ କି ଜିସୁକେ, ଜାକେ କିରିସ୍‌ଟ ବଲି କଇବାଇ ?” <verse eid="MAT 27:17" /><verse number="18" style="v" sid="MAT 27:18" />ପିଲାତ୍‌, ଜିଉଦି ନେତାମନ୍‌ ଆଁକାର୍‌ ଅଇ ଜିସୁକେ ତାର୍‌ଟାନେ ସର୍‌ପିଦେଇ ଆଚତ୍‌ ବଲି ନିକ ସଙ୍ଗ୍‌ ଜାନିରଇଲା ।<verse eid="MAT 27:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="MAT 27:19" />ପିଲାତ୍‌ ବିଚାର୍‌ନା ଜାଗାଇ ବସି ରଇଲାବେଲେ ତାର୍‌ ମାଇଜି ଗଟେକ୍‌ କବର୍‌ କଇଲା, “କାଇ ଦସ୍‌ପାପ୍‌ ନ କଲା ସେ ଲକ୍‌କେ କାଇଟା କରା ନାଇ । କାଲି ରାତି ସପ୍‌ନେ ତାର୍‌ ଲାଗି ମୁଇ ବେସି କସ୍‌ଟ ପାଇଲି । ”<verse eid="MAT 27:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MAT 27:20" />ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌ ଆରି ପାର୍‌ଚିନ୍‌ମନ୍‌ ବାର୍‌ବାକେ ମୁକ୍‌ଲାଇ ଦେଇକରି, ଜିସୁକେ ମରନ୍‌ ଡଣ୍ଡ୍‌ ଦେବାକେ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ପିଲାତର୍‌ ଲଗେ ଜାଇ ଦାବି କର୍‌ବାକେ ଉସ୍‌କାଇଲାଇ । <verse eid="MAT 27:20" /><verse number="21" style="v" sid="MAT 27:21" />ପିଲାତ୍‌ ଆରି ତରେକ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ପାଚାର୍‌ଲା, “ମୁଇ ଏ ଦୁଇ ଲକର୍‌ ବିତ୍‌ରେଅନି କାକେ ମୁକ୍‌ଲାଇ ଦେବି ବଲି ତମେ ମନ୍‍ କଲାସ୍‌ନି ?”</para>
  <para style="p" vid="MAT 27:21">ସେମନ୍‌ କଇଲାଇ, “ବାର୍‌ବାକେ ”<verse eid="MAT 27:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MAT 27:22" />ପିଲାତ୍‌ ପାଚାର୍‌ଲା, “ତେବେ ସବୁ ଲକ୍‌ ମସିଅ ବଲି ଜାନିରଇଲା ଜିସୁକେ ମୁଇ କାଇଟା କର୍‌ବି ?” “ତାକେ କୁର୍‌ସେ ଚଗାଆ” ବଲି ସବୁଲକ୍‌ ଆଉଲି ଅଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 27:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MAT 27:23" />ପିଲାତ୍‌ ପାଚାର୍‌ଲା, “ମାତର୍‌ ସେ କାଇ ଦସ୍‌ କଲା ଆଚେ ?”</para>
  <para style="p" vid="MAT 27:23">ସେମନ୍‌ ଆରି ଅଦିକ୍‌ ଆଉଲିଅଇ କଇବାର୍‌ ଦାର୍‌ଲାଇ “ତାକେ କୁର୍‌ସେ ଚଗାଆ ।”<verse eid="MAT 27:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MAT 27:24" />ଜେଡେବେଲେ ପିଲାତ୍‌ ଦେକ୍‌ଲା ଜେ ସେମନ୍‌କେ ଆରି କାଇଟା କଇକରି ମିସା ଲାବ୍‌ ନାଇ, ନଇଲେ ଗଣ୍ଡ୍‍ଗଲ୍‌ ଅଇବାର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଆଚେ, ସେ ପାନି ଗୁଡିକ୍‌ ନେଇ, ସବୁ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ମୁଆଟେ ଆତ୍‌ ଦଇପାକାଇ କଇଲା, “ଏ ଲକର୍‌ ମରନର୍‌ ପାଇ ମୁଇ ଦାଇ ନାଇ । ଏଟା ତମର୍‌ କାମ୍‌ ।”<verse eid="MAT 27:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MAT 27:25" />ଲକ୍‌ମନ୍‌ କଇଲାଇ, “ତାର୍‌ ମରନର୍‍ ଡଣ୍ଡର୍‌ ଦସ୍‌ ପାଇବାର୍‌ ରଇଲେ, ସେ ଦସ୍‌ ଆମ୍‌କେ ଆରି ଆମର୍‌ ପିଲାଜିଲାକେ ପଡ ।”<verse eid="MAT 27:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MAT 27:26" />ସାରାସାରି ପିଲାତ୍‌ ବାର୍‌ବାକେ ମୁକ୍‌ଲାଇଦେଇ ଜିସୁକେ କର୍‌ଡା ସଙ୍ଗ୍‌ ମାର୍‌ବାକେ ଆଦେସ୍‌ ଦେଲା, ତାର୍‌ ପଚେ କୁର୍‌ସେ ମରାଇବା ପାଇ ସନିଅମନ୍‍କେ ସର୍‌ପି ଦେଲାଇ ।<verse eid="MAT 27:26" /></para>
  <para style="s">ସନିଅମନ୍‌ ଜିସୁକେ କିଜାଇଲାଇ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 15:16-20">ମାର୍‌କ ୧୫:୧୬-୨୦</ref>; <ref loc="JHN 19:2-3">ଜଅନ୍‌ ୧୯:୨-୩</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MAT 27:27" />ପିଲାତର୍‌ ସନିଅମନ୍‌ ଜିସୁକେ ରମିୟ ସାସନ୍‌କାରିଆର୍‌ ଗରେ ଦାରି ଗାଲାଇ ଆରି ତାର୍‌ ଚାରିବେଟ୍‌ତି ଟିଆଅଇଲାଇ । <verse eid="MAT 27:27" /><verse number="28" style="v" sid="MAT 27:28" />ସେ ପିନ୍ଦି ରଇବାଟା ବେଟି ନେଇକରି ତାକେ ଗଟେକ୍‌ ଜାମ୍‌କଲି ରଙ୍ଗର୍‌ ବସ୍‌ତର୍‌ ପିନ୍ଦାଇ ଦେଲାଇ । <verse eid="MAT 27:28" /><verse number="29" style="v" sid="MAT 27:29" />କାଟାର୍‌ ମୁକୁଟ୍‌ ତିଆର୍‌ କରି ତାର୍‌ ମୁଣ୍ଡେ ପିନ୍ଦାଇ ଦେଲାଇ ଆରି ତାର୍‌ ଉଜା ଆତେ ଗଟେକ୍‌ ଡାଙ୍ଗ୍‌ ଦାରାଇ ଦେଲାଇ । ତାର୍‌ ପଚେ, ତାର୍‌ ମୁଆଟେ ମାଣ୍ଡିକୁଟା ଦେଇ କିଜାଇକରି କଇଲାଇ, “ଏ ଜିଉଦିମନର୍‌ ରାଜା ! ବେସି ଦିନ୍‌ ବଁଚି ରଅ ।” <verse eid="MAT 27:29" /><verse number="30" style="v" sid="MAT 27:30" />ସେମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ତୁକି ପାକାଇଲାଇ ଆରି ସେ ଦାରି ରଇବା ଡାଙ୍ଗ୍‌ସଙ୍ଗ୍‌ ତାର୍‌ ମୁଣ୍ଡେ ମାର୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 27:30" /><verse number="31" style="v" sid="MAT 27:31" />ତାକେ ଏନ୍ତାରି କିଜାଇ ସାର୍‌ଲା ପଚେ ରାଜା ପିନ୍ଦ୍‌ବା ବସ୍‌ତର୍‌ ବେଟିଦେଇ ତାର୍‌ ନିଜର୍‌ ବସ୍‌ତର୍‌ ପିନ୍ଦାଇଦେଲାଇ ଆରି ତେଇଅନି ତାକେ କୁର୍‌ସେ ଚଗାଇବାକେ ଦାରିଗାଲାଇ ।<verse eid="MAT 27:31" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁକେ କୁର୍‌ସେ ଚଗାଇଲାଇ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 15:21-32">ମାର୍‌କ ୧୫:୨୧-୩୨</ref>; <ref loc="LUK 23:26-43">ଲୁକ୍‌ ୨୩:୨୬-୪୩</ref>; <ref loc="JHN 19:17-27">ଜଅନ୍‌ ୧୯:୧୭-୨୭</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MAT 27:32" />ସେମନ୍‌ ଜିବାବାଟେ କୁରିଣି ସଅରର୍‌ ସିମନ୍‌ ନାଉଁର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌କେ ବେଟ୍‌ଅଇଲାଇ ଆରି ସନିଅମନ୍‌ ତାକେ ଜିସୁର୍‌ କୁର୍‌ସ ବଇ ନେବାକେ ବାଦିଅ କଲାଇ ।<verse eid="MAT 27:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MAT 27:33" />ସେମନ୍‌ ଗଲ୍‌ଗତା ନାଉଁର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଜାଗାଇ କେଟ୍‌ଲାଇ । ଗଲ୍‌ଗତାର୍‌ ଅରତ୍‌ ଅଇଲାନି, ମୁଣ୍ଡ୍‍ଗିଗ୍‌ଡି ପାରା ରଇବା ଜାଗା । <verse eid="MAT 27:33" /><verse number="34" style="v" sid="MAT 27:34" />ତେଇ ସେମନ୍‌ ଜିସୁକେ ପିତା ରଇବା ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ରସ୍‌ କାଇବାକେ ଦେଲାଇ । ସେଟା ଜିସୁ ଅଲପ୍‌ ଚାକିକରି ଆରି କାଏନାଇ ।<verse eid="MAT 27:34" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MAT 27:35" />ସେମନ୍‌ ଜିସୁକେ କୁର୍‌ସେ ମାରି କରି ସେ ପିନ୍ଦିରଇବା ବସ୍‌ତର୍‌ ତାକର୍‌ ତାକର୍‌ ବିତ୍‌ରେ କେଡ୍‌ପୁଟାଇ ବାଟାକରି ନେଲାଇ । <verse eid="MAT 27:35" /><verse number="36" style="v" sid="MAT 27:36" />ତାର୍‌ପଚେ ସେମନ୍‌ କୁର୍‌ସେ ଚଗାଇଲା ଜିସୁକେ, ତେଇ ଜାଗି ରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 27:36" /><verse number="37" style="v" sid="MAT 27:37" />ତାର୍‌ ବିରୁଦେ ଲେକାଅଇରଇବା ଗଟେକ୍‌ ବରଡ୍‌ ଲେକି ତାର୍‌ ମୁଣ୍ଡ୍‌ ଉପ୍‌ରେ, ଜୁଲାଇ ରଇଲାଇ । ସେ ବରଡ୍‌ ଲଗେ ଏନ୍ତି ଲେକାଅଇରଇଲା, ଏ ଅଇଲାନି ଜିଉଦିମନର୍‌ ରାଜା, ଜିସୁ ।<verse eid="MAT 27:37" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="38" style="v" sid="MAT 27:38" />ତାର୍‌ପଚେ ସେମନ୍‌ ତେଇ ଦୁଇଟା ଚର୍‌ମନ୍‌କେ ଆନ୍‌ଲାଇ । ଗଟେକ୍‌କେ ଜିସୁର୍‌ ଉଜା ବାଟେ ଆରି ଗଟେକ୍‌କେ ତାର୍‌ ଡେବ୍‌ରି ବାଟେ କୁର୍‌ସେ ଚଗାଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 27:38" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="39" style="v" sid="MAT 27:39" />ସେବାଟେ ଜାଇତେ ରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ମୁଣ୍ଡ୍ ଜୁଲାଇ ଜୁଲାଇ ଜିସୁକେ କିଜାଇ କିଜାଇ କଇଲାଇ, <verse eid="MAT 27:39" /><verse number="40" style="v" sid="MAT 27:40" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୭:୪୦ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 26:61">ମାତିଉ ୨୬:୬୧</ref>; <ref loc="JHN 2:19">ଜଅନ୍‌ ୨:୧୯</ref></char></note>“ ତୁଇସେ କାଇକି ମନ୍ଦିର୍‌ ବସ୍‌ଲାଇଦେଇ ତିନ୍‌ ଦିନ୍‌କେ ଆରି ତରେକ୍‌ ତିଆର୍‌ କରିଦେଇତେ ରଇଲୁସ୍‌ ? ତୁଇ ଜଦି ପର୍‌ମେସରର୍‌ ପଅ, ନିଜ୍‌କେ ରକିଆ କର୍‌ ଆରି କୁର୍‌ସେଅନି ଉତ୍‌ରି ଆଉ ।”<verse eid="MAT 27:40" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="41" style="v" sid="MAT 27:41" />ମୁକିଅ ପୁଜାରି, ଦରମ୍‌ ଗୁରୁ ଆରି ଜିଉଦି ଜାତିର୍‌ ପାର୍‌ଚିନ୍‌ ନେତାମନ୍‌ ମିସା ଜିସୁକେ କିଜାଇକରି କଇଲାଇ, <verse eid="MAT 27:41" /><verse number="42" style="v" sid="MAT 27:42" />“ସେ ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ରକିଆ କର୍‌ତେ ରଇଲା, ମାତର୍‌ ନିଜ୍‌କେ ରକିଆ କରିନାପାର୍‌ଲାନି । ସେ ଇସ୍‌ରାଏଲର୍‌ ରାଜା କାଇକି ? ଏବେ ଜଦି ସେ କୁର୍‌ସେଅନି ଉତ୍‌ରି ଆସି ପାର୍‌ସି ବଇଲେ ଆମେ ତାକେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କର୍‌ବୁ । <verse eid="MAT 27:42" /><verse number="43" style="v" sid="MAT 27:43" />ସେ ନିଜେ ମୁଇ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ପଅ ବଲି କଇ, ପର୍‌ମେସର୍‌ଟାନେ ଆସା କଲାଆଚେ । ଆଲେ ଦେକୁ ତେବେ, ପର୍‌ମେସର୍‌ ତାକେ ଏବେ ରକିଆ କର୍‌ବାକେ ମନ୍‍ କଲାନି କି ନାଇ ।”<verse eid="MAT 27:43" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="44" style="v" sid="MAT 27:44" />ଜିସୁର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ କୁର୍‌ସେ ଚଗିରଇବା ଦୁଇଟା ଚର୍‌ମନ୍‌ ମିସା ତାକେ ସେନ୍ତାରି କିଜାଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 27:44" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁର୍‌ ମରନ୍‌</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 15:33-41">ମାର୍‌କ ୧୫:୩୩-୪୧</ref>; <ref loc="LUK 23:44-49">ଲୁକ୍‌ ୨୩:୪୪-୪୯</ref>; <ref loc="JHN 19:28-30">ଜଅନ୍‌ ୧୯:୨୮-୩୦</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="45" style="v" sid="MAT 27:45" />ସେ ଦିନେ ମୁଣ୍ଡ୍‌ବେଲାଇ ଅନି ଆଡ୍‌ବେଲାଇ ଜାକ ଗୁଲାଇ ଜଗତ୍‌ ଆନ୍ଦାର୍‌ ଅଇଗାଲା ଆରି ସେଟା ତିନ୍‌ ଗନ୍‌ଟାଜାକ ରଇଲା ।<verse eid="MAT 27:45" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="46" style="v" sid="MAT 27:46" />ଆଡ୍‌ବେଲାର୍‌ ତିନ୍‌ଟା ବେଲେ ଜିସୁ ଆକ୍‌ମାରି କଇଲା, “ଏଲି, ଏଲି, ଲାମାସବକ୍‌ତାନି, ବଇଲେ ଏ ମର୍‌ ପର୍‌ମେସର୍‌, ଏ ମର୍‌ ପର୍‌ମେସର୍‌, ମକେ ତମେ ମକେ କାଇକେ ଚାଡିଦେଲାସ୍‌ ?”<verse eid="MAT 27:46" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="47" style="v" sid="MAT 27:47" />ଲଗେ ଟିଆ ଅଇରଇବା କେତେ ଲକ୍‌ ଏଟା ସୁନିକରି କଇଲାଇ, “ସେ ଏଲିୟକେ ଡାକ୍‌ଲାନି ।”<verse eid="MAT 27:47" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="48" style="v" sid="MAT 27:48" />ଗଟେକ୍‌ ଲକ୍‌ ପାଲାଇ ଜାଇ ପିତା ରଇଲା ଅଙ୍ଗୁର୍‌ରସ୍‌ଟାନେ ଗଟେକ୍‌ ସୁତାର୍‌ ଗର୍‌ଣ୍ଡା ବୁଡାଇଲା । ଆରି ସେଟା ଲାଟି ଟିପେ ବାନ୍ଦି କାଅ ବଲି ଜିସୁର୍‌ ମୁଆଟେ ଲାମାଇଦେଲା ।<verse eid="MAT 27:48" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="49" style="v" sid="MAT 27:49" />ବିନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ କଇଲାଇ “ଚନେକ୍‌ ଜାଗା, ତାକେ ଏଲିୟ ରକିଆ କର୍‌ବାକେ ଆଇଲାନି କି ନାଇ ଦେକିଦେକୁ ।” <verse eid="MAT 27:49" /><verse number="50" style="v" sid="MAT 27:50" />ଜିସୁ ଆରି ତରେକ୍‌ ଆକ୍‌ମାରିକରି, ସାରାସାରି ଜିବନ୍‌ ଚାଡିଗାଲା ।<verse eid="MAT 27:50" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="51" style="v" sid="MAT 27:51" />ସେଡ୍‌କି ବେଲେ ମନ୍ଦିରେ ଜୁଲ୍‌ତେ ରଇବା ପାର୍‌ଦା ଉପ୍‌ରେଅନି ତଲେ ଜାକ ଦୁଇ ଗନ୍ଦାଅଇ ଚିରିଅଇଗାଲା । ଦର୍‌ତନି ଚୁଲ୍‌ବୁଲି ପାକ୍‌ନାମନ୍‌ ସବୁ ପୁଟିଗାଲା <verse eid="MAT 27:51" /><verse number="52" style="v" sid="MAT 27:52" />ଆରି କବର୍‌ ଦେଇରଇବା କାଲ୍‌ମନ୍‌ ଉଗାଡିଅଇ କେତେକ୍‌ କେତେକ୍‌ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଆରିତରେକ୍‌ ଜିବନ୍‌ ଅଇ ଉଟ୍‌ଲାଇ । <verse eid="MAT 27:52" /><verse number="53" style="v" sid="MAT 27:53" />ସେମନ୍‌ କବର୍‌ ଦେଇରଇବା କାଲେଅନି ଉଟି ଆଇଲାଇ । ଜିସୁ ଆରିତରେକ୍‌ ଉଟ୍‌ଲା ପଚେ ଲକ୍‌ମନ୍‌, ଏମନ୍‌କେ ସୁକଲ୍‌ ଜାଗା ଜିରୁସାଲମେ ଜିବାଟା ଦେକ୍‌ଲାଇ ।<verse eid="MAT 27:53" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="54" style="v" sid="MAT 27:54" />ଦର୍‌ତନି ଚୁଲ୍‌ବୁଲି ବିନ୍‌ ବିନ୍‌ ଗଟ୍‍ନା ଅଇବାଟା ଦେକି, ଜିସୁକେ ଜାଗିରଇବା ସନିଅମନର୍‌ ମୁକିଅ ଆରି ବିନ୍‍ ସନିଅମନ୍‌ ଡରିଗାଲାଇ । ସେମନ୍‌ କଇଲାଇ, “ସତଇସେ ଏ ନିଜେ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ପଅ ଆକା !”<verse eid="MAT 27:54" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="55" style="v" sid="MAT 27:55" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୭:୫୫ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="LUK 8:2">ଲୁକ୍‌ ୮:୨</ref>,<ref loc="LUK 8:3">୩</ref></char>
    </note>ଗାଲିଲିଅନି ଜିସୁର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‍ ରଇକରି ତାକେ ସାଇଜ କରିରଇବା କେତେଟା ମାଇଜି ଦୁରିକେ ରଇକରି ଏଟା ସବୁ ଦେକ୍‌ତେ ରଇଲାଇ । <verse eid="MAT 27:55" /><verse number="56" style="v" sid="MAT 27:56" />ସେମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ମଗ୍‌ଦଲିନି ମରିୟମ୍‌, ଜାକୁବ୍‌ ଆରି ଜସେପର୍‌ ମାଆ ମରିୟମ୍‌ ଆରି ଜେବଦିର୍‌ ମାଇଜି ରଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 27:56" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁକେ କବର୍‌ ଦେଲାଇ</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 15:42-47">ମାର୍‌କ ୧୫:୪୨-୪୭</ref>; <ref loc="LUK 23:50-56">ଲୁକ୍‌ ୨୩:୫୦-୫୬</ref>; <ref loc="JHN 19:38-42">ଜଅନ୍‌ ୧୯:୩୮-୪୨</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="57" style="v" sid="MAT 27:57" />ସଞ୍ଜ୍‌ବେଲାଇ ଆରାମାତିଆ ସଅରର୍‌ ଜସେପ୍‌ ନାଉଁର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ସାଉକାର୍‌ ଆସି କେଟ୍‌ଲା । ସେ ମିସା ଗଟେକ୍‌ ସିସ୍‌ ରଇଲା । <verse eid="MAT 27:57" /><verse number="58" style="v" sid="MAT 27:58" />ସେ ପିଲାତ୍‌କେ ବେଟ୍‌ଅଇକରି ଜିସୁର୍‌ ମଲାମଡ୍‌ ଦାରିଜିବାକେ ଗୁଆରି କଲା । ଜସେପ୍‌ ଗୁଆର୍‌ଲାକେ ପିଲାତ୍‌ ମଡ୍‌ ନେବାକେ ଆଦେସ୍‌ ଦେଲା । <verse eid="MAT 27:58" /><verse number="59" style="v" sid="MAT 27:59" />ସେ ଜିସୁର୍‌ ଗାଗଡ୍‌ ଦାରିଗାଲା ଆରି ଗଟେକ୍‌ ନୁଆ ଚାଦର୍‌ ଗର୍‌ଣ୍ଡାଇ ଗୁଡିଆଇ ଦେଲା । <verse eid="MAT 27:59" /><verse number="60" style="v" sid="MAT 27:60" />ପାକ୍‌ନାଇ ତାକର୍‌ ନିଜର୍‌ ପାଇ କୁନି ରଇବା ଗଟେକ୍‌ ନୁଆ କବର୍‌ ଦେବା ପାଆରେ ସେଟା ନେଇ ସଙ୍ଗଇଲା ଆରି ସେ ପାଆର୍‌ ମୁଆଟେ ଗଟେକ୍‌ ବଡ୍‌ଟା ଚାଚଡା ପାକ୍‌ନା ଡାବିଦେଇ ଉଟିଗାଲା । <verse eid="MAT 27:60" /><verse number="61" style="v" sid="MAT 27:61" />ମଗ୍‌ଦଲିନି ମରିୟମ୍‌ ଆରି ବିନ୍‌ ମରିୟମ୍‌ ଜିସୁକେ କବର୍‌ ଦେଲା ପାଆର୍‌ ମୁଆଟେ ବସି ରଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 27:61" /></para>
  <para style="s">ମସନ୍‌ ଜାଗୁଆଲ୍‌ମନ୍‌</para>
  <para style="p">
    <verse number="62" style="v" sid="MAT 27:62" />ତାର୍‌ ଆର୍‌କର୍‌ ଦିନର୍‌ ବିସ୍‌ରାମ୍‌ବାରେ ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌ ଆରି ପାରୁସିମନ୍‌ ପିଲାତ୍‌କେ ବେଟ୍‌ଅଇ କଇଲାଇ, <verse eid="MAT 27:62" /><verse number="63" style="v" sid="MAT 27:63" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୭:୬୩ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="MAT 16:21">ମାତିଉ ୧୬:୨୧</ref>;<ref loc="MAT 17:23">୧୭:୨୩</ref>;<ref loc="MAT 20:19">୨୦:୧୯</ref>; <ref loc="MRK 8:31">ମାର୍‌କ ୮:୩୧</ref>;<ref loc="MRK 9:31">୯:୩୧</ref>;<ref loc="MRK 10:33">୧୦:୩୩</ref>,<ref loc="MRK 10:34">୩୪</ref>; <ref loc="LUK 9:22">ଲୁକ୍‌ ୯:୨୨</ref>;<ref loc="LUK 18:31-33">୧୮:୩୧-୩୩</ref></char></note>“ଆଗିଆଁ, ସେ ବେସି ମିଚୁଆଟା । ବଁଚିରଇଲାବେଲେ ‘ମୁଇ ତିନ୍‌ଦିନ୍‌ ପଚେ ଆରିତରେକ୍‌ ଉଟ୍‌ବି’ ବଲି କଇତେ ରଇଲା । ଏଟା ଆମର୍‌ ମନେ ଆଚେ । <verse eid="MAT 27:63" /><verse number="64" style="v" sid="MAT 27:64" />ତେବର୍‌ ପାଇ ତିନ୍‌ ଦିନ୍‌ ଜାକ ତାକେ କବର୍‌ ଦେଲାଟାନେ ଜାଗୁଆଲ୍‌ ଦାର୍‌ବାକେ ଆଦେସ୍‌ ଦିଆସ୍‌ । ସେନ୍ତି କଲେ ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ତାର୍‌ ଗାଗଡ୍‌ ଚରାଇନେଇ ସେ ଜିବନ୍‌ ଅଇକରି ମଲାତେଇଅନି ଉଟ୍‌ଲା ବଲି କଇନାପାରତ୍‌ ।” ସେମନର୍‌ ଏନ୍ତାରି ମିଚ୍‌ କାତା ଜାନାଇବାଟା ସବୁର୍‍ଟାନେଅନି ଅଦିକ୍‌ କେତି ଅଇସି ।<verse eid="MAT 27:64" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="65" style="v" sid="MAT 27:65" />ପିଲାତ୍‌ କଇଲା, “ଗଟେକ୍‌ ଦଲ୍‌ ଜାଗୁଆଲ୍‌ମନ୍‌କେ ନିଆ ଆରି ତାକେ କବର୍‌ ଦେଲାଟାନେ କାଇଟା ନ ପୁର୍‌ଲା ପାରା ଜାଗାଆ ।”<verse eid="MAT 27:65" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="66" style="v" sid="MAT 27:66" />ସେମନ୍‌ ଜାଇକରି ଜିସୁକେ କବର୍‌ ଦେଲାଟାନେ ଜାଗ୍‍ବାକେ ସନିଅମନ୍‌ ଟିକ୍ କଲାଇ । କବର୍‌ ମୁଆଟେ ଡାବି ରଇବା ପାକ୍‌ନା ଉପ୍‌ରେ ସିଲ୍‌ମାରି ଜାଗୁଆଲ୍‌ମନ୍‌କେ ଜାଗାଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 27:66" /></para>
  <chapter eid="MAT 27" />
  <chapter number="28" style="c" sid="MAT 28" />
  <para style="s">ଜିସୁ ମରିକରି ଆରିତରେକ୍‌ ଉଟ୍‌ବାଟା</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 16:1-10">ମାର୍‌କ ୧୬:୧-୧୦</ref>; <ref loc="LUK 24:1-12">ଲୁକ୍‌ ୨୪:୧-୧୨</ref>; <ref loc="JHN 20:1-10">ଜଅନ୍‌ ୨୦:୧-୧୦</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MAT 28:1" />ବିସ୍‌ରାମ୍‌ବାରର୍‌ ଆର୍‌କର୍‌ ଦିନେ, ରଇବାର୍‌ ସାକାଲେ ମଗ୍‌ଦଲିନି ମରିୟମ୍‌ ଆରି ବିନ୍‌ ମରିୟମ୍‌ ଜିସୁକେ ସଙ୍ଗଇରଇବା କବର୍‌ ଦେକ୍‌ବାର୍‌ ଗାଲାଇ । <verse eid="MAT 28:1" /><verse number="2" style="v" sid="MAT 28:2" />ସେଡ୍‌କିବେଲେ ଅଟାତ୍‌ ଦର୍‌ତନି ଚୁଲ୍‌ବୁଲିଗାଲା । ଏଦେ ଦେକା ! ମାପ୍‌ରୁର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ସରଗ୍‌ ଦୁତ୍‌ ଉତ୍‌ରି ଆସି, କବର୍‌ ମୁଆଟେ ଡାବିରଇଲା ପାକ୍‌ନା ଡୁଲ୍‌ଗୁଡାଇଦେଇ ତାର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ବସି ରଇଲା । <verse eid="MAT 28:2" /><verse number="3" style="v" sid="MAT 28:3" />ତାର୍‌ ଗୁଲାଇ ଗାଗଡ୍‌ ବିଜ୍‌ଲି ପାରା ଜଟକ୍‌ତେରଇଲା ଆରି ସେ ପିନ୍ଦିରଇବାଟା ବରପ୍‌ ପାରା ଚିଟ୍‌ ଦବ୍‌ ରଇଲା । <verse eid="MAT 28:3" /><verse number="4" style="v" sid="MAT 28:4" />ଜାଗୁଆଲ୍‌ମନ୍‌ ଦୁତ୍‌କେ ଦେକି ଡରି ତର୍‌ତରି ଗାଲାଇ ଆରି ମଲା ଲକର୍‌ପାରା ଅଇଗାଲାଇ । <verse eid="MAT 28:4" /><verse number="5" style="v" sid="MAT 28:5" />ସରଗର୍‌ ଦୁତ୍‌ ମାଇଜିମନ୍‌କେ କଇଲା, “ଡରା ନାଇ । ମୁଇ ଜାନି, ତମେ କୁର୍‌ସେ ମରିରଇବା ଜିସୁକେ ଦେକ୍‌ବାର୍‌ ଆସିଆଚାସ୍‌ । <verse eid="MAT 28:5" /><verse number="6" style="v" sid="MAT 28:6" />ସେ ଇତି ନାଇ । ସେ କଇଲା ଇସାବେ ଆରି ତରେକ୍‌ ଉଟି ଆଚେ । ଆସି ଦେକା, ଇତି ତାର୍‌ ମଲା ଗାଗଡ୍‌ ସଙ୍ଗଇରଇଲାଇ ।”<verse eid="MAT 28:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="MAT 28:7" />“ତମେ ଦାପ୍‌ରେ ଜାଇ ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ କୁଆ, ସେ ଆରି ତରେକ୍‌ ଜିବନ୍‌ ଅଇଆଚେ ଆରି ତମର୍‌ ଆଗେ ଆଗେ ଗାଲିଲି ଗାଲା ଆଚେ । ତମେ ତେଇ ତାକେ ଦେକ୍‌ସା । ମୁଇ ଜାଇଟା କଇଲି ମନେ ରକିରୁଆ ।”<verse eid="MAT 28:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="MAT 28:8" />ଏ କାତାସୁନି ସେମନ୍‌ ଦାପ୍‌ରେ କବର୍‌ଦେଲା ଟାନେଅନି ସିସ୍‌ମନର୍‌ ଲଗେ ପାଲାଇଲାଇ । ଡରିକରି ରଇଲେ ମିସା, ତାକର୍‌ ମନେ ବେସି ସାର୍‌ଦା ଜାନିପାର୍‌ତେ ରଇଲାଇ ।<verse eid="MAT 28:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MAT 28:9" />ସେଦାପ୍‌ରେ ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ ବେଟ୍‌ଅଇ କଇଲା, “ତମ୍‌କେ ସାନ୍ତି ମିଲ !” ସେମନ୍‌ ଜିସୁର୍‌ ଲଗେ ଜାଇ ତାର୍‌ ପାଦ୍‌ ଦାରି ଜୁଆର୍‌ କଲାଇ । <verse eid="MAT 28:9" /><verse number="10" style="v" sid="MAT 28:10" />ଜିସୁ ସେମନ୍‌କେ କଇଲା, “ଡରା ନାଇ । ମର୍‌ ବାଇମନ୍‌କେ କୁଆ, ସେମନ୍‌ ଗାଲିଲି ଆସତ୍‌ । ତେଇ ସେମନ୍‌ ମକେ ଦେକ୍‌ବାଇ ।”<verse eid="MAT 28:10" /></para>
  <para style="s">ଜାଗୁଆଲ୍‌ମନ୍‌ ଜାନାଇବାଟା</para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MAT 28:11" />ମାଇଜିମନ୍‌ ତେଇଅନି ଇଣ୍ଡିଜାଇତେ ରଇଲାଇ । ଜିବାବେଲେ ଜିସୁକେ କବର୍‌ ଦେଇ ରଇବାଟାନେ ଜାଗି ରଇଲା କେତେଟା ସନିଅମନ୍‌ ନଅରେ ବାଉଡି ଗାଲାଇ । ଜାଇକରି ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌କେ ଏ ସବୁ ଅଇଲାଟା ଜାନାଇଲାଇ । <verse eid="MAT 28:11" /><verse number="12" style="v" sid="MAT 28:12" />ମୁକିଅ ପୁଜାରିମନ୍‌ ପାର୍‌ଚିନ୍‌ମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ମିସି କୁଟ୍‌ ପାଁଚ୍‌ଲାଇ । ସେମନ୍‌ ସନିଅମନ୍‌କେ ବେସି ଡାବୁ ଲାଁଚ୍‍ଦେଇ କଇଲାଇ, <verse eid="MAT 28:12" /><verse number="13" style="v" sid="MAT 28:13" />ତମେ କୁଆ “ଆମେ ରାତିଆ ସଇଦେଇ ରଇଲା ବେଲେ ତାର୍‌ ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଆସି ତାର୍‌ ମଲା ଗାଗଡ୍‌ ଚରାଇ ଦାରିଗାଲାଇ । <verse eid="MAT 28:13" /><verse number="14" style="v" sid="MAT 28:14" />ଜଦି ସାସନ୍‌କାରିଆ ଏ କାତା ନ ସୁନ୍‍ସି, ବଇଲେ ତମର୍‌ ଦସ୍‌ ନାଇ ବଲି ଆମେ ବୁଜାଇ ଦେବୁ । ଏ ବିସଇନେଇ ତମେ ଦାନ୍ଦା ଉଆନାଇ ।”<verse eid="MAT 28:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MAT 28:15" />ସନିଅମନ୍‌ ଡାବୁ ନେଇକରି, ସେମନ୍‌କେ କଇରଇଲା ଇସାବେ କାମ୍‌ କଲାଇ । ସେମନ୍‌ ସେବେଲେ ଜେନ୍ତି କଇରଇଲାଇ, ଜିଉଦିମନ୍‌ ଆଜିକେ ଜାକ ସେ କାତା ଜାନାଇଲାଇନି ।<verse eid="MAT 28:15" /></para>
  <para style="s">ଜିସୁ ସିସ୍‌ମନ୍‌କେ ଦେକାଇ ଅଇଲା ।</para>
  <para style="r">(<ref loc="MRK 16:14-18">ମାର୍‌କ ୧୬:୧୪-୧୮</ref>; <ref loc="LUK 24:36-39">ଲୁକ୍‌ ୨୪:୩୬-୩୯</ref>; <ref loc="JHN 20:19-23">ଜଅନ୍‌ ୨୦:୧୯-୨୩</ref>; <ref loc="ACT 1:6-8">ପେରିତ୍‌ ୧:୬-୮</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MAT 28:16" />
    <note caller="+" style="x">
      <char style="xo" closed="false">୨୮:୧୬ </char>
      <char style="xt" closed="false">
        <ref loc="MAT 26:32">ମାତିଉ ୨୬:୩୨</ref>; <ref loc="MRK 14:28">ମାର୍‌କ ୧୪:୨୮</ref></char>
    </note>ଜିସୁ କଇବା ଇସାବେ ତାର୍‌ ଏଗାର୍‌ଟା ସିସ୍‌ମନ୍‌ ଗାଲିଲିର୍‌ ଗଟେକ୍‌ ଡଙ୍ଗର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଗାଲାଇ । <verse eid="MAT 28:16" /><verse number="17" style="v" sid="MAT 28:17" />ଜିସୁକେ ଡଙ୍ଗର୍‌ ଉପ୍‌ରେ ଦେକି ସେମନ୍‌ ତାକେ ଜୁଆର୍‌ କଲାଇ । କେତେ ଲକ୍‌ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କରତ୍‌ ନାଇ । <verse eid="MAT 28:17" /><verse number="18" style="v" sid="MAT 28:18" />ଜିସୁ ସେମନର୍‌ ଲଗେ ଜାଇ କଇଲା, “ସରଗ୍‌ ଆରି ମଚ୍‌ପୁରର୍‌ ସବୁ ଅଦିକାର୍‌ ମକେ ଦିଆଅଇଲା ଆଚେ । <verse eid="MAT 28:18" /><verse number="19" style="v" sid="MAT 28:19" /><note caller="+" style="x"><char style="xo" closed="false">୨୮:୧୯ </char><char style="xt" closed="false"><ref loc="ACT 1:8">ପେରିତ୍‌ ୧:୮</ref></char></note>ତେବେ ତମେ ଦେସ୍‌ମନ୍‌କେ ରଇବା ସବୁ ବାସାର୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଲଗେ ଜାଇ, ସେମନ୍‌କେ ମର୍‌ ସିସ୍‌ କରାଆ । ବାବା, ପଅ ଆରି ସୁକଲ୍‌ ଆତ୍‌ମାର୍‌ ନାଉଁଦାରି ସେମନ୍‌କେ ଡୁବନ୍‌ ଦିଆସ୍‌ । <verse eid="MAT 28:19" /><verse number="20" style="v" sid="MAT 28:20" />ଆରି ମୁଇ ଜନ୍‌ ସବୁ ସିକିଆ ଦେଇଆଚି, ସେଟା ମାନା ବଲି ସିକାଆ । ଆରି ମନେ ରଅ, କାଲ୍‌ କାଲ୍‌ ଜୁଗ୍‌ ଜୁଗ୍‌ ମୁଇ ସବୁବେଲେ ତମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ରଇବି ।”<verse eid="MAT 28:20" /></para>
  <chapter eid="MAT 28" />
</usx>