<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<usx version="3.0">
  <book code="PRO" style="id">- Sida</book>
  <para style="toc3">ଇତ</para>
  <para style="toc2">ଇତପଦେସ</para>
  <para style="toc1">ଇତପଦେସ ବଇ</para>
  <para style="mt2">ହିତୋପଦେଶ ପୁସ୍ତକ</para>
  <para style="mt1">ଇତପଦେସ ବଇ</para>
  <para style="imt">ଏ ବଇ ବିସଇରେ ଜାନ୍‌ବାଟା</para>
  <para style="ip">ଇତପଦେସ ବଇ ଅଇଲାନି ଗଟେକ୍ ଗିଆନ୍ ସିକ୍‌ବାକେ ଲେକାଜାଇ ଆଚେ। ଅନେକ୍ ଲେକୁମନ୍ ଏ ଇତପଦେସ୍ ବୟ୍ ଟାନେ ମିସ୍‌ଲାଇ ଆଚତ୍, ରାଜା ଦାଉଦର୍ ପ ରାଜା ସଲ୍‌ମନ୍ ସେ ଲକ୍‌ମନର୍ ବିତ୍‌ରେ ଅନି ବେସି ଲେକ୍‌ଲା ଆଚେ । ସଲ୍‌ମନ୍ ରାଜା ଗିଆନ୍‌ରେ ବଇଲେ ବେସି ପିଆସ୍ ରଇଲା ଆରି ୧ ରାଜାବଲି ୪:୩୨ ପଦ୍ କଇଲାନିଜେ ସେ ତିନ୍ ଅଜାର୍‌ଟା ଗିଆନ୍ ବିସଇରେ ଲେକି ରଇଲା । ତେବର୍ ପାଇଁ ଇତପଦେସ ବୟ୍ ବେସି ଜିନିସ୍ କିରିସ୍‌ଟ ପୁର୍‌ବ ଦସମ ସତାର୍‌ଦି ବେଲେ ସଲ୍‌ମନ୍‌ରାଜା ଜିଇରଇଲା ବେଲେ ଲେକାଜାଇ ରଇଲା । ଅଲ୍‌ଗା କେତେଟା ବଇ କଇବାକେ ଗାଲେ ଇଜିକିଅ କିରିସ୍‌ଟ ପୁର୍‌ବ ୭୧୫ ବେଲେ ଅନି ୬୮୬ ଜାକ ଜିଉଦାଦେସେ ସାସନ୍ କର୍‌ବା ସମଏଁ ବାବିଚିନ୍‌ତି କରି ଲେକାଜାଇ ରଇଲା ଇତପଦେସ ୨୫:୧ ।</para>
  <para style="ip">ଇତପଦେସ ବଇ ଅଇଲାନି ଗିଆନର୍ କାତା ଜନ୍‌ଟାକି କଇବାକେ ଗାଲେ, ମାତର୍ ଗଟେକେ କାତା ଦେଇ ରଇବାଟା ନଇଲେ ବବିସତ୍‌ରେ ଗଟ୍‌ବା ଟାନେ ଅନି ଅଲ୍‌ଗା । ଉଦାଅରନ୍ ଇସାବ୍‌ରେ, ଇତପଦେସ ୨୨:୬ ପଦ୍ କଇଲାନି ଜେ ଟିକ୍ ଇସାବ୍‌ରେ ଲାଲନ୍ ପାଲନ୍ କରି ବଡାଇଲା ପିଲାମନ୍ ବଡ୍ ଅଇଲେ ସରି ସେ ମନ୍ ନିମ୍‌ନ୍ ବାଟେ ଜିବାଇ । ଅଇଲେ ମିସା, ଏ ଇତପଦେସ ବଇ କାତା ଦେଇ ରଇବାଟା ନଏଁ ଜେ ଟିକ୍ ଇସାବ୍‌ରେ ଲାଲନ୍ ପାଲନ୍ ପିଲାମନର୍ ଜିବନ୍‌ରେ କାଇଟା ବୁଲ୍ କରି ନାପାରତ୍ ନଇଲେ ନ ଅଏ ।</para>
  <para style="ip">ଆରି, ଏଟା କଇବାକେ ଗାଲେ ସତ୍ ଇସାବ୍‌ରେ ଲେକା ଜାଇ ରଇବା ବଲ୍ ଆଦେସ୍ । ଇତପଦେସ ପଇ ନିଜେ ଅଦିଆଇ ୧: ୨-୬ ଟାନେ ଇତପଦେସର୍ ଉଦେସ୍ ବିସୟ୍‌ରେ କଇଲାନି। ଆର୍ ଉଦେସ୍ ଅଇଲାନି ନିମାନ୍ ଆରି ପିଲାମନ୍‌କେ ଗିଆନ୍ ଆରି ନିମାନ୍ ଆଦେସ୍ ଚିନ୍‌ବାକେ ସାଇଜ କର୍‌ସି, ଆରି ଗିଆନି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଗିଆନ୍ କର୍‌ସି ।</para>
  <para style="iot">ଏ ବଇ ବିତ୍‌ରେ ରଇବାଟା</para>
  <para style="io1">୧ ଅଦିଆଇ ୧ ତେଇ ଅନି ୨୨: ୧୬ ଅଇଲାନି ସଲ୍‌ମନର୍ ଇତପଦେସ ।</para>
  <para style="io1">୨ ଅଦିଆଇ ୨୨: ଟାନୁ ୨୪ ଅଇଲାନି ଗିଆନି ମନର୍ ଦୁଇଟା କାତାକେ ଟୁଲିଆବାଟା ।</para>
  <para style="io1">୩ ଅଦିଆଇ ୨୫ ଟାନୁ ୨୯ ଅଇଲାନି ସଲ୍‌ମନ୍ ରାଜାର୍ ଇତପଦେସ ଆରି ଗଟେକ୍ ଟୁଲିଆଇଲାଟା । ଏଟାମନ୍ ଅଇଲାନି ଇଜକିଅର୍ ରାଜାର୍ କାମ୍ କରୁମନର୍ ଲାଗି ଟୁଲିଆ ଜାଇ ରଇଲା ।</para>
  <para style="io1">୪ ଅଦିଆଇ ୩୦ ଟାନେ ଆଗୁରର୍ କାତା ଲେକା ଜାଇ ଆଚେ ।</para>
  <para style="io1">୫ ଅଦିଆଇ ୩୧:୧-୯ ଟାନେ ଲମୁଏଲର୍ କାତା ଲେକା ଜାଇ ଆଚେ ।</para>
  <para style="io1">୬ ସାରାସାରି ପଚେ, ଅଦିଆଇ ୩୧:୧୦-୩୧ ଟାନେ ଗଟେକ୍ ନିକ ମାଇଜି ବିସୟ୍‌ରେ ଅର୍‌ସା ସଙ୍ଗେ କରା ଗାଲା ଆଚେ।</para>
  <chapter number="1" style="c" sid="PRO 1" />
  <para style="s">ନିମାନ୍ ସିକିଆର୍ ମୁଲିଅ</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 1:1" />ଦାଉଦର୍ ପିଲା ଇସ୍‌ରାଏଲର୍ ରାଜା ସଲ୍‌ମନ୍ ରାଜାର୍ ନିମାନ୍ ସିକିଆ; <verse eid="PRO 1:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 1:2" />ଗିଆନ୍ ଆରି ନିମାନ୍ ସିକିଆ ବୁଜ୍‌ବାକେ; ଗିଆନର୍ ବାକିଅ ଏତାଇବାକେ; <verse eid="PRO 1:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 1:3" />ନିମାନ୍ ଚାଲିଚଲନ୍, ଦରମ୍‌ଟା ଆରି ନିମାନ୍ ଏତାଇବାଟା ଆରି ନିଆଇ ବିସଇରେ ଗଟେକ୍ ଆଦେସ୍‌ ପାଲନ୍ କର୍‌ବାକେ ପାର୍‌ସି; <verse eid="PRO 1:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 1:4" />ଦରମ୍ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଜାଗର୍‌ତା ଆରି ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ଲକ୍‌କେ ବିଦିଆ ଆରି ସବୁ ବିସଇ ଜାନି ପିଆସ୍ ଅଇଗାଲା ଆଚେ; <verse eid="PRO 1:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 1:5" />ଜନ ରକାମ୍ ଗିଆନି ଲକ୍ ସେଟା ସୁନିକରି ଅଦିକ୍ ଗିଆନ୍ ସିକ୍‌ସି ଆରି ବୁଦିମାନ୍ ଲକ୍ ନିମାନ୍ ସିକିଆ ପାଇସି; <verse eid="PRO 1:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 1:6" />ଆରି ଗଟେକ୍ ସିକିଆର୍ କାତା ଆରି ଉଦାଅରନର୍‌ କାତା ଆରି ଗିଆନିମନର୍ କାତା ଆରି ସେମନର୍ ମନ୍ ବିତ୍‌ରର୍ କାତା ବୁଜି ପାର୍‌ସା ।<verse eid="PRO 1:6" /></para>
  <para style="s">ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡିମନ୍‌କେ ନିମାନ୍ ସିକିଆ</para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="PRO 1:7" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ବିସଇକେ ଡର୍‌ବାଟା ସେ ଗିଆନ୍ ଲଗେ ଅନି ଆରାମ୍; ମାତର୍ ବୁଦି ନ ରଇଲା ଲକ୍ ଗିଆନ୍ ଆରି ନିମାନ୍ ସିକିଆକେ ଗୁର୍‌ନା କର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 1:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 1:8" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ତର୍ ବାବାର୍ ସିକିଆକେ ସୁନ୍ ଆରି ତର୍ ଆୟାର୍‌ ସିକିଆକେ ଅମାନିଆଁ କର୍ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 1:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 1:9" />କାଇକେବଇଲେ ସେ ତର୍‌ ମୁଣ୍ଡେ ପିନ୍ଦ୍‌ବା ଆସିର୍‌ବାଦର୍ ମୁକୁଟ୍ ଆରି ଗାଲାଇ ପିନ୍ଦ୍‌ବା ମାଲି ପାରା ଅଇସି । <verse eid="PRO 1:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 1:10" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ଜଦି ପାପି ଲକ୍‌ମନ୍ ତକେ ପୁସ୍‌ଲାଇଲେ ତୁଇ ପୁସ୍‌ଲାଇ ଅ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 1:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 1:11" />ସେମନ୍ କେବେ କଇବାଇ, ଆମର୍‌ ସଙ୍ଗ୍ ଆଉ ଆମେ ମିସି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମର୍‌ତେ ମାର୍‌ବାକେ ଜୁ, କାଇ ଦସ୍‌ ନ କଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମିସା ଦାର୍‌ବାକେ ଲୁଚି ରଉଁ; <verse eid="PRO 1:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 1:12" />ପାତାଲର୍ ନିଆଇଁ ମୁଇଁ ସେମନ୍‌କେ ମର୍‌ତେ ମାରି ଆରି କାଲ୍ ବିତ୍‌ରେ ତପି ରଇବା ଲକ୍‌ମନର୍ ପାରା ସେମନ୍‌କେ ସର୍‌ତେ ଲକ୍‌କେ କୁରୁପ୍‌ନାସ୍ କର୍‌ବି; <verse eid="PRO 1:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 1:13" />ତାର୍‌ପଚେ ଆମେ ସବୁ ରକାମର୍‌ ଦନ୍ ସଁପତି ପାଇବାର୍ ଅଇସି, ଆରି ଚରାଇ ଆନ୍‌ଲା ଜିନିସ୍ ପତର୍ ସଙ୍ଗେ ଆମର୍ ଗର୍ ମନ୍‌କେ ପୁରା ପୁରୁନ୍ କରି ଦେଉଁ, <verse eid="PRO 1:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 1:14" />ତୁଇ ଆମର୍ ଦଲ୍ ତେଇ ମିସ୍‌ସୁ; ଆମେ ସବୁ ଲକ୍ ମିସି କରି ଗଟେକ୍ ଅଇବାର୍ ଅଇସି । <verse eid="PRO 1:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 1:15" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ତୁଇ ସେମନର୍ ସଙ୍ଗ୍ ସେ ବାଟେ ଜା ନାଇଁ, ସେମନର୍ ସଙ୍ଗେ ନ ଜାଇ ବିନ୍ ବାଟେ ଜା; <verse eid="PRO 1:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 1:16" />କାଇକେବଇଲେ ସେମନର୍ ପାଦ୍ କାରାପ୍ କାମ୍ କର୍‌ବାକେ ପାଲାଇସି ଆରି ନର୍ ମାର୍‌ବାକେ ଦାପ୍‌ରେ ମନ୍ କର୍‌ବାଇ। <verse eid="PRO 1:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 1:17" />କନ୍‌ ମିସା ଚଡଇର୍ ମୁଆଁଟେ ଜାଲ୍ ଅଡ୍‌ବାଟା ବେକାର୍ ଅଇ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 1:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 1:18" />ସେମନ୍ ନିଜର୍ ନିଜର୍ ବିନାସ୍ କର୍‌ବାକେ ଜାଗି ରଇବାଇ ଆରି ନିଜର୍ ଜିବନ୍ ପରାନ୍‌କେ ଦାର୍‌ବାକେ ନାଜାନ୍‌ଲା ପାରା ଲୁଚି ରଇବାଇ । <verse eid="PRO 1:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 1:19" />ସବୁ ଦନ୍ ଆସାଇ ମନର୍ ଦସା ଅଇଲାନି ଏଟା; ସେଟା ଦନର୍ ମୁକିଆ ମନର୍ ଜିବନ୍‌କେ ବିନାସ୍ କର୍‌ସି ।<verse eid="PRO 1:19" /></para>
  <para style="s">ଗିଆନର୍ ଡାକ୍</para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="PRO 1:20" />ଗିଆନର୍‌ ଲକ୍‌ ବାଟ୍‌ ଲଗେ ଅନି ଆଉଲି ଅଇ ଡାକ୍‌ସି; ସେ ଡେଲା ବାଟେ ଅନି ନିଜର୍ ଆଉଲି ସୁନାଇସି; <verse eid="PRO 1:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 1:21" />ସେ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସଦ୍‌ରେ ଡାକ୍‌ସି; ନଅଁର୍ ଡାଣ୍ଡେ ଜବର୍‌ଲକ୍ ରଇବା ଜାଗା ଲଗେ ଅନି ନିଜର୍ କାତା ଆଉଲି ଅଇ କଇସି; <verse eid="PRO 1:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 1:22" />ଏ ଅମାନିଆଁ ଲକ୍‌ମନ୍, କେତେ ଦିନ୍ କାରାପ୍ କାମ୍‌କେ ନିମାନ୍‌ କଇସା ? ଏ ନିନ୍ଦା କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍, କେତେ ଦିନ୍ ନିନ୍ଦା କାତାକେ ସନ୍‌ତୁସ୍‌ଟ ଅଇ ରଇସା ? ଏ ଅବୁଦିଆ ଲକ୍‌ମନ୍, ଆରି କେତେ ଦିନ୍ ସିକିଆକେ ଗିନ୍ କର୍‌ସା ? <verse eid="PRO 1:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 1:23" />ମୁଇଁ କଇବା କାତା ସୁନି ମନ୍ ବାଉଡାଆ; ଦେକା, ମୁଇଁ ତମର୍ ଉପ୍‌ରେ ମର୍ ଆତ୍‌ମା ଡାଲିଦେବି, ମର୍ ବାକିଅ ସବୁ ତମ୍‌କେ ଜାନାଇବି । <verse eid="PRO 1:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 1:24" />ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ମୁଇଁ ତମ୍‌କେ ଡାକ୍‌ଲି, ମାତର୍‌ ତମେ ସୁନାସ୍‌ ନାଇଁ; ମୁଇ ତମ୍‌କେ ଆଦର୍‌ କଲାକେ ମିସା ନାମାସ୍‌ ନାଇଁ; <verse eid="PRO 1:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 1:25" />ମାତର୍ ତମେ ମର୍ ସବୁ ସିକିଆକେ ଦିଆନ୍‌ ଦିଆସ୍‌ ନାଇଁ, ଆରି ମର୍ ଗଟେକ୍ ମିସା‌ କଇବା କାତାକେ ମାନାସ୍‌ ନାଇଁ; <verse eid="PRO 1:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 1:26" />ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ମୁଇଁ ମିସା ତମର୍ ବିପଦ୍‌ ବେଲେ ଆଁସ୍‌ବି, ତମ୍‌କେ ଦୁକ୍ ଆଇଲେ କିଜାଇତେ ରଇବି । <verse eid="PRO 1:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 1:27" />ଜେଡେବେଲେ ବାଉପବନ୍ ପାରା ତମ୍‌କେ ଦୁକ୍ ଆଇସି ଆରି ସୁରାଗାଲି ପାରା ତମ୍‌କେ ବିପଦ୍ ଆଇସି; ଜେଡେବେଲେ ଦୁକ୍ କସ୍‌ଟ ତମ୍‌କେ ଗଟ୍‌ସି; <verse eid="PRO 1:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 1:28" />ସେଡ୍‌କିବେଲେ ସେମନ୍ ମକେ ଡାକ୍‌ବାଇ, ମାତର୍ ମୁଇଁ ସେମନ୍‌କେ ପାଚାରି ନ ଦେକି; ସେଡ୍‌କିବେଲେ ମକେ ବେସି କଜ୍‌ବାଇ, ମାତର୍ ମକେ ପାଇ ନାପାରତ୍‌ । <verse eid="PRO 1:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 1:29" />କାଇକେବଇଲେ ସେମନ୍ ସିକିଆକେ ଗିନ୍ କଲାଇ ଆରି ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ବାକିଅକେ ଡରତ୍‌ ନାଇଁ; <verse eid="PRO 1:29" /><verse number="30" style="v" sid="PRO 1:30" />ସେମନ୍ ମୁଇଁ କଇଲା କାଇ କାତାକେ ମିସା ମାନତ୍‌ ନାଇଁ ଆରି ମୁଇ ଦେବା ସିକିଆକେ ‌ ମନ୍‌ଦିଆନ୍‌ ଦେଅତ୍‌ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 1:30" /><verse number="31" style="v" sid="PRO 1:31" />ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ସେମନ୍ ନିଜର୍ ନିଜର୍ କାମ୍ ଇସାବେ ଡଣ୍ଡ୍ ପାଇବାଇ, ଆରି ନିଜର୍ ନିଜର୍ କାରାପ୍‌ ବୁଦିର୍‌ ଲାଗି କୁରୁପ୍‌ନାସ୍‌ ଅଇବାଇ। <verse eid="PRO 1:31" /><verse number="32" style="v" sid="PRO 1:32" />ଉଁ ବୁଦି ନଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ବିପଦ୍‌ ବାଟେ ଇଣ୍ଡ୍‌ଲେ ସେମନ୍‌କେ ବିପଦ୍‌ ଆଇସି ଆରି ବୁଦି ନଇଲା ଲକ୍‌ମନର୍‌ ସୁକ୍ ପାଇବାଟାକେ ନସାଇ ଦେଇସି । <verse eid="PRO 1:32" /><verse number="33" style="v" sid="PRO 1:33" />ମାତର୍ ଜନ୍ ଲକ୍ ମର୍‌ କାତା ସୁନ୍‌ସି, ତାକେ ବିପଦ୍‌ ନ ଆସେ ଆରି ସେ ନ ଡର୍‌ତେ ରଇସି ।<verse eid="PRO 1:33" /></para>
  <chapter eid="PRO 1" />
  <chapter number="2" style="c" sid="PRO 2" />
  <para style="s">ଗିଆନି ଲକର୍‌ ଇନାମ୍‌</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 2:1" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ତୁଇ ଜଦି ମର୍ କାତା ସୁନ୍‌ସୁ ଆରି ମର୍ ଆଦେସ୍ ପାଲନ୍‌ କର୍‌ସୁ; <verse eid="PRO 2:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 2:2" />ଜଦି ଗିଆନର୍ କାତା ସୁନ୍‌ସା ଆରି ବୁଜ୍‌ବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କର୍‌ସା; <verse eid="PRO 2:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 2:3" />ଉଁ ଜଦି ତମେ ନିମାନ୍‌ ବାବ୍‌ନା ସଙ୍ଗ୍‌ ବାବ୍‌ସା ଆରି ବୁଦି ପାଇବାକେ ଗୁଆରି କର୍‌ସା; <verse eid="PRO 2:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 2:4" />ଜଦି ରୁପାକେ କଜ୍‌ଲା ପାରା କଜ୍‌ସା ଆରି ଲୁଚି ରଇଲା ଦନ୍ ପାରା ତାକେ କଜ୍‌ସା; <verse eid="PRO 2:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 2:5" />ତେବେ ତମେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ଡର୍‌ବା ବିସଇ ବୁଜି ପାର୍‌ସା ଆରି ପର୍‌ମେସରର୍ ଗିଆନ୍ ପାଇସା । <verse eid="PRO 2:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 2:6" />କାଇକେବଇଲେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ଗିଆନ୍ ଦେଇସି, ତାର୍ ଟଣ୍ଡେ ଅନି ଗିଆନ୍ ଆରି ବୁଦିର୍ କାତା ବାରଇସି । <verse eid="PRO 2:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 2:7" />ସେ ସତ୍ ଲକର୍ ପାଇଁ ଗିଆନ୍ ଦେଇସି, ସେ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍ ପାଇଁ ଆଡ୍‌ବା ଆଡ୍‌ନା ପାରା । <verse eid="PRO 2:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 2:8" />ଜେନ୍ତିକି ସେ ନିଆଇର୍ ବାଟ୍ ରକିଆ କରି ପାର୍‌ସି ଆରି ତାର୍‌ ସାଦୁ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ବାଟ୍ ସମାଲ୍‌ସି । <verse eid="PRO 2:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 2:9" />ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ତମେ ଦରମଟା, ନିମାନ୍ ବିଚାର୍ କର୍‌ବାଟା, ନିଆଇ କର୍‌ବାଟା ଆରି ମଙ୍ଗଲର୍ ସବୁ ବାଟ୍ ଜାନ୍‌ସା । <verse eid="PRO 2:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 2:10" />କାଇକେବଇଲେ ଗିଆନ୍ ତମର୍ ଗର୍‌ବେ ପୁର୍‌ସି, ଆରି, ବିଦିଆ ତମର୍ ଜିବନ୍‌କେ ସାନ୍‌ତି କର୍‌ସି ; <verse eid="PRO 2:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 2:11" />ପିଆସ୍ ସଙ୍ଗେ ତମେ ବୁଦି ଆକା ତମ୍‌କେ ଉଦାର୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 2:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 2:12" />ତାର୍‌ପଚେ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ ବେକାର୍‌ କାତା କଇବାଇ, <verse eid="PRO 2:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 2:13" />ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ ଆନ୍ଦାର୍ ବାଟେ ଜିବାର୍ ଆଇବାର୍‌ କର୍‌ବାଇ ଆରି ନିମାନ୍‌ ବାଟ୍‌କେ ଚାଡି ଦେବାଇ; <verse eid="PRO 2:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 2:14" />ଜନ୍ ଲକ୍‌ମନ୍ କାରାପ୍ କାମ୍ କର୍‌ବାକେ ସାର୍‌ଦା ଅଇବାଇ ଆରି ଦୁସ୍‌ଟମନର୍ ପାଲ୍‌ତୁ କାତାକେ ଦାର୍‌ବାଇ; <verse eid="PRO 2:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 2:15" />ଜନ୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ନିଜର୍ ନିଜର୍ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ବାଟେ କାରାପ୍ ଚିନ୍‌ତା ଆରି ନିଜର୍ ବାଟ୍ ଚାଡିକରି ବିନ୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବାଇ, ଏ ରକାମ୍‌ଲକ୍‌ମନ୍‌ କାରପ୍ କାମ୍ କର୍‌ବା ଲକ୍ ମନର୍ ବାଟେ ଅନି ତମ୍‌କେ ଉଦାର୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 2:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 2:16" />ଆରି, ଜନ୍ ମାଇଁଜି ସୁଆଦ୍ ମୁଦୁର୍‌ କାତା କଇସି, ଜନ୍ ମାଇଁଜି ନିଜର୍ ମୁନୁସ୍‌କେ ଚାଡିକରି ପର୍‌ମେସରର୍ ନିୟମ୍‌କେ ପାସ୍‌ରି କରି ଅଲ୍‌ଗା ମୁନୁସ୍ ମନର୍ ସଙ୍ଗେ ବୁଲ୍‌ସି ୫:୩ <verse eid="PRO 2:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 2:17" />ତାର୍ ଗର୍ କୁରୁପ୍‌ନାସ୍ ଅଇ ଜାଇସି <verse eid="PRO 2:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 2:18" />ଆରି ଜାର୍ ମନ୍‌ ବିନ୍ ମାଇଁଜିମନ୍‌କେ ଆଁକି ପାକାଇସି, ସେ ବାଟେ ଗାଲେ କେ ମିସା ବାଉଡି ଆସି ନାପାରେ ଆରି ଜିବନର୍ ବାଟ୍ ଆରି ପାଇ ନାପାରେ, <verse eid="PRO 2:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 2:19" />ଏରକାମ୍ ବିନ୍ ମାଇଁଜି ମନର୍ ଲଗେ ଅନି ତମ୍‌କେ ଉଦାର୍ କରା ଅଇସି । <verse eid="PRO 2:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 2:20" />ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ତମେ ସତ୍ ଲକ୍‌ମନର୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡା ଆରି ଦରମ୍ ଲକ୍‌ମନର୍ ବାଟେ ଜାଆ, <verse eid="PRO 2:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 2:21" />କାଇକେବଇଲେ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ ଦେସ୍ ବିତ୍‌ରେ ବାସା କରି ରଇବାଇ, ଆରି ସତ୍‌ ନିମାନ୍ ଲକ୍‌ ସିତି ସାନ୍‌ତି ସଙ୍ଗେ ରଇବାଇ। <verse eid="PRO 2:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 2:22" />ମାତର୍ କରାପ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ ଦେସ୍ ବିତ୍‌ରେ ଅନି ବିନାସ୍ ଅଇବାଇ ଆରି ବିସ୍‌ବାସେ ବିସ୍‌ ଦେଉମନ୍‌କେ ଦେସ୍ ବିତ୍‌ରେ ଅନି କେଦି ଦେବାଇ ।<verse eid="PRO 2:22" /></para>
  <chapter eid="PRO 2" />
  <chapter number="3" style="c" sid="PRO 3" />
  <para style="s">ବେଣ୍ଡିଆ ପିଲାମନ୍‌କେ ସିକିଆ</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 3:1" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ତୁଇ ମର୍ ସିକିଆକେ ପାସର୍ ନାଇଁ; ମାତର୍ ତମର୍ ମନ୍ ମର୍ ଆଦେସ୍ ସବୁ ପାଲନ୍ କର । <verse eid="PRO 3:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 3:2" />କାଇକେବଇଲେ ସେ ଅନୁସାରେ ଆୟୁସ୍ ବଡ୍‌ସି ଆରି ସବୁ ଦିନର୍ ପାଇଁ ଜିବନର୍ ସାନ୍ତି ବଡ୍‌ସି । <verse eid="PRO 3:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 3:3" />ଦୟା ଆରି ସତ୍‌ ତମ୍‌କେ ଚାଡି ନ ଦେଅ; ନିଜର୍ କଁଟେ ମିସ୍‌ତେ ବାନ୍ଦା ଆରି ନିଜର୍ ମନର୍‌ ପାଟା ଲଗେ ଲେକା । <verse eid="PRO 3:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 3:4" />ସେନ୍‌ତି କଲେ, ତମେ ପର୍‌ମେସରର୍ ଆରି ନର୍‌ଲକର୍ ଆଁକି ଲଗେ ଅନି ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ ପାଇସା ଆରି ନିମାନ୍‌ ବିଚାର୍ କର୍‌ସା । <verse eid="PRO 3:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 3:5" />ତମେ ମନ୍‌ପରାନ୍ ଦେଇ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଲଗେ ବିସ୍‌ବାସ୍ କରା ଆରି ନିଜର୍ ବୁଦି ସଙ୍ଗ୍‌ କରା ନାଇଁ । <verse eid="PRO 3:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 3:6" />ତମେ ଜେନେ ଗାଲେ ମିସା ତାକେ ମନେ ଏତାଆ; ତାର୍‌ପଚେ ସେ ତମର୍ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ବାଟ୍‌ ସଲକ୍‌ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 3:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 3:7" />ତମେ ନିଜେ ନିଜେ ଗିଆନି ଉଆ ନାଇଁ; ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ଡରା ଆରି କାରାପ୍ ଲଗେ ଅନି ଦୁରିକେ ରୁଆ । <verse eid="PRO 3:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 3:8" />ସେଟା କଲେ ତମର୍ ଗାଗଡର୍ ପାଇଁ ନିକ ଅଇସି ଆରି ଆଡର୍ ପାଇଁ ରସ୍ ପାରା ଅଇସି । <verse eid="PRO 3:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 3:9" />ତମେ ତମର୍ ଦନ୍ ଆରି ସବୁ ପର୍‌ତୁମ୍ ପଲ୍‌ଲା ପଲ୍‌ ସବୁବେଲର୍‌ ମାପ୍‌ରୁକେ ଦେଇ ଆଲାଦ୍‌ କରା । <verse eid="PRO 3:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 3:10" />ତାର୍‌ପଚେ ତମର୍ ବଣ୍ଡାର୍ ଗରେ ବେସି ଦନ୍‌ସଁପତି ଅଇସି ଆରି ତମର୍ ଅଙ୍ଗୁର୍ କୁଣ୍ଡେ ନୁଆ ଅଙ୍ଗୁର୍ ରସ୍ ପୁରୁନ୍ ଅଇ ଉଚ୍‌ଲି ଜାଇସି । <verse eid="PRO 3:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 3:11" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ସାସନ୍‌କେ ପାସର୍ ନାଇଁ ଆରି ତାର୍ ସାସନ୍‌ରେ ଅମାନିଅ ଅ ନାଇ । <verse eid="PRO 3:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 3:12" />କାଇକେବଇଲେ ବାବା ତାର୍ ଲାଡର୍ ପିଲାକେ, ଜେନ୍‌ତି ମାରିଦାରି କରି ଡରାଇସି ସେ‌ ରକାମ୍ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ତାର୍ ଲାଡର୍ ପିଲାକେ ସାସନ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 3:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 3:13" />ଜନ୍ ଲକ୍ ବୁଦି ଗିଆନ୍ ସିକ୍‌ସି, ସେ କେଡେ କରମର୍ ଲକ୍ । <verse eid="PRO 3:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 3:14" />କାଇକେବଇଲେ ରୁପାର୍ ବେପାର୍ ଟାନେ ଅନି ତାର୍ ବେପାର୍ ନିମାନ୍, ଆରି ନିମାନ୍ ସୁନା ଲଗେଅନି ତାର୍ ମୁଲିଅ ଅଦିକ୍ । <verse eid="PRO 3:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 3:15" />ଗିଆନ୍‌ ମୁକ୍‌ତା ଟାନେ ଅନି ଅଦିକ୍ ଦାମ୍, ଆରି ତମର୍ କାଇମିସା ମୁଲିଅର୍‌ ଜିନିସ୍ ତାର୍ ପାରା ଅଇବାକେ ଜଗିଅ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 3:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 3:16" />ତାର୍ ଉଜା ଆତେ ବେସି ଆଇସ୍ ଅଇସି, ତାର୍ ଡେବ୍‌ରି ଆତେ ଦନ୍ ସଁପତି ଆରି ସନ୍‌ମାନ୍ ରଇସି । <verse eid="PRO 3:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 3:17" />ତାର୍ ବାଟ୍ ସବୁ ନିମାନ୍ ବାଟ୍ ଆରି ତାର୍ ସବୁ ରାସ୍‌ତା ସୁସ୍‌ତା । <verse eid="PRO 3:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 3:18" />ଜନ୍‌ଲକ୍ ତାର୍ ଲଗେ ଜିବାଇ, ସେମନର୍ ପାଇଁ ସେ ଜିବନର୍ ଗଚ୍ ପାରା; ଜନ୍ ଲକ୍‌ ସେଟା ଦାରି ସଙ୍ଗଇବାଇ, ସେମନ୍‌ କରମର୍‌ ଲକ୍ । <verse eid="PRO 3:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 3:19" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ଗିଆନ୍ ସଙ୍ଗ୍ ପୁର୍‌ତିବି ତିଆର୍ କଲା, ସେ ବୁଦି ସଙ୍ଗେ ଆକାସ୍ ମଣ୍ଡଲ୍ ସୁସ୍‌ତିର୍ କଲା । <verse eid="PRO 3:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 3:20" />ତାର୍ ଗିଆନ୍‌ରେ ଡେଙ୍ଗ୍ ଜାଗାଇ ଅନି ପାନି ଉଚ୍‌ଲି ବାରଇସି, ଆରି, ମେଗ୍ ଲଗେ ଅନି କାକର୍ ଟପା ଅଇ ଅଦର୍‌ସି । <verse eid="PRO 3:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 3:21" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ଏ ସବୁ ତମେ ପାସ୍‌ରା ନାଇଁ, ତମେ ଗିଆନ୍ ଆରି ତାର୍ ପୁରାପୁରୁନ୍ ପିଆସ୍ କଲା ଇଜତ୍ ରକିଆ କର୍ । <verse eid="PRO 3:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 3:22" />ସେଟା ତର୍ ପାରାନର୍ ଜିବନ୍ ଆରି ସେଟା ତର୍ ପାଇଁ ଗାଲାର୍ ମାଲି ଅଇସି । <verse eid="PRO 3:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 3:23" />ସେନ୍ତାର୍ ଆଲେ ତମେ ନିଜର୍ ବାଟେ ନ ଡର୍‌ତେ ଇଣ୍ଡ୍‌ସା, ଆରି, ତମର୍ ଗଡ୍ ଜୁଟିଆଇ ନ ଅଏ । <verse eid="PRO 3:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 3:24" />ସଇଲା ବେଲେ ତମ୍‌କେ କସ୍‌ଟ ନ ଅଏ, ଉଁ, ତମେ ସଇସା ଆରି ତମେ ନିମାନ୍ ସଙ୍ଗ୍ ନିଦ୍ ଆଇସି । <verse eid="PRO 3:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 3:25" />ଅଟାତ୍ ଉବଜ୍‌ବା ଦୁକ୍‌କେ କି ଦୁସ୍‌ଟମନ୍‌ ବିନାସ୍‌ କର୍‌ବା ଜଜ୍‌ନାକେ ଡରା ନାଇଁ । <verse eid="PRO 3:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 3:26" />କାଇକେବଇଲେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ତମର୍ ସାଆବର୍‌ସା ଅଇସି, ସେ ତମର୍ ବିପଦ୍ ବେଲେ ରକିଆ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 3:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 3:27" />ଜଦି ଗଟେକ୍ ଲକ୍‌କେ ଉପ୍‌କାର୍ କର୍‌ବା ସକ୍‌ତି ତମର୍ ଆତେ ରଇଲେ, ଦାନ୍ କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମନା କରା ନାଇଁ । <verse eid="PRO 3:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 3:28" />ଜଦି ନିଜର୍ ଲଗେ ଜିନିସ୍ ରଇଲେ, ଜାଆ, ଆରିତରେକ୍ ଆସା, ମୁଇ କାଲିକେ ଦେବି, ଏନ୍ତାରି ବଲି ତମର୍ ସାଇପଡିସାର୍ ଲକ୍‌କେ କୁଆ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 3:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 3:29" />ତମର୍ ସାଇର୍‌ ଲକ୍ ତମର୍ ପାକେ ନ ଡର୍‌ତେ ବାସା ଅଇ ରଇଲେ ତାକର୍ ବିରୁଦେ ଅନିସ୍‌ଟ ଚିନ୍ତା କରା ନାଇଁ । <verse eid="PRO 3:29" /><verse number="30" style="v" sid="PRO 3:30" />କେ ଜଦି ତମର୍ କେତି ନ କଲେ, ଚୁଚାଇ ତାକର୍ ସଙ୍ଗ୍ ବିରଦ୍ କରା ନାଇଁ । <verse eid="PRO 3:30" /><verse number="31" style="v" sid="PRO 3:31" />ଗଣ୍ଡ୍‌ଗଲ୍ କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ରିସା ଉଆ ନାଇଁ, ଆରି, ତାକର୍ କନ୍ ମିସା ବାଟ୍‌କେ ଇଣ୍ଡା ନାଇଁ । <verse eid="PRO 3:31" /><verse number="32" style="v" sid="PRO 3:32" />କାଇକେବଇଲେ କାରାପ୍ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଗିନ୍‌ କର୍‌ସି, ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍ ତେଇ ମାପ୍‌ରୁ ସାର୍‌ଦା ଅଇସି । <verse eid="PRO 3:32" /><verse number="33" style="v" sid="PRO 3:33" />ପାପ୍ କଲା ଗରେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଅବିସାପ୍ ରଇସି, ମାତର୍ ସେ ଦରମ୍ ଲକ୍ ବାସା ଅଇଲା ଗର୍‌କେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 3:33" /><verse number="34" style="v" sid="PRO 3:34" />ଏଲେ ମିସା ସେ ନିନ୍ଦା କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ନିନ୍ଦା କର୍‌ସି, ମାତର୍‌ ସେ ଦରମ୍ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 3:34" /><verse number="35" style="v" sid="PRO 3:35" />ଗିଆନି ଲକ୍‌ମନ୍ ସନ୍‌ମାନର୍ ଅଦିକାରି ଅଇବାଇ, ମାତର୍ ଗିଆନ୍ ନ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନର୍ ଲାଜ୍‌ମର୍‌ଜିତା ଜାଇସି ।<verse eid="PRO 3:35" /></para>
  <chapter eid="PRO 3" />
  <chapter number="4" style="c" sid="PRO 4" />
  <para style="s">ଗିଆନର୍ ଲାବ୍‌</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 4:1" />ଏ ମର୍ ପିଲାମନ୍, ବାବାର୍ ସିକିଆକେ ମାନା ଆରି ନିମାନ୍ କାତା କଇବାଟାକେ ମନ୍‌ଦିଆନ୍ ଦିଆସ୍‌, <verse eid="PRO 4:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 4:2" />କାଇକେବଇଲେ ମୁଇଁ ତମ୍‌କେ ନିମାନ୍ ସିକିଆ ଦେଲିନି, ମର୍ ଆଦେସ୍‌କେ ପାସ୍‌ରା ନାଇଁ। <verse eid="PRO 4:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 4:3" />ମୁଇଁ ତର୍ ବାବାର୍ ପିଲା ରଇଲି, ଆରି, ଆୟାର୍‌ ଆଁକି ତେଇ କଅଁଲା ଆରି ଲାଡର୍‌ ପିଲା ରଇଲି । <verse eid="PRO 4:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 4:4" />ବାବା ମକେ ସିକିଆ ଦେଇ କଇଲା, ତୁଇ ମର୍ କଇଲା କାତାକେ ସବୁବେଲେ ଏତାଆ, ଆରି ମର୍ ଆଦେସ୍‌ ସବୁ ପାଲନ୍ କରା, ତେବେ ତମେ ନିକ ସଙ୍ଗେ ଜିଇସା । <verse eid="PRO 4:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 4:5" />ଗିଆନ୍ ଅର୍‌ଜନ୍ କରା, ନିକ ବିଚାର୍ କରା, ସେଟା ପାସର୍‌ ନାଇଁ, ଆରି, ମୁଇଁ କଇ ରଇବା ବାକିଅକେ ଅମାନିଆଁ କରା ନାଇଁ । <verse eid="PRO 4:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 4:6" />ତାକେ ଚାଡା ନାଇଁ; ତାର୍‌ପଚେ ସେ ତମ୍‌କେ ପାଲନ୍‌ କର୍‌ସି; ତାକେ ଲାଡ୍‌ କରା, ତାର୍‌ପଚେ ସେ ତମ୍‌କେ ରକିଆ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 4:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 4:7" />ଗିଆନ୍ ଅଇଲାନି ସବୁଟାନେ ଅନି ବଡ୍, ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ଗିଆନ୍ ସିକା, ଆରି, ତମର୍ ସବୁ ମୁଲିଅ ତେଇଅନି ନିମାନ୍ ବାବ୍‌ନା ଅଦିକ୍ ମୁଲିଅ । <verse eid="PRO 4:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 4:8" />ତାକେ ବସ୍‌ତର୍ ପାରା ପିନ୍ଦା, ସେ ତମ୍‌କେ ସାଉକାର୍ କର୍‌ସି; ତାର୍ ସଙ୍ଗେ ଆଲାଦ୍ ସଙ୍ଗେ ରଇଲେ, ସେ ତର୍ ନାଉଁକେ ଡାକ୍‌ପୁଟା କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 4:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 4:9" />ସେ ତମର୍ ମୁଣ୍ଡେ ଆସିର୍‌ବାଦର୍ ମୁକୁଟ୍ ପିନ୍ଦାଇସି; ସେ ତମ୍‌କେ ସୁନ୍ଦର୍‌ ରଇଲା ମୁକୁଟ୍ ଦେଇସି । <verse eid="PRO 4:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 4:10" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ସୁନ୍, ମର୍ କାତା ଦାର୍; ସେନ୍ତାର୍ ଆଲେ ତର୍ ଆୟୁସ୍ ବଡ୍‌ସି । <verse eid="PRO 4:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 4:11" />ମୁଇଁ ତକେ ଗିଆନର୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବାକେ ସିକିଆ ଦେଲିନି, ମୁଇଁ ତକେ ସତ୍‌ବାଟେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ବିସୟରେ ସିକାଇଲିନି । <verse eid="PRO 4:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 4:12" />ତମେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ବେଲେ କାଇ ଦୁକ୍ କସ୍‌ଟ ନ ଆସେ, ଆରି, ପାଲାଇବା ବେଲେ ତମେ ଜୁଟିଆଇ ନ ଉଆସ୍‌ । <verse eid="PRO 4:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 4:13" />ମର୍‌ ସିକିଆକେ ମନେ ରକି ରୁଆ; ସେଟାକେ ପାସ୍‌ରି ଜାଆ ନାଇଁ; ସେଟାକେ ମାନା; କାଇକେବଇଲେ ସେଟା ଆକା ତମର୍ ଜିବନ୍ । <verse eid="PRO 4:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 4:14" />କାରାପ୍ ବାଟ୍ ବାଟେ ଜାଆ ନାଇଁ ଆରି ପାପ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ବାଟ୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡା ନାଇଁ । <verse eid="PRO 4:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 4:15" />ସେଟାକେ ପାସ୍‌ରି ଜାଆ, ଆରି ସେ ବାଟ୍ ଦେଇ କରି ମିସା ଜାଆ ନାଇଁ; ସେ ବାଟ୍ ଚାଡିଦେଇ ବିନ୍‌ ବାଟେ ଜାଆ । <verse eid="PRO 4:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 4:16" />କାଇକେବଇଲେ କାରାପ୍ କାମ୍ ନ କଲେ ସେମନ୍‌ ନ ସଅତ୍‌, ଆରି କାକେ ଅନିସ୍‌ଟ ନ କଲେ ସେମନ୍‌କେ ଗୁନ୍ ନ ଆସେ । <verse eid="PRO 4:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 4:17" />କାଇକେବଇଲେ ସେମନ୍‌ ଦୁସ୍‌ଟ କାମ୍ କର୍‌ବା କାଦି କାଇତେ ରଇବାଇ; ଆରି କାରାପ୍‌ କର୍‌ବା ଅଙ୍ଗୁର୍ ରସ୍ ସେମନ୍ କାଇବାଇ । <verse eid="PRO 4:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 4:18" />ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକର୍‌ ବାଟ୍ ସାକାଲିଆର୍‌ ଉଜଲ୍ ରକାମ୍, ଜନ୍‌ଟାକି ମଇଦାନ୍ ଜାକ ଅଦିକ୍‌ ଅଦିକ୍‌ ଉଜଲ୍ ଅଇସି । <verse eid="PRO 4:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 4:19" />ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟମନର୍ ବାଟ୍ ଆନ୍ଦାର୍‌ ପାରା; ସେମନ୍‌ କନ୍ତେଇ ମିସା ଜୁଟ୍‌ଆଇ ଅଇ ଅଦର୍‌ବାଇ, ସେଟା ସେମନ୍ ନାଜାନତ୍ । <verse eid="PRO 4:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 4:20" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ମର୍ କାତାକେ ମନ୍‌ ଦିଆନ୍ ଦେସ୍‌; ମୁଇ କଇବା କାତାକେ କାନ୍ ଡେରି ସୁନ୍‌ । <verse eid="PRO 4:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 4:21" />ସେଟା ତମର୍ ଆଁକି ଟାନେ ରଅ; ସେଟା ତମର୍ ମନ୍ ବିତ୍‌ରେ ଜତନ୍ କରି ସଙ୍ଗଇ ରୁଆ । <verse eid="PRO 4:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 4:22" />କାଇକେବଇଲେ ସେଟା ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ପାଇବାଇ, ସେମନର୍ ପାଇଁ ସେଟା ଜିବନ୍ ଆରି ସବୁ ତମର୍ ଗାଗଡ୍‌ ନିମାନ୍ ରଇସି। <verse eid="PRO 4:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 4:23" />ତମର୍ ମନ୍‌କେ ବେସି ଜତନ୍ କରି ସଙ୍ଗଆ; କାଇକେବଇଲେ ଇତିଅନି ଜିବନର୍ ମୁଲ୍ । <verse eid="PRO 4:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 4:24" />ତମେ କୁଟ୍‌ କାତା କଇବାଟା ଚାଡି ଦିଆସ୍, ଆରି ପାଲ୍‌ତୁ କାତା କଇବାଟା ଚାଡି ଦିଆସ୍ । <verse eid="PRO 4:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 4:25" />ତମର୍ ଆଁକି ଆଗ୍‌ତୁ ଦେକ୍‌ ଆରି ତମର୍ ଆକିମାଟା ସଲ୍‌କେ ଦେକ୍‌ । <verse eid="PRO 4:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 4:26" />ତମେ ନିଜର୍ ପାଦ୍ ସିଦା କରି ମାଣ୍ଡା ଆରି ତମର୍ ସବୁ ବାଟ୍ ନିକ ଅଅ । <verse eid="PRO 4:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 4:27" />ଉଜା ବାଟେ କି ଡେବ୍‌ରି ବାଟେ ଜାଆ ନାଇଁ, ଆରି ତମର୍ ପାଦ୍ କାରାପ୍ ତେଇ ଅନି ଦୁରିକେ ରଅ ।<verse eid="PRO 4:27" /></para>
  <chapter eid="PRO 4" />
  <chapter number="5" style="c" sid="PRO 5" />
  <para style="s">ବେବିଚାର୍ ବିରୁଦେ ସିକିଆ</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 5:1" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ମୁଇ କଇବା ଗିଆନ୍‌ କାତାକେ ମନ୍‌ ଦିଆନ୍ ଦେସ୍‌, ମୁଇ କଇବା ବୁଦିର୍‌ କାତାକେ କାନ୍ ଡେରି କରି ସୁନ୍, <verse eid="PRO 5:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 5:2" />ଜେନ୍‌ତିକି ତୁଇ ପିଆସ୍ ଅଇଲାଟା ରକିଆ କରି ପାରୁସ୍‌, ଆରି ତମର୍ ଟଣ୍ଡ୍ ବୁଦି ଗିଆନର୍ କାତା କଇ ପାର୍‌ସି । <verse eid="PRO 5:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 5:3" />କାଇକେବଇଲେ ପାଦ୍‌ରି ମାଇଜିମନ୍ ସୁଆଦ୍ ମୁଦୁର୍ କାତା କଇବାଇ, ତାର୍ ମୁଁ ଚିକ୍‌ ଚିକି ଜାଇତେ ରଇସି । <verse eid="PRO 5:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 5:4" />ମାତର୍ ତାର୍ ସାରାସାରି ଦସା ପିତା ଗଚର୍ ରସ୍‌ପାରା, ଦୁଇବାଟେ ଦାର୍ ରଇବା ଲାଗନ୍ କାଣ୍ଡା ପାରା ତିପ୍ ତିପା। <verse eid="PRO 5:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 5:5" />ସେ ମରନ୍‌ ବାଟେ ଜାଇସି; ତାର୍ ପାଦ୍ ସିଦା ମସ୍‌ନେ ସେ ଅଦର୍‌ସି; <verse eid="PRO 5:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 5:6" />ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ସେ ତାର୍ ଜିବ୍‌ନେ ନିକ ବାଟ୍ ନ ମିଲେ; ସେ କେନେ ଗାଲେ ମିସା ଉପ୍‌ରେ ଉପ୍‌ରେ ଅଇସି, ମାତର୍ ସେ ସେଟା ନାଜାନେ। <verse eid="PRO 5:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 5:7" />ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ଏ ମର୍ ପିଲାମନ୍, ମର୍ କାତାକେ ସୁନା ଆରି ମର୍‌ କଇଲା ବାକିଅକେ ପାସ୍‌ରି ଜାଆ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 5:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 5:8" />ବିନ୍ ମାଇଁଜି ମନର୍ ଟାନେ ଅନି ତମେ ଦୁରିକେ ରୁଆ ଆରି ତାର୍ ଗରର୍ ଦୁଆରେ କି ଗରେ ଜାଆ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 5:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 5:9" />କେଜାନେ ଅଲ୍‌ଗା ଲକ୍‌ମନ୍ ତମର୍ ଇଜତ୍‌ ଜିକ୍‌ବାଇ ଆରି ବେଣ୍ଡିଆ ବେଲେ ମୁର୍‌କ ଲକ୍‌ମନ୍ ତକେ ମର୍‌ତେ ମାର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 5:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 5:10" />କେଜାନେ ଚିନା ଜାନା ନଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍ ତମର୍ ବପୁ ସଙ୍ଗେ ମିସ୍‌ବାଇ ଆରି ତମର୍ ଅରଜ୍‌ଲା ଦନ୍‌କେ ବିନ୍‌ ଦେସ୍‌ମନର୍ ଗରେ ସଙ୍ଗଇବାଇ; <verse eid="PRO 5:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 5:11" />ଆରି ତର୍ ବଇସ୍ ସାରି ଆଇବା ସମୟ୍‌ରେ ତର୍ ମାଉସ୍ ଆରି ଗାଗଡ୍‌ ନସ୍‌ଟ ଅଇ ଆଇସି, ତୁଇ କେଜାନେ କାନ୍ଦ୍‌ସୁ, <verse eid="PRO 5:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 5:12" />ଆରି କଇସୁ, ମୁଇ ସିକିଆ କେନ୍‌ତି ଗିନ୍‌ କଲି! ଆରି, ମର୍ ମନ୍ ନିମାନ୍ କାତାକେ କେନ୍‌ତି ସୁନେ ନାଇଁ ! <verse eid="PRO 5:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 5:13" />ମୁଇଁ ମର୍ ମାସଟର୍ ମନର୍ କାତା ନ ମାନ୍‌ଲି ଆରି ଜନ୍‌ଲକ୍‌ ମନ୍ ମକେ ସିକିଆ ଦେଲାଇ, ସେମନର୍ କାତାକେ ମୁଇଁ ନ ସୁନ୍‌ଲି, <verse eid="PRO 5:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 5:14" />ମୁଇଁ କୁଟୁମ୍‌ ଆରି ମଣ୍ଡଲିର୍‌ ସବୁ ରକାମ୍‌ ଟାନେ ଅରିଆନ୍‌ରେ ପଡ୍‌ଲି । <verse eid="PRO 5:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 5:15" />ତୁଇ ନିଜର୍ ଆଣ୍ଡିର୍ ପାନି କା, ଆରି ନିଜର୍ କୁଇଁ କାଲର୍ ପାନି କା । <verse eid="PRO 5:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 5:16" />ତର୍ ଜର୍‌ନା ପାନି କାଇ ବାଆରେ ଏନେ ତେନେ ବିଚି ଅଇସି ? ଆରି ରାଜାର୍ ଡାଣ୍ଡ୍‌ବାଟେ କାଇ ଗାଡ୍ ବଇ ଜାଇସି ? <verse eid="PRO 5:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 5:17" />ସେଟା ମାତର୍ ତର୍‌ଟା ଅଅ, ତମର୍ ଅଚିନା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ନ ଅ । <verse eid="PRO 5:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 5:18" />ତମର୍ ଜର୍‌ନା ପାନି ଦନିଅ ଅ, ଆରି, ତୁଇ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ବେଲେ ବିବା ଅଇଲା ମାଇଜିର୍ ସଙ୍ଗେ ସାର୍‌ଦା କର୍ । <verse eid="PRO 5:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 5:19" />ଆଲାଦର୍‌ ସୁନ୍ଦର୍ ଡଙ୍ଗରର୍ କଟ୍‌ରା ପାରା, ତାର୍ ଦୁଦ୍ ପାନା ତକେ ସାନ୍‌ତି କର; ଆରି, ତାର୍ ଆଲାଦ୍‌ରେ ତୁଇ ସବୁବେଲେ ଲାଲାଇ ଅଇ ରଅ । <verse eid="PRO 5:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 5:20" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ଅଲ୍‌ଗା ମାଇଁଜି ମନ୍‌କେ ତୁଇ କାଇକେ ଲାଲ୍‌ସା କଲୁସ୍‌ନି ? ଆରି ଅଲ୍‌ଗା ମାଇଁଜିର୍ ପାନ୍ଦେ ତୁଇ କାଇକେ ପଡ୍‌ସୁ ? <verse eid="PRO 5:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 5:21" />କାଇକେବଇଲେ ନର୍‌ଲକ୍ କାଇଟା କଲାନି କାଇଟା ନାଇଁ ସେଟା ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ଦେକ୍‌ଲାନି ଆରି ସେ ତାର୍‌ ସବୁ ବାଟ୍ ସମାନ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 5:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 5:22" />ଦୁସ୍‌ଟ ଲକର୍ ଅପ୍‌ରାଦ୍ ନିଜର୍‌ଟା ନିଜ୍‌କେ ଦାର୍‌ସି, ସେ ନିଜେ ପାପ୍‌ କଲା ପାନ୍ଦେ ପଡ୍‌ସି । <verse eid="PRO 5:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 5:23" />ସେ ବୁଦି ଗିଆନ୍ ନ ସିକି କରି ମରି ଜାଇସି, ଆରି ନିଜର୍ କାରାପ୍ ବୁଦିର୍ ଲାଗି ନସ୍‌ଟ ଅଇ ଜାଇସି ।<verse eid="PRO 5:23" /></para>
  <chapter eid="PRO 5" />
  <chapter number="6" style="c" sid="PRO 6" />
  <para style="s">ଜାଗର୍‌ତା ରଇବାଟା</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 6:1" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ଜଦି ତୁଇ ସାଇପଡିସାର୍ ଲକ୍‌ମନର୍ ସଙ୍ଗେ ଲାଗାଜଡା କର୍‌ତେ ରଇସୁ, ଜଦି ବିନ୍‌ ଲକର୍ ପାଇଁ ଦାଇ ଅଇ ରଇସୁ, <verse eid="PRO 6:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 6:2" />ତେବେ ତୁଇ ନିଜର୍ କାତା ବାର୍‌ତା ଅଇବା ତେଇ ପାନ୍ଦେ ଦାରା ପଡି ଆଚୁସ୍‌ ଆରି ତର୍ କଇବା କାତା ଟାନେ ଅନି ଜାନା ପଡ୍‌ଲାନି । <verse eid="PRO 6:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 6:3" />ଏ ମର୍‌ପିଲା, ତୁଇ ଏ କାମ୍ କର୍, ନିଜ୍‌କେ ରକିଆ କର୍; କାଇକେବଇଲେ ତୁଇ ତର୍ ସାଙ୍ଗର୍ ଆତେ ଦାରା ପଡି ଆଚୁସ୍; ଜା, ନିଜେ ଦରମ୍ ଅଇ କରି ଉଦାର୍ ପାଇବାକେ ନିଜର୍ ସାଇର୍ ଲକ୍‌କେ ତର୍‌କେ ତର୍ ବାବୁଜିଆ କର୍ । <verse eid="PRO 6:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 6:4" />ତୁଇ ତର୍ ଆଁକି କେ ନିଦ୍ କର୍‌ବାକେ ଦେସ୍ ନାଇଁ, କି ତର୍ ଆଁକି ମାଟାକେ ଗୁନ୍‌ବାକେ ଦେସ୍‌ନାଇଁ । <verse eid="PRO 6:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 6:5" />ନିଜ୍‌କେ କଟ୍‌ରା ପାରା ବାନୁଆର୍ ଆତେଅନି, ଚଡଇ ପାରା ଜାଲିଆର୍ ଆତେଅନି ରକିଆ କର୍ । <verse eid="PRO 6:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 6:6" />ଏ ଅଲ୍‌ସୁଆ, ତୁଇ ଚାଟିମନର୍ ଲଗେ ଜା, ତାର୍ କାମ୍‌କେ ବାବିଦେକ୍ ଆରି ଗିଆନି ଅ । <verse eid="PRO 6:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 6:7" />ତାର୍ ବିଚାର୍ କର୍‌ତା କି ମୁକିଆ କି ରାଜା ନ ରଇଲେ ମିସା କେ ନ ସିକାଇଲେ ମିସା ସେ ନିଜେସେ ଜାନିକରି ଜେଟ୍‌ବେଲେ ନିଜର୍ ପାଇଁ କାଦି ଟୁଲିଆଇସି, <verse eid="PRO 6:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 6:8" />ଆରି, ପସଲ୍ ସମଇରେ କାଦି ଟୁଲିଆଇସି । <verse eid="PRO 6:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 6:9" />ଏ ଅଲ୍‌ସୁଆ, ତୁଇ କେତେ ଦିନ୍‌ ସଇ ରଇସୁ ? ତୁଇ କେଡେ ବେଲେ ନିଦ୍‌ରା ବାଙ୍ଗି ଉଟ୍‌ସୁ ? <verse eid="PRO 6:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 6:10" />ଆରି ଚନେକ୍‌ ସଇଲେ, ଆରି ଚନେକ୍ ଗୁନ୍‌ଲେ, ଆରି ଚନେକ୍ ସଇବାକେ ଆତ୍‌ଗଡ୍ ବାଙ୍ଗ୍ ମଡ୍ ଅଇଲେ, <verse eid="PRO 6:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 6:11" />ତମର୍ କାକୁର୍‌ତି ଚର୍ ପାରା ଅଇକରି ଆଇସି, ଆରି, ତର୍ କାକୁର୍‌ତିଆକେ ଆଡ୍‌ବା ଅଦ୍‌ନା ପାରା ତିଆର୍ ଅଇଲା ଲକ୍ ପାରା ଅଇ ଆଇସି । <verse eid="PRO 6:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 6:12" />କାରାପ୍‌ କାମ୍ କର୍‌ବା ଲକ୍; ଅନିଆଇ କର୍‌ବା ଲକ୍; ମୁଉଁକେ ବୁଲାଇକରି ଇଣ୍ଡ୍‌ସି; <verse eid="PRO 6:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 6:13" />ସେ ଆଁକି ମାର୍‌ସି, ସେ ଗଡ୍ ରମନ୍ଦ୍‌ସି, ସେ ଆଙ୍ଗ୍‌ଟି ଦେକାଇସି। <verse eid="PRO 6:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 6:14" />ତାର୍ ମନ୍‌ବିତ୍‌ରେ କୁଟ୍ ରଇସି, ସେ ସବୁବେଲେ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଅନିଆୟ୍ କର୍‌ବାକେ ଚିନ୍‌ତା କର୍‌ସି; ସେ କିରମାର କରାଇସି । <verse eid="PRO 6:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 6:15" />ତେବେ ତାକେ ଅଟାତ୍ ବିପଦ୍ ଗଟ୍‌ସି, ଆରି, ସେ କାଇ ଦଣ୍ଡ୍ ଟାନେ ଅନି ମିସା ଉଦାର୍ ପାଇ ନାପାରେ। <verse eid="PRO 6:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 6:16" />ଚଅଟା ବିସଇକେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ଗିନ୍ କର୍‌ସି; ସାତ୍‌ଟା କାତାକେ ମିସା ସେ ଗିନ୍‌ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 6:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 6:17" />ଆଁକ୍‌ରିଆ ଲକର୍ ଆଁକି, ମିଚ୍ କଇବା ଲକର୍ ଜିବ୍ ଆରି ବିନା ଦସ୍‌ କରି ରଇବା ଲକ୍‌କେ ମାର୍‌ବା ଲକର୍ ଆତ୍‌; <verse eid="PRO 6:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 6:18" />କାରାପ୍‌ ଚିନ୍‌ତା କର୍‌ବା ଲକର୍ ମନ୍, କାରାପ୍ କାମ୍ କର୍‌ବାକେ ପାଲାଇବା ଲକର୍‌ ଗଡ୍‌; <verse eid="PRO 6:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 6:19" />ମିଚ୍ ସାକି ଜେ କି ମିଚ୍ କଇସି ଆରି ଜେ ବାଇମନର୍ ବିତ୍‌ରେ କିରମାର କରାଇସି ।<verse eid="PRO 6:19" /></para>
  <para style="s">ଦାରିଆ କାମ୍ କରୁ ଜାଗର୍‌ତା</para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="PRO 6:20" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ତୁଇ ତର୍ ବାବା କଇଲା କାତାକେ ପାଲନ୍ କର୍, ଆରି, ତର୍ ଆୟାର୍‌ ସିକିଆକେ ପାସ୍‌ରି ଦେସ୍‌ନାଇଁ । <verse eid="PRO 6:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 6:21" />ସେଟା ସବୁବେଲେ ତର୍ ମନ୍ ବିତ୍‌ରେ ରଅ, ନିଜର୍ ଗାଲାଇ ପିନ୍ଦା । <verse eid="PRO 6:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 6:22" />ତୁଇ ଇଣ୍ଡ୍‌ଲା ବେଲେ ସେଟା ତକେ ବାଟ୍‌ ଦେକାଇସି, ଆରି ସଇଲା ବେଲେ ସେଟା ତକେ ଜାଗୁଆଲ୍ ଅଇସି; ଜାଗ୍‌ବାବେଲେ ସେଟା ତମର୍ ସଙ୍ଗ୍ କାତାବାର୍‌ତା ଅଇସି । <verse eid="PRO 6:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 6:23" />କାଇକେବଇଲେ ସେ ଆଦେସ୍‌ ଅଇଲାନି ବତି ଆରି ସେ ସିକିଆ ଉଜଲ୍ ଆରି ସିକିଆ ପାଇବାଟା ଅଇଲାନି ଜିବନର୍ ଗଟେକ୍ ବାଟ୍; <verse eid="PRO 6:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 6:24" />ସେ ତକେ ଦୁସ୍‌ଟ ମାଇଁଜିର୍ ଲଗେଅନି ଆରି ବିନ୍ ମାଇଁଜିର୍ ଜିବର୍ ଚଣ୍ଡିକାତା କଇବା ଟାନେ ଅନି ରକିଆ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 6:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 6:25" />ତୁଇ ତାର୍ ସୁନ୍ଦର୍‌କେ ଦେକିକରି ଲାଲାଇ ଅ ନାଇଁ ; ତାର୍ ଚାଆନିରେ ତୁଇ ପସି ଜାଆନାଇଁ । <verse eid="PRO 6:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 6:26" />କାଇକେବଇଲେ ଦାରି କାମର୍ ପାଇଁ ଅରନ୍ ପାନି ଅବାବ୍ ଅଇସି, ଆରି ଦାରି ମାଇଁଜି ଲକ୍‌ମନର୍ ବେସି ମୁଲିଅର୍ ଜିବନ୍‌କେ ପସାଇବାକେ ଉପାଇ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 6:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 6:27" />କେ ଜଦି କେବେ ନିଜର୍ ବୁକେ ଜୟ୍ ସଙ୍ଗଇଲେ, ତେବେ କାଇ ତାର୍ ବସ୍‌ତର୍ ପଡି ନ ଜାଏ ? <verse eid="PRO 6:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 6:28" />ଆରି କେ କେବେ ଲାଗ୍‌ବା ଇଙ୍ଗ୍‌ରା ଉପ୍‌ରେ ଇଣ୍ଡ୍‌ସି, ତେବେ ତାର୍ ପାଦେ କାୟ୍ ପକା ନ ଅଏ କି ? <verse eid="PRO 6:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 6:29" />ବିନ୍ ମାଇଁଜି ମନର୍‌ ସଙ୍ଗେ ଜନ୍‌ ଲକ୍ ଜାଇ ସୁଆବସା କର୍‌ସି, ସେ ସେ ରକାମ୍‌; ଜେ ତାକେ ଚିଇସି, ସେ ଡଣ୍ଡ୍ ପାଇସି । <verse eid="PRO 6:29" /><verse number="30" style="v" sid="PRO 6:30" />ଚର୍ ବୁକ୍‌ଲାଗ୍‌ଲାନି ବଲିକରି ଜିବନ୍ ବଞ୍ଚାଇବାକେ ଜଦି ଚର୍‌ସି, ତେବେ ଲକ୍‌ମନ୍ ତାକେ ଗିନ୍ ନ କରତ୍ । <verse eid="PRO 6:30" /><verse number="31" style="v" sid="PRO 6:31" />ମାତର୍ ସେ ଦାରା ପଡ୍‌ଲେ, ତାକେ ସାତ୍ ଗୁନ୍ ବାଉଡାଇ ଦେବାକେ ପଡ୍‌ସି; ନଇଲେ ତାର୍ ଗରର୍ ସବୁଜାକ ତାକେ ଦେବାକେ ପଡ୍‌ସି । <verse eid="PRO 6:31" /><verse number="32" style="v" sid="PRO 6:32" />ଜନ୍ ମୁନୁସ୍ ନିଜର୍ ମାଇଁଜିକେ ଚାଡିକରି ଅଲ୍‌ଗା ମାଇଁଜି ମନର୍ ଲଗେ ଜାଇସି ସେ ବେସି କାରାପ୍‌ ଲକ୍; ସେ ନିଜର୍ ଜିବନ୍‌କେ ନସ୍‌ଟ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 6:32" /><verse number="33" style="v" sid="PRO 6:33" />ସେ କସ୍‌ଟ ଆରି ଲାଜ୍ ପାଇସି; ଆରି, ତାର୍ ଦସ୍ କେବେ ମିସା ନ ଲୁଚେ । <verse eid="PRO 6:33" /><verse number="34" style="v" sid="PRO 6:34" />କାଇକେବଇଲେ ମାଇଁଜିର୍‌ ପାଇଁ ଇସାତଲା ଅଇଲେ ବେସି ରିସା ଅଇସି; ସେ ରିସା ଅଇଗାଲା ବଇଲେ କେବେ ମିସା କେମା ନ କରେ । <verse eid="PRO 6:34" /><verse number="35" style="v" sid="PRO 6:35" />ସେ କେତେକ୍ ବାବୁଜିଆ କଲେ ମିସା ରାଜି ନ ଅଏ; କି ତକେ ବେସି ଲାଚଁ ଦେବି ବଲି କଇଲେ ମିସା ସେ ନ ମାନେ।<verse eid="PRO 6:35" /></para>
  <chapter eid="PRO 6" />
  <chapter number="7" style="c" sid="PRO 7" />
  <para style="s">ଦାରି ମାଇଜି ଲଗେଅନି ସତର୍‌କ</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 7:1" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ମର୍ କାତାସବୁ ପାଲନ୍ କର୍ ଆରି ମର୍ ଆଦେସ୍ ସବୁ ନିଜର୍ ମନ୍ ବିତ୍‌ରେ ମନେ ରକି ର। <verse eid="PRO 7:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 7:2" />ମର୍ ଆଦେସ୍ ସବୁ ପାଲନ୍ କର୍, ତେବେ ତୁଇ ଜିଇସୁ ଆରି ନିଜର୍ ଆଁକି ପୁତ୍‌ଲା ପାରା ମର୍ ସିକିଆ ନାମ୍ । <verse eid="PRO 7:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 7:3" />ତର୍ ସର୍‌ତେ ଆଙ୍ଗ୍‌ଟି ତେଇ ସେଟା ବାନ୍ଦ୍‌; ତର୍‌ ମନ୍ ବିତ୍‌ରର୍ ପାଟାଇ ସେଟାସବୁ ଲେକି ରକ୍‌ । <verse eid="PRO 7:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 7:4" />ଗିଆନ୍‌କେ କୁଆ “ତୁଇ ମର୍‌ ବଇନି,” ଆରି ନିମାନ୍‌ ବାବ୍‌ନାକେ ତୁଇ ମର୍ ନିଜର୍ ଲକ୍‌ ବଲି କୁଆ । <verse eid="PRO 7:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 7:5" />ତାର୍‌ପଚେ ସେମନ୍‌ ଅଲ୍‌ଗା ମାଇଁଜି ମନର୍‌ ତେଇଅନି, ଆରି ଚିକ୍‌ନିଆ କାତା କଇ ବୁଲ୍‌ବା ମାଇଁଜି ମନର୍‌ ତେଇଅନି ତମ୍‌କେ ରକିଆ କର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 7:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 7:6" />ମୁଇଁ ମର୍ ଗରର୍‌ ଜର୍‌କାର୍‌ ପାର୍‌ଦା ବାଟେ ଅନି ଦେକ୍‌ତେ ରଇଲି; <verse eid="PRO 7:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 7:7" />ତାର୍‌ପଚେ ମୁଇଁ ଦେକ୍‌ଲି, ଗିଆନ୍‌ ନ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଆରି ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ପିଲାମନର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଅନି ଗଟେକ୍‌ ବୁଦି ନ ରଇଲା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ପିଲାକେ ଦେକ୍‌ଲି <verse eid="PRO 7:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 7:8" />ସାଇ ବିତ୍‌ରେ ଜାଉଁ ଜାଉଁ ସେ ମାଇଁଜିର୍‌ ଗର୍‌ ବାଟେ ଜିବାର୍ ଦାର୍‌ଲା। <verse eid="PRO 7:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 7:9" />ସେଡ୍‌କିବେଲେ ଦିନ୍ ସାରି ସଞ୍ଜ୍‌ ଅଇ ମୁଁ ଚିନା ଚିନି ଅଇ ଆନ୍ଦାର୍ ଅଇ ଆଇତେ ରଇଲା । <verse eid="PRO 7:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 7:10" />ସେଡ୍‌କି ବେଲେ ଗଟେକ୍‌ ମାଇଁଜି ତାର୍‌ ସଙ୍ଗେ ବେଟ୍‌ ଅଇବାକେ ଆଇଲା, ସେ ବେସିଆ ରୁପେ ରଇଲା ଆରି ତାର୍ ମନ୍‌ବିତ୍‌ରେ ବେସି ଚତୁର୍ ରଇଲା । <verse eid="PRO 7:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 7:11" />ସେ ବେସି ଟଣ୍ଡାଇ ଆରି ମୁଲ୍‌କେ କାତା ନ ମାନେ, ସେ ଚନେକ୍ ମିସା ଗରେ ନ ରଏ । <verse eid="PRO 7:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 7:12" />ସେ କେବେ କେବେ ବାଟ୍ ପାଲି ଜାଗି ରଇସି, କେବେ କେବେ ଡେଲାବାଟେ ରଇସି ଆରି କନାଡି ଜାଗାମନ୍‌କେ ଜାଗି ଲୁଚି ବସି ରଇସି । <verse eid="PRO 7:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 7:13" />ସେ ମାଇଁଜି ତାକେ ଦାରି ଚୁମ୍‌ଲା, ଆରି ଲାଜ୍‌ ସରମ୍ ନଇତେ କଇଲା <verse eid="PRO 7:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 7:14" />ମଙ୍ଗ୍‌ଲର୍‌ ବଲି ମର୍‌ ଲଗେ ଆଚେ; ମୁଇଁ ଆଜି ମର୍ ମାନତ୍‌ କରି ରଇଲାଟା ସିଦ୍ ଅଇଲା । <verse eid="PRO 7:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 7:15" />ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ତକେ ମୁଇଁ ବେଟ୍ ଅଇବାକେ କଜି କଜି ଆଇଲି ଆରି ତୁଇ ମକେ ବେଟ୍ ଅଇଲୁସ୍ । <verse eid="PRO 7:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 7:16" />ମୁଇଁ ତିଆର୍ ପିଆର୍ ଅଇ ମିସରର୍‌ ଗଦି ଆରି ‌ କାବ୍‌ରା ଚିତ୍‌ରା ବସ୍‌ତର୍‌ ମର୍ କଟ୍ ତେଇ ଅଚାଇ ଆଚି । <verse eid="PRO 7:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 7:17" />ଆରି, ବାସ୍‌ନା ଚିକନ୍‌, ଦୁପ୍‌ ଆରି ଦାରୁଚିନିରେ ମର୍‌ ଅଚନା ବାସ୍‌ନା କରି ଆଚି । <verse eid="PRO 7:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 7:18" />ଆଉ, ଆମେ ସାକାଲ୍‌ ପାଇବା ଜାକ ମିଲାମିସା ଅଉଁ ଆରି ସାଇ ସାର୍‌ଦା ସଙ୍ଗେ ରାତି ବିତାଉଁ । <verse eid="PRO 7:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 7:19" />କାଇକେବଇଲେ ମର୍ ମୁନୁସ୍ ଗରେ ନାଇଁ, ସେ ଦୁର୍‌ ଦେସେ ବୁଲ୍‌ବାକେ ଜାଇ ଆଚେ । <verse eid="PRO 7:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 7:20" />ସେ ମୁନେକ୍‌ ଡାବୁ ଦାରି କରି ଗାଲା ଆଚେ, ସେ ପୁର୍‌ନିମା ଅଇଲେ ବାଉଡି ଆଇବାଇ । <verse eid="PRO 7:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 7:21" />ଏ ରକାମ୍‌ ସୁଆଦ୍‌ ମୁଦୁର୍ କାତା କଇ ସେ ତାର୍‌ ମନ୍‌କେ ମୁଆଁଲା, ତାର୍ ଟଣ୍ଡର୍‌ ଚିକ୍‌ନା କାତା କଇ ତାକେ ପସାଇଲା । <verse eid="PRO 7:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 7:22" />ଜେନ୍‌ତି ଗରୁ ମର୍‌ବାକେ ଜାଇସି ସେ ରକାମ୍ ସିକ୍‌ଲି ସେଙ୍ଗେ ବାନ୍ଦା ଅଇ ରଇବା ଲକ୍ ଦଣ୍ଡ୍ ପାଇବାକେ ଜାଇସି, ସେ ରକାମ୍‌ ସେ ଦାପ୍‌ରେ ତାର୍‌ ପଚେ ପଚେ ଗାଲା । <verse eid="PRO 7:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 7:23" />ଆରି, ଜେନ୍‌ତିକି ଚଡଇ ପାନ୍ଦେ ଜିବନ୍‌ ଜାଇସି ବଲି ନାଜାନି ତେଇ ଲାଗ୍‌ବାକେ ଦାପ୍‌ରେ ଜାଇସି, ସେ ରକାମ୍ ସାରାସାରି ବେଲେ ତାର୍‌ କଲଜ୍ ଲଗେ କାଣ୍ଡ୍‌ ବିନ୍ଦ୍‌ଲା ପାରା ବୁସି ଅଇସି । <verse eid="PRO 7:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 7:24" />ତେବେ ଏ ମର୍‌ ପିଲାମନ୍‌, ମର୍‌ କାତା ସୁନା ଆରି ମର୍‌ ଟଣ୍ଡର୍‌ କଇବା କାତାକେ ମନ୍‌ ଦିଆନ୍ ଦିଆସ୍ । <verse eid="PRO 7:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 7:25" />ତମର୍‌ ମନ୍‌ ତାର୍‌ ବାଟେ ନ ଜାଅ, ତମେ ତାର୍‌ ବାଟେ ଜାଆ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 7:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 7:26" />କାଇକେବଇଲେ ସେ ବେସି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ପାନ୍ଦେ ପସାଇ ଆଚେ, ଅଁ ତାର୍‌ ଲାଗି ବଲିକରି କେତେକ୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ମରିଜାଇ ଆଚତ୍ ଏଜ୍‌ଲେ ଏଜି ନଏଁ । <verse eid="PRO 7:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 7:27" />ତାର୍‌ ଗର୍‌ ପାତାଲେ ଜିବା ବାଟ୍‌, ଜନ୍‌ଟା କି ମରନର୍ ଗରେ ନେଇସି ।<verse eid="PRO 7:27" /></para>
  <chapter eid="PRO 7" />
  <chapter number="8" style="c" sid="PRO 8" />
  <para style="s">ଗିଆନର୍ ପର୍‌ସଙ୍ଗ୍‌ସା</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 8:1" />ଗିଆନ୍ କାଇ ଡାକେ ନାଇଁ ? ବୁଦି କାଇ ଆଉଲି ଅଏ ନାଇଁ ? <verse eid="PRO 8:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 8:2" />ସେ ଉଚା ଜାଗାର୍ ପାକାନ୍‌ ଟିପେ ଆରି ଏନର୍ ତେନର୍ ମିସ୍‌ଲା ଡେଲା ବାଟେ ଟିଆ ଅଇ ରଇସି । <verse eid="PRO 8:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 8:3" />ସେ ନଅଁରର୍ ଦୁଆରେ, ନଅଁର୍ ଟାନେ ପୁର୍‌ବା ବାଟେ, ରଇ ଆଉଲି ଅଇକରି ଡାକି କଇସି, <verse eid="PRO 8:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 8:4" />“ଏ ଲକ୍‌ମନ୍, ମୁଇଁ ତମ୍‌କେ ଡାକ୍‌ଲିନି; ଆରି, ନର୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍ ଲଗେ ମର୍ କାତା ଆଚେ । <verse eid="PRO 8:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 8:5" />ଏ ବୁଦି ନଇଲା ଲକ୍, ଜାଗର୍‌ତାର୍ କାତା ସିକା; ଏ ମୁର୍‌କ ଲକ୍, ତମେ ବାବିଚିନ୍‌ତି କରି କାତାବାର୍‌ତା ଅଇବାଟା ସିକା । <verse eid="PRO 8:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 8:6" />ସୁନା, କାଇକେବଇଲେ ମୁଇଁ ନିମାନ୍ ବିସଇ କଇବି; ମୁଇଁ ଟଣ୍ଡ୍‌ ପୁଟାଇ ସମାନ୍ କାତା କଇବି । <verse eid="PRO 8:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 8:7" />କାଇକେବଇଲେ ମର୍ ଟଣ୍ଡ୍ ସତ୍‌ କାତା କଇସି, ଦୁସ୍‌ଟ କାତା ମର୍ ଟଣ୍ଡର୍ ଗିନର୍ ବିସଇ । <verse eid="PRO 8:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 8:8" />ମୁଇ ସବୁବେଲେ ଦରମ୍‌ କାତା କଇବି; ସେଟା ପାଲ୍‌ତୁ କାତା କି ମିଚ୍ କାତା ନଏଁ। <verse eid="PRO 8:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 8:9" />ଜେ ସେଟା ବୁଜ୍‌ସି, ତାର୍‌ ତେଇ ସେସବୁ ଟିକ୍‌; ଆରି, ସିକିତ୍ ଳକର୍‌ ତେଇ ସେଟା ନିମାନ୍‌ । <verse eid="PRO 8:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 8:10" />ରୁପାର୍ ତେଇ ଅନି ମର୍ ସିକିଆ ଆରି ନିମାନ୍ ସୁନାକେ ଚାଡି ଗିଆନ୍‌ ସିକା । <verse eid="PRO 8:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 8:11" />କାଇକେବଇଲେ ଗିଆନ୍ ମୁକ୍‌ତା ତେଇଅନି ବଡ୍ ଆରି ଜେତେକ୍ ରକାମର୍ ଜିନିସ୍ ଅଇଲେ ମିସା ତାର୍ ସମାନ୍ କରି ନ ଅଏ । <verse eid="PRO 8:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 8:12" />ମୁଇଁ ଗିଆନ୍, ଜାଗର୍‌ତାକେ ନିଜର୍ ବାସାଅଇଲା ଜାଗା କରି ଆଚି, ଆରି, ଗିଆନ୍ ଆରି ପିଆସ୍ ପାଇ ରଇସି । <verse eid="PRO 8:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 8:13" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍‌ ବିସଇକେ ମୁଇଁ ଡର୍‌ବି, କରାପ୍ କାମ୍‌କେ ଗିନ୍ କର୍‌ବି; ଆଁକାର୍, ବଡ୍‌ପଣିଆ ଆରି କରାପ୍ ବାଟ୍ ଆରି କୁଟିଆଲ୍ ଟଣ୍ଡ୍‌କେ ମୁଇଁ ଗିନ୍ କର୍‌ବି । <verse eid="PRO 8:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 8:14" />ଆମର୍ ଲଗେ ନିମାନ୍ ସିକିଆ ଆରି ନିମାନ୍ ଗିଆନ୍ ଆଚେ; ମୁଇଁ ନିମାନ୍ ସଙ୍ଗେ ବାବ୍‌ଲି ଆଚି; ଆରି ମର୍‌ ଲଗେ ବପୁ ଆଚେ । <verse eid="PRO 8:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 8:15" />ମର୍ ଲାଗି ରାଜାମନ୍ ସାସନ୍ କଲାଇନି ଆରି ବିଚାର୍ କାରିଆମନ୍ ମିସା ନିମାନ୍‌ ବିଚାର୍ କର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 8:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 8:16" />ମର୍ ଲାଗି ସାସନ୍ କରୁମନ୍, ମୁକିଆମନ୍‌ ଆରି ପୁର୍‌ତିବିର୍ ସବୁ ବିଚାର୍ କାରିଆମନ୍ ସାସନ୍ କର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 8:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 8:17" />ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ ମକେ ଲାଡ୍‌ କଲାଇନି, ମୁଇଁ ସେମନ୍‌କେ ଲାଡ୍‌ କର୍‌ବି, ଆରି ଜନ ଲକ୍‌ମନ୍ ମନ୍‌ଦିଆନ୍ ଦେଇ ମକେ କଜ୍‌ବାଇ, ସେମନ୍ ମକେ ପାଇବାଇ । <verse eid="PRO 8:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 8:18" />ମର୍ ଲଗେ ଦନ୍ ଆରି ମାନ୍ ମର୍‌ଜିତା, ଆରି, ନ ସାର୍‌ବା ଦନ୍ ଆରି ଦରମ୍‌ ଆଚେ । <verse eid="PRO 8:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 8:19" />ମର୍ ପଲ୍ କାନ୍‌ଟି ସୁନା ତେଇ ଅନି ନିମାନ୍; ଆରି, ମର୍ କାମାନି ଅଦିକ୍ ରୁପା ତେଇଅନି ନିକ । <verse eid="PRO 8:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 8:20" />ମୁଇଁ ଦରମ୍‌ ବାଟେ ଆରି ବିଚାରର୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବି, <verse eid="PRO 8:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 8:21" />ଆରି ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ ମକେ ଲାଡ୍‌ କର୍‌ବାଇ, ସେମନ୍‌କେ ସବୁ ଦନ୍‌ସପତିର୍ ଅଦିକାରି କର୍‌ବି ଆରି ସେମନର୍ ଗରେ ଦନ୍‌ସପତି ପୁରାପୁରୁନ୍ କର୍‌ବି; <verse eid="PRO 8:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 8:22" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ନିଜର୍ ବାଟ୍ ଇଣ୍ଡ୍‌ବାକେ ଆରାମ୍ କଲାବେଲେ, ତାକର୍ କାମ୍ କରିବା ଆଗ୍‌ତୁ ପର୍‌ତୁମେ ମକେ ତିଆର୍ କରି ରଇଲା । <verse eid="PRO 8:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 8:23" />ପର୍‌ତୁମେ ଅନି କଇବାକେ ଗାଲେ ପୁରୁବ୍ କାଲେ ଆରି କଇବାକେ ଗାଲେ ପୁର୍‌ତିବି ପର୍‌ତୁମ୍ ତିଆର୍ ଅଇବା ଆଗ୍‌ତୁ ଅନି ମୁଇଁ ଗଟନ୍ ଅଇ ଆଚି । <verse eid="PRO 8:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 8:24" />ଜେଡେ ବେଲେ ଗାଡ୍‌ମନ୍ ନ ରଇଲା ଆରି ଜର୍‌ନା ପାନି ନ ରଇଲା ଆଗ୍‌ତୁ ମୁଇ ଜାତ୍ଅଇ ଆଚି; <verse eid="PRO 8:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 8:25" />ଆରି, ଡଙ୍ଗର୍‌ମନ୍ ଆରି ସାନ୍ ସାନ୍ କୁପ୍‌ଲି‌ ମନ୍ ତିଆର୍ ନ ଅଇବା ଆଗ୍‌ତୁ ମୁଇଁ ଜାତ୍‌ ଅଇ ଆଚି; <verse eid="PRO 8:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 8:26" />ସେବେଲେ ବୁଇଁ, କି ପଦା, ଆରି ଜଗତ୍‌ ତେଇ ମଇଦାନ୍ ତିଆର୍ ନ ଅଇବା ଆଗ୍‌ତୁ ମୁଇଁ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ଜାତ୍ ଅଇ ଆଚି । <verse eid="PRO 8:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 8:27" />ଜେଡେବଲ୍ ସେ ଆକାସମଣ୍ଡଲ୍ ତିଆର୍ କଲା, ସେବେଲେ ମୁଇଁ ତେଇ ରଇଲି, ଜେଡେବଲ୍ ସେ ପାନି ଉପ୍‌ରେ ପାନି ସନ୍ଦି ତିଆର୍ କଲା, <verse eid="PRO 8:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 8:28" />ଆରି ଉପ୍‌ରର୍ ଆକାସ୍‌ଣ୍ଡଲ୍‌କେ ଡାଟ୍‌ କଲା ଆରି ଗାଡେ ଅନି ପାନି ବେସି ବାରଇଲା; <verse eid="PRO 8:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 8:29" />ପାନି ଜେନ୍ତାର୍ କି ତାର୍ ଆଦେସ୍ ଅମାନିଅ କରି ନାପାରେ, ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ଜେଡେବଲ୍ ସେ ସମ୍‌ଦୁରର୍ ସନ୍ଦି ତିଆର୍ କଲା ଆରି ଜେବେ ଜଗତର୍ କୁନାଦି ଚିନ୍‌ କଲା; <verse eid="PRO 8:29" /><verse number="30" style="v" sid="PRO 8:30" />ସେଡ୍‌କିବେଲେ ମୁଇଁ ତାର୍ ଲଗେ ରାଜ୍ ମେସ୍‌ତୁରି ରଇଲି; ଆରି, ମୁଇଁ ସବୁଦିନ୍ ସାଇ ସାର୍‌ଦା ଅଇ ତାର୍ ମୁଆଟେ ସବୁବେଲେ ସାର୍‌ଦା କଲି । <verse eid="PRO 8:30" /><verse number="31" style="v" sid="PRO 8:31" />ଆରି, ତାର୍ ପୁର୍‌ତିବି ତେଇ ସାର୍‌ଦା କଲି ଆରି ନର୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍ ସଙ୍ଗେ ମର୍ ସାର୍‌ଦା ରଇଲା । <verse eid="PRO 8:31" /><verse number="32" style="v" sid="PRO 8:32" />ଏଟାର୍‌ପାଇଁ ଏ ମର୍ ପିଲାମନ୍, ମୁଇ କଇବା କାତା ସୁନା, ତେବେ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ ମର୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବାଇ, ସେମନ୍ କେଡେ କରମର୍ ଲକ୍ । <verse eid="PRO 8:32" /><verse number="33" style="v" sid="PRO 8:33" />ସିକିଆକେ ସୁନି ଗିଆନ୍‌ ଉଆ; ଆରି, ସେଟାକେ ଅମାନିଆ କରା ନାଇଁ । <verse eid="PRO 8:33" /><verse number="34" style="v" sid="PRO 8:34" />ଜେ ମର୍ କାତା ସୁନ୍‌ସି ଆରି ମର୍ ଦୁଆର୍‌ ଲଗେ ସବୁବେଲେ ଜାଗି ରଇସି, ଆରି ମର୍ ଦୁଆରର୍ କାପାଟ୍‌ ଲଗେ ଗୁଆରି କର୍‌ସି, ସେ ଲକ୍ କେଡେ କରମର୍ ଲକ୍‌ । <verse eid="PRO 8:34" /><verse number="35" style="v" sid="PRO 8:35" />କାଇକେବଇଲେ ଜେ ମକେ ପାଇସି, ସେ ଜିବନ୍ ପାଇସି ଆରି ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ ପାଇସି । <verse eid="PRO 8:35" /><verse number="36" style="v" sid="PRO 8:36" />ମାତର୍ ଜେ ମର୍ ବିରୁଦେ ପାପ୍ କର୍‌ସି, ସେ ନିଜର୍ ଜିବନ୍‌କେ ନସ୍‌ଟ କର୍‌ସି; ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ ମକେ ଗିନ୍ କଲାଇନି, ସେମନ୍ ମର୍‌ବା ବାଟ୍ କଜ୍‌ଲାଇନି ।”<verse eid="PRO 8:36" /></para>
  <chapter eid="PRO 8" />
  <chapter number="9" style="c" sid="PRO 9" />
  <para style="s">ଗିଆନ୍ ଆରି ଅଗିଆନି</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 9:1" />ଗିଆନ୍ ନିଜର୍ ଗର୍ ତିଆର୍‌ କରିଆଚେ, ସେ ସାତ୍‌ଟା କୁମ୍ ତିଆର୍ କରି ଆଚେ; <verse eid="PRO 9:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 9:2" />ସେ ନିଜର୍ ପସୁମନ୍‌କେ ବିନାସ୍ କରିଆଚେ; ସେ ନିଜର୍ ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ରସ୍ ମିସାଇ ଆଚେ; ସେ ନିଜର୍ ଟେବୁଲ୍ ମିସା ସଜାଇ ଆଚେ । <verse eid="PRO 9:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 9:3" />ସେ ନିଜର୍ ଦାସିମନ୍‌କେ ପାଟାଇ ଆଚେ, ସେ ନଗରର୍ ସବୁର୍ ତେଇଅନି ଉଚା ରଇଲା ଜାଗାଇ ଅନି ଡାକି କଇସି, <verse eid="PRO 9:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 9:4" />“ଜନ୍‌ ଲକ୍ ଅବୁଜା, ସେ ଲକ୍ ଏ ଲଗେ ଆସା” ଆରି, ଜନ୍‌ ଲକ୍‌କେ ବୁଦି ନାଇଁ, ତାକେ ସେ କଇସି, <verse eid="PRO 9:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 9:5" />“ଆସା, ମର୍ କାଦି କା ଆରି ମିସ୍‌ଲା ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ରସ୍ କା । <verse eid="PRO 9:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 9:6" />ଏ ବୁଦି ନଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍, ବୁଦି ନଇଲା ଲକ୍‌ମନର୍ ସଙ୍ଗ୍ ଚାଡି କରି ଜିବନ୍ ରକିଆ କରା; ଆରି, ନିମାନ୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡା ।” <verse eid="PRO 9:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 9:7" />ଜେ ନିନ୍ଦା କରୁକେ ସିକିଆ ଦେଇସି, ସେ ନିଜେ ଲାଜ୍‌ ଅଇସି; ଆରି, ଜେ ଦୁସ୍‌ଟକେ ଜୁକ୍‌ତି କର୍‌ସି, ସେ ନିଜେ ବଦ୍‌ଲାମ୍‌ ଅଇସି । <verse eid="PRO 9:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 9:8" />ନିନ୍ଦା କର୍‌ବା ଲକ୍‌କେ ଜୁକ୍‌ତି କରା ନାଇଁ, କଲେ, ସେ ତମ୍‌କେ ଗିନ୍ କର୍‌ସି, ଗିଆନିକେ ଜୁକ୍‌ତି କରା, ତେବେ ସେ ତମ୍‌କେ ଲାଡ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 9:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 9:9" />ଗିଆନ୍ ଲକ୍‌କେ ସିକିଆ ଦେଲେ, ସେ ଅଦିକ୍ ଗିଆନ୍‌ ଅଇସି, ଆରି, ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌କେ ସିକିଆ ଦେଲେ, ସେ ଜବର୍ ସିକିତ୍ ଅଇସି । <verse eid="PRO 9:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 9:10" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ବିସଇର୍‌ ଡର୍‌ ଗିଆନ୍ ତେଇ ଅନି ଆରାମ୍, ଆରି, ଦରମ୍‌ ବିସଇକେ ଗିଆନ୍ ଆରି ନିମାନ୍ ବିଚାର୍ ଆଇସି । <verse eid="PRO 9:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 9:11" />କାଇକେବଇଲେ ମର୍ ଲାଗି ତମର୍ ଦିନ୍ ବଡ୍‌ସି, ଆରି, ତମର୍ ଆୟୁସର୍ ବରସ୍ ଅଦିକ୍ ଅଇସି । <verse eid="PRO 9:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 9:12" />ତମେ ଗିଆନି ଅଇଲେ, ନିଜର୍ ପାଇଁ ଗିଆନି ଅଇସା; ଜଦି ବିନ୍ ଲକ୍‌କେ ନିନ୍ଦା କର୍‌ସା, ତେବେ ନିଜେ ସେଟା ଚାପାଇ ଅଇସା । <verse eid="PRO 9:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 9:13" />ଗିଆନ୍ ନଇଲା ମାଇଁଜି ବେସି ଟଣ୍ଡାଇ ଅଇସି; ତାକେ ବୁଦି ନାଇଁ, ସେ କାଇଟା ନାଜାନେ । <verse eid="PRO 9:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 9:14" />ସେ ତାର୍ ଗରର୍ ବାଟ୍ ଡିଆଗଡି ଆରି ନଅଁରର୍ ଉଚା ଜାଗାଇ ଅଚ୍‌ନା ପାକାଇ ବସି ରଇସି । <verse eid="PRO 9:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 9:15" />ସେ ବାଟେ ସିଦା ଇଣ୍ଡି ଜିବା ସର୍‌ତେ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଡାକି କରି କଇସି, <verse eid="PRO 9:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 9:16" />“ଜାକେ ବୁଦି ନାଇଁ, ସେ ଏ ଲଗେ ଆସ” ବୁଦି ନଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସେ ଏ କାତା କଇସି, <verse eid="PRO 9:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 9:17" />“ଚରାଇ ଆନ୍‌ଲା ପାନି ବେସି ସୁଆଦ୍‌ ଆରି ଲୁଚାଇ କରି କାଇଲା କାଦି ବେସି ସୁଆଦ୍ ।” <verse eid="PRO 9:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 9:18" />ମାତର୍ ସେ ଲକ୍ ନାଜାନେ ଜେ, ମଲା ଲକ୍‌ମନ୍ ତେଇ ରଇବାଇ, ଆରି, ସେ ଡାକ୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍ ପାତାଲ୍‌ପୁରର୍‌ ଡେଙ୍ଗ୍ କାଲ୍‌ ଜାଗାଇ ଆଚତ୍,<verse eid="PRO 9:18" /></para>
  <chapter eid="PRO 9" />
  <chapter number="10" style="c" sid="PRO 10" />
  <para style="s">ସଲ୍‌ମନର୍ ନିମାନ୍ ସିକିଆ</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 10:1" />ସଲ୍‌ମନର୍ ସିକିଆ । ଗିଆନି ପିଲା ବାବାର୍ ନାଉଁ ରକ୍‌ସି; ମାତର୍ ବୁଦି ନଇଲା ପିଲା ଗର୍‌କେ ଦୁକ୍ ଆନ୍‌ସି । <verse eid="PRO 10:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 10:2" />କାରାପ୍ କାମ୍ କରି ଅରଜ୍‌ଲା ଦନ୍ କାଇ କାମ୍‌କେ ନ ଦେଏ; ମାତର୍ ଦରମ୍ ମରନ୍ ଲଗେଅନି ଉଦାର୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 10:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 10:3" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ଦରମ୍ ଲକ୍‌କେ କେବେ ମିସା ବୁକେ ନ ସୁଆଏ; ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍ କାଇ କାମ୍ କଲେ ମିସା ବଡ୍ ଅଇ ନାପାରେ । <verse eid="PRO 10:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 10:4" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ ଅଲ୍‌ସୁଆ ଅଇ କାମ୍ କର୍‌ସି, ସେ କାକୁର୍‌ତି ଅଇସି; ମାତର୍ ଜନ୍‌ ଲକ୍ କସ୍‌ଟ କରି କାମାଇସି ସେ ସାଉକାର୍ ଅଇସି । <verse eid="PRO 10:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 10:5" />ଜେଟ୍‌ ଦିନେ ଜେ ଦନ୍ ଅରଜି ସଙ୍ଗଇସି, ସେ ବୁଦିମାନ୍ ଲକ୍‌; ମାତର୍ ତାସ୍‌ବାସ୍ କାଟାକାଟି କର୍‌ବା ବେଲେ ଜେ ବାଡୁ ଅଇ ସଇ ରଇସି, ସେ ଲକ୍ କାକୁର୍‌ତି ଅଇସି । <verse eid="PRO 10:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 10:6" />ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ଆଇସି; ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟ ଲକର୍ ଟଣ୍ଡ୍‌ କାରାପ୍‌ କାତା ଡାବ୍‌ସି । <verse eid="PRO 10:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 10:7" />ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଏତାଇବାଟା କେଡେକ୍ ନିମାନ୍‌, ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟର୍ ନାଉଁ ଲୁଚି ଜାଇସି । <verse eid="PRO 10:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 10:8" />ଜାର୍ ମନ୍ ବିତ୍‌ରେ ଗିଆନି ଆଚେ, ସେ କାତା ମାନ୍‌ସି; ମାତର୍ ବୁଦି ନ ରଇଲା ଲକ୍ କୁରୁପ୍‌ନାସ୍ ଅଇବାଇ । <verse eid="PRO 10:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 10:9" />ଦରମ୍‌ ଲକ୍ ନ ଡର୍‌ତେ ଇଣ୍ଡ୍‌ସି, ମାତର୍ ଉପ୍‌ରି କାତା କଇବା ଲକ୍‌ ଦାରା ପଡ୍‌ସି । <verse eid="PRO 10:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 10:10" />ଜେ ସତ୍ କାତାକେ ଲୁଚାଇବାକେ ଆଁକି ମାର୍‌ସି, ସେ ଦୁକ୍ ପାଇସି, ଆରି, ବୁଦି ନ ରଇଲା ବକୁଆ ବିନସ୍‌ଟ ଅଇସି । <verse eid="PRO 10:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 10:11" />ଦରମ୍‌ ଲକର୍ ଟଣ୍ଡ୍‌ ଅଇଲାନି ଜିବନର୍ ଜର୍‌ନା ପାନି ପାରା, ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟଲକ୍ କାରାପ୍‌ କାତା ଡାବ୍‌ସି। <verse eid="PRO 10:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 10:12" />ଇଁଙ୍ଗ୍‌ସା ଲାଗାଜାଟି କରାଇସି, ମାତର୍ ଆଲାଦ୍ ସବୁ ଅଦରମ୍‌କେ ଡାବାଇ ଦେଇସି । <verse eid="PRO 10:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 10:13" />ନିମାନ୍ ଆଲ୍‌ଚନା କର୍‌ବା ଲକର୍ ଟଣ୍ଡେ ଗିଆନ୍ ରଇସି, ମାତର୍ ବୁଦି ନଇଲା ଲକର୍‌ ପିଟିର୍‌ ପାଇଁ ଡାଙ୍ଗ୍ । <verse eid="PRO 10:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 10:14" />ଗିଆନି ଲକ୍‌ମନ୍ ବିଦିଆ ସିକ୍‌ବାଇ, ମାତର୍ ବୁଦି ନ ରଇଲା ଲକର୍ ଟଣ୍ଡ୍ କେଟ୍‌ଲେ ବିନାସ୍ ଅଇଲା ପାରା । <verse eid="PRO 10:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 10:15" />ସାଉକାର୍ ଲକର୍ ଦନ୍ ତାର୍ ନଅଁର୍‌କେ ଡାଣ୍ଟ୍ କର୍‌ସି, କାକୁର୍‌ତି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କାକୁର୍‌ତି ସେମନ୍‌କେ ବିନାସ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 10:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 10:16" />ଦରମ୍‌ ଲକର୍ କାମ୍ ଜିବନ୍‌ ରଇଲା ପାରା, ମାତର୍‌ ଅଦରମ୍‌ ଲକର୍ କାମାଇଲାଟା ପାପ୍ । <verse eid="PRO 10:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 10:17" />ନିମାନ୍ ସିକିଆ ଜେ ମାନ୍‌ସି, ସେ ତାର୍ ଜିବନର୍‌ ନିମାନ୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡ୍‌ସି; ମାତର୍ ଜେ ସିକିଆକେ ଦଦାପେଲା କର୍‌ସି, ସେ କାରାପ୍ ବାଟେ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 10:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 10:18" />ଜେ ଇଁସା କର୍‌ବାଟାକେ ଲୁଚାଇସି, ତାର୍ ଟଣ୍ଡେ ଅନି ମିଚ୍‌ କାତା ବାରଇଲାନି; ଆରି, ଜେ ନିନ୍ଦା କାତା କଇସି, ସେ ମୁର୍‌କ ଲକ୍ । <verse eid="PRO 10:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 10:19" />ବେସି କାତା କଇବା ଲକର୍ ତେଇ ଅଦରମ୍‌ ପୁରାପୁରୁନ୍ ଅଇ ରଇସି, ମାତର୍‌ ଜେ ନିଜର୍ ନିଜର୍ ଟଣ୍ଡ୍‌କେ ଲାଗାମ୍ ଲାଗାଇବାଇ, ସେ ବୁଦିଆ ଲକ୍‌ । <verse eid="PRO 10:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 10:20" />ଦରମ୍‌ଲକର୍ ଜିବ୍ ନିମାନ୍ ରୁପା ପାରା, ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟ ଲକର୍ ମନ୍ ମୁଲିଅ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 10:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 10:21" />ଦରମ୍‌ ଲକର୍ ଟଣ୍ଡ୍ ବେସି ଲକ୍‌କେ ଲାଲନ୍‌ପାଲନ୍ କର୍‌ସି, ମାତର୍ ବୁଦି ନ ରଇଲା ବକୁଆ ଲକର୍ ଲାଗି ଲକ୍‌ମନ୍ ମର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 10:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 10:22" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଆସିର୍‌ବାଦର୍ ଲାଗି ଲକ୍ ସାଉକାର୍ କର୍‌ସି, ମାତର୍ ତାର୍ ସଙ୍ଗେ ଦୁକ୍ କସ୍‌ଟ ନ ଦେଏ। <verse eid="PRO 10:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 10:23" />ଗିଆନ୍ ନଇଲା ଲକ୍ କାରାପ୍ କାମ୍‌ କରି ସାର୍‌ଦା ଅଇସି, ମାତର୍ ଗିଆନି ଲକ୍ ଗିଆନ୍ ପାଇ କରି ସାର୍‌ଦା କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 10:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 10:24" />ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍ ଜାଇଟା ବାବ୍‌ସି, ସେଟା ସେ ତାକେ ଗଟ୍‌ସି, ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକର୍ ମନ୍‌ ଜାଇଟା ବାବ୍‌ସି ସେ ସେଟା ପାଇସି । <verse eid="PRO 10:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 10:25" />ସୁରାଗାଲି ଆଇଲେ ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍ ସେ ଲଗେ ନ ରଏ, ମାତର୍ ଦରମ୍‌ଲକ୍ ସବୁବେଲର୍‌ ପାଇଁ କୁନାଦି ପାରା ଟିଆ ଅଇସି । <verse eid="PRO 10:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 10:26" />ଜେନ୍ତାର୍‌ ଦାନ୍ତ୍‌କେ ଆମଟ୍ ପାନି ଲାଗ୍‌ଲେ ଆରି ଆକିକେ ଦୁଆଁ ଅଇଲେ, ସେ ରକାମ୍ ପାଟାଇଲା ଲକ୍‌ମନର୍ ଲଗେ ଅଲ୍‌ସୁଆ ସମାଲି ନାପାରେ। <verse eid="PRO 10:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 10:27" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ବିସଇକେ ଡର୍‌ଲେ ଦିନ୍ ବଡାଇସି, ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟ ଲକର୍ ବରସ୍ ଉନା କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 10:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 10:28" />ଦରମ୍‌ ଲକର୍ ଆସା ସାଇସାର୍‌ଦା ଅଇସି, ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟ ଲକର୍ ଆସା ବାଙ୍ଗି ଜାଇସି । <verse eid="PRO 10:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 10:29" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ବାଟ୍ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ପାଇଁ ଡାଣ୍ଟ୍ ନଅଁର୍‌; ମାତର୍ କାରାପ୍‌ କାମ୍ କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନର୍ ଲଗେ ସେଟା ବିନାସ୍‌ ଅଇବାଟା । <verse eid="PRO 10:29" /><verse number="30" style="v" sid="PRO 10:30" />ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌କେ କେବେ ମିସା ଦେସେ ଅନି ନ କେଦତ୍‌; ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍‌ମନ୍ ଦେସେ ବାସା ଅଇ ନାପାରତ୍‌ । <verse eid="PRO 10:30" /><verse number="31" style="v" sid="PRO 10:31" />ଦରମ୍‌ ଲକର୍ ଟଣ୍ଡେ ଅନି ଗିଆନ୍ କାତା ବାରଇସି, ମାତର୍ କୁଟ୍ କାତା କଉମନର୍ ଜିବ୍ ବିନାସ୍ ଅଇସି । <verse eid="PRO 10:31" /><verse number="32" style="v" sid="PRO 10:32" />ଦରମ୍‌ ଲକର୍ ଟଣ୍ଡ୍ ନିମାନ୍ କାତା କଇସି, ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟ ଲକର୍ ଟଣ୍ଡ୍ କୁଟ୍‌ କାତା କଇସି ।<verse eid="PRO 10:32" /></para>
  <chapter eid="PRO 10" />
  <chapter number="11" style="c" sid="PRO 11" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 11:1" />ନିମାନ୍ ନଇଁଲା କେଜିକେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଗିନ୍ କର୍‌ସି । ମାତର୍ ଗୁଣ୍ଡୁ ତାର୍ ନିକଟା । <verse eid="PRO 11:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 11:2" />ଆଁକାର୍ ଆଇଲେ ଲାଜ୍ ଲାଗ୍‌ସି; ମାତର୍ ଦରମ୍ ଲକର୍ ଲଗେ ଗିଆନ୍ ରଇସି । <verse eid="PRO 11:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 11:3" />ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ବୁଦି ସେମନ୍‌କେ ବାଟ୍‌ ଦେକାଇସି, ମାତର୍ ବିସ୍‌ବାସେବିସ୍‌ ଦେଇ କୁଟ୍‌ କାତା କଉମନ୍‌କେ ବିନାସ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 11:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 11:4" />ରିସାର୍ ଦିନେ ଦନ୍ କାଇ କାମ୍‌କେ ନ ଦେଏ, ମାତର୍ ଦରମ୍ ମରନ୍ ଲଗେଅନି ରକିଆ ପାଇସି । <verse eid="PRO 11:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 11:5" />ସାଦୁ ଲକର୍‌ ଦରମ୍ ତାକେ ବାଟ୍ ଦେକାଇସି, ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟ ନିଜର୍ କାରାପ୍ କାମର୍ ଲାଗି କୁରୁପ୍‌ନାସ୍ ଅଇ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 11:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 11:6" />ସାଦୁ ଲକର୍ ଦରମ୍‌ ସେମନ୍‌କେ ଉଦାର୍ କର୍‌ସି, ମାତର୍ ବିସ୍‌ବାସେ ବିସ୍‌ଦେଉମନ୍‌ ନିଜର୍ ନିଜର୍‌ କାରାପ୍ ଅବିଆସ୍ ତେଇ ଦାରା ପଡ୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 11:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 11:7" />ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍ ମଲେ ତାର୍ ଆସା ନସ୍‌ଟ ଅଇ ଜାଇସି , ଆରି କାରାପ୍ ଲକ୍‌ମନର୍ ଆସା ବର୍‌ସା ବିନସ୍‌ଟ ଅଇ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 11:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 11:8" />ଦରମ୍‌ ଲକ୍ ଦୁକ୍ କସ୍‌ଟ ଲଗେଅନି ଉଦାର୍ ପାଇସି, ମାତର୍ କରାପ୍‌ ଲକ୍ ଦୁକ୍‌ କସ୍‌ଟ ପାଇସି । <verse eid="PRO 11:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 11:9" />ଦରମ୍‌ ନଇଁଲା ଲକ୍‌ ନିଜର୍ ସାଇପଡିସାର୍ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ନସ୍‌ଟ କର୍‌ସି, ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକ୍ ତାର୍ ନିଜର୍ ଗିଆନ୍ ସଙ୍ଗ୍ ଉଦାର୍ ପାଇସି । <verse eid="PRO 11:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 11:10" />ଦରମ୍‌ ଲକ୍ ଡାକ୍‌ପୁଟା ଅଇଲେ , ନଅଁରର୍ ଲକ୍ ସାର୍‌ଦା ଅଇବାଇ; ମାତର୍, କରାପ୍‌ ଲକ୍ ବିନାସ୍ ଅଇଲେ, ସାର୍‌ଦା ଅଇବାଇ । <verse eid="PRO 11:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 11:11" />ଦରମ୍‌ଲକର୍ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ରେ ନଗର ଡାକ୍‌ପୁଟା ଅଇସି, ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟ ଲକର୍ ଲାଗି ସେଟା ବିନାସ୍ ଅଇସି । <verse eid="PRO 11:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 11:12" />ଜେ କି ନିଜର୍ ସାଇ ପଡିସାର୍ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଗିନ୍ କର୍‌ସି, ସେ ବୁଦି ନଇଁଲାଟା; ମାତର୍ ବୁଦି ରଇଲା ଲକ୍‌ ଚୁପ୍‌ଚାପ୍‌ ଅଇ ରଇସି । <verse eid="PRO 11:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 11:13" />ଜେ ବକୁଆ ଅଇ ବୁଲ୍‌ସି, ସେ ନିଜର୍ ମନ୍ ବିତ୍‌ରର୍ କାତାକେ ଉଗାଲି ଦେଇସି, ଜେ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ସଙ୍ଗେ ରଇସି, ସେ ତାର୍ ମନ୍ ବିତ୍‌ରର୍ କାତାକେ ଲୁଚାଇସି । <verse eid="PRO 11:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 11:14" />ଟିକ୍ ବୁଜାମାନା ନ ରଇଲେ ଲକ୍‌ମନ୍ ବିନାସ୍ ଅଇବାଇ, ଆରି ବେସି ଲକ୍ ସିକିଆ ଦେଉମନ୍ ରଇଲେ ଲକ୍‌ମନ୍ ନିମାନ୍ ସଙ୍ଗେ ରଇବାଇ । <verse eid="PRO 11:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 11:15" />ଅଚିନା ଲକର୍ ପାଇଁ ଜେ ଜାମିଦାର୍ ଅଇସି, ସେ ସତ୍‌ସେ କସ୍‌ଟ ପାଇସି; ମାତର୍ ଜାମିଦାର୍ ଅଇବାକେ ଜେ ନିଚେ, ସେ ସାନ୍ତି ସଙ୍ଗ୍ ରଇସି । <verse eid="PRO 11:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 11:16" />ମାପ୍‌ରୁର୍ ଲଗେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ପାଇଲା ମାଇଁଜି ସନ୍‌ମାନ୍‌ ପାଇସି, ମାତର୍ ଲବ୍‌ରା ଲକ୍‌ମନ୍ ଦନ୍‌ସପତିକେ ଜାଗ୍‌ରତ୍ କରି ସଙ୍ଗଇବାଇ । <verse eid="PRO 11:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 11:17" />ଦୟା କର୍‌ବା ଲକ୍ ନିଜର୍ ଜିବନ୍‌କେ ନିମାନ୍‌ କର୍‌ସି; ମାତର୍ ଜେ ମୁର୍‌କ ଲକ୍‌, ସେ ନିଜର୍ ଗାଗଡ୍‌କେ କସ୍‌ଟ ଦେଇସି । <verse eid="PRO 11:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 11:18" />ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍ ମିଚ୍ କାତାକେ କଇ ବୁଲ୍‌ସି, ମାତର୍ ଜେ ଦରମର୍ କାତା କଇ ବୁଲ୍‌ସି, ତାକେ ସତ୍‌ରେ ଇନାମ୍ ପାଇସି । <verse eid="PRO 11:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 11:19" />ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ ଦରମ୍‌ରେ ସତ୍ ଅଇକରି ରଇସି, ସେ ଜିବନ୍ ପାଇସି; ମାତର୍ କାରାପ୍ କାମ୍ କର୍‌ବାକେ ଜେ ଜାଇସି, ସେ ନିଜ୍‌କେ ମରନ୍ ଆନ୍‌ସି । <verse eid="PRO 11:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 11:20" />କୁଟିଆଲ୍ କାତା କଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ଗିନ୍ କର୍‌ସି, ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସେ ସାର୍‌ଦା ଅଇସି । <verse eid="PRO 11:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 11:21" />କାରାପ୍ ଲମ୍‌ମନ୍‌ ଆତ୍ ଦାରା ଦାରି ଅଇଲେ ମିସା ଡଣ୍ଡ୍ ପାଇବାଟା ପାଇବାଇ, ମାତର୍ ଦରମ୍ ଲକର୍ କୁଟୁମ୍ ରକିଆ ପାଇବାଇ । <verse eid="PRO 11:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 11:22" />ଗୁସ୍‌ରିର୍ ନାକେ ଜେନ୍‌ତିକି ସୁନାର୍ ନାତ ଜେନ୍ତାରି, ସେରକାମ୍ ନିକ ବିଚାର୍ ନ କର୍‌ବା ସୁନ୍ଦ୍‌ରି ମାଇଁଜି । <verse eid="PRO 11:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 11:23" />ଦରମ୍ ଲକ୍ ବାବ୍‌ଲା କାମ୍ ପୁରା ପୁରୁନ୍ ଅଇସି, ମାତର୍ କରାପ୍‌ କାମ୍ କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନର୍ ବାବ୍‌ନା ପୁରାପୁରୁନ୍ ନ ଅଏ । <verse eid="PRO 11:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 11:24" />କେ କେ ନିମାନ୍‌ କାମ୍ କର୍‌ବାକେ ବେସି କର୍‌ଚ କରି ବଡ୍‌ ଲକ୍ ଅଇବାଇ, ଆରି କେ କେ ବେସି କର୍‌ଚ ନ କରି ଲବ୍‌ରା ଅଇ ମିସା ତାକର୍ ଅବାବ୍ ଅଇସି । <verse eid="PRO 11:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 11:25" />ଜନ୍ ଲକ୍ ଦୁକି ସୁକି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଦାନ୍ ଦେଇସି, ସେ ଲକ୍ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ପାଇସି, ଆରି ଜେ ବିନ୍ ଲକ୍‌କେ ପାନି ଚିଚ୍‌ସି, ସେ ନିଜେ ପାନି ଚିଚି ଅଇସି । <verse eid="PRO 11:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 11:26" />କାଦିକଣ୍ଡାକେ ଜେ ଟୁଲିଆଇ କରି ଚାପି ସଙ୍ଗଇସି, ତାକେ ଲକ୍‌ମନ୍ ସାଇପ୍ ଦେବାଇ, ମାତର୍ ଜନ୍‌ ଲକ୍ ସେଟା ବିକ୍‌ବାଇ, ତାର୍ ଉପ୍‌ରେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ଆଇସି । <verse eid="PRO 11:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 11:27" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ ଜତନ୍ ସଙ୍ଗେ ବିନ୍ ଲକ୍‌କେ ଉପ୍‌କାର୍ କର୍‌ବାକେ ଇଚା କର୍‌ସି, ସେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ ପାଇସି , ଆରି ଜନ୍‌ ଲକ୍ ବିନ୍ ଲକର୍ ପାଇଁ କାରାପ୍ ଚିନ୍‌ତା କର୍‌ବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କର୍‌ସି, ତାର୍ ବାବ୍‌ନା ତାକେସେ ଗଟ୍‌ସି । <verse eid="PRO 11:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 11:28" />ଜେ ନିଜର୍ ଦନ୍‌ସପତିକେ ଆସା କରି ରଇସି, ସେ କୁରୁପ୍ ନାସ୍ ଅଇ ଜାଇସି; ମାତର୍ ଦରମ୍ ଲକ୍ କଅଁଲା ପତର୍ ପାରା ଦପ୍‌ଦପା ଅଇ ରଇସି। <verse eid="PRO 11:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 11:29" />ଜେ ନିଜର୍ ଗରର୍ ଲକ୍‌କେ ଦୁକ୍‌ ଦେଇସି, ସେ ପବନ୍ ପାରା ଅଇ ବୁଲ୍‌ସି; ଆରି, ବୁଦିଗିଆନ୍ ନ ରଇଲା ଲକ୍ ଗିଆନି ଲକର୍ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ଅଇସି । <verse eid="PRO 11:29" /><verse number="30" style="v" sid="PRO 11:30" />ଦରମ୍‌ ଲକର୍ କାମ୍ ଜିବନ୍ ଦେବା ଗଚ୍ ପାରା, ଆରି ଜେ ଗିଆନି, ସେ ଅଲ୍‌ଗା ଲକ୍‌ମନର୍ ଆତ୍‌ମାକେ ପାଇସି । <verse eid="PRO 11:30" /><verse number="31" style="v" sid="PRO 11:31" />ଦେକା,ପୁର୍‌ତିବି ତେଇ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ସେ ଉଦାର୍ ପାଇଲାଇନି, ତେବେ ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍ ଆରି ପାପ୍ କଲା ଲକ୍‌ମନ୍ କାଇ ଉଦାର୍ ନ ପାଅତ୍ କି?<verse eid="PRO 11:31" /></para>
  <chapter eid="PRO 11" />
  <chapter number="12" style="c" sid="PRO 12" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 12:1" />ଜନ୍ ଲକ୍ କାତା ମାନ୍‌ସି, ସେ ଗିଆନ୍‌କେ ନିମାନ୍‌ ବଲ୍ ପାଇସି; ମାତର୍ ଜେ କାତା ନ ମାନେ, ସେ ପସୁ ସମାନ୍ । <verse eid="PRO 12:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 12:2" />ସତ୍ ଲକ୍ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଲଗେ ଅନି ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ ପାଇସି, ମାତର୍ କାରାପ୍ ଚିନ୍‌ତା କର୍‌ବା ଲକ୍‌ ଦସି ଅଇସି । <verse eid="PRO 12:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 12:3" />କରାପ୍‌ କାମର୍ ଲାଗି କେମିସା ଚୁପ୍‌ଚାପ୍ ନ ଅତ୍‌, ମାତର୍‌ ଦରମ୍‌ ଲକର୍ ମୁଲ୍ କେବେ ମିସା ନ ଉଟ୍‌କେ । <verse eid="PRO 12:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 12:4" />ବୁଦିରଇଲା ମାଇଁଜି ନିଜର୍ ମୁନୁସର୍ ମୁକୁଟ୍ ପାରା; ମାତର୍ ବୁଦି ନଇଲା ମାଇଁଜି ତାର୍ ମୁନୁସ୍‌କେ ନସ୍‌ଟ କର୍‌ସି। <verse eid="PRO 12:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 12:5" />ଦରମ୍‌ଲକର୍ ବାବ୍‌ନା ନିକ; ମାତର୍‌ କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍ ସିକିଆ ଟିକ୍‌ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 12:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 12:6" />ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍‌ମନ୍ ମର୍‌ତେ ମାର୍‌ବାକେ ଜାଗିରଉଁ ବଲିକରି କାତା ବାର୍‌ତା ଅଇବାଇ, ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍ କାତା ବାର୍‌ତା ସେମନ୍‌କେ ରକିଆ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 12:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 12:7" />ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ବେଟି ପିଙ୍ଗି ଦେଇସି ଆରି ନ ରଅତ୍‌ନି, ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍ ଗର୍ ସବୁବେଲର୍ ପାଇଁ ରଇସି । <verse eid="PRO 12:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 12:8" />ନର୍‌ଲକ୍ ନିଜର୍ ନିମାନ୍ ବୁଦିର୍‌ଲାଗି ବଲ୍‌ରେ ରଇବାଇ, ମାତର୍ ଜେକି ତାର୍ ମନ୍‌ବିତ୍‌ରେ କୁଟ୍‌କାତା ବାବ୍‌ସି, ସେ ନସ୍‌ଟ ଅଇ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 12:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 12:9" />ଜନ୍ ଲକର୍ ଲଗେ କାଦି ନାଇ ଆରି ନିଜ୍‌କେ ନିଜେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ କର୍‌ତେ ରଇସି, ସେ ଲକର୍ ବାଦୁଲେ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଅଲ୍‌ଗା ଲକ୍‌ମନ୍ ଗିନ୍ କର୍‌ବାଇ ଆରି ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ଆଚେ ସେ ଲକ୍ କରମ୍‌ଟା । <verse eid="PRO 12:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 12:10" />ଦରମ୍‌ଲକ୍ ନିଜର୍ ପସୁର୍‌ ଜିବନ୍‌କେ ଲାଡ୍‌ ମୁଆଁସ୍‌ କର୍‌ସି, ମାତର୍ କାରାପ୍‌ ଲକ୍ ଗିନ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 12:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 12:11" />ଜେ କି ନିଜର୍ ଜମି ତେଇ ବେସି ଚାସ୍ କାମ୍ କର୍‌ସି, ସେ ବେସି କାଦିକଣ୍ଡା କାମାଇସି; ମାତର୍ ଜେ ବେକାର୍‌ରେ ବୁଲିବୁଲି କରି ରଇସି, ସେ ବୁଦି ନଇଲାଟା । <verse eid="PRO 12:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 12:12" />କାରାପ୍‌ ଲକ୍ ବାଡୁଲକର୍ ଜାଲ୍‌କେ ମନ୍‌ କର୍‌ବାଇ; ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକର୍ ମୁଲ୍ ପଲ୍ ଦାର୍‌ସି । <verse eid="PRO 12:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 12:13" />ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍‌ ତାର୍ ଟଣ୍ଡର୍ କାରାପ୍ କାତାର୍‌ ଲାଗି ପାନ୍ଦ୍‌ ତେଇ ଅଦର୍‌ସି, ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକ୍ ଦୁକ୍‌ କସ୍‌ଟ ଟାନେ ଅନି ରକିଆ ପାଇସି । <verse eid="PRO 12:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 12:14" />ନର୍‌ଲକ୍ ନିଜର୍ ଟଣ୍ଡର୍ ନିମାନ୍ କାତା ବାର୍‌ତାର୍ ଲାଗି ନିମାନ୍ ସଙ୍ଗେ ସନ୍‌ତୁସ୍‌ ପାଇବାଇ, ଆରି ନର୍‌ଲକ୍ ଜନ୍‌ଟା କରି ରଇସି ତାର୍ ବାଦୁଲେ ତାକେ ଦିଆ ଅଇସି । <verse eid="PRO 12:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 12:15" />ବୁଦି ନ ରଇଲା ଲକର୍ ବାଟ୍ ତାର୍ ପାଇଁ ଟିକ୍‌, ମାତର୍ ଜେ ଗିଆନି, ସେ ଗିଆନର୍ କାତାକେ ନିମାନ୍ ସଙ୍ଗେ ସୁନ୍‌ସି । <verse eid="PRO 12:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 12:16" />ବୁଦି ନଇଲା ଲକ୍ ଦାପ୍‌ରେ ରିସା ଅଇସି; ମାତର୍ ଚତୁର୍ ଲକ୍ ଲାଜ୍‌କେ ଲୁଚାଇସି । <verse eid="PRO 12:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 12:17" />ସତ୍‌ କାତା କଇବାଲକ୍ ଦରମ୍‌ କାତା କଇସି; ମାତର୍ ମିଚ୍‌ରେ ସାକିଦେଉ ମିଚ୍ କାତା କଇସି । <verse eid="PRO 12:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 12:18" />କାର୍ କାର୍ କାତା ବାର୍‌ତା କାଟ୍‌ରା ସଙ୍ଗେ କାଟ୍‌ଲା ପାରା ଲାଗ୍‌ସି; ମାତର୍ ବୁଦି ରଇଲା ଲକର୍ ଜିବ୍ ନିମାନ୍ କାତା କଇସି । <verse eid="PRO 12:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 12:19" />ସତ୍‌ କାତା କଇବା ଟଣ୍ଡ୍ ସବୁବେଲେ ରଇସି; ମାତର୍ ମିଚ୍ କଇବା ଜିବ୍ ଅଲପ୍ ଦିନ୍ ରଇସି । <verse eid="PRO 12:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 12:20" />କାରାପ୍‌ ବାବ୍‌ନା କର୍‌ବା ଲକର୍ ମନେ ମିଚ୍ ରଇସି; ମାତର୍ ସାନ୍ତିର୍‌ କାତା କଇବା ଲକର୍ ଲଗେ ସାର୍‌ଦା ରଇସି । <verse eid="PRO 12:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 12:21" />ଦରମ୍ ଲକର୍ ପାଇଁ କାଇମିସା ବିପଦ୍ ନ ଗଟେ; ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍ କାରାପ୍ କାମ୍ ଟାନେ ମିସ୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 12:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 12:22" />ମିଚ୍ କଇବା ଲକର୍ ଟଣ୍ଡ୍‌କେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ଗିନ୍ କର୍‌ସି; ମାତର୍ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ ସତ୍ କାତା କଇବାଇ, ସେମନ୍ ତାର୍ ସାର୍‌ଦାର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ । <verse eid="PRO 12:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 12:23" />ଚତୁର୍ ଲକ୍ ଗିଆନ୍‌କେ ଲୁଚାଇସି; ମାତର୍ ମୁର୍‌କ ଲକର୍ ମନ୍ କାରାପ୍ କାତା କଇସି । <verse eid="PRO 12:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 12:24" />କାମ୍‌ କର୍‌ବାଲକ୍ ସାସନ୍ କରାଇସି; ମାତର୍ ଅଲ୍‌ସୁଆ ଲକ୍ ବେଟି କଟ୍‌ସି। <verse eid="PRO 12:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 12:25" />ଚିନ୍‌ତା ଲକ୍‌କେ ନସାଇ ଦେଇସି; ମାତର୍ ନିମାନ୍ କାତା ତାକେ ସାର୍‌ଦା କରାଇସି । <verse eid="PRO 12:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 12:26" />ଦରମ୍‌ ଲକ୍ ସାଇପଡିସାର୍ ଲକ୍‌କେ ବାଟ୍ ଦେକାଇସି; ମାତର୍ କାରାପ୍‌ ଲକର୍ ବାଟ୍ ସେମନ୍‌କେ ଅଲ୍‌ଗା ବାଟେ ନେଇସି । <verse eid="PRO 12:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 12:27" />ଅଲ୍‌ସୁଆ ଲକ୍ ବେଟ୍ କରି ମାର୍‌ଲା ପସୁର୍ ମାଉଁସ୍‌କେ ନ ରାନ୍ଦେ; ମାତର୍ କାମ୍‌ଦାମ୍ କର୍‌ବା ଲକ୍‌ ବେସି ଦନ୍‌ସପତି କାମାଇସି । <verse eid="PRO 12:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 12:28" />ଦରମ୍ ଲକ୍ ଗାଲାବାଟେ ଜିବନ୍ ରଇସି; ଆରି, ସେ, ସେ ବାଟେ ଗାଲେ ମିସା ମରନ୍ ନ ରଏ ।<verse eid="PRO 12:28" /></para>
  <chapter eid="PRO 12" />
  <chapter number="13" style="c" sid="PRO 13" />
  <para style="s">ଗିଆନି ପିଲା</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 13:1" />ବୁଦି ରଇଲା ପିଲା ତାର୍ ବାବାର୍ କାତାକେ ମାନ୍‌ସି; ମାତର୍ ବୁଦି ନଇଲା ପିଲା ବାବାର୍ କାତାକେ ନ ମାନେ । <verse eid="PRO 13:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 13:2" />ନର୍‌ଲକ୍ କଇବା ନିମାନ୍‌ କାତାଇ ଅନି ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ପାଇସି; ମାତର୍ ବିସ୍‌ବାସେ ବିସ୍ ଦେବା ଲକର୍ ଜିବନ୍ ଦୁକ୍ ପାଇସି । <verse eid="PRO 13:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 13:3" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ ବାବିଚିନ୍‌ତି କରି କଇସି, ସେ ନିଜର୍ ଜିବନ୍‌କେ ରକିଆ କର୍‌ସି; ମାତର୍ ଜେ, ବାବିଚିନ୍‌ତି କରି କାତା ନ କଏ, ସେ କୁରୁପ୍‌ନାସ୍ ଅଇ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 13:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 13:4" />ବାଡୁଲକ୍ କେତେକ୍ ବାବ୍‌ଲେ ମିସା କାଇଟା ନ ମିଲେ, ମାତର୍ କାମ୍ କର୍‌ବା ଲକର୍ ଜିବନ୍ ସାର୍‌ଦାରେ ରଇସି । <verse eid="PRO 13:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 13:5" />ଦରମ୍ ଲକ୍ ମିଚ୍‌ କାତାକେ ଗିନ୍‌ ଅଇସି; ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍ ବେସି ଗନ୍ଦ୍ ପାରା, ଆରି ସେ ଲାଜ୍ ପାଇସି । <verse eid="PRO 13:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 13:6" />ଦରମ୍ ନିମାନ୍ ବାଟ୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ଲକ୍‌କେ ରକିଆ କର୍‌ସି; ମାତର୍ କାରାପ୍ ପାପି ଲକ୍‌କେ ଉଲ୍‌ଟାଇ ପାକାଇସି । <verse eid="PRO 13:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 13:7" />କେ ନିଜ୍‌କେ ସାଉକାର୍‌ ବଲିକରି ଦେକାଇ ଅଇସି, ମାତର୍ ତାକେ କାଇଟା ମିସା ନ ରଏ; ଜେ କି କାକୁର୍‌ତି ପାରା ଅଇ ରଇସି, ତାକେ ବେସି ଦନ୍ ସଁପତି ରଇସି । <verse eid="PRO 13:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 13:8" />ନର୍‌ଲକ୍‌ ଜିବନ୍ ବଁଚାଇବା ବାଦୁଲେ ତାର୍ ଦନ୍‌ସପତି ଦେଇ ପାର୍‌ସି; ମାତର୍ କାକୁର୍‌ତି ଲକ୍ ଦମ୍‌କାଇଲେ ମିସା ନ ସୁନେ । <verse eid="PRO 13:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 13:9" />ଦରମ୍‌ ଲକର୍ ଦିପ୍‌ ଲାଗ୍‌ତେ ରଇସି; ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟ ମନର୍‌ ଦିପ୍‌ ଲିବି ଜାଇସି । <verse eid="PRO 13:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 13:10" />ଆଁକାର୍ କିରମାର ଉବ୍‌ଜାଇସି; ମାତର୍ ନିମାନ୍ କାତା ସୁନ୍‌ବା ଲକର୍ ଲଗେ ଗିଆନ୍ ଆଚେ । <verse eid="PRO 13:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 13:11" />ଲନ୍ଦ୍‌ପନ୍ଦ୍‌ କରି ଅରଜ୍‌ଲା ଦନ୍‌ ସଁପତି ନସ୍‌ଟ ଅଇ ଜାଇସି, ମାତର୍ ନିଜେ କସ୍‌ଟ କରି କାମାଇଲା ଦନ୍ ଅଦିକ୍ ଅଇସି । <verse eid="PRO 13:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 13:12" />ଆସା କଲାଟା ଅଲ୍‌ସମ୍ ଅଇଲେ ବେସି କସ୍‌ଟ ଲାଗ୍‌ସି; ମାତର୍ ଆସା କଲାଟା ପୁରାପୁରୁନ୍ ଅଇଲେ ଜିବନ୍ ରଇଲା ଗଚ୍ ପାରା ଲାଗ୍‌ସି । <verse eid="PRO 13:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 13:13" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ ପର୍‌ମେସରର୍ ବାକିଅକେ ଅମାନିଆଁ କର୍‌ସି, ସେ ନିଜର୍ ଉପ୍‌ରେ ଦୁକ୍ ଆନ୍‌ସି ମାତର୍‌ ଜେ ସିକିଆକେ ଡର୍‌ସି, ସେ ପୁରୁସ୍‌କାର୍‌ ପାଇସି । <verse eid="PRO 13:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 13:14" />ମରନର୍ ପାନ୍ଦେ ଅନି ରକିଆ କର୍‌ବାକେ ବୁଦି ରଇଲା ଲକର୍ ନିଅମ୍ ଜିବନର୍ ଚୁଆ ପାନି ପାରା । <verse eid="PRO 13:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 13:15" />ବୁଦି ରଇଲା ଲକର୍ କାମ୍‌ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ ଅଇସି, ମାତର୍ ବିସ୍‌ବାସେ ବିସ୍ ଦେଉର୍‌ ବାଟ୍ କସ୍‌ଟ । <verse eid="PRO 13:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 13:16" />ସବୁ ଚତୁର୍ ଲକ୍ ବୁଦି ଗିଆନ୍ ସଙ୍ଗେ କାମ୍ କର୍‌ସି; ମାତର୍ କାରାପ୍ ଲକ୍ ସବୁ କାତାକେ କଇ ବୁଲ୍‌ସି । <verse eid="PRO 13:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 13:17" />କାରାପ୍‌ କବର୍‌ କଉ ବିପଦେ ପଡ୍‌ସି; ମାତର୍ ନିମାନ୍ କବର୍‌ କଉ ନିମାନ୍ ରଇସି । <verse eid="PRO 13:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 13:18" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ ସିକିଆକେ ନ ମାନେ, ସେ କାକୁର୍‌ତି ଅଇସି ଆରି ଲାଜ୍ ପାଇସି; ମାତର୍ ଜେ କାତା ମାନ୍‌ସି, ସେ ମାନ୍ ମର୍‌ଜିତା ପାଇସି । <verse eid="PRO 13:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 13:19" />ନିଜର୍ ମନସ୍‌କାମନା ସିଦ୍‌ ଅଇଲେ ମନ୍‌କେ ସୁଆଦ୍ ଲାଗ୍‌ସି; ମାତର୍, ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍ କାରାପ୍ ଅବିଆସ୍‌କେ ଚାଡ୍‌ବାକେ ଗିନ୍ କର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 13:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 13:20" />ବୁଦି ରଇଲା ଲକର୍ ସଙ୍ଗେ ବାଟ୍ ଇଣ୍ଡା, ତେବେ ତମେ ବୁଦି ଗିଆନ୍ ସିକ୍‌ସା; ମାତର୍ ମୁର୍‌କ ଲକର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଚାଲାବୁଲା କଲେ ଦୁକ୍‌ ପାଇସା । <verse eid="PRO 13:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 13:21" />ପାପି ମନର୍ ପଚେ କାରାପ୍ ରଇସି; ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଆସିର୍ ବାଦର୍ ଇନାମ୍ ମିଲ୍‌ସି । <verse eid="PRO 13:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 13:22" />ନିମାନ୍ ଲକ୍ ନିଜର୍ ନାତି ମନର୍ ପାଇଁ ଅଦିକାର୍ ଚାଡି ଜାଇସି; ମାତର୍ ପାପିମନର୍ ଦନ୍‌କେ ଦରମ୍‌ ଲକର୍ ପାଇଁ ରଇସି । <verse eid="PRO 13:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 13:23" />କାକୁର୍‌ତି ଲକ୍ ତାସ୍‌ବାସ୍ କଲେ ବେସି ପାଚ୍‌ସି ମାତର୍ ଅନିଆଇ କରି ତାସ୍‌ବାସ୍ କଲେ ସବୁଜାକ ବୁଡି ଜାଇସି । <verse eid="PRO 13:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 13:24" />ଜେ କି ଡାଙ୍ଗ୍‌ ସଙ୍ଗ୍ ମାର୍‌ବାକେ ଇଚା ନ କରେ, ସେ ତାର୍ ପିଲାଟକିକେ ଲାଡ୍‌ ମୁଆଁସ୍ କରେ ନାଇଁ; ମାତର୍ ଜେ କି ତାର୍ ପିଲାକେ ଲାଡ୍ କର୍‌ସି ସେ ସବୁବେଲେ ତାର୍ ପିଲାଟକିକେ ସାସ୍‌ତି ଦେଇସି । <verse eid="PRO 13:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 13:25" />ଦରମ୍‌ ଲକ୍ ମନ୍ ପୁର୍‌ତେ କାଇସି, ମାତର୍ ପାପି ଲକ୍ ଜେତ୍‌କି କାଇଲେ ମିସା ମନ୍ ସୁସ୍‌ତା ନାଇଁ ।<verse eid="PRO 13:25" /></para>
  <chapter eid="PRO 13" />
  <chapter number="14" style="c" sid="PRO 14" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 14:1" />ବୁଦି ରଇଲା ମାଇଜି ନିଜର୍ ଗର୍‌କେ ନିମାନ୍ କରି ଜତନ୍ କର୍‌ସି; ମାତର୍ ବୁଦି ନ ରଇଲା ମାଇଜି ଗର୍‌କେ ବାଙ୍ଗାଇ ଦେଇସି । <verse eid="PRO 14:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 14:2" />ଜେ ନିମାନ୍‌ ସଙ୍ଗ୍ ଚଲାଚଲ୍‌ତି କର୍‌ସି, ସେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ଡର୍‌ସି; ମାତର୍ କାରାପ୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ଲକ୍ ତାକେ ଅମାନିଅ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 14:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 14:3" />ମୁର୍‌କ ଲକର୍ ଟଣ୍ଡେ ଆଁକାର୍ ବୁଦି ରଇସି; ମାତର୍ ବୁଦି ରଇଲା ଲକର୍ ଟଣ୍ଡ୍ ସେମନ୍‌କେ ରକିଆ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 14:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 14:4" />ଜନ୍ ତେଇ ଗରୁ ନାଇଁ, ତେଇ କୁଣ୍ଡି ନାଇଁ; ମାତର୍ ଗାଇଗରୁର୍ ବପୁରେ ବେସି ଦନ୍‌ସପତି କାମାଇ ଅଇସି । <verse eid="PRO 14:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 14:5" />ସତ୍ ଲକ୍ ମିଚ୍ ସାକି ନ କଏ; ମାତର୍ ମିଚ୍ ଲକ୍ ମିଚ୍ କାତା କଇସି । <verse eid="PRO 14:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 14:6" />ନିନ୍ଦା କାତା କଉ ଗିଆନ୍ କଜ୍‌ଲେ ପାଇ ନାପାରେ; ମାତର୍ ବୁଦିମାନ୍ ଲକ୍ ଦାପ୍‌ରେ ଗିଆନ୍ ସିକ୍‌ସି । <verse eid="PRO 14:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 14:7" />ମୁର୍‌କ ଲକର୍ ଲଗେ ଗାଲେ, ତମେ ଗିଆନ୍ ଇସାବ୍‌ରେ କଇବା କାତା ସୁନି ନାପାରାସ୍‌ । <verse eid="PRO 14:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 14:8" />ଚାଲାକି ଲକ୍ ବୁଦି ଗିଆନ୍ ସଙ୍ଗେ ନିଜର୍ ବାଟ୍‌କେ ବାବ୍‌ସି ମାତର୍ ମୁର୍‌କ ଲକ୍ ଅଗିଆନ୍ ଇସାବ୍‌ରେ ନାଡାଇ ଅଇସି । <verse eid="PRO 14:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 14:9" />ବୁଦି ନ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍ ଦସ୍‌ କରି ରଇଲେ ମିସା କିଚି ନାଇଁ ବଲିକରି ବାବ୍‌ବାଇ; ମାତର୍ ନିମାନ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍ ଲଗେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ରଇସି । <verse eid="PRO 14:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 14:10" />ନିଜର୍ ଦୁକ୍‌ ନିଜର୍ ମନ୍‌ ଜାନେ; ଆରି, ଅଚିନା ଲକ୍‌ ତାର୍ ଦୁକ୍ କସ୍‌ଟକେ ନାଜାନତ୍ । <verse eid="PRO 14:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 14:11" />ଦୁସ୍‌ଟ ଲକର୍ ଗର୍ ବାଙ୍ଗି ଜାଇସି; ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍ ତମୁ ଡାକ୍‌ପୁଟା ଅଇସି । <verse eid="PRO 14:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 14:12" />ନର୍ ଲକର୍ ଆକିରେ କେତେଟା ବାଟ୍ ନିମାନ୍ ଡିସ୍‌ସି; ମାତର୍ ସାରା ସାରି ପଚେ ତେଇ ମରନ୍ ରଇସି । <verse eid="PRO 14:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 14:13" />ଆଁସ୍‌ବା ବେଲେ ମିସା ମନ୍‌ଦୁକ୍ ଅଇସି; ଆରି ସାର୍‌ଦା ସାରି ଗାଲା ପଚେ ଦୁକ୍ ଆଇସି । <verse eid="PRO 14:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 14:14" />ଜେ ଜିବନର୍‌ ବିପଦ୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡି ନିଜର୍ ଚାଲିଚଲନ୍ ବାବ୍‌ରେ ପୁରାପୁରୁନ୍ ଅଇସି; ମାତର୍, ନିମାନ୍ ଲକ୍ ନିଜର୍ ଲଗେ ଜେତ୍‌କି ଆଚେ ସେତ୍‌କିରେ ସାନ୍‌ତି ପାଇସି । <verse eid="PRO 14:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 14:15" />କାରାପ୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ସବୁ ବିସଇର୍ କାତାକେ ସତ୍ ବଲିକରି ବିସ୍‌ବାସ୍ କର୍‌ବାଇ; ମାତର୍ ଚତୁର୍ ଲକ୍ ସେ ଜିବା ସବୁ ବାଟ୍‌କେ ନିମାନ୍ କରି ଦେକ୍‌ସି । <verse eid="PRO 14:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 14:16" />ବୁଦି ରଇଲା ଲକ୍‌ ଜାଗର୍‌ତା ସଙ୍ଗେ ରଇସି ଆରି କାରାପ୍ କାମ୍ କର୍‌ବାଟା ଚାଡି ଦେଇସି; ମାତର୍ ମୁର୍‌କ ଲକ୍ ବଡ୍‌ପନ୍ ଅଇ ଟେପର୍ ଅଇ ବୁଲ୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 14:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 14:17" />ଜେ ଦାପ୍‌ରେ ରିସା ଅଇସି,ସେ ବୁଦି ନଇଲା କାମ୍ କର୍‌ସି; ଆରି,କାରାପ୍‌ ଚିନ୍‌ତା କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍ ବୁଦି ନଇଲା ଲକର୍ ଅବିସାପ୍ । <verse eid="PRO 14:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 14:18" />ଜାଗ୍‌ରତ୍ ନଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍ ବୁଦି ନ ରଇଲା ପାରା ଅଦିକାର୍ ପାଇବାଇ; ମାତର୍ ଚତୁର୍ ଲକ୍ ଗିଆନର୍ ମୁକୁଟ୍ ପିନ୍ଦ୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 14:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 14:19" />କାରାପ୍ ଲକ୍ ନିମାନ୍ ଲକର୍ ଲଗେ ଆରି ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଦରମ୍‌ ଲକର୍ ଦୁଆରେ ଜାଇ ସରନ୍ ପସ୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 14:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 14:20" />କାକୁର୍‌ତି ଲକ୍ ନିଜର୍ ସାଇର୍ ଲକର୍ ଟାନେ ଇନ୍ ଅଇବାଇ; ମାତର୍ ସାଉକାର୍ ଲକ୍‌କେ ବେସି ଗତ୍‌ମଇତର୍ ରଇବାଇ । <verse eid="PRO 14:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 14:21" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ ସାଇପଡିସାର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ନିସାର୍ କର୍‌ସି, ସେ ପାପ୍ କର୍‌ସି; ମାତର୍ ଜନ୍‌ ଲକ୍ କାକୁର୍‌ତି ଲକ୍‌କେ ଦୟା କର୍‌ସି, ସେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ପାଇସି । <verse eid="PRO 14:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 14:22" />ଅନିଆଇ ଚିନ୍‌ତା କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍ କାଇ କିଲିବିଲି ନ ଅଅତ୍‌ ? ମାତର୍ ବଲ୍ ଚିନ୍‌ତା କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନର୍ ପାଇଁ ଦୟା ଆରି ସତ୍‌ ରଇସି । <verse eid="PRO 14:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 14:23" />ସବୁ ରକାମର୍ କାମ୍ ତେଇ ଲାବ୍ ଆଚେ; ମାତର୍, କାମ୍ ନ କରି ଅବ୍‌କା କାତା କଇଲେ କାକୁର୍‌ତି ଅଇବାର୍ ଅଇସି। <verse eid="PRO 14:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 14:24" />ବୁଦି ରଇଲା ଲକ୍‌ମନର୍ ମୁକୁଟ୍ ସେମନର୍ ଦନ୍; ମାତର୍, ମୁର୍‌କ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଗିଆନ୍ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 14:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 14:25" />ଜନ୍ ଲକ୍ ସତ୍‌ ସାକି କଇସି ସେ ବିନ୍ ଲକର୍ ଜିବନ୍‌କେ ରକିଆ କର୍‌ସି; ମାତର୍ ମିଚ୍‌ କାତା କଇବା ଲକ୍‌ମନ୍ ନାଡାଇ ବାଇ । <verse eid="PRO 14:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 14:26" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ଡର୍‌ବାଟା ବିସ୍‌ବାସ୍‌ରେ ଡାଟ୍ ଅଇବାଟା; ଆରି, ତାର୍ ପିଲାମନ୍ ରଇବାକେ ଜାଗା ପାଇବାଇ । <verse eid="PRO 14:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 14:27" />ମରନର୍ ପାନ୍ଦ୍‌ଲଗେ ଅନି ରକିଆ କର୍‌ବାକେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ଡର୍‌ବାଟା ଅଇଲାନି ଜିବନର୍ ଚୁଆ ପାନି ପାରା । <verse eid="PRO 14:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 14:28" />ଦେସ୍ ଲଗେ ଲକ୍ ଜବର୍ ଅଇଲେ ରାଜାର୍‌ ମାନ୍‌ମର୍‌ଜିତା ବଡ୍‌ସି ; ଆରି, ଲକ୍‌ମନ୍ ଉନା ଅଇ ଗାଲେ ରାଜା କୁରୁପ୍‌ନାସ୍ ଅଇ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 14:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 14:29" />ଜେ ଦାପ୍‌ରେ ରିସା ନ ଅଏ, ସେ ବେସି ବୁଦିମାନ୍; ଆରି, ଜେ ଦାପ୍‌ରେ ରିସା ଅଇସି ସେ ବୁଦି ନଇଲା ପାରା ବଡ୍‌ପନ୍ ଅଇସି । <verse eid="PRO 14:29" /><verse number="30" style="v" sid="PRO 14:30" />ସାନ୍‌ତିରେ ରଇବା ଲକର୍ ଗାଗଡର୍‌ ଜିବନ୍ ରକାମ୍‌; ଆରି, ଇର୍‌ସା କୁଇଲା ଆଡ୍ ରକାମ୍ । <verse eid="PRO 14:30" /><verse number="31" style="v" sid="PRO 14:31" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ ଦୁକିସୁକି ଲକ୍‌କେ ତେରେପେତେ କର୍‌ସି, ସେ ତାର୍‌ ଗଡ୍‌ଲା ମାପ୍‌ରୁକେ ନିନ୍ଦା କର୍‌ସି; ଆରି, ଜେ ଗରିବ୍ ଲକ୍‌କେ ଦୟା କର୍‌ସି, ସେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ଆଲାଦ୍‌ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 14:31" /><verse number="32" style="v" sid="PRO 14:32" />ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍ ନିଜର୍ କାରାପ୍ କାମ୍‌ କର୍‌ବା ତେଇ ଅନି କେଦି ଦେବାଇ, ମାତର୍ ମରନ୍ ଆଇବା ବେଲେ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌କେ ସାଇଜ ମିଲ୍‌ସି । <verse eid="PRO 14:32" /><verse number="33" style="v" sid="PRO 14:33" />ଗିଆନ୍ ବୁଦି ରଇଲା ଲକର୍ ମନ୍ ବିତ୍‌ରେ ରଇସି; ମାତର୍, ମୁରକ୍ ଲକର୍ ମନ୍ ବିତ୍‌ରର୍‌ ବାବ୍‌ନା ଜାନା ପଡ୍‌ସି। <verse eid="PRO 14:33" /><verse number="34" style="v" sid="PRO 14:34" />ଦରମ୍ ଲକ୍‌ ଦେସ୍‌କେ ବଡାଇବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କର୍‌ସି; ମାତର୍ ପାପି ଲକ୍‌ମନ୍ ଇଜତ୍ ଜିକାଇ ଅଇବାଇ । <verse eid="PRO 14:34" /><verse number="35" style="v" sid="PRO 14:35" />ବୁଦି ରଇଲା ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ରାଜାର୍ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ ଲକ୍‌ ଅଇସି; ଆରି, ଜାର୍ ଲାଗି ଲାଜ୍ ଆଇସି, ତାକେ ରାଜା ରିସା ଅଇସି ।<verse eid="PRO 14:35" /></para>
  <chapter eid="PRO 14" />
  <chapter number="15" style="c" sid="PRO 15" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 15:1" />ସୁଆଲ୍ ସୁତର୍ ସଙ୍ଗେ କାତା କଇଲେ ରିସାକେ ସାନ୍ତି କର୍‌ସି; ମାତର୍ ଦାକା ପୁକା ଦେଇ କଇବା କାତା ରିସା କରାଇସି । <verse eid="PRO 15:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 15:2" />ଗିଆନି ଲକର୍ କାତା ସୁନ୍‌ଲେ ଲକ୍‌ମନ୍ ଅଦିକ୍ ଗିଆନି ଅଇବାଇ, ମାତର୍ ବକୁଆ ମନର୍‌ ଟଣ୍ଡେ ବକୁଆ କାତା ବାରଇସି । <verse eid="PRO 15:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 15:3" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଆଁକି ସବୁ ବାଟ୍‌ ତେଇ ଦରମ୍ ଲକ୍‌କେ ଆରି ଅଦରମ୍ ଲକ୍‌କେ ଦେକ୍‌ତେ ରଇସି । <verse eid="PRO 15:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 15:4" />ସାନ୍ତି ଲକର୍ ଜିବ୍ ଜିବନର୍ ଗଚ୍ ରକାମ୍; ମାତର୍, କୁଟ୍ କଇବା ଲକର୍ ଜିବ୍ ଜିବନ୍‌କେ କସ୍‌ଟ ଦେଇସି । <verse eid="PRO 15:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 15:5" />ବୁଦି ନ ରଇଲା ଲକ୍‌ ନିଜର୍ ବାବାର୍ କାତାକେ ନ ମାନେ; ମାତର୍ ଜେ ସିକିଆ ମାନ୍‌ସି, ସେ ଗିଆନ୍ ଅରଜ୍‌ସି । <verse eid="PRO 15:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 15:6" />ଦରମ୍ ଲକର୍ ଗରେ ବେସି ଦନ୍‌ସଁପତି ରଇସି; ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟ କାରାପ୍ କାମ୍ କରି ଅରଜ୍‌ଲା ଦନ୍ ଦୁକ୍ ଦେଇସି । <verse eid="PRO 15:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 15:7" />ଗିଆନି ଲକର୍ ଟଣ୍ଡ୍ ବୁଦିର୍ କାତା କଇସି; ମାତର୍ ମୁର୍‌କ ଲକର୍ ଟଣ୍ଡ୍ ନିକ କାତା ନ କଏ । <verse eid="PRO 15:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 15:8" />ଦୁସ୍‌ଟ ଲକର୍ ବଲିଦାନ୍ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଲଗେ ଗିନର୍‌ ବିସଇ ଅଇସି; ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକର୍ ପାର୍‌ତନାକେ ମାପ୍‌ରୁ ସାର୍‌ଦା ଅଇସି । <verse eid="PRO 15:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 15:9" />ଦୁସ୍‌ଟ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ବାଟ୍‌କେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ଗିନ୍ କର୍‌ସି; ମାତର୍ ଦରମ୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ଲକ୍‌କେ ସେ ଲାଡ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 15:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 15:10" />ବିପଦ୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ଲକ୍‌କେ ଦୁକ୍ ଗଟ୍‌ସି; ମାତର୍, ଜନ୍ ଲକ୍ କଇଲା କାତାକେ ନ ମାନେ, ସେ ମର୍‌ସି । <verse eid="PRO 15:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 15:11" />ପାତାଲ୍ ଆରି ବିନାସ୍ ଜାଗା ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ମୁଆଁଟେ ଲୁଚି ନ ରଏ; ସେନ୍‌ତାର୍ ‌ଆଲେ ନର୍ ଲକର୍ ମନ୍ କାଇ ତାର୍‌ତେଇ ଅନି ଅଦିକ୍ ନ ଅଏ ? <verse eid="PRO 15:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 15:12" />ନିନ୍ଦା କର୍‌ବା ଲକ୍ ନିମାନ୍‌ ସିକିଆକେ ନ ସିକେ, ସେ ବୁଦି ରଇଲା ଲକର୍ ଲଗେ ନ ଜାଏ । <verse eid="PRO 15:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 15:13" />ସାର୍‌ଦାର୍ ମନ୍ ଆଁସି ଆଁସି ରଇସି; ମାତର୍ ମନ୍ ବିତ୍‌ରେ ଦୁକ୍ ରଇଲେ ମନ୍ ବାଙ୍ଗି ଜାଇସି । <verse eid="PRO 15:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 15:14" />ବୁଦି ରଇଲା ଲକର୍ ମନ୍ ଗିଆନ୍‌କେ କଜ୍‌ସି; ମାତର୍ ମୁର୍‌କ ଲକର୍ ଟଣ୍ଡ୍ ଅଗିଆନ୍ କେ କାଦି ପାରା କାଇସି । <verse eid="PRO 15:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 15:15" />ଦୁକି ଲକ୍ ସବୁବେଲେ କସ୍‌ଟ ପାଇସି; ମାତର୍ ଜାର୍‌ ଲଗେ ମନ୍ ନିମାନ୍ ରଇଲେ କି ନ ରଇଲେ ମିସା ଚଚଲ୍ ରଇସି ସେ ସବୁବେଲେ କାଇସି । <verse eid="PRO 15:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 15:16" />ଅସାନ୍‌ତିରେ ବେସି ସପ୍‌ଁତି ଅରଜ୍‌ବା ବାଦୁଲେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ଡରିକରି ଅଲପ୍ ସପ୍‌ଁତି କାମାଇବାଟା ନିକ । <verse eid="PRO 15:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 15:17" />ରିସା ସଙ୍ଗ୍ ମଟା ସଟା ରଇଲା ପସୁ ମାଉଁସ୍ କାଇବା ବାଦୁଲେ ଲାଡ୍ଆଲାଦ୍ ସଙ୍ଗେ ଗଟେକ୍ ଜାଗାଇ ସାଗ୍‌ଡାଲ୍ କାଇବାଟା ନିକ । <verse eid="PRO 15:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 15:18" />ରିସା ଲକ୍ କିରମାର ଉବ୍‌ଜାଇସି; ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକ୍ କିରମାର ଅଇବାଟାକେ ଚୁପ୍‌ଚାପ୍ କରାଇସି । <verse eid="PRO 15:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 15:19" />ଅଲସ୍ ଲକର୍ ବାଟ୍ କାଟା ବାଡ୍ ପାରା, ମାତର୍ ସତ୍‌ ଦରମ୍‌ ଲକର୍ ବାଟ୍ ବେସି ଅସାର୍‌ କରା ଜାଇସି । <verse eid="PRO 15:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 15:20" />ବୁଦି ରଇଲା ପିଲା ନିଜର୍ ବାବାକେ ସାର୍‌ଦା କରାଇସି ; ମାତର୍ କାରାପ୍ ପିଲା ନିଜର୍ ଆୟାକେ ଦୁକ୍ ଦେଇସି। <verse eid="PRO 15:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 15:21" />ବୁଦି ନଇଲା ଲକ୍ କାରାପ୍‌କେ ସାର୍‌ଦା ଅଇସି; ମାତର୍ ବୁଦି ରଇଲା ଲକ୍ ନିଜେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ବାଟ୍‌କେ ନିମାନ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 15:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 15:22" />ଟିକ୍ ବୁଜାମାନା ନ ରଇଲେ ଲକ୍‌ମନ୍ ବିନାସ୍ ଅଇବାଇ, ଆରି ବେସି ନିମାନ୍ ସିକିଆ ଦେବା ଲକ୍‌ ରଇଲେ ଲକ୍‌ମନ୍ ନିମାନ୍ ସଙ୍ଗେ ରଇବାଇ । <verse eid="PRO 15:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 15:23" />ନିଜର୍ ଟଣ୍ଡେ ଅନି ଉତର୍ ଦେଲେ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସାର୍‌ଦା ଲାଗ୍‌ସି, ମାତର୍ ଦର୍‌କାର୍‌କେ ଆଇବା ବେଲେ କାତା କଇବାଟା କେତେକ୍‌ ନିମାନ୍‌ ! <verse eid="PRO 15:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 15:24" />ଗିଆନି ଲକ୍‌ମନ୍ ତଲେ ରଇବା ପାତାଲ୍‌କେ ଚାଡ୍‌ବାକେ ବୁଦିଆ ଲକର୍ ପାଇଁ ଜିବନର୍ ବାଟ୍ ଉପ୍‌ରେ । <verse eid="PRO 15:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 15:25" />ବଡ୍‌ପନ୍ ଲକର୍ ଗର୍‌କେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ କୁରୁପ୍‌ନାସ୍ କରି ଦେଇସି; ମାତର୍ ରାଣ୍ଡି ମାଇଜିର୍ ପାଚୁରିକେ ନ ବସ୍‌ଲାଏ; <verse eid="PRO 15:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 15:26" />କାରାପ୍ କାତାକେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ଗିନ୍ କର୍‌ସି; ମାତର୍ ନିମାନ୍‌ କାତା କଇଲେ ସାର୍‌ଦା ଅଇସି। <verse eid="PRO 15:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 15:27" />ଲବ୍‌ରା ଲକ୍ ନିଜର୍ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଦୁକ୍ ଦେଇସି, ମାତର୍ ଜେ ଲାଚ୍‌ଁ ନ ମାଗେ, ସେ ବଞ୍ଚ୍‌ସି । <verse eid="PRO 15:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 15:28" />ଦରମ୍‌ ଲକ୍ ବାବିଚିନ୍ତି କରି ଉତର୍ ଦେଇସି; ମାତର୍ ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍ ନ ବାବିଚିନ୍ତି କରି ଏନେ ତେନେ କାତା କଇସି । <verse eid="PRO 15:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 15:29" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ କାରାପ୍‌ ଲକର୍ ଲଗେ ଅନି ଦୁରିକେ ରଇସି; ଆରି ଦରମ୍‌ ଲକର୍ ପାର୍‌ତନା ସେ ସୁନ୍‌ସି । <verse eid="PRO 15:29" /><verse number="30" style="v" sid="PRO 15:30" />ଚଚଲ୍ ମୁଁ ରଇଲେ ମନ୍‌କେ ସାର୍‌ଦା କର୍‌ସି; ଆରି, ନିମାନ୍ କାତା ଗାଗଡ୍‌କେ ବପୁ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 15:30" /><verse number="31" style="v" sid="PRO 15:31" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ ଜିବନ୍ ପାଇବା କାତାକେ ସୁନ୍‌ସି, ସେ ଗିଆନି ମନର୍ ଲଗେ ବାସା ଅଇ ରଇସି । <verse eid="PRO 15:31" /><verse number="32" style="v" sid="PRO 15:32" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ କାତା ନ ମାନେ, ସେ ନିଜର୍ ଜିବନ୍‌କେ ଗିନ୍ କର୍‌ସି; ମାତର୍ ଜେ ସିକିଆ‌କେ ସୁନ୍‌ସି, ସେ ବୁଦି ପାଇସି । <verse eid="PRO 15:32" /><verse number="33" style="v" sid="PRO 15:33" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ଡର୍‌ବାଟା ଗିଆନର୍ ଆରାମ୍ ଅଇସି; ଆରି, ଦରମ୍ ଅଇକରି ରଇବାଟା ନିଜର୍ ମୁଁଟାନେ ଜାନା ପଡ୍‌ସି ।<verse eid="PRO 15:33" /></para>
  <chapter eid="PRO 15" />
  <chapter number="16" style="c" sid="PRO 16" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 16:1" />ନିଜେ ବାବ୍‌ବାଟା ଲକର୍ ମନ୍ ବିତ୍‌ରର୍‌ଟା; ମାତର୍ ଜିବ୍‌ ଉତର୍ ଦେବାଟା ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଟାନେ ଅନି ଅଇସି । <verse eid="PRO 16:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 16:2" />ନର୍‌ଲକର୍ ସବୁ ବାଟ୍ ନିଜର୍ ଆଁକି ତେଇ ନିକ; ମାତର୍ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ଆତ୍‌ମାକେ ବିଚାର୍‌ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 16:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 16:3" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ତମର୍ କାମ୍ ସର୍‌ପି ଦିଆସ୍, ତାର୍‌ପଚେ ତମର୍ ସବୁ ଜଜ୍‌ନାକେ ସପଲ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 16:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 16:4" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ସର୍‌ତେ ବିସଇକେ ତେଇର୍ ନିଜର୍ ଉଦେସ୍ ସାଦନ୍ କର୍‌ବାକେ କଇଆଚେ; ଦୁସ୍‌ଟକେ ଡଣ୍ଡ୍‌ ଦେବାକେ ସଙ୍ଗଇଆଚେ । <verse eid="PRO 16:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 16:5" />ମନ୍‌କେ ବଡ୍‌ପନ୍‌ କର୍‌ବା ସବୁଲକ୍‌କେ ସବୁବେଲର୍‌ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଗିନ୍‌ କର୍‌ସି, ଆତ୍ ଦାରା ଦାରି ଅଇ ରଇଲେ ମିସା ସେ ନିଚୟ୍‌ ଡଣ୍ଡ୍ ପାଇସି । <verse eid="PRO 16:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 16:6" />ଦୟା ଆରି ବିସ୍‌ବାସ୍‌ରେ ପାପ୍‌ ସବୁ କେମା କରି ଦେଇସି, ଆରି ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ବିସଇର୍ ଡର୍ ସଙ୍ଗ୍ ନର୍‌ଲକ୍ କାରାପ୍ କାମ୍‌କେ ଚାଡ୍‌ସି । <verse eid="PRO 16:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 16:7" />ନର୍‌ଲକର୍ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ବାଟ୍‌କେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ସାର୍‌ଦା ଅଇଲେ, ସେ ତାର୍ ସତ୍‌ରୁମନ୍‌କେ ସେ ତାର୍ ସଙ୍ଗ୍ ସାନ୍ତିରେ ବାସା କରାଇସି । <verse eid="PRO 16:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 16:8" />ଅନିଆଇ ସଙ୍ଗ୍ ବେସି ଅରଜ୍‌ଲା ତେଇଅନି, ଦରମ୍ ସଙ୍ଗ୍‌ ଉନା ଅରଜ୍‌ଲାଟା ନିକ । <verse eid="PRO 16:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 16:9" />ନର୍‌ଲକ୍‌ମନର୍ ମନ୍ ନିଜର୍ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ବାଟ୍ ବିସଇ ଜଜ୍‌ନା କର୍‌ସି; ମାତର୍ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ତାର୍ ବାଟ୍ ତିଆର୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 16:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 16:10" />ରାଜାର୍ ଟଣ୍ଡେ ବୁଦିର୍‌ କାତା ରଇସି, ତାର୍ ଟଣ୍ଡେ ଅନି ବିଚାର୍‌ କଲା ବେଲେ ମିଚ୍ କଇ ନାପାରେ । <verse eid="PRO 16:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 16:11" />ନିମାନ୍ ନାପ୍‌ବାଟା ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଲଗେ ସମାନ୍ ଆରି ମୁନାଇ ରଇଲା ଗୁଣ୍ଡୁ ତାର୍ କାମ୍ । <verse eid="PRO 16:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 16:12" />କାରାପ୍ କାମ୍ କର୍‌ବା ରାଜାମନର୍ ଗିନର୍‌ ବିସଇ; କାଇକେବଇଲେ ଦରମ୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ସିଆଁସନ୍‌ ତିର୍ ଅଇସି । <verse eid="PRO 16:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 16:13" />ନିମାନ୍‌ କାତା ଅଇବା ଟଣ୍ଡ୍‌କେ ରାଜା ସାର୍‌ଦା ଅଇସି, ଆରି ନିମାନ୍ ଉତର୍ ଦେଉକେ ସେମନ୍ ଲାଡ୍ କର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 16:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 16:14" />ରାଜାର୍ ରିସା ମରନର୍ ଦୁତ୍ ପାରା; ମାତର୍ ଗିଆନି ଲକ୍ ସେଟା ସାନ୍ତି କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 16:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 16:15" />ରାଜାର୍ ସାର୍‌ଦାର୍ ମୁଁ ଜିବନ୍ ପାରା ରଇସି, ଆରି ତାର୍ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ବର୍‌ସା ଚାଡ୍‌ଲା ବେଲର୍ ବାଦଲ୍‌ ପାରା । <verse eid="PRO 16:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 16:16" />ସୁନାର୍ ବାଦୁଲେ ଗିଆନ୍ ଲାବ୍‌ କର୍‌ବାଟା ନିକ, ଆରି ରୁପା ବାଦୁଲେ ନିମାନ୍ ଗିଆନ୍ ପାଇବାଟା କେତେ ନିକ ! <verse eid="PRO 16:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 16:17" />କାରାପ୍ ଚାଡ୍‌ବାଟା ନିମାନ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଅସାର୍ ବାଟ୍‌, ଜନ୍‌ ଲକ୍ ନିଜର୍ ବାଟ୍ ଜାଗି ଇଣ୍ଡ୍‌ସି, ସେ ନିଜର୍ ଜିବନ୍ ରକିଆ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 16:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 16:18" />ଆକାର୍ ବିନାସ ଅଇବା ମୁଆଁଟେ ରଇସି, ଆରି ବଡ୍‌ପନିଆ ଲକର୍ ମନ୍ ବିନାସ୍ ଅଇବା ମୁଆଁଟେ ରଇସି । <verse eid="PRO 16:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 16:19" />ଆକାର୍ ଲକମନର୍‌ ସଙ୍ଗ୍ ଚର୍‌ବା ଜିନିସ୍ ବାଟା କର୍‌ବା ବାଦୁଲେ ନ ରଇଲା ଲକର୍ ପାରା ଅଇ ଚୁପ୍ ରଇବାଟା ନିମାନ୍ । <verse eid="PRO 16:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 16:20" />ଜନ୍ ଲକ୍ ପର୍‌ମେସରର୍ ବାକିଅକେ ମନ୍‌ଦିଆନ୍‌ ଦେଇସି, ସେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ ପାଇସି, ଆରି ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଲଗେ ଜେ ଆସା କର୍‌ସି, ସେ କରମର୍‌ ଲକ୍‌ । <verse eid="PRO 16:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 16:21" />ମନ୍ ବିତ୍‌ରେ ବୁଦି ରଇଲା ଲକ୍ ବୁଦିମାନ୍ ଅଇ ଉଡ୍‌ରା ଅଇସି, ତାର୍ ଟଣ୍ଡର୍ ସୁଆଦ୍ କାତା ଗିଆନ୍‌ ବଡାଇସି । <verse eid="PRO 16:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 16:22" />ନିମାନ୍ ବୁଦି ପାଇ ରଇବା ଲକର୍‌ ପାଇଁ ଜିବନର୍ ଚୁଆ ପାରା; ମାତର୍ ମୁର୍‌କ ଲକ୍‌ମନ୍ ତାକର୍ ମୁର୍‌କ ବୁଦିର୍ ଲାଗି ସେମନ୍ ଡଣ୍ଡ୍ ପାଇବାଇ । <verse eid="PRO 16:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 16:23" />ଗିଆନ୍ ରଇଲା ଲକ୍‌ର୍ ମନ୍‌ ନିଜର୍ ଟଣ୍ଡ୍‌କେ ସିକିଆ ଦେଇସି, ଆରି ତାର୍ ଟଣ୍ଡ୍ ଗିଆନି ପାରା କାତା କଇସି । <verse eid="PRO 16:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 16:24" />ମନ୍‌କେ ସାର୍‌ଦା ଲାଗ୍‌ଲା କାତା ମୁଁଉଁ ଚିକନ୍‌ ପାରା, ସେଟା ମନ୍‌କେ ସୁଆଦ୍ ଲାଗ୍‌ସି, ଗାଗଡ୍‌କେ ନିମାନ୍ । <verse eid="PRO 16:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 16:25" />ନର୍‌ଲକର୍‌ ଆଁକି ଲଗେ କେତେକ୍ ବାଟ୍ ନିମାନ୍ ଡିସ୍‌ସି, ମାତର୍ ତାର୍ ସାରାସାରି ବେଲେ ମରନର୍ ବାଟ୍ ରଇସି । <verse eid="PRO 16:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 16:26" />କାମ୍ କର୍‌ବା ଲକ୍ ବୁକର୍ ପାଇଁ କାମ୍ କର୍‌ସି, କାଇକେବଇଲେ ତାର୍ ଟଣ୍ଡ୍ ସେଟାର୍‌ ପାଇଁ ତାକେ ବାଦିଅ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 16:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 16:27" />ପାପ୍ କର୍‌ବା ଲକ୍ ଅନିଆଇ ଚିନ୍‌ତା କର୍‌ସି, ଆରି ତାର୍ ଟଣ୍ଡ୍‌ ଲାଗ୍‌ବା ଜଇ ପାରା ରଇସି । <verse eid="PRO 16:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 16:28" />ଚୁଗ୍‌ଲି ଲକ୍ କିରମାର କରାଇସି, ଆରି ନିନ୍ଦା କର୍‌ବା ଲକ୍‌ ସାଙ୍ଗମନ୍‌କେ ବେଗ୍‌ଲାଇସି । <verse eid="PRO 16:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 16:29" />ନର୍‌ମାରୁ ନିଜର୍ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କାରାପ୍ ବାଟେ ବୁଲାଇସି, ଆରି ତାକେ କାରାପ୍ ବାଟେ କାଡାଇ ନେଇସି । <verse eid="PRO 16:29" /><verse number="30" style="v" sid="PRO 16:30" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ ନିଜର୍ ଆଁକି ଟେରି ଦେକ୍‌ସି, ସେ କୁଟ୍‌ କାତା ବିସଇରେ ଏତାଇବାକେ ସେମ୍‌ତି ଦେକ୍‌ସି; ଜେ ନିଜର୍ ଦାନ୍ତ୍ କାତ୍‌ରି ଅଇସି, ସେ କାରାପ୍ କାମ୍ ସିଦ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 16:30" /><verse number="31" style="v" sid="PRO 16:31" />ପାଚ୍‌ଲା ଚେଣ୍ଡି ସୁନ୍ଦର୍ ଡିସ୍‌ବା ମୁକୁଟ୍, ସେଟା ଦରମ୍ ବାଟେ ମିଲ୍‌ସି । <verse eid="PRO 16:31" /><verse number="32" style="v" sid="PRO 16:32" />ଜେ ଦାପ୍‌ରେ ରିସା ନ ଅଏ, ସେ ଜୁଇଦ୍ କାରିଆ ଟାନେଅନି ବଡ୍‌; ଆରି, ଜେ ନିଜର୍ ଆତ୍‌ମା ଉପ୍‌ରେ ସାସନ୍‌ କର୍‌ସି, ସେ ଦେସ୍‌ ଜିତ୍‌ଲା ଲକର୍ ଟାନେ ଅନି ନିମାନ୍ । <verse eid="PRO 16:32" /><verse number="33" style="v" sid="PRO 16:33" />କଟାର୍ ତେଇ କେଡ୍‌ପୁଟାଇବାଇ, ମାତର୍‌ ତେଇର୍‌ ବିଚାର୍‌ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଲଗେ ଅନି ଆଇସି ।<verse eid="PRO 16:33" /></para>
  <chapter eid="PRO 16" />
  <chapter number="17" style="c" sid="PRO 17" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 17:1" />ଜାଟିଜଗ୍‌ଡା ଅଇ ରଇବା ଗରେ କାଦି ପୁରାପୁରୁନ୍ ରଇଲେ ସାନ୍ତି ନାଇଁ ମାତର୍ କଣ୍ଡେକ୍ ସୁକ୍‌ଲା ରୁଟି କାଇଲେ ନିକ୍‌ । <verse eid="PRO 17:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 17:2" />ଜନ୍ ଦାସ୍ ବୁଦି ସଙ୍ଗ୍‌ ଚଲ୍‌ସି, ସେ ଲାଜ୍ ଅଇଲା ପିଲାର୍ ଉପ୍‌ରେ ସାସନ୍ କର୍‌ସି, ଆରି ବାଇମନର୍ ସଙ୍ଗେ ଅଦିକାରର୍ ବାଗ୍ ପାଇସି । <verse eid="PRO 17:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 17:3" />ରୁପାର୍ ଆରି ସୁନାକେ ଜଇ ତେଇ ପରିକା ଅଇସି; ମାତର୍ ସବୁବେଲର୍‌ ମାପ୍‌ରୁ ନର୍‌ଲକର୍ ମନ୍‌କେ ପରିକା କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 17:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 17:4" />କାରାପ୍‌ କାମ୍ କର୍‌ବା ଲକ୍ ଦୁସ୍‌ଟର୍‌ ଟଣ୍ଡର୍‌ କାତା ସୁନ୍‌ସି, ଆରି ମିଚ୍‌ କଉ ବିନାସ୍ କରୁର୍‌ ଜିବର୍ କାତାକେ କାନ୍ ଡେର୍‌ସି । <verse eid="PRO 17:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 17:5" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ ଗରିବ୍ ଲକ୍‌କେ ଦେକି ଆଁସ୍‌ସି, ସେ ତାର୍ ତିଆର୍ କଲା ମାପ୍‌ରୁକେ ନିନ୍ଦା କର୍‌ସି; ଆରି, ବିପଦ୍‌ବେଲେ ଜେ ସାର୍‌ଦା କର୍‌ସି, ସେ ନ ପିଟ୍‌ତେ ଡଣ୍ଡ୍ ପାଇସି । <verse eid="PRO 17:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 17:6" />ପିଲାମନର୍ ପିଲାମନ୍ ଡକ୍‌ରା ଲକ୍‌ମନର୍ ମୁଣ୍ଡର୍ ମୁକୁଟ୍; ଆରି, ପିଲାମନର୍ ଡାକ୍‌ପୁଟା ଅଇଲାନି ସେମନର୍ ଆନିଦାଦିମନ୍ । <verse eid="PRO 17:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 17:7" />ଗଟେକ୍‌ ବୁଦି ନଇଲା ଲକର୍ ଲଗେ ନିମାନ୍ କାତା କଇବାଟା ଟିକ୍‌ ନାଇଁ, ସେ ରକାମ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ସାସନ୍ କରୁମନ୍‌ ମିଚ୍ କାତା କଇବାଟା ଅଦିକ୍ ଟିକ୍‌ ନଏଁ । <verse eid="PRO 17:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 17:8" />ଲାଁଚ୍ ଦେଇତେ ରଇବା ଲକ୍‌ର୍‌ ଆଁକି ତେଇ ଲାଞ୍ଚ୍‌ ଦେବାଟା ବେସି ମୁଲିଅର୍‌ ପାକ୍‌ନା ରକାମ୍‌, ସେମନ୍ ଜେନେ ବୁଲ୍‌ଲେ ମିସା ସେମନ୍ ସିଦ୍ ଅଇସି । <verse eid="PRO 17:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 17:9" />ଜେ ପାପ୍‌କେ କେମା ଦେଇସି, ସେ ଲାଡ୍ କଜ୍‌ସି; ମାତର୍ ଜେ ତର୍‌କେ ତର୍‌ ଗଟେକ୍ କାତା ବାର୍‌କର୍‌ସି, ସେ ତମର୍ ମିତ୍‌ରମନ୍‌କେ ବେଗ୍‌ଲାଇସି । <verse eid="PRO 17:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 17:10" />ମୁର୍‌କକେ ସଏ ମାଡ୍‌ ମାର୍‌ଲେ ଜେତ୍‌କି ବୁଦି ରଇଲା ଲକ୍‌କେ ପଦେକ୍‌ କଇଲେ ଅଦିକ୍ ବାଦ୍‌ସି । <verse eid="PRO 17:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 17:11" />ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍‌ କିରମାର କଜ୍‌ସି, ତେବେ ତାର୍ ବିରଦ୍‌ରେ କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌କେ କବର୍ ପାଟାଇସି । <verse eid="PRO 17:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 17:12" />ବୁଦି ନ ରଇ ବୁଡିଜାଇ ରଇବା ମୁର୍‌କର୍ ସାମ୍‌ନାଇ ଜିବା ବାଦୁଲେ, ଗଟେ ପିଲା ଚରିଅଇ ରଇବା ବାଲୁର୍ ସାମ୍‌ନାଇ ଜିବାଟା ନିକ୍ । <verse eid="PRO 17:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 17:13" />ଜନ୍ ଲକ୍ ନିମାନ୍ ବାଦୁଲେ କାରାପ୍ କର୍‌ସି, ତାର୍ ଗରେ କାରାପ୍ କେବେ ନ ଚାଡେ । <verse eid="PRO 17:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 17:14" />କିରମାରର୍ ଆରାମ୍ ଅଇବାଟା ଗଟେକ୍ ଲକ୍ ବନ୍ଦ୍ କାଟି ପାନି ଚାଡି ଦେଲା ପାରା; ସେଟାର୍‌ ପାଇଁ କିର ଉବଜ୍‌ବା ଆଗ୍‌ତୁ ଜୁଗ୍‌ତି କରା ନାଇଁ । <verse eid="PRO 17:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 17:15" />ଜେ ଦସିକେ ନିର୍‌ଦସ୍ କର୍‌ସି ଆରି ଜେ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଦସ୍ ଦାର୍‌ସି, ସେ ଦୁଇ ଲକ୍‌ ମିସା ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଲଗେ ସମାନ୍‌ସେ ଡଣ୍ଡ୍‌ ପାଇବାଇ । <verse eid="PRO 17:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 17:16" />ଗିଆନ୍ ଗେନ୍‌ବାକେ ମୁର୍‌କର୍‌ ଆତେ କାଇକେ ଦନ୍ ରଇସି ? ତାକେ ତା ବୁଦି ନାଇଁ । <verse eid="PRO 17:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 17:17" />ସାଙ୍ଗ ସବୁବେଲେ ଲାଡ୍ କର୍‌ସି, ମାତର୍ ବାଇର୍‌ ଦୁକ୍‌ ବେଲେ ସାଇଜ କର୍‌ବାକେ ଜନମ୍ ଅଇ ରଇସି । <verse eid="PRO 17:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 17:18" />ବୁଦି ନଇଲା ଲକ୍ ବାଦ୍ ମାରି ନିଜର୍ ସାଇପଡିସାର୍‌ ଲକର୍ ଲଗେ ଦାଇ ଅଇସି । <verse eid="PRO 17:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 17:19" />ଜେ କିରମାର ଅଇବାଟା ସାର୍‌ଦା ଅଇସି, ସେ ଅପ୍‌ରାଦ୍‌କେ ମିସା ସାର୍‌ଦା ଅଇସି; ଆରି, ଜେ କି ନିଜର୍ ଡାଣ୍ଡ୍‌କେ ଡେଙ୍ଗ୍ କର୍‌ସି, ସେ ବିନାସ୍ କଜ୍‌ସି । <verse eid="PRO 17:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 17:20" />ଜାର୍ କୁଟିଆଲ୍‌ ମନ୍‌ ଆଚେ, ସେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ ନ ପାଏ, ଆରି, ଜାର୍ ଜିବ୍ କାରାପ୍ କାତା କଇସି ସେ ବିପଦ୍ ଲଗେ ଅଦର୍‌ସି । <verse eid="PRO 17:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 17:21" />ମୁର୍‌କକେ ଜନମ୍ କର୍‌ବା ଲକ୍ ନିଜର୍ ଦୁକ୍ ଜମାଇସି; ଆରି, ମୁର୍‌କର୍ ବାବା ସାର୍‌ଦା ନ ଅଏ । <verse eid="PRO 17:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 17:22" />ସାର୍‌ଦାର୍ ରଇଲା ମନ୍‌ ନିମାନ୍ ଅସ; ମାତର୍ ବାଙ୍ଗି ଜାଇ ରଇବା ଆତ୍‌ମା ଆଡ୍‌ମନ୍‌କେ ସବୁ ସୁକାଇ ପାକାଇସି । <verse eid="PRO 17:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 17:23" />ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍ ବିଚାରର୍ ବାଟ୍ ବାଙ୍ଗ୍‌ଟି କର୍‌ବାକେ ଆଟାଇଅନି ଲାଞ୍ଚ୍ ନେଇସି । <verse eid="PRO 17:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 17:24" />ବୁଦିମାନ୍ ଲକର୍‌ ଆଁକି ଲଗେ ଗିଆନ୍ ରଇସି, ମାତର୍ ମୁର୍‌କର୍‌ ଆଁକି ଲଗେ ପୁର୍‌ତିବିର୍ ମରୁ ବୁଇଁ ଲଗେ ରଇସି । <verse eid="PRO 17:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 17:25" />ମୁର୍‌କ ପିଲା ତାର୍ ବାବାର୍ ଦୁକ୍ ଆରି ତାର୍‌ ଆୟାର୍‌ ଦୁକର୍ କାରଣ୍ ଅଇସି । <verse eid="PRO 17:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 17:26" />ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌କେ କସ୍‌ଟ ଦେବାର୍ ଆରି ମୁକିଆ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସେମନର୍ ଦରମ୍‌ ଦେକି ଡଣ୍ଡ୍‌ ଦେବାଟା ଟିକ୍‌ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 17:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 17:27" />ଜେ କି ଅଲପ୍ କାତା କଇସି, ତାର୍ ବୁଦି ରଇସି; ଆରି, ଜାର୍ ସାନ୍‌ତି ଆତ୍‌ମା, ସେ ବୁଦିମାନ୍ । <verse eid="PRO 17:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 17:28" />ଅଗିଆନି ଲକ୍‌ ଚୁପ୍‌ ଅଇଲେ, ଗିଆନ୍ ଲକ୍‌ ବଲି ଏଜା ଅଇସି; ଆରି, ସେ ନିଜର୍ ଟଣ୍ଡ୍ ମୁଦା କଲେ, ବୁଦି ରଇଲା ଲକ୍ ବଲି ଏଜା ଅଇସି ।<verse eid="PRO 17:28" /></para>
  <chapter eid="PRO 17" />
  <chapter number="18" style="c" sid="PRO 18" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 18:1" />ଜେ ନିଜ୍‌କେ ଅଲ୍‌ଗା କର୍‌ସି, ସେ ନିଜର୍ ନିକ ଚେସ୍‌ଟା କର୍‌ସି ଆରି ସବୁ ରକାମର୍ ନିମାନ୍‌ ଗିଆନ୍ ବିରଦ୍‌ରେ ଜାଗ୍‌ଡା କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 18:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 18:2" />ମୁର୍‌କ ଲକ୍ ବୁଦିର୍ କାତା ସୁନି ସାର୍‌ଦା ନ ଅଏ, ମାତର୍ ନିଜର୍ ମନର୍ କାତା କଇ ସାର୍‌ଦା ପାଇସି । <verse eid="PRO 18:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 18:3" />ଦୁସ୍‌ଟ ଆଇଲେ ଲାଜ୍‌ ଆଇସି, ଆରି ଅପ୍‌ମାନ୍ ସଙ୍ଗ୍ ନିନ୍ଦା ଆଇସି । <verse eid="PRO 18:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 18:4" />ନର୍‌ଲକର୍ ଟଣ୍ଡେ ଅନି ବାରଇଲା କାତା ଡେଙ୍ଗ୍ ପାନି ରକାମ୍‌, ଆରି ଗିଆନ୍‌ ଚୁଆ ପାନି ଗାଲା ପାରା । <verse eid="PRO 18:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 18:5" />ଦୁସ୍‌ଟର୍ ଲକର୍ ତାଡେ ଅଇକରି ଆରି ବିଚାର୍ କର୍‌ବା ଲଗେ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଅନିଆଇ କର୍‌ବାଟା ବଲ୍ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 18:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 18:6" />ମୁର୍‌କର୍‌ ଟଣ୍ଡ୍ ଜାଟିଜଗ୍‌ଡା କରାଇସି, ଆରି ତାର୍ ମୁଉଁ ମାଡ୍‌ ‌କାଇବାକେ ଡାକ୍‌ସି । <verse eid="PRO 18:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 18:7" />ମୁର୍‌କର୍‌ ଟଣ୍ଡ୍ ତାର୍ ବିନାସ୍‌ ଅଇସି, ଆରି ତାର୍ ଟଣ୍ଡ୍ ନିଜର୍ ନିଜର୍ ଜିବନର୍ ପାନ୍ଦ୍ ରକାମ୍ । <verse eid="PRO 18:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 18:8" />କାନେ କାନେ କଇବା ଲକର୍ ବାକିଅ ଅମ୍‌ରୁତ୍‌ ରକାମ୍, ସେଟା ପେଟର୍ ଆତ୍‌ନିପଟାଇ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 18:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 18:9" />ନିଜର୍ କାମ୍‌କେ ଜେ ଅଲସ୍ ଅଇସି, ସେ ବିନାସ୍ ଅଇବା ଲକର୍ ବାଇ । <verse eid="PRO 18:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 18:10" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ନାଉଁ ଡାଣ୍ଟ୍ ମେଡ୍ ଗର୍; ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ ତେଇ ପାଲାଇ ଜାଇ ରକିଆ ପାଇବାଇ । <verse eid="PRO 18:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 18:11" />ସାଉକାର୍ ଲକର୍ ଦନ୍ ତାର୍ ଡାଟ୍‌ ନଅଁର୍, ଆରି ସେଟା ଡିସ୍‌ତେ ରଇବା ଉଚା ପାଚୁରି ପାରା । <verse eid="PRO 18:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 18:12" />ବିନାସର୍ ମୁଆଟେ ନର୍‌ଲକର୍ ମନେ ଗରବ୍‌ ଅଇସି, ଆରି ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌କେ ସନ୍‌ମାନ୍‌ ଆଇସି । <verse eid="PRO 18:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 18:13" />ଜେ ସୁନ୍‌ବା ଆଗ୍‌ତୁ ଉତର୍ ଦେଇସି, ସେଟା ତାର୍‌ ଲଗେ ଅଗିଆନ୍‌ ଆରି ଲାଜର୍ କାତା । <verse eid="PRO 18:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 18:14" />ନର୍‌ଲକର୍ ଆତ୍‌ମା ତାର୍ କସ୍‌ଟ ସମାଲି ପାର୍‌ସି; ମାତର୍ ବାଙ୍ଗ୍‌ଲା ଆତ୍‌ମାକେ କେ ସମାଲି ପାରେ? <verse eid="PRO 18:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 18:15" />ବୁଦିମାନ୍‌ ଲକର୍ ମନ୍ ଗିଆନ୍ ଅର୍‌ଜନ୍ କର୍‌ସି; ଆରି, ଗିଆନିର୍ କାନ୍ ଗିଆନ୍ କଜ୍‌ସି । <verse eid="PRO 18:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 18:16" />ନର୍‌ଲକର୍ ଦାନ୍‌ ଦେବାଟା ତାର୍‌ପାଇଁ ବାଟ୍ ନିର୍‌ମଲ୍‌ କର୍‌ସି, ଆରି ବଡ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍ ଲଗେ ତାକେ ଆନ୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 18:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 18:17" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ ପର୍‌ତୁମ୍ ନିଜର୍ କାରାପ୍ କାତା ଜାନାଇସି, ସେ ଦରମ୍ ଦେକାଇ ଅଇସି, ମାତର୍ ତାର୍ ସାଇପଡିସାର୍ ଲକ୍ ଆସି ତାକେ ପରିକା କର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 18:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 18:18" />କେଡ୍‌ପୁଟାଇ ବିରଦ୍‌କେ ସାନ୍ତି କର୍‌ସି, ଆରି ବପୁ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଅଲ୍‌ଗା କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 18:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 18:19" />ତମେ ସାଇପଡିସାର୍ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ସାଇଜ କରା, ସେମନ୍ ତମ୍‌କେ ଗଟେକ୍ ନଅଁରର୍ ପାଚୁରି ପାରା ରକିଆ କର୍‌ବାଇ, ମାତର୍ ଜଦି ତମେ ସେମନର୍ ସଙ୍ଗେ ଲାଗାଜାଟି କଲେ ସେମନ୍ ତମର୍ ପାଇଁ କାପାଟର୍ ଗାଡା ପାକାଇ ଦେବାଇ । <verse eid="PRO 18:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 18:20" />ନର୍‌ଲକର୍ ପେଟ୍ ତାର୍ ଟଣ୍ଡର୍ ପଲ୍ ସଙ୍ଗ୍ ପେଟ୍ ପୁର୍‌ସି, ଆରି ସେ ନିଜର୍ ଟଣ୍ଡ୍‌ସଙ୍ଗ୍ ଅରଜ୍‌ଲାର୍ ଲାଗି ସାନ୍‌ତି ଅଇସି । <verse eid="PRO 18:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 18:21" />ମରନ୍ ଆରି ଜିବନ୍ ଜିବର୍ ତଲିଆ ଲଗେ ରଇବାଇ; ଜନ୍‌ ଲକ୍ ତାକେ ନିମାନ୍‌ ସଙ୍ଗ୍ ଜାନ୍‌ବାଇ, ସେମନ୍ ତାର୍ ପଲ୍ ପାଇବାଇ । <verse eid="PRO 18:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 18:22" />ଜନ୍ ଲକ୍ ମାଇଁଜି ପାଇସି, ସେ ନିମାନ୍ ଜିନିସ୍ ପାଇସି ଆରି ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଲଗେ ଅନି ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ ପାଇସି । <verse eid="PRO 18:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 18:23" />କାକୁର୍‌ତି ଲକ୍ ବାବୁଜିଆ କରି ଉତର୍ ଦେଇସି; ମାତର୍ ସାଉକାଟର୍ ଲକ୍ ବଡ୍‌ପନର୍ ଉତର୍ ଦେଇସି । <verse eid="PRO 18:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 18:24" />ଜେ କି ବେସି ସାଙ୍ଗମନ୍‌କେ କଜ୍‌ସି, ସେ ନିଜର୍ ବିନାସ୍ ପାଇଁ କଜ୍‌ସି; ମାତର୍ ଗଟେ ଲାଡ୍‌ କର୍‌ବା ଲକ୍ ଆଚେ, ଜେ କି ବାଇର୍ ଲଗେ ଅନି ଅଦିକ୍ ନିଜର୍ ଲଗେ ରଇସି ।<verse eid="PRO 18:24" /></para>
  <chapter eid="PRO 18" />
  <chapter number="19" style="c" sid="PRO 19" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 19:1" />ଜନ୍ କାକୁର୍‌ତି ଲକ୍ ନିଜେ ସିଦ୍‌ ଅଇବାକେ ଇଣ୍ଡ୍‌ସି, ସେ କୁଟିଆଲ୍‌ ଆରି ମୁର୍‌କ ଲକର୍ ଟାନେ ଅନି ନିମାନ୍ । <verse eid="PRO 19:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 19:2" />ମାତର୍ ଜିବନ୍‌ରେ ବୁଦି ନଇଲେ ନିମାନ୍ ନାଇଁ; ଆରି, ଜେ ଦାପ୍‌ରେ ପାଦ୍ ପାକାଇସି, ସେ ପାପ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 19:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 19:3" />ନର୍‌ଲକର୍ ଉଲ୍‌ଟା ବୁଦିର୍‌ ଲାଗି ତାର୍ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ବାଟ୍ ଉଲ୍‌ଟା ଅଇସି, ଆରି ତାର୍‌ ମନ୍ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ବିରଦ୍‌ରେ ରିସା ଅଇସି । <verse eid="PRO 19:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 19:4" />ଦନ୍ ବେସି ସାଙ୍ଗାରିମନ୍‌କେ କଜ୍‌ସି; ମାତର୍ କାକୁର୍‌ତି ଲକ୍ ନିଜର୍ ସାଙ୍ଗାରିମନର୍ ତେଇଅନି ଅଲ୍‌ଗା ଅଇସି । <verse eid="PRO 19:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 19:5" />ମିଚ୍ ସାକି ଦେବା ଲକ୍ ଡଣ୍ଡ୍ ପାଇସି; ଆରି ମିଚ୍ କାଆ କଇବା ଲକ୍ ରକିଆ ପାଇ ନାପାରେ । <verse eid="PRO 19:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 19:6" />ବେସି ଲକ୍ ସାଇଜ କର୍‌ବା ଲକର୍ ଆସିର୍‌ବାଦର୍ ପାଇଁ ପାର୍‌ତନା କର୍‌ବାଇ, ଆରି ବେସି ଲକ୍ ଦାନ୍ ଦେବା ଲକର୍‌ ସଙ୍ଗାରି ଅଇବାଇ । <verse eid="PRO 19:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 19:7" />କାକୁର୍‌ତି ବାଇର୍ ସବୁ ବାଇମନ୍ ତାକେ ଗୁର୍‌ନା କର୍‌ବାଇ; ତାର୍ ସାଙ୍ଗମନ୍ ତାର୍‌ ଲଗେ ଅନି ଦୁରିକେ ନ ଜାଅତ୍‌ ! ସେ ମିସ୍‌ବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କର୍‌ସି, ମାତର୍ ସେମନ୍ ତେଇ ନ ରଅତ୍‌ । <verse eid="PRO 19:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 19:8" />ଜନ୍ ଲକ୍ ବୁଦି ପାଇସି, ସେ ନିଜର୍ ଜିବନ୍‌କେ ଲାଡ୍ କର୍‌ସି; ଜେ ବିବେଚନା ରକିଆ କର୍‌ସି, ସେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ ପାଇସି । <verse eid="PRO 19:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 19:9" />ମିଚ୍ ସାକି ଦେଉ ଡଣ୍ଡ୍ ପାଇସି; ଆରି, ମିଚ୍‌ କଉ ବିନାସ୍ ଅଇସି । <verse eid="PRO 19:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 19:10" />ମୁର୍‌କର୍ ଚଲାଚଲ୍‌ତି ନିକ ନଏ; ସାଉକାର୍‌ମନର୍ ଉପ୍‌ରେ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନ୍‌ ସାସନ୍ କର୍‌ବାଟା ନିମାନ୍ ବିସଇ ନଏ । <verse eid="PRO 19:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 19:11" />ନର୍‌ଲକର୍ ନିମାନ୍ ବୁଦି ତାକେ ରିସା ନ ଅଇବାକେ ସାନ୍‌ତି କର୍‌ସି; ଆରି, ଦସ୍‌ ଚାଡ୍‌ବାଟା ତାର୍‌ ପାଇଁ ନିମାନ୍ <verse eid="PRO 19:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 19:12" />ରାଜାର୍ ରିସା ସିଅଁବାଗ୍ ଅଡର୍‌ଲା ପାରା; ମାତର୍ ତାର୍ ଦୟା ଗାଁସ୍ ଉପ୍‌ରେ ରଇଲା କାକର୍ ପାରା । <verse eid="PRO 19:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 19:13" />ମୁର୍‌କ ପିଲା ତାର୍ ବାବାକେ ଦୁକ୍ କରାଇସି; ଆରି ମାଇଁଜିର୍ ସଙ୍ଗ୍ କିରମାର ଅଇବାଟା ତିପ୍‌ଲା ପାନି ପାରା । <verse eid="PRO 19:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 19:14" />ଗର୍ ଆରି ଦନ୍ ଆନିଦାଦିମନର୍ ଲଗେ ଅନି ପାଇବାର୍ ଅଦିକାର୍; ମାତର୍ ବୁଦି ମତି ମାଇଁଜି ମାପ୍‌ରୁର୍ ଲଗେ ଅନି ପାଇବାଇ । <verse eid="PRO 19:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 19:15" />ଅଲ୍‌ସୁଆ ଲକ୍‌କେ ଗୁନ୍ ଡାବି ଅଇ ଆଇସି; ଆରି, ଅଲ୍‌ସୁଆ ଲକ୍ ବୁକେ ମର୍‌ସି । <verse eid="PRO 19:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 19:16" />ମାପ୍‌ରୁର୍ ଆଦେସ୍ ମାନ୍‌ବା ଲକ୍‌ ନିଜର୍ ଜିବନ୍ ରକିଆ କର୍‌ସି; ମାତର୍ ନିଜର୍ ବାଟ୍ ବିସଇରେ ଜେ ଜାଗ୍‌ରତ୍ ନ ଅଏ, ସେ ମର୍‌ସି । <verse eid="PRO 19:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 19:17" />ଜେ କାକୁର୍‌ତି ଲକ୍‌କେ ଦୟା କର୍‌ସି, ସେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ରୁନ୍‌ ଦେଇସି; ଆରି, ସେ ତାର୍ ନିମାନ୍ କାମର୍ ପଲ୍‌ ବାଉଡାଇ ଦେଇସି । <verse eid="PRO 19:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 19:18" />ନିଜର୍ ପିଲାକେ ସାସନ୍ କରା, କାଇକେବଇଲେ ତାର୍ ଉପ୍‌ରେ ତମର୍ ଆସା ଆଚେ; ଆରି, ତମର୍ ମନ୍ ତାକେ ବିନାସ୍ କର୍‌ବାକେ ଇଚା ନ କର । <verse eid="PRO 19:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 19:19" />ବେସି ରିସା ଅଇବା ଲକ୍ ସାସ୍‌ତି ପାଇସି, କାଇକେବଇଲେ ତମେ ତାକେ ଗଟେକ୍ ତର୍ ରକିଆ କଲେ, ସେଟା ତମ୍‌କେ ଆରିତରେକ୍ କର୍‌ବାକେ ପଡ୍‌ସି । <verse eid="PRO 19:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 19:20" />ସାରାସାରି ବେଲେ ତମେ ଜେମ୍‌ତିକି ଗିଆନ୍ ବାନ୍ ଉଆ, ସେଟାର୍‌ ପାଇଁ ଆଦେସ୍‌କେ ସୁନା ଆରି ନିମାନ୍ ସିକିଆ ମାନା । <verse eid="PRO 19:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 19:21" />ନର୍‌ଲକର୍ ମନ୍ ବିତ୍‌ରେ ବିନ୍‌ବିନ୍‌ ରକାମର୍ ଏତ୍ ରଇସି, ମାତର୍ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ଆଦେସ୍‌ ତିର୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 19:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 19:22" />ନର୍‌ଲକର୍ ବାବ୍‌ନା ତାର୍ ଦୟା ରକାମ୍‌ ଆରି ମିଚ୍ କଇଲା ଲକର୍ ଲଗେ ଅନି କାକୁର୍‌ତି ଲକ୍ ବଡ୍‌ । <verse eid="PRO 19:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 19:23" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ବିସଇକେ ଡରି ଜିବନ୍ ଜାପନ୍ କର୍‌ବାଟା, ସେଟା ଜନ୍ ଲକର୍ ପାକେ ରଇସି, ସେ ସାନ୍‌ତିରେ ବାସା କର୍‌ସି; ବିପଦ୍ ତାର୍‌ ଲଗେ ନ ଜାଏ । <verse eid="PRO 19:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 19:24" />ଅଲସୁଆ ନିଜର୍ ତାଲା ତେଇ ଆତ୍ ବୁଡାଇଲେ, ଆରି ତରେକ୍ ସେଟା ତାର୍ ଟଣ୍ଡେ ନେବାକେ ମୁଲ୍‌କେ ଇଚା ନ କରେ । <verse eid="PRO 19:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 19:25" />ନିନ୍ଦା କରୁକେ ଡାଙ୍ଗ୍‌ ସଙ୍ଗ୍ ମାର୍‌ଲେ, ବୁଦି ନଇଲା ଲକ୍ ଜାଗର୍‌ତା ସଙ୍ଗ୍‌ ସିକିଆ ପାଇସି; ମାତର୍ ବୁଦି ରଇଲା ଲକ୍‌କେ ସିକିଆ ଦେଲେ, ସେ ଗିଆନ୍ ବୁଜ୍‌ସି । <verse eid="PRO 19:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 19:26" />ଜନ୍‌ ପିଲା ତାର୍ ବାବାର୍ ଦନ୍‌ ନସ୍‌ଟ କର୍‌ସି, ଆରି ଆୟାକେ କେଦି ଦେଇସି, ସେ ଲାଜ୍ ଆରି ଅପ୍‌ମାନ୍ ଅଇସି। <verse eid="PRO 19:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 19:27" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ଜନ୍ ସିକିଆ ତକେ ଗିଆନର୍ କାତାଇ ଅନି ତକେ ବୁଲ୍‌କାଇସି, ସେଟା ନ ସୁନ୍‌ । <verse eid="PRO 19:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 19:28" />ମିଚ୍‌ ସାକି ନିଆଇକେ ନିନ୍ଦା କର୍‌ସି ଆରି ଦୁସ୍‌ଟର୍ ଟଣ୍ଡ୍‌ ଅଦରମ୍‌କେ ବେସି ଇଚା କର୍‌ସି। <verse eid="PRO 19:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 19:29" />ନିନ୍ଦା କର୍‌ବା ଲକର୍‌ ପାଇଁ ଡଣ୍ଡ୍ ଆରି ମୁର୍‌କ ଲକର୍ ପିଟି ପାଇଁ ମାଡ୍ ତିଆର୍ ଅଇ ଆଚେ ।<verse eid="PRO 19:29" /></para>
  <chapter eid="PRO 19" />
  <chapter number="20" style="c" sid="PRO 20" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 20:1" />ଅଙ୍ଗୁର୍ ରସ୍ ନିନ୍ଦା କର୍‌ସି, ମଦ୍ ଲାଗାଜଡା କରାଇସି; ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କି ସେଟା କାଇ କରି ବାଟ୍‌ ବାନା ଅଇବାଇ, ସେ ଲକ୍‌କେ ଅଲପ୍ ବୁଦି ଗିଆନ୍ ମିସା ନାଇଁ । <verse eid="PRO 20:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 20:2" />ରାଜା ଜେନ୍‌ତିକି ସିଅଁ ପାରା ଗୁର୍‌ମୁର୍‌ସି; ଆରି ବେସି ଗରବ୍ କର୍‌ସି, ମାତର୍ ସେ ନିଜର୍ ଜିବନର୍ ବିରୁଦେ ପାପ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 20:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 20:3" />ଲାଗାଜଡା ଟାନେ ଅନି ଦୁରିକେ ଅଇବାଟା ଅଇଲାନି ଲକ୍‌ମନର୍ ପାଇଁ ନିକ, ମାତର୍ ବୁଦି ନ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍ ସବୁ କୁଟ୍ କାତା କଇବାଇ । <verse eid="PRO 20:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 20:4" />ବାଡୁ ଲକ୍ ବେସି ସିତ୍ କଲାନି ବଲିକରି ଅଲ୍‌ ନ ନେଏଁ, ସେଟାର୍‌ ପାଇଁ ତାସ୍ ପାଚ୍‌ବା ବେଲେ ସେ କଜି ବୁଲ୍‌ଲେ ମିସା କାଇଟା ନ ମିଲେ । <verse eid="PRO 20:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 20:5" />ଲକ୍‌ମନର୍ ମନର୍ ବାବ୍‌ନା ଡେଙ୍ଗ୍ ପାନି ପାରା, ମାତର୍ ଗିଆନି ଲକ୍ ସେଟାକେ ଡୁମି ପାର୍‌ସି । <verse eid="PRO 20:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 20:6" />ବେସି ଲକ୍‌ମନ୍ ମୁଇଁ ବେସି ନିକ୍ ବଲିକରି ନିଜର୍ ନିଜର୍ ଗୁନ୍ ଚଲନ୍ କଇ ବୁଲ୍‌ବାଇ; ମାତର୍ ସତ୍‌ ଲକ୍‌କେ କେ ପାଇ ପାର୍‌ସି ? <verse eid="PRO 20:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 20:7" />ଜନ୍ ଲକ୍ ଦରମ୍ ସଙ୍ଗେ ଚାଲିଚଲନ୍ କର୍‌ସି, ସେଟା ଦେକି କରି ତାର୍ ପିଲାଟକି ମିସା ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ପାଇବାଇ । <verse eid="PRO 20:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 20:8" />ଜନ୍ ରାଜା ବିଚାର୍ କର୍‌ବା ସବା ଲଗେ ବସ୍‌ସି, ସେ ନିଜର୍ ଆଁକିର୍‌ କାରାପ୍ ଜିନିସ୍‌ମନ୍‌ ବାର୍‌କରାଇ ଦେଇସି । <verse eid="PRO 20:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 20:9" />ମୁଇଁ ମର୍ ମନ୍‌କେ ସୁକଲ୍‌ କରି ଆଚି, ମୁଇଁ ପାପ୍‌ ଟାନେ ଅନି ଦୁରିକେ ଅଇ ଆଚି, ବଲିକରି ଏଟା କେ କଇ ପାର୍‌ସି ? <verse eid="PRO 20:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 20:10" />ବିନ୍‌ବିନ୍‌ ରକାମର୍‌ ଗୁଣ୍ଡୁ ଆରି ବିନ୍ ବିନ୍ ରକାମର୍‌ ତାଗ୍‌ଡି ଦୁଇଟା ଜାକ ସମାନ୍ ସଙ୍ଗେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଲଗେ ଗିନର୍ ବିସୟ୍ । <verse eid="PRO 20:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 20:11" />ତମର୍ କାମ୍ ନିକ ଆରି ନିମାନ୍ ସଙ୍ଗେ କଲାସ୍‌ନି କି ନାଇଁ ଗଟେକ୍ ପିଲା ମିସା ନିଜର୍ କାମର୍‌ ଲାଗି ନିଜର୍ ପରିଚଇ ଦେଇସି । <verse eid="PRO 20:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 20:12" />ସୁନ୍‌ବା କାନ୍ ଆରି ଦେକ୍‌ବା ଆଁକି ଏ ଦୁଇଟାକେ ଜାକ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ତିଆର୍ କଲା ଆଚେ । <verse eid="PRO 20:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 20:13" />ଗୁନ୍‌କେ ନିମାନ୍‌ ବଲି ବାବା ନାଇଁ, ନଇଁଲେ ତମେ କାକୁର୍‌ତି ଅଇସା; ତମର୍ ଆଁକି ସଙ୍ଗ୍ ନିକ ଦେକା, ସେନ୍‌ତାର୍ ଆଲେ ତମେ କାଇବା କାଦି ସାନ୍‌ତି ପାଇସା । <verse eid="PRO 20:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 20:14" />ଗେନ୍‌ବା ଲକ୍ କଇସି, ନିକଟା ନଏଁ, ନିକଟା ନଏଁ, ମାତର୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ବେଲେ ବଡ୍‌ପନ୍ ଦେକାଇ ଅଇସି । <verse eid="PRO 20:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 20:15" />ସୁନା ଆଚେ ଆରି ବେସି ଦାମ୍ ରଇଲା ପାକ୍‌ନା ମିସା ଆଚେ ମାତର୍ ଗିଆନ୍ କାତା କଇବା ଟଣ୍ଡ୍ କେବେ ନ ସାର୍‌ବା ସୁନା । <verse eid="PRO 20:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 20:16" />ଅଚିନା ଲକର୍ ସଙ୍ଗେ ଜେ ମିସ୍‌ସି, ତାର୍ ବସ୍‌ତର୍ ନିଆଁ; ଆରି ଜେ କି ବିନ୍ ଦେସର୍‌ ଲକର୍ ପାଇଁ ଜାମିନ୍ ଅଇସି, ତାକେ ବାନ୍ଦା ସଙ୍ଗୁଆ । <verse eid="PRO 20:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 20:17" />କାରାପ୍ କାମ୍‌ କରି କାମାଇଲା ଦନ୍‌ସପତି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କାଇଟା ପାରା ନ ଲାଗେ; ମାତର୍ ପଚେ ତାର୍ ଟଣ୍ଡେ ପାକ୍‌ନା ଗଡି ବର୍‌ତି ଅଇସି । <verse eid="PRO 20:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 20:18" />ସିକିଆର୍‌ ଲାଗି ସବୁ ବିସଇ ତିର୍‌ ଅଇସି; ଆରି, ତମେ ନିମାନ୍ ଆଦେସର୍ ଲାଗି ଜୁଇଦ୍ କରା । <verse eid="PRO 20:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 20:19" />ଜେ ଚୁଗ୍‌ଲି କାତା ଅଇକରି ବୁଲ୍‌ସି, ସେ ଚାପି ଅଇଲା କାତାକେ କଇ ବୁଲ୍‌ସି ; ସେଟାର୍‌ ପାଇଁ ଜେ ନିଜର୍ ଟଣ୍ଡ୍‌କେ ମେଲା କର୍‌ସି, ତାର୍ ସଙ୍ଗେ କାତା ବାର୍‌ତା କରା ନାଇଁ । <verse eid="PRO 20:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 20:20" />ଜେ ଜଦି ନିଜର୍ ଆୟାବାବାକେ ଆନ୍‌ଦୁରିଆ କର୍‌ସି, ତାକେ ସବୁ ଗର୍‌ ଜାକ ଆନ୍ଦାର୍ ଅଇ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 20:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 20:21" />ପର୍‌ତୁମ୍‌ କାଇ ଆଲେ କାମ୍‌ ଦାପ୍‌ରେ ମିଲ୍‌ସି; ମାତର୍ ସେ କାମ୍ ଲଗେ ସାରାସାରି ଜାକ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ନ ମିଲେ । <verse eid="PRO 20:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 20:22" />ମୁଇଁ କାରାପ୍ କାମର୍ ବାଦୁଲେ ତାକେ ମୁଇଁ ଡଣ୍ଡ୍ ଦେବି, ତମେ ଏରକାମ୍ କାତା କୁଆନାଇଁ, ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ସରନ୍ ପସା, ସେ ତମ୍‌କେ ଉଦାର୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 20:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 20:23" />ବିନ୍ ବିନ୍ ରକାମର୍ କେଜି ଗୁଣ୍ଡ୍‌ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଲଗେ ଗିନର୍ ବିସୟ୍, ଆରି ବେସି ବେକାର୍ ଗୁଣ୍ଡୁ ଦର୍‌କାର୍‌ ନାଇଁ <verse eid="PRO 20:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 20:24" />ନର୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ସବୁବେଲର୍‌ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଟାନେ ଅନି ଇଣ୍ଡ୍‌ବାଟା ନିମାନ୍ ଆଚେ; ତେବର୍‌ ପାଇଁ ଲକ୍‌ମନ୍‌ କେମ୍‌ତି କରି ନିଜର୍ ବାଟ୍‌କେ ବୁଜି ପାର୍‌ସି ? <verse eid="PRO 20:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 20:25" />ଏଟା ସୁକଲ୍ ବଲିକରି ଦାପ୍‌ରେ ବାବ୍‌ବାଟା ଆରି ମାନତ୍ କଲା ପଚେ ବିଚାର୍‌ କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନର୍ ପାଇଁ ଚାରିବେଟ୍‌ତି ପାନ୍ଦ୍ ପାରା । <verse eid="PRO 20:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 20:26" />ଗିଆନି ରାଜା ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ତଲେ ଡୁଲାଇ ସଗଡ୍ ଚକ୍ ଚାପାଇସି । <verse eid="PRO 20:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 20:27" />ଲକ୍‌ମନର୍ ଆତ୍‌ମା ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଉଜଲ୍, ସେଟା ମନ୍‌ବିତ୍‌ରର୍ ସବୁ ବିସୟ୍‌କେ ଦେକ୍‌ତେ ରଇସି । <verse eid="PRO 20:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 20:28" />ଦୟା ଆରି ସତ୍‌ ବିଚାର୍ ରାଜାକେ ରକିଆ କର୍‌ସି; ଆରି, ଦୟାର୍ ଲାଗି ତାର୍ ସିଆଁସନ୍‌ ସବୁ ଦିନର୍ ପାଇଁ ରଇସି । <verse eid="PRO 20:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 20:29" />ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ପିଲାମନର୍ ବପୁ ସେମନର୍ ସଜାଇ ଅଇବାଟା, ଡକ୍‌ରାଲକର୍ ପାଚ୍‌ଲା ଚେଣ୍ଡି ସେମନର୍ ପାଇଁ ସୁନ୍ଦର୍‌ । <verse eid="PRO 20:29" /><verse number="30" style="v" sid="PRO 20:30" />ଗାଗଡ୍‌କେ କସ୍‌ଟ ଦେବାଟା କାରାପ୍ ବିସଇକେ ଦୁର୍‌ କର୍‌ସି, ଆରି ଦୁକ୍‌ତେ ମାର୍‌ଲେ ମନ୍ ବିତ୍‌ରେ ବାଦି ଜାଇସି ।<verse eid="PRO 20:30" /></para>
  <chapter eid="PRO 20" />
  <chapter number="21" style="c" sid="PRO 21" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 21:1" />ରାଜାର୍ ମନ୍‌ପରାନ୍ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଆତେ ଜର୍‌ନା ପାନି ପାରା ରଇସି; ସେ ଜନ୍ ବାଟେ ମନ୍‌ କଲେ ସେବାଟେ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 21:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 21:2" />ଲକ୍‌ମନ୍ ନିଜର୍ ଇଚାରେ ଚାଲା ବୁଲା କର୍‌ବାଇ, ମାତର୍ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ମନର୍ କାତାକେ ଜାନେ । <verse eid="PRO 21:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 21:3" />ବଲି ସରପ୍‌ବା ବାଦୁଲେ ନିଆଇ ନିକ ଆରି ନିମାନ୍ ବାବ୍‌ନାକେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ବେସି ମନ୍‌ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 21:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 21:4" />କାରାପ୍ ଲକ୍‌ମନର୍ ପାଇଁ ଉଜଲ୍ ପାରା ଆରି ଆଁକାର୍ ଇସାବ୍‌ରେ ଦେକ୍‌ବାଟା ଆରି ବଡ୍‌ପନ୍ ମନ୍, ଅଇଲାନି ପାପ୍‌ । <verse eid="PRO 21:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 21:5" />ନିମାନ୍ ଜଜ୍‌ନା ସଙ୍ଗେ କାମ୍ କଲେ ଦନ୍ ସଁପତି ବେସି ଅଇସି; ମାତର୍ ତର୍‌ବର୍ ଅଇକରି କାମ୍‌କଲେ ନସି ଜାଇସି । <verse eid="PRO 21:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 21:6" />ଟକାବଣ୍ଡା କରି ଅର୍‌ଜି ରଇଲା ଦନ୍‌ସପତି ଦାପ୍‌ରେ ନସ୍‌ଟ ଅଇଜିବା ଦୁଉଁରି ଆନ୍ଦାର୍‌ ପାରା, ଜନ୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ତାର୍‌ପଚେ ଜିବାଇ, ସେମନ୍ ମରନ୍ କଜ୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 21:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 21:7" />କାରାପ୍ ଲକ୍‌ମନର୍ ଉତ୍‌ପାତ୍‌ ସେମନ୍‌କେ ଉଡାଇ ନେଇସି; କାଇକେବଇଲେ ସେମନ୍ କାରାପ୍‌ କାମ୍ କର୍‌ବାକେ ମନ୍‌ କର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 21:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 21:8" />ପାପ୍‌କାମ୍ କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍ କାରାପ୍ ବାଟେ ଜିବାଇ, ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକର୍ ବାଟ୍‌ ନିକ । <verse eid="PRO 21:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 21:9" />ଟଣ୍ଡାଇ ମାଇଜି ସଙ୍ଗେ ମେଡ୍‌ଗରେ ରଇବା ବାଦୁଲେ ଗଟେକ୍ ମେଡ୍ ଗର୍ ଉପ୍‌ରର୍‌ କନେ ବାସାଅଇ ରଇବାଟା ନିକ । <verse eid="PRO 21:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 21:10" />କାରାପ୍‌ ଲକର୍ ବୁଦି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କୁଟ୍ ପାଞ୍ଚ୍‌ସି, ଆରି ତାର୍‌ଲାଗି ବଲିକରି ସାଇପଡିସାର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ କାଇ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ ନ ଅଅତ୍‌ <verse eid="PRO 21:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 21:11" />କୁଟ୍‌ କଇବା ଲକ୍‌କେ ଡଣ୍ଡ୍ ଦେଲେ ଅମାନିଆଁ ଲକ୍ ବାବ୍‌ସି ମକେ ବେସି ବୁଦି ଆଚେ ବଲକରି; ଆରି ଗିଆନିକେ ବୁଜାଇ ଦେଲେ, ସେ ପଣ୍ଡିତ୍ ଅଇସି । <verse eid="PRO 21:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 21:12" />ଦରମ୍ ଲକ୍ କାରାପ୍‌ ଲକର୍ ଗର୍‌ ବିସୟ୍ ନେଇକରି ଆଲ୍‌ଚନା କର୍‌ବାଇ; କାରାପ୍ ଲକ୍‌ମନ୍ କେନ୍‌ତି ଅଇକରି କୁରୁପ୍‌ନାସ୍ ଅଇବାଇ, ସେ ବିସୟ୍ ନେଇକରି ନିମାନ୍‌ ଆଲ୍‌ଚନା କର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 21:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 21:13" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ କାକୁର୍‌ତି ଲକ୍‌ମନର୍ କାତା ନ ସୁନେ, ସେ ମିସା କେବେଆଲେ ଡାକ୍‌ସି, ମାତର୍ କାଇ ବଲିକରି ଉତର୍ ନ ପାଏ । <verse eid="PRO 21:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 21:14" />କେ ନାଜାନ୍‌ତେ ଦାନ୍‌ ଦେଲେ ରିସା ସାନ୍‌ତି ଅଇସି; ମାତର୍ ଅଟି ଲଗେ ଚିପାଇ କରି ଲାଚଁ ଦେଲେ ଅଦିକ୍ ରିସା ମିସା ସାନ୍‌ତି ଅଇସି । <verse eid="PRO 21:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 21:15" />ଦରମ୍ ସଙ୍ଗେ ଚାଲାବୁଲା କର୍‌ବାଟା ଦରମ୍ ଲକର୍ ପାଇଁ ସାର୍‌ଦାର୍ ବିସୟ୍; ମାତର୍ ସେଟା କାରାପ୍‌ କାମ୍ କରୁମନର୍ ପାଇଁ କୁରୁପ୍‌ନାସ୍ ଅଇ ଜିବାଟା । <verse eid="PRO 21:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 21:16" />ଜେ ନିକ ବାଟ୍‌କେ ଚାଡିକରି କାରାପ୍ ବାଟେ ଜାଇସି, ସେ ମଲା ଲକ୍‌ମନର୍ ଦଲେ ରଇସି । <verse eid="PRO 21:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 21:17" />ଜେ ସୁକ୍ କଜ୍‌ସି, ସେ କାକୁର୍‌ତି ଅଇସି; ଆରି ଜେ ଅଙ୍ଗୁର୍ ରସ୍ ଆରି ଚିକନ୍‌କେ ନିମାନ୍‌ ବଲ୍‌ସି, ସେ କେବେ ମିସା ସାଉକାର୍ ନ ଅଏ । <verse eid="PRO 21:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 21:18" />ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍‌ମନ୍ ନିମାନ୍ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କସ୍‌ଟ ଦେବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କର୍‌ତେ ରଇବାଇ ମାତର୍ ସେ କସ୍‌ଟ ତାକର୍ ନିଜର୍ ଉପ୍‌ରେ ଆଇସି । <verse eid="PRO 21:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 21:19" />ଟଣ୍ଡାଇ ମାଇଁଜି ଆରି ରିସା ଅଇବା ମାଇଁଜି ସଙ୍ଗେ ଜିଉନା କର୍‌ବା ବାଦୁଲେ ଗଟେକ୍ ଚିମ୍‌ରା ଜାଗାଇ ଜାଇ ବାସା କର୍‌ବାଟା ନିକ । <verse eid="PRO 21:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 21:20" />ଗିଆନି ଲକର୍ ଗରେ ବେସି ଦନ୍‌ସପତି ଆରି ଚିକନ୍ ରଇସି ମାତର୍ କାରାପ୍ ଲକ୍ ସେଟା ସବୁଜାକ ନସ୍‌ଟ କରି ଦେଇସି । <verse eid="PRO 21:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 21:21" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ ଦରମ୍ କାମ୍ ଆରି ଦୟାରେ ରଇସି, ସେ ଜିବନ୍‌ରେ ଆରି ଦରମ୍ ଟାନେ ମାନ୍‌ମର୍‌ଜିତା ପାଇସି । <verse eid="PRO 21:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 21:22" />ଗିଆନି ଲକ୍ ବପୁ ରଇଲା ନଅଁରେ ମିସା ଚଗି ପୁରି ପାର୍‌ସି, ମାତର୍‌ ତେଇର୍ ବପୁ ରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍ ସବୁ ଡରି ଜିବାଇ । <verse eid="PRO 21:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 21:23" />ଜେ ନିଜର୍ ଟଣ୍ଡ୍‌କେ ଆରି ଜିବ୍‌କେ କଇବା ତେଇ ଅନି ରକିଆ କର୍‌ସି , ସେ ନିଜର୍ ଦୁକ୍ କସ୍‌ଟ ତେଇ ଅନି ତାର୍ ଜିବନ୍‌କେ ରକିଆ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 21:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 21:24" />ଆଁକ୍‌ରିଆ ଲକ୍‌ ଆରି ବଡ୍‌ପନିଆଁ ଲକ୍‌ ନିନ୍ଦା କର୍‌ବା ନାଉଁରେ ଡାକ୍‌ପୁଟା ଅଇସି, ସେ ମର୍‌ କାମ୍‌ସେ ଟିକ୍ ବଲିକରି କାମ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 21:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 21:25" />ଅଲ୍‌ସୁଆ ଆସାକରି କଲାକାମ୍ ସବୁ ମରନ୍ ବାଟେ ନେଇସି; କାଇକେବଇଲେ ତାର୍ ଆତ୍ କାମ୍ କର୍‌ବାକେ ମନ୍ ନ କରେ । <verse eid="PRO 21:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 21:26" />କେତେକ୍ ଲକ୍‌ ଦିନ୍‌ସାରା ବେସି ଦାନ୍ ଦେବାକେ ଲବ୍ କର୍‌ବାଇ; ମାତର୍ ଦରମ୍ ଲକ୍ ଦାନ୍‌ ଦେବାକେ, ଲବ୍ ନ କରତ୍ । <verse eid="PRO 21:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 21:27" />କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍ ବଲିଦାନ୍ ଗିନ୍ କର୍‌ସି, ମାତର୍ ସେଟା କାରାପ୍ ବାବ୍‌ନା ସଙ୍ଗେ ଆନ୍‌ଲେ ସେଟା ଅଦିକ୍ ଗିନ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 21:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 21:28" />ମିଚ୍‌ରେ ସାକି ଦେବା ଲକ୍ କୁରୁପ୍ ନାସ୍ ଅଇଜାଇସି; ମାତର୍ ଜନ୍ ଲକ୍ ନିମାନ୍ ସଙ୍ଗେ ସୁନ୍‌ସି, ସେ କଇଲା କାତା ଆକା ସତ୍‌ ଅଇସି । <verse eid="PRO 21:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 21:29" />କାରାପ୍‌ ଲକ୍ ମୁଁଉଁକେ ପୁଲାଇ କରି ରଇସି, ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକ୍ ନିଜର୍ ବାଟ୍‌କେ ନିମାନ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 21:29" /><verse number="30" style="v" sid="PRO 21:30" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍‌ ବିରୁଦେ କାଇଟା ମିସା ନାଜାନେ କି ବୁଦି ଗିଆନର୍‌ କାଇ ଜଜ୍‌ନା ମିସା କାମ୍ ନ ଦେଏ । <verse eid="PRO 21:30" /><verse number="31" style="v" sid="PRO 21:31" />ଜୁଇଦ୍ କର୍‌ବାକେ ଗଡାମନ୍‌କେ ସଜାଇବାର୍ ଅଇସି; ମାତର୍ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଇଚା ରଇଲେ ଆକା ଜିତି ଅଇସି ।<verse eid="PRO 21:31" /></para>
  <chapter eid="PRO 21" />
  <chapter number="22" style="c" sid="PRO 22" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 22:1" />ବେସି ଦନ୍‌ସଁପ୍‌ତି ବାଦୁଲେ ନାଉଁ ଅରଜ୍‌ବାଟା ନିକ, ଆରି ସୁନା ରୁପା ବାଦୁଲେ ଲାଡ୍ ମୁଆଁସ୍ ଆରି ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ପାଇବାଟା ନିକ । <verse eid="PRO 22:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 22:2" />ସାଉକାର୍ ଲକ୍ ଆରି ଗରିବ୍‌ ଲକ୍ ଗଟେକ୍ ଲଗେ ମିସ୍‌ବାଇ; କାଇକେବଇଲେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ସର୍‌ତେ ଲକ୍‌କେ ତିଆର୍‌ କଲା ଆଚେ । <verse eid="PRO 22:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 22:3" />ଚତୁର୍ ଲକ୍ ବିପଦ୍ ଆଇଲେ ସରି ଲୁଚି ଦେବାଇ; ମାତର୍ ମୁର୍‌କ ଲକ୍ ଆଗ୍‌ତୁ ଜାଇ କସ୍‌ଟ ପାଇବାଇ । <verse eid="PRO 22:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 22:4" />ଦରମ୍ ସଙ୍ଗେ ରଇବାଟା ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ବିସୟ୍‌କେ ଡର୍‌ବା ଇନାମର୍ ଦନ୍ ଆରି ମାନ୍ ମର୍‌ଜିତା ସଙ୍ଗେ ଜିଉନା କର୍‌ବାଟା। <verse eid="PRO 22:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 22:5" />କୁଟିଆଲ୍ କାତା କଉମନର୍ ବାଟେ କାଟା ଆରି ପାନ୍ଦ୍ ରଇସି; ଜେ ନିଜର୍ ଜିବନ୍‌କେ ରକିଆ କର୍‌ସି ସେ ସବୁର୍ ତେଇ ଅନି ଦୁରିକେ ରଇସି । <verse eid="PRO 22:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 22:6" />ପିଲାମନ୍‌କେ ନିମାନ୍ ବାଟେ ଜିବାକେ ସିକିଆ ଦିଆସ୍‌; ତେବର୍‌ ପାଇଁ ସେମନ୍ ବୁଡା ବୁଡି ଅଇଲେ ମିସା ପାସ୍‌ରି ନ ଜାଅତ୍‌ । <verse eid="PRO 22:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 22:7" />ସାଉକାର୍‌ ଲକ୍ ଗରିବ୍ ଲକ୍‌କେ ସାସନ୍ କର୍‌ସି, ଆରି ରୁନି ଅଇକରି ତାର୍‌ ଲଗେ ଗତି କଟ୍‌ସି । <verse eid="PRO 22:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 22:8" />ଜେ କାରାପ୍‌ ବିଅନ୍ ବୁନ୍‌ସି, ସେ ବିପଦର୍ ତାସ୍ କାଟ୍‌ସି ଆରି ତାର୍ ରିସାର୍ ଡାଙ୍ଗ୍‌ ବାଙ୍ଗି ଜାଇସି। <verse eid="PRO 22:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 22:9" />ଜେ ଦୟା ସଙ୍ଗେ ଦେକ୍‌ସି, ସେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ପାଇସି; କାଇକେବଇଲେ ତାର୍ କାଇବା କାଦି, ବୁକେ ସସେ ରଇଲା ଲକ୍‌କେ ବାଟାକରି ଦେଇସି । <verse eid="PRO 22:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 22:10" />ନିନ୍ଦା କାତା କଉମନର୍ ସଙ୍ଗେ ରୁଆ ନାଇଁ, ତେଇ କୁନ୍ଦି ଉବଜ୍‌ସି, ଆରି, ବିରଦି ଆରି ଲାଜ୍ ପାଇବାଟା ବନ୍ଦ୍‌ ଅଇସି । <verse eid="PRO 22:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 22:11" />ଜନ୍ ଲକର୍ ମନ୍ ବିତ୍‌ରେ ନିମାନ୍‌ ରଇସି, ଜାର୍ ଟଣ୍ଡେ ଅନି ଆସିର୍‌ବାଦର୍ କାତା ବାରଇସି, ତାକେ ରାଜା ମିସା ମଇତର୍ ଅଇସି। <verse eid="PRO 22:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 22:12" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଆଁକି ଗିଆନି ଲକ୍‌କେ ରକିଆ କର୍‌ସି, ମାତର୍ ବିସ୍‌ବାସେ ବିସ୍ ଦେଉ ମନର୍ କାତାକେ ଲେଉଟାଇ ଦେଇସି। <verse eid="PRO 22:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 22:13" />ବାଡୁ ଲକ୍ କଇସି, ବାଇଲେ ସିଅଁ ବାଗ୍ ଜାଗି ଆଚେ; ମୁଇଁ ବାଟେ ମରିଜିବି। <verse eid="PRO 22:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 22:14" />ଦାରି ମାଇଜିକେ ଆଁକି ପାକାଇବାଟା ଡେଙ୍ଗ୍ କାଲ୍‌ ପାରା, ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ଗିନ୍ କର୍‌ବା ଲକ୍ ସେ କାଲେ ଅଦର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 22:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 22:15" />ପିଲାମନର୍ ଲଗେ ଗିଆନ୍ କାତା ନ ରଏ ତେବର୍ ପାଇଁ ଡାଙ୍ଗ୍‌ ସଙ୍ଗେ ମାରି ସିକାଇଲେ ସେ କାରାପ୍ କାତାମନ୍ ଚାଡି ଦେଇସି । <verse eid="PRO 22:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 22:16" />ଜନ୍ ଲକ୍ ନିଜେ ସାଉକାର୍ ଅଇବି ବଲିକରି ଗରିବ୍ ଲକର୍ ଦନ୍‌ସପତିକେ ଟକାବଣ୍ଡା କର୍‌ସି; ଆରି ଜେ ସାଉକାର୍‌ ଲକ୍‌କେ ଦାନ୍ କର୍‌ସି, ତାକେ ସବୁବେଲେ ଉନାସେ ଅଇସି ।<verse eid="PRO 22:16" /></para>
  <para style="s">ତିରିସ୍‌ଟା ଗିଆନ୍ କାତା</para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="PRO 22:17" />ତମେ କାନ୍ ଡେରି କରି ଗିଆନି ଲକର୍ କାତାକେ ସୁନା; ଆରି ମର୍ ଗିଆନ୍‌କେ ମନ୍‌ଦିଆନ୍ ଦିଆସ୍‌ । <verse eid="PRO 22:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 22:18" />ଜେନ୍‌ତିକି ତମେ ସେ ସିକିଆକେ ମନ୍ ବିତ୍‌ରେ ରକ୍‌ଲେ ଆରି ତମେ ତମର୍ ଟଣ୍ଡେ ଅନି ଗିଆନର୍ କାତା କଇଲେ, ସେଟା ସାର୍‌ଦା ଅଇସି । <verse eid="PRO 22:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 22:19" />ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁର୍ ଲଗେ ତମର୍ ଆସା ବର୍‌ସା ରଇସି ସେଟାର୍‌ପାଇଁ ବଲିକରି ମୁଇଁ ଆଜି ସେ ସବୁ କାତାକେ ଜାନାଇଲିନି । <verse eid="PRO 22:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 22:20" />ମୁଇ ତମର୍ ଲଗେ ତିରିସ୍‌ଟା ଗିଆନର୍ କାତା ଲେକ୍‌ଲି ଇତି ନିମାନ୍ ବୁଦି ଆରି ଗିଆନ୍ ପୁରାପୁରୁନ୍ ଆଚେ, <verse eid="PRO 22:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 22:21" />ଜେନ୍‌ତିକି ତମେ ସେମନ୍‌କେ ସତ୍‌ ବାବ୍‌ରେ ଉତର୍ ଦେଇ ପାର୍‌ସା, ସେଟାର୍‌ ପାଇଁ କାଇ ମୁଇଁ ତମର୍‌ ପାଇଁ ଦଦାପେଲା ଅଇ ଗିଆନ୍ ସିକ୍‌ବାକେ ନିମାନ୍‌ ବାକିଅ ଲେକି ନାଇଁ ? <verse eid="PRO 22:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 22:22" />ଗରିବ୍ ବଲିକରି ଗରିବ୍ ଲକର୍ ଦନ୍‌ସପତିକେ ଚାଡାଆ ନାଇଁ, ନଗରର୍ ଦୁଆରେ ଦୁକି ଲକ୍‌ମନର୍ ଜିନିସ୍‌କେ ଚାଡାଆ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 22:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 22:23" />କାଇକେବଇଲେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ତାକର୍ ବାଟେ ଅଇକରି ବିରଦ୍ କର୍‌ସି, ଆରି ଜନ୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ସେମନର୍ ଦନ୍ ସଁପତିକେ ଚାଡାଇବାଇ, ସେମନର୍ ଜିବନ୍‌କେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ନେଇ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 22:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 22:24" />ଟେପ୍‌ରିଆ ଲକର୍ ସଙ୍ଗେ ମଇତର୍‌ ଉଆ ନାଇଁ ଆରି ରିସା ଅଇବା ଲକର୍‌ ସଙ୍ଗେ ବାଟ୍ ଇଣ୍ଡା ନାଇଁ; <verse eid="PRO 22:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 22:25" />ସେନ୍‌ତାର୍ କଲେ, ତମେ ମିସା ତାର୍ ଅବିଆସ୍ ସିକି କରି ତମର୍ ନିଜର୍ ପାଇଁ ପାନ୍ଦ୍ ଅଡ୍‌ଲା ପାରା ଅଇସା । <verse eid="PRO 22:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 22:26" />ଜନ୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ବାଦ୍‌ ମାର୍‌ବାଇ ଆରି ରୁନ୍ ଲାଗାଇ ଅଇବାଇ ସେମନର୍‌ ପାରା ତମେ ଉଆ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 22:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 22:27" />ତେବେ ତମର୍‌ ଲଗେ ଦେବାକେ କାଇଟା ନାଇଁ, ସେନ୍‌ତାର୍ ଆଲେ ସେ କାଇକେ ତମର୍ ଅଚାଇଲା ଅଚ୍‌ନାକେ ନେଇସି ? <verse eid="PRO 22:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 22:28" />ତମର୍ ଆନିଦାଦିମନ୍ ପୁର୍‌ବେ ଜନ୍ ଇଡି ବାନ୍ଦି ଆଚତ୍ ସେଟାକେ ଗୁଚାଆ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 22:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 22:29" />ତମେ କାଇ କାକେ ନିଜର୍ ବେବାର୍‌ ବାଟ୍‌ ଟାନେ ତର୍‌ବର୍ ଅଇବାଟା ଦେକି ଆଚାସ୍ ? ସେ ରାଜାମନର୍ ମୁଆଟେ ଟିଆ ଅଇସି । ସେ ଗରିବ୍ ଲକର୍ ଲଗେ ଟିଆ ନ ଅଏ ।<verse eid="PRO 22:29" /></para>
  <chapter eid="PRO 22" />
  <chapter number="23" style="c" sid="PRO 23" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 23:1" />ଜେଡେବେଲେ ତମେ ସାସନ୍ କରୁମନର୍ ସଙ୍ଗେ କାଇବାକେ ବସ୍‌ସା, ସେଡ୍‌କିବେଲେ ତମର୍ ମୁଆଟେ କେ ଆଚେ, ତାକେ ନିମାନ୍‌ ସଙ୍ଗେ ଆଲ୍‌ଚନା କରି ଦେକା । <verse eid="PRO 23:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 23:2" />ଜେବେ ତମେ ବଡ୍ ସାଉଆର୍ ଅ ବେସି କାଉରା ଅଇସା, ତମେ ନିଜର୍ ଟଟ୍‌ରି ନିଜେ କାଟି ସଙ୍ଗଇସା । <verse eid="PRO 23:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 23:3" />ତାର୍ ସୁଆଦ୍ ସାଗ୍‌ବାତ୍‌କେ ଲାଲ୍ ଗୁଟା ନାଇଁ; କାଇକେବଇଲେ ସେଟା ତମର୍ ପାଇଁ ନାଡାଇବା କାଦି । <verse eid="PRO 23:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 23:4" />ସାଉକାର୍ ଅଇବାକେ ନିଜର୍ ଗାଗଡ୍‌କେ କସ୍‌ଟ ଦିଆସ୍‌ ନାଇଁ; ଆରି ନିଜର୍ ବୁଦିରେ ଚାଲାକି ଉଆ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 23:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 23:5" />ଜାଇଟା ନାଇଁ, ସେଟାକେ ଦେକ୍‌ବାକେ ତମେ କାଇ ତମର୍ ଆକିକେ ଦେକାଇସା କି ? ଜେଡେବେଲେ ତମେ ସେଟାକେ ଦେକ୍‌ସା ସେଡ୍‌କିବେଲେ ସେଟା ଲୁଚି ଜାଇସି । କାଇକେବଇଲେ ସେଟା ଗିଦ୍‌ପାରା ନିଜର୍ ଡେନାକେ ପେଙ୍ଗାରି କରି ଆକାସେ ଉଡି ଜାଇସି । <verse eid="PRO 23:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 23:6" />କାରାପ୍ ଇସାବ୍‌ରେ ଦେକ୍‌ବା ଲକର୍ କାଦି କାଆ ନାଇଁ, ଆରି ତାକର୍ ସାଗ୍ ସୁଆଦ୍ ବଲିକରି ଲାଲ୍‌ସା ଉଆ ନାଇ; <verse eid="PRO 23:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 23:7" />କାଇକେବଇଲେ ତାର୍ ମନେ ଜେନ୍‌ତାର୍ ବାବ୍‌ତେ ରଇସି, ସେ ରକାମ୍; ସେ କାଆପିଆ କରା ବଲିକରି କଇସି ସତ୍‌କାତା, ମାତର୍ ତମ୍‌କେ ଉପର୍ ମନ୍‌କେ କଇତେ ରଇସି । <verse eid="PRO 23:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 23:8" />ତମେ ଜନ୍ ଜିନିସ୍ କାଇ ଆଚାସ୍, ସେଟା ବାରଇସି; ଆରି ତମର୍ ଟଣ୍ଡର୍ ବଚନ୍‌କେ ଆରାଇସା। <verse eid="PRO 23:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 23:9" />କାରାପ୍ ଲକର୍‌ କାନ୍ ଲଗେ ତମେ କାଇ କାତା କୁଆ ନାଇ, ଜେନ୍‌ତିକି ସେ ତମର୍ ବାକିଅକେ ପାଲ୍‌ତୁ ବାବ୍‌ସି । <verse eid="PRO 23:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 23:10" />ପୁରୁବ୍ କାଲେ ବାନ୍ଦ୍‌ଲା ଇଡିକେ ଗୁଚାଇ କରି ବାନ୍ଦା ନାଇଁ, ଆରି ଆୟା ବାବା ନ ରଇବା ଲକର୍ ଜମିକେ ମର୍‌ଟା ବଲିକରି କୁଆ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 23:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 23:11" />କାଇକେବଇଲେ ସେମନର୍ ଉଦାର୍ କାରିଆ ବପୁଟା; ସେ ତମର୍ ସଙ୍ଗେ ସେମନ୍‌କେ କରି ରଇବା କାମର୍ ବାଦୁଲେ ବାଦ୍‌ଲା ନେଇସି । <verse eid="PRO 23:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 23:12" />ନିମାନ୍ ସିକିଆକେ ମନ୍‌ଦେଇ ସୁନା ଆରି ବୁଦି ଗିଆନର୍ କାତାକେ କାନ୍ ଡେରି କରି ମନ୍‌ଦିଆନ୍ ଦେଇ ସୁନା । <verse eid="PRO 23:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 23:13" />ପିଲାକେ ସାସ୍‌ତି ଦେବାକେ ଏଲା କରାନାଇଁ, ତମେ ତାକେ ଡାଙ୍ଗ୍‌ ସଙ୍ଗେ ମାର୍‌ଲେ ସେ ନ ମରେ । <verse eid="PRO 23:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 23:14" />ତମେ ସିକାଇବାକେ ତାକେ ଡାଙ୍ଗ୍‌ ସଙ୍ଗେ ମାର୍‌ସା ଆରି ଏ ପାତାଲେ ଅନି ତାର୍ ଜିବନ୍‌କେ ରକିଆ କର୍‌ସା । <verse eid="PRO 23:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 23:15" />ଏ ମର୍ ପିଲା ତୁଇ ସିକିତ୍‌ ଅଇଲେ, ମର୍‌ ମନ୍ ବେସି ସାର୍‌ଦା ଅଇସି । <verse eid="PRO 23:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 23:16" />ଉଁ, ତୁଇ ସବୁ ଗିଆନର୍ କାତା କଇଲେ ମର୍ ମନ୍‌ପରାନ୍ ବେସି ସାର୍‌ଦା ଅଇସି। <verse eid="PRO 23:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 23:17" />ତର୍ ମନ୍ ପାପ୍ କର୍‌ବା ଲକ୍‌କେ ରିସା ଅ ନାଇଁ, ଆରି ତୁଇ ସବୁ ଦିନେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ଡରି କରି ରଅ । <verse eid="PRO 23:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 23:18" />କାଇକେବଇଲେ ତମର୍ ପାଇଁ ସତ୍‌ରେ ଇନାମ୍ ଆଚେ ଆରି ତମେ ଆସା କଲାଟା ବାଙ୍ଗି ନ ଜାଏ । <verse eid="PRO 23:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 23:19" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ସୁନ୍‌, ଗିଆନ୍ ଅରଜ୍ ଆରି ତର୍ ମନ୍‌କେ ସତ୍ ବାଟେ ନେ । <verse eid="PRO 23:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 23:20" />ଅଙ୍ଗୁର୍ ରସ୍ କାଇବାକେ ମନ୍ କର୍‌ନାଇଁ ଆରି ମାଉଁସ୍ କାଉରା ମନର୍ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗ୍‌ସାତି ଅ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 23:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 23:21" />କାଇକେବଇଲେ ମାତୁଆଲ୍ ଆରି କାଉରା ମନ୍ ଗରିବ୍ ଅଇବାଇ; ଆରି ଗୁନ୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଚିର୍‌ଲା ବସ୍‌ତର୍ ପିନ୍ଦାଇସି । <verse eid="PRO 23:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 23:22" />ତମ୍‌କେ ଜନମ୍ ଦେଇ ରଇବା ଆୟାବାବାର୍ କାତାକେ ମାନା, ଆରି ଆୟାବାବା ବୁଡାବୁଡି ଅଇଲେ ସରି ସେମନ୍‌କେ ଅରିଆନ୍ କରାନାଇଁ । <verse eid="PRO 23:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 23:23" />ସତ୍‌କେ ଗେନା, ସେଟାକେ ବିକା ନାଇଁ ଗିଆନ୍ ଆରି ନିମାନ୍ ସିକିଆ ଆରି ନିକ ବାବ୍‌ନାକେ ଗେନା । <verse eid="PRO 23:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 23:24" />ଦରମ୍ ରଇଲା ପିଲାର୍ ଆୟାବାବା ବେସି ସାର୍‌ଦା ଅଇବାଇ, ଆରି ଗିଆନ୍ ପିଲାର୍ ଆୟାବାବା ତାର୍ ପାଇଁ ବଲିକରି ବେସି ସାର୍‌ଦା ଅଇବାଇ । <verse eid="PRO 23:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 23:25" />ତର୍ ଆୟାବାବା ବେସି ସାର୍‌ଦା ଅଅତ୍‌, ତକେ ଗର୍‌ବେ ଦାରି ରଇଲା ଆୟା ସାର୍‌ଦା ଅଅ । <verse eid="PRO 23:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 23:26" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ତର୍ ମନ୍ ମର୍‌ ଲଗେ ରଅ, ଆରି ତୁଇ ମର୍ ଇସାବ୍‌ରେ ଚାଲା ବୁଲା କରି ସାର୍‌ଦା ଅ । <verse eid="PRO 23:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 23:27" />କାଇକେବଇଲେ ପାଦ୍‌ରି ମାଇଁଜି ଡେଙ୍ଗ୍‌ କାଲେ ଅଦ୍‌ରାଇ ଦେଇସି, ଆରି ପାଦ୍‌ରି ମାଇଁଜି ଚିପୁଙ୍ଗି କୁଇଁକାଲ୍ ପାରା। <verse eid="PRO 23:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 23:28" />ଆରି ଚର୍‌ମନର୍ ପାରା ଜାଗିକରି ରଇସି, ଆରି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ବିସ୍‌ବାସେ ବିସ୍ ଦେବାକେ କଇସି । <verse eid="PRO 23:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 23:29" />କାର୍ ଦୁକ୍‌ ? କାର୍ ଅସାନ୍‌ତି ? କାର୍ ଲାଗାଜଡା ? ସବୁବେଲେ କାର୍‌ ନିନ୍ଦା କାତା ? କାର୍ ବିନା ଦସେ ନସ୍‌ଟ ? କାର୍‌ ବନି ପାରା ଆଁକି ? <verse eid="PRO 23:29" /><verse number="30" style="v" sid="PRO 23:30" />ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ ଅଙ୍ଗୁର୍ ରସ୍ କାଇବାକେ ବେସି ସମୟ୍‌ ବସି ରଇବାଇ, ଜନ୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ମଦ୍ କାଇବାକେ କଜି ବୁଲ୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 23:30" /><verse number="31" style="v" sid="PRO 23:31" />ସେମନର୍ ଅଙ୍ଗୁର୍ ରସ୍ ରଙ୍ଗ୍‌ ଅଇଲେ ଆରି ଗିଲାସେ ଜୁଲ୍‌କାଇଲେ ସଅଜ୍‌ରେ ଟଟ୍‌ରି ବିତ୍‌ରେ ଜାଇସି, ତମେ ତାକେ ଦେକା ନାଇଁ । <verse eid="PRO 23:31" /><verse number="32" style="v" sid="PRO 23:32" />ସାରା ସାରି ପଚେ ତମ୍‌କେ ନାଙ୍ଗ୍‌ସାପ୍ ପାରା ଟକ୍‌ସି ଆରି ବିସ୍ ସାଁପ୍‌ ପାରା ତମ୍‌କେ ନସ୍‌ଟ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 23:32" /><verse number="33" style="v" sid="PRO 23:33" />ତମର୍ ଆଁକି ଅଲ୍‌ଗା ଜିନିସ୍ ମନ୍‌କେ ଦେକ୍‌ସି ଆରି ତମର୍ ମନ୍‌ କୁଟ୍ କାତା କଇସା। <verse eid="PRO 23:33" /><verse number="34" style="v" sid="PRO 23:34" />ଆରି ତମେ ସମ୍‌ଦୁର୍ ମଜାଇ ସଇବା ଲକ୍ ନଇଲେ ଜାଜର୍ କୁଟ୍ ଉପ୍‌ରେ ସଇବା ଲକ୍ ପାରା ଅଇସା। <verse eid="PRO 23:34" /><verse number="35" style="v" sid="PRO 23:35" />ତମେ କଇସା , ସେମନ୍ ମକେ ମାର୍‌ଲାଇ, ମାତର୍ ମକେ କଣ୍ଡିଆ କାବ୍‌ରା ଅଏ ନାଇଁ, ସେମନ୍ ମକେ ମାର୍‌ଲାଇ, ମାତର୍ ମୁଇଁ ଜାନି ନାପାର୍‌ଲି; ମୁଇଁ କେବେ ଉଟ୍‌ବି ? ଆରି ସେମନ୍‌କେ କଜ୍‌ବି ।<verse eid="PRO 23:35" /></para>
  <chapter eid="PRO 23" />
  <chapter number="24" style="c" sid="PRO 24" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 24:1" />ତମେ କାରାପ୍ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ରିସା କରାନାଇ, ଆରି ସେମନର୍ ସଙ୍ଗେ, ମଇତର୍‌ ଅଇବାକେ ମନ୍ କରାନାଇଁ । <verse eid="PRO 24:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 24:2" />କାଇକେବଇଲେ ସେମନ୍ କାରାପ୍ ଚିନ୍‌ତା କର୍‌ବାଇ, ଆରି ସେମନ୍ ବେକାର୍ କାତା କଇବାଇ । <verse eid="PRO 24:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 24:3" />ଗିଆନ୍ ରଇଲା ଲକ୍ ଗର୍ ନିମାନ୍ ସଙ୍ଗେ ତିଆର୍ କର୍‌ସି ଆରି ବୁଦି ଲାଗାଇ କରି ସେଟା ତିର୍ କର୍‌ସି; <verse eid="PRO 24:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 24:4" />ଗିଆନ୍ ସଙ୍ଗେ ତାର୍ ବାକ୍‌ରା ମନ୍‌କେ ବେସି ଦାମର୍ ଜିନିସ୍ ବର୍‌ତି କରି ରଇସି ଆରି ମନ୍‌କେ ଗାଲା ରକାମର୍ ଜିନିସ୍ ପତର୍ ସଙ୍ଗଇ ରଇସି । <verse eid="PRO 24:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 24:5" />ଗିଆନି ଲକ୍‌ମନ୍ ବପୁ ରଇବାଇ, ବୁଦି ରଇଲା ଲକ୍ ବୁଦି ବଡାଇସି । <verse eid="PRO 24:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 24:6" />ଅଇଲେ ମିସା ତମେ ନିମାନ୍ ସିକିଆ ପାଇ ଜୁଇଦ୍ କର୍‌ସା, ଆରି ବେସି ସଇନିକ୍‌ମନର୍ ଲାଗି ଉଦାର୍‌ ପାଇସା । <verse eid="PRO 24:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 24:7" />ବୁଦି ନ ରଇଲା ଲକ୍‌କେ ଗିଆନ୍ ବିସୟ୍ ବୁଜ୍‌ବାକେ ବେସି କସ୍‌ଟ ଲାଗ୍‌ସି; ଆରି ନଅଁରର୍ ସବାଇ ଅଲପ୍ ମିସା କାତା ନ ଅଏ । <verse eid="PRO 24:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 24:8" />ଜନ୍ ଲକ୍ କାରାପ୍ କର୍‌ବାକେ ଚିନ୍‌ତା କର୍‌ସି ତାକେ ଲକ୍‌ମନ୍ ବୁଦି ନଇଲାଟା ବଲିକରି କଇବାଇ । <verse eid="PRO 24:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 24:9" />ମୁର୍‌କ ଲକ୍ ବାବ୍‌ଟା ପାପ୍‌; ଆରି ନିଦା କାତା କଉକେ ଲକ୍‌ମନ୍ ଗିନ୍ କର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 24:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 24:10" />ବିପଦ୍ ବେଲେ ତମେ ଜଦି ମୁଉଁକେ ସୁକାଇ ଦେଇସା ବଇଲେ, ତମର୍ ବପୁ ଉନା ଆଚେ ବଲିକରି ଜାନା ପଡ୍‌ସି। <verse eid="PRO 24:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 24:11" />ମରନ୍‌ବାଟେ ଜିବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଉଦାର୍‌ କରା ଆରି ମରାଇବାକେ ନେଇତେ ରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ରକିଆ କର୍‌ବାକେ ଏଲା କରାନାଇଁ । <verse eid="PRO 24:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 24:12" />ଜେବେ ଜଦି ତମେ କଇସା, ଦେକା ଆମେ ସେଟାକେ ନାଜାନୁ; ସେନ୍‌ତାର୍ ଆଲେ ମନର୍ କାତାକେ ଜାନ୍‌ବା ଲକ୍ ସେଟା ନାଜାନେ ? ଆରି ତମର୍ ଜିବନ୍‌କେ ଉଦାର୍ କାରିଆ କାଇ ସେଟା ନାଜାନେ? ଆରି ସେ କାଇ ସେମନ୍ କଲା କାମର୍ ବାଦୁଲେ ତାକର୍ ପାଇଁ ଉତର୍‌ ନ ଦେଏ ? <verse eid="PRO 24:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 24:13" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ତୁଇ ମୁଁ କା; ସେଟା ନିମାନ୍‌; ଆରି ମୁଁ ରସ୍‌ ଚାକ୍‌, କାଇକେବଇଲେ ସେଟା ତମର୍ ଟଣ୍ଡ୍‌କେ ସୁଆଦ୍ ଲାଗ୍‌ସି । <verse eid="PRO 24:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 24:14" />ଗିଆନ୍ ତର୍ ଜିବନର୍ ପାଇଁ ସେରକାମ୍ ସୁଆଦ୍ ବଲିକରି ଜାନି ପାର୍‌ସୁ; ତମେ ସେଟାକେ ମିଲାଇଲେ ଇନାମ୍ ଆଚେ ତମର୍ ଆସା ବର୍‌ସା ବାଙ୍ଗି ନ ଜାଏ । <verse eid="PRO 24:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 24:15" />ଏ କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ ତମେ ଦରମ୍ ଲକ୍ ବାସା ଅଇକରି ରଇବା ଗରର୍ ବିରୁଦେ ଜାଗି ରୁଆନାଇଁ; ତାର୍ ପୁଣ୍ଡ୍‌ବା ଗର୍‌କେ ବାଙ୍ଗାଇ ଦିଆସ୍ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 24:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 24:16" />କାଇକେବଇଲେ ଦରମ୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ସାତ୍‌ତର୍ ତଲେ ଅଦର୍‌ଲେ ମିସା ଆରି ତରେକ୍ ଉଟ୍‌ବାଇ ମାତର୍ କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ ପିପଦେ ପଡ୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 24:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 24:17" />ତମର୍ ସତ୍‌ରୁ ନସ୍‌ଟ ଅଇଲେ ତମେ ସାର୍‌ଦା ଉଆ ନାଇଁ, କି ସେ କାଲେ ଅଦର୍‌ଲେ ମିସା ତମର୍ ମୁଁଉଁକେ ଚଁଚଲ୍ କରାନାଇଁ । <verse eid="PRO 24:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 24:18" />କେ ଜାନେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ସେଟା ଦେକିକରି ସନ୍‌ତୁସ୍‌ ନ ଅଏ ଆରି ତାକର୍ ଲାଗି ବଲିକରି ଆମ୍‌କେ ରିସା ଅଇସି । <verse eid="PRO 24:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 24:19" />କାରପ୍‌କାମ୍ କରୁ ମନର୍ ଲାଗି ରିସା ଉଆ ନାଇଁ; ଆରି କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ରିସା କରାନାଇଁ । <verse eid="PRO 24:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 24:20" />କାଇକେବଇଲେ କାରାପ୍ ଲକ୍‌ମନର୍ ପାଇଁ କାଇ ଇନାମ୍‌ ନ ମିଲେ ଆରି କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍ ବାଟ୍ ବନ୍ଦ୍ ଅଇ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 24:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 24:21" />ଏ ମର୍ ପିଲା, ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ଆରି ରାଜାକେ ଡର୍‌, ଆରି ବିରଦ୍ କର୍‌ବା ମାଇଁଜି ମନର୍ ସଙ୍ଗେ ମିସା ନାଇଁ । <verse eid="PRO 24:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 24:22" />କାଇକେବଇଲେ ନାଜାନ୍‌ତେ ସେମନ୍‌କେ ବିପଦ୍ ଗଟ୍‌ସି; ଆରି ସେ ବଏଁକାର୍ ବିପଦ୍ ଆଇସି ବଲିକରି କେ ଜାନି ଆଚେ ?<verse eid="PRO 24:22" /></para>
  <para style="s">ଗିଆନର୍ ବାକିଅ</para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="PRO 24:23" />ଏଟା ଅଇଲାନି ଗିଆନି ଲକର୍ କାତା । ବିଚାର୍ କର୍‌ବା ଜାଗାଇ ଗଟେକ୍ ତାଡେ ଅଇକରି କଇବାଟା ଟିକ୍‌ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 24:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 24:24" />କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌କେ, କେ ଜଦି କଇସି, ତମେ ଦରମ୍ ଲକ୍ ବଲି ତେବେ, ତାକେ ଲକ୍‌ମନ୍ ସାଇପ୍ ଦେବାଇ, କୁଟୁମର୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ତାକେ ଗିନ୍ କର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 24:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 24:25" />ମାତର୍ ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ ତାର୍ ବୁଲ୍‌ପାଇଁ ନିନ୍ଦା କର୍‌ବାଇ, ସେମନ୍ ସାର୍‌ଦା ଅଇବାଇ; ଆରି ନିକ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ସେମନ୍‌କେ ମିଲ୍‌ସି । <verse eid="PRO 24:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 24:26" />ଜେ ଟିକ୍‌ ଉତର୍ ଦେଇସି, ସେ ଲକର୍ ଟଣ୍ଡର୍ ଉତର୍‌ ଚୁମା ଦେଲା ପାରା ଲାଗ୍‌ସି । <verse eid="PRO 24:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 24:27" />ବାଇଲେ ତମର୍ କାମ୍‌ କର୍‌ବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କରା, ପଦାଇ ନିଜର୍‌ ପାଇଁ ସେଟା ତିଆର୍ କରା; ତାର୍‌ପଚେ ଗର୍ ବାନ୍ଦା । <verse eid="PRO 24:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 24:28" />ବିନା ଦସ୍‌ରେ ତମର୍ ସାଇପଡିସାର୍ ବିରଦ୍‌ରେ ସାକି ଉଆନାଇ ଆରି ତମେ ଲାଗା ଜଡା କରାନାଇଁ । <verse eid="PRO 24:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 24:29" />ସେ ମକେ ଜେନ୍‌ତାର୍ କଲା ଆଚେ ମୁଇଁ ମିସା ତାର୍ ପାଇଁ ସେନ୍‌ତାର୍‌ସେ କର୍‌ବି ବଲିମିସା ବାବାନାଇଁ ଆରି ତାର୍ କଲାକାମ୍ ଇସାବ୍‌ରେ ମୁଇଁ ତାକେ ଦଣ୍ଡ୍ ଦେବି ବଲିକରି କୁଆନାଇଁ । <verse eid="PRO 24:29" /><verse number="30" style="v" sid="PRO 24:30" />ମୁଇଁ ବାଡୁ ଲକର୍ ବାଡ୍‌ ଆରି ବୁଦି ନଇଲା ଲକ୍‌ମନର୍ ଅଙ୍ଗୁର୍ ବାଡ୍ ବାଟେ ଗାଲି । <verse eid="PRO 24:30" /><verse number="31" style="v" sid="PRO 24:31" />ଆରି ଦେକା ସେ ବାଡ୍ ବର୍‌ତି କାଟା ଗଚ୍ ଆଁକ୍‌ରି ଆଚେ ଆରି ଲାଚୁଆନି ଗଚ୍‌ମନ୍ ତାର୍ ଉପ୍‌ରେ ଡାବି ଅଇଲା ଆଚେ, ତେଇର୍‌ ପାକ୍‌ନା ପାଚୁରି ସବୁଜାକ ବସ୍‌ଲି ଜାଇ ଆଚେ । <verse eid="PRO 24:31" /><verse number="32" style="v" sid="PRO 24:32" />ତାର୍‌ପଚେ ମୁଇଁ ନିକ କରି ଦେକ୍‌ଲି, ଆରି ମନ୍‌ ଦେଲି; ଆରି ତେଇର୍‌ ନିମାନ୍ ସିକିଆ ପାଇଲି । <verse eid="PRO 24:32" /><verse number="33" style="v" sid="PRO 24:33" />ଆରି ଅଲପ୍ ସଇଲେ ଆରି ଅଲପ୍ ଡୁଲି ରଇଲେ, ଆରି ଅଲପ୍ ଗୁନ୍ ବାଙ୍ଗାଇବାକେ ଆତ୍ ଗଡ୍ ବାଙ୍ଗ୍‌ମଡ୍ ଅଇକରି ଅଲସ୍ ମେଲି ଅଇଲେ, <verse eid="PRO 24:33" /><verse number="34" style="v" sid="PRO 24:34" />ଜେଡେବଲ୍ ସଇ ରଇସା, ତମର୍ କାକୁର୍‌ତି ଚର୍‌ ପାରା ଅଇକରି ଆଇସି, ଆରି, ତର୍ କାକୁରତ୍‌ତି ମାଙ୍ଗିକାଉ ମାଙ୍ଗ୍‌ତିଆ ପାରା ଅଇସି ।<verse eid="PRO 24:34" /></para>
  <chapter eid="PRO 24" />
  <chapter number="25" style="c" sid="PRO 25" />
  <para style="s">ସଲ୍‌ମନର୍ ଜବର୍ ନିମାନ୍ ସିକିଆ</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 25:1" />ଏ ନିମାନ୍ ସିକିଆ ଆକା ସେ ସଲ୍‌ମନ୍‌ ଲେକ୍‌ଲା ଆରି ଜିଉଦାର୍‌ ରାଜା ଇଜକିଅର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସେଟା ଦେକି କରି ଲେକି ରଇଲାଇ । <verse eid="PRO 25:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 25:2" />ଏ ବିସଇକେ ଲୁଚାଇ କରି ସଙ୍ଗଇବାଟା ଅଇଲାନି ପର୍‌ମେସରର୍‌ ଗଉରବ୍‌; ମାତର୍‌ ଏ ବିସଇର୍ ପଚେ ଜିବାଟା ରାଜାର୍‌ ଗଉରବ୍‌ । <verse eid="PRO 25:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 25:3" />ସରଗ୍ ଜେନ୍‌ତି ଉଚ୍ ଆରି ପୁର୍‌ତିବି ଜେନ୍‌ତି ଡେଙ୍ଗ୍ ସେ ରକାମ୍ ରାଜାର୍ ମନ୍‌ ବିତ୍‌ରର୍ କାତାକେ ବୁଜ୍‌ବାଟା ବେସି କସ୍‌ଟ । <verse eid="PRO 25:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 25:4" />ରୁପାକେ ମୁର୍‌କି ଦାରି ରଇଲାଟାକେ ବେଟି ଦିଆସ୍‌, ତେବେ ସୁନାରିର୍‌ ପାଇଁ ଗଟେକ୍‌ କଣ୍ଡି ବାରଇସି । <verse eid="PRO 25:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 25:5" />ରାଜାର୍‌ ମୁଆଟେ ଅନି କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କେଦି ଦିଆସ୍‌, ତେବର୍‌ପାଇଁ, ତାର୍‌ ସିଆଁସନ୍‌ ଦରମ୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ତିର୍‌ ଅଇ ରଇସି । <verse eid="PRO 25:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 25:6" />ରାଜାର୍‌ ମୁଆଟେ ନିଜ୍‌କେ ବଡ୍ ବଲିକରି ଦେକାଇ ଉଆ ନାଇଁ, ଆରି ମୁକିଆ ଲକର୍‌ ଜାଗାଇ ଟିଆ ଉଆ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 25:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 25:7" />କାଇକେବଇଲେ ମାନ୍‌ମର୍‌ଜିତା ପାଇବା ଲକ୍‌କେ ତମର୍‌ ଆଁକି ଦେକି ଆଚେ, ତାର୍‌ ମୁଆଟେ ତମେ ଇନ୍‌ ଅଇବା ବାଦୁଲେ ଇତି ଆଉ ବଲି ତମ୍‌କେ କଇବାଟା ବଲ୍‌ । <verse eid="PRO 25:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 25:8" />ମାଡ୍‌ଗଲ୍ ଅଇଲେ କରଟ୍ ଗରେ ଦାପ୍‌ରେ ଜାଆ ନାଇଁ, ନଇଲେ ସାରାସାରି ପଚେ ତମର୍‌ ସାଇପଡିସାର୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ ଲାଜ୍‌ କଲେ ତମେ କାଇଟା କର୍‌ସା ? <verse eid="PRO 25:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 25:9" />ନିଜର୍‌ ସାଇପଡିସାର୍‌ ଲକର୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଲାଗାଜାଟି ଅଇଲେ ନିଜର୍ ନିଜର୍ ବିତ୍‌ରେ ରାଜିମନା ଉଆ, ଆରି ଅଲ୍‌ଗା ଲକର୍ କାତାକେ ଏନେତେନେ କଇ ବୁଲା ନାଇଁ । <verse eid="PRO 25:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 25:10" />ନଇଲେ ସୁନ୍‌ବା ଲକ୍‌ ତମ୍‌କେ ଇଜତ୍ ଜିକ୍‌ବାଇ, ତମର୍ ଇଜତ୍‌ ଆରି ନ ରଏନି । <verse eid="PRO 25:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 25:11" />ଗଟେକ୍ ନିମାନ୍ ଇସାବ୍‌ରେ ଡିସ୍‌ତେ ଅରିବା ବୁଦି ଅଇଲାନି ରୁପାର୍ ତାଲାଇ ସୁନାର୍ ବାନାକାବ୍‌ରା ପାରା । <verse eid="PRO 25:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 25:12" />ସୁନାର୍‌ କାନର୍‌ ଜୁଲ୍‌ପି ଆରି ନିମାନ୍‌ ସୁନାର୍‌ ମାଲି ଜେନ୍‌ତି, ମାନ୍‌ସି, ମନ୍ ଦିଆନ୍ ଦେବା ଲକର୍ କାନ୍‌ ଲଗେ ଗିଆନ୍‌ବାନ୍‌ ଲକର୍ ଲଗେ କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌ ସେ ରକାମ୍‌ । <verse eid="PRO 25:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 25:13" />ପସଲ୍‌ ସମୟର୍‌ କାକର୍‌ ଜେନ୍‌ତି ପାକାଇସି, କବର୍ ପାଟାଇବା ଲକର୍ ପାଇଁ ବିସ୍‌ବାସ୍‌ ଦୁତ୍‌ ସେ ରକାମ୍‌; କାଇକେବଇଲେ ସେ ନିଜର୍‌ ସାଉକାରର୍ ଜିବନ୍‌କେ ସୁସ୍‌ତା କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 25:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 25:14" />ବର୍‌ସା ଆଇବା ମେଗ୍‌ ଆରି ପବନ୍ ଜେନ୍‌ତି, ନିଜର୍‌ ଦାନ୍‌ ଦେବା ଟାନେ ମିଚ୍‌ କଉ ବଡ୍‌ପନିଆଁ ସେ ରକାମ୍‌ । <verse eid="PRO 25:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 25:15" />ସାସ୍ ଦାରି କରି ସାସନ୍ କାରିଆକେ ସାନ୍‌ତି ମାନାଇବାକେ, ଆରି କଉଁଲ୍‌ ଜିବ୍‌ ଆଡ୍‌ ବାଙ୍ଗାଇସି । <verse eid="PRO 25:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 25:16" />ତମେ କାଇ ମୁଁ, ମିଲାଇ ଆଚାସ୍‌ ? ତମ୍‌କେ ଜେତ୍‌କି ଦର୍‌କାର୍‌, ସେତ୍‌କି କାଆ; ଜଦି ବେସି କାଇସା ବଇଲେ ବାତି କର୍‌ସା । <verse eid="PRO 25:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 25:17" />ତମେ ତମର୍ ସାଇ ବଡିସାର୍ ଗରେ ଜାଇ ଲାଗା ନାଇଁ । ନଇଲେ ସେ ତମ୍‌କେ ରିସା ଅଇକରି ଗିନ୍ କର୍‌ସି। <verse eid="PRO 25:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 25:18" />ସାଇପଡିସାର୍‌ ବିରଦେ ଜେ ମିଚ୍‌ ସାକି ଦେଇସି, ସେ ଟେଙ୍ଗ୍‌ ଆରି କାଣ୍ଡା ଆରି ତିପ୍‌ତିପା କାଣ୍ଡ୍‌ ରକାମ୍‌; <verse eid="PRO 25:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 25:19" />ବାଙ୍ଗ୍‌ଲା ଦାତ୍ ଆରି ମଚ୍‌କି ଜାଇରଇବା ଗଡ୍ ଜେନ୍‌ତି, ଦୁକ୍‌କସ୍‌ଟ ବେଲେ ବିସ୍‌ବାସେବିସ୍‌ ଦେଉକେ ବିସ୍‌ବାସ୍ କର୍‌ବାଟା ସେ ରକାମ୍‌ । <verse eid="PRO 25:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 25:20" />ସିତ୍‌ବେଲେ ବସ୍‌ତର୍‌ ବେଟି ସଙ୍ଗଇବାଟା ଜେନ୍‌ତାରି ଆରି ଗାଉତେଇ ନୁନ୍ ଲାଗାଇଲେ ଜେନ୍‌ତାରି, ଦୁକର୍ ଲକର୍ ଲଗେ ଗିତ୍ ଗାଇବାଟା ସେନ୍ତାରି । <verse eid="PRO 25:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 25:21" />ତମର୍‌ ସତ୍‌ରୁ ବୁକେ ରଇଲେ, କାଇବାକେ ଦିଆସ୍‌; ଆରି, ତାକେ ସସ୍‌ ଲାଗ୍‌ଲାନି ବଇଲେ ପାନି କାଇବାକେ ଦିଆସ୍ । <verse eid="PRO 25:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 25:22" />ସେନ୍‌ତି କଲେ ତାର୍‌ ମୁଣ୍ଡେ ଜୟ୍‌ ଆଙ୍ଗ୍‌ରା ଡାଲ୍‌ସା, ତେବେ ସବୁବେଲର୍‌ ମାପ୍‌ରୁ ତମ୍‌କେ ପୁରୁସ୍‌କାର୍‌ ଦେଇସି । <verse eid="PRO 25:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 25:23" />ଜେନ୍‌ତିକି ଉତର୍‌ ଦିଗର୍‌ ପବନ୍‌ ପାନି ମାରାଇସି, ସେମ୍‌ତି ଚୁଗ୍‌ଲି କାତା କଇବା ଲକର୍‌ ଜିବ୍‌ ଜଗ୍‌ଡା କରାଇସି । <verse eid="PRO 25:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 25:24" />ଟଣ୍ଡାଇ ମାଇଁଜି ସଙ୍ଗେ ଗଟେକ୍‌ ଗରେ ବାସା ଅଇବା ବାଦୁଲେ ଚାତ୍ ଉପ୍‌ରେ ଗଟେକ୍‌ କନେ ବାସା ଅଇ ରଇବାଟା ନିକ । <verse eid="PRO 25:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 25:25" />ସସ୍‌ ଲାଗ୍‌ବା ଜିବନ୍‌କେ କାକର୍ ପାନି ଦେଲେ ଜେନ୍‌ତିକି ଆଇ ଲାଗ୍‌ସି, ଦୁର୍ ଦେସର୍ ସୁବ୍‌କବର୍ ସେ ରକାମ୍ । <verse eid="PRO 25:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 25:26" />ଗଲିଆ ପାନିର୍‌ କୁଣ୍ଡ୍ ଆରି କାରାପ୍‌ ଜର୍‌ନା ପାନି ଜେନ୍‌ତି, କାରାପ୍ ଲକର୍ ଲଗେ ନସ୍‌ଟ ରଇବା ଦରମ୍‌ ଲକ୍ ସେମ୍‌ତି । <verse eid="PRO 25:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 25:27" />ବେସି ମୁଁ କାଇବାଟା ଜେନ୍‌ତିକି ନିକ ନାଇଁ, ସେ ରକାମ୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ମୁଇଁ ନିଜେ ନିକ ଆଚି ବଲିକରି କଇବାଟା ନିକ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 25:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 25:28" />ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ ନିଜ୍‌କେ ସାମାଲି ନାପାରେ, ସେ ଲକ୍‌ ବାଙ୍ଗିଜାଇ ରଇବା ପାଚୁରି ନଇଲା ନଅଁର୍‌ ପାରା ।<verse eid="PRO 25:28" /></para>
  <chapter eid="PRO 25" />
  <chapter number="26" style="c" sid="PRO 26" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 26:1" />ଜେଟ୍‌ମାସେ ଜେନ୍‌ତିକି କାକର୍‌ ପାକାଇସି ଆରି ତାସ୍ ପାଚ୍‌ବା ବେଲେ ବର୍‌ସା ମାରାଇସି ସେରକାମ୍ କାରାପ୍ ଲକ୍‌କେ ମାନ୍ ମର୍‌ଜିତା ନ ମିଲେ । <verse eid="PRO 26:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 26:2" />ଅବିସାପ୍ ତମ୍‌କେ କେତି କରି ନାପାରେ, ଜଦି ତମେ ସେଟା ପାଇବାକେ ଜଗିଅ ନଇଁଲେ । ସେମନ୍ ଗର୍ ଚେଟିଆ ଚଡଇ ଆରି ତାରାଲି ଚଡଇମନର୍ ପାରା ଉଡି ଜିବାଇ ଆରି କେବେ ମିସା ସୁସ୍‌ତା ନ ଅଅତ୍ । <verse eid="PRO 26:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 26:3" />ଗଡାକେ ମାର୍‌ବାକେ କର୍‌ଡା ଦର୍‌କାର୍; ମାଇଗଦକେ ଲାଗାମ୍‌ ଲାଗାଇବାର୍, ମୁର୍‌କ ଲକର୍ ପିଟିକେ ଟେଙ୍ଗ୍ ଦର୍‌କାର୍ । <verse eid="PRO 26:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 26:4" />କାରାପ୍ ଲକ୍‌କେ ତାର୍ କାରାପ୍ କାତାର୍ ପାଇଁ ଉତର୍ ଦିଆସ୍ ନାଇଁ, ଉତର୍ ଦେଲେ ତମେ ମିସା ତାର୍ ପାରାସେ ଅଇସା । <verse eid="PRO 26:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 26:5" />ମୁର୍‌କ ଲକ୍‌କେ କେନ୍‌ତି କଇଲେ ସେନ୍‌ତିସେ ଉତର୍ ଦିଆସ୍ ନଇଲେ ମୁଇଁ ବେସି ଗିଆନିଟା ବଲିକରି କଇସି । <verse eid="PRO 26:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 26:6" />ମୁର୍‌କ ଲକ୍‌କେ ଜେ କବର୍ କଇବାକେ ପାଟାଇସି ସେ ନିଜର୍ ଗଡେ ନିଜେ କୁରାଡି ମାରି ଅଇ ଦୁକ୍‌ ପାଇସି । <verse eid="PRO 26:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 26:7" />ଚଟା ଲକର୍ ଗଡ୍ ଜେନ୍‌ତି ଲିଡ ଲାଡା, ମୁର୍‌କ ଲକର୍ ଟଣ୍ଡେ ସେନ୍ତାରି ସିକିଆ । <verse eid="PRO 26:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 26:8" />ଜେନ୍‌ତିକି ଗପେନା ତେଇ ପାକ୍‌ନା ପୁରାଇଲେ ମାର୍‌ସି, ସେ ରକାମ୍‌ ମୁର୍‌କ ଲକ୍‌କେ ମାନ୍ ମର୍‌ଜିତା ଦେବାଟା । <verse eid="PRO 26:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 26:9" />ମାତୁଆଲ୍ ଲକ୍ ଦାରି ରଇବା କାଟା ଜେନ୍‌ତି, କାରାପ୍ ଲକର୍ ଟଣ୍ଡର୍ ସିକିଆ ମିସା ସେ ରକାମ୍‌ । <verse eid="PRO 26:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 26:10" />ବାନୁଆଁ ଜେନ୍‌ତି ସବୁକେ ମାରି କରି ଚିନ୍‌ଚତର୍‌ କରି ଦେଇସି ସେରକାମ୍ ସେ ଲକ୍, ଜେ କାରାପ୍ ଲକ୍‌କେ ବୁତି ଦେଇସି ଆରି ଜେ ବାଟେ ଜିବା ଲକ୍‌କେ ମିସା ଡାକିକରି ବୁତି ଦେଇସି । <verse eid="PRO 26:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 26:11" />କୁକୁର୍ ଜେନ୍‌ତି ବାତି କରି ଆରିତରେକ୍ କାଇସି, ସେ ରକାମ୍ ତର୍‌କେ ତର୍ କାରାପ୍ କାମ୍ କର୍‌ବା ଲକ୍ । <verse eid="PRO 26:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 26:12" />ଜେ କି ମୁଇଁ ନିଜ୍‌କେ ନିଜେ ଚତୁର୍ ବଲି ବାବ୍‌ଲାନି, ସେ ରକାମ୍ ଲକ୍‌କେ ତମେ ଦେକି ଆଚାସ୍ କି ? ତାର୍ ଟାନେ ଅନି ମୁର୍‌କ ଲକର୍ ଟାନେ ବେସି ଆସା ଆଚେ । <verse eid="PRO 26:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 26:13" />ବାଡୁ ଲକ୍ କଇସି, ବାଟେ ସିଅଁ ବାଗ୍ ଆଚେ, ଡେଲା ବାଟେ ସିଅଁ ବାଗ୍ ଆଚେ । <verse eid="PRO 26:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 26:14" />ଜେନ୍‌ତି କାବ୍‌ଜା ସଙ୍ଗେ କାପାଟ୍ ଏନେ ତେନେ ଅଇସି, ସେ ରକାମ୍ ବାଡୁ ଲକ୍ ଅଚ୍‌ନାଇ ସଇକରି ଅଲସ୍ ମେଲି ଅଇତେ ରଇସି । <verse eid="PRO 26:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 26:15" />ବାଡୁଲକ୍ ତାଲାଇ ବାତ୍ ଚକ୍‌ଟିକରି ଟଣ୍ଡେ କାଇବାକେ ମିସା କସ୍‌ଟ ଲାଗ୍‌ସି । <verse eid="PRO 26:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 26:16" />ସାତ୍‌ଟା ନିକ ଗିଆନି ବାବିବିଚାରି କରି ଉତର୍ ଦେବା ଲକର୍‌ ଟାନେ ଅନି ମିସା ବାଡୁଲକ୍ ମୁଇଁ ଗିଆନି । <verse eid="PRO 26:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 26:17" />ଜନ୍ ଲକ୍ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା ବାଟେ ଜାଉଁ ଜାଉଁ ନିଜର୍ ଚିନାଜାନା ନ ରଇଲା ଲକର୍‌ ସଙ୍ଗେ ଲାଗାଜଡା ଅଇବାକେ ରିସା ଅଇସି, ସେ କୁକୁରର୍ କାନ୍ ଦାରୁ ପାରା ଅଇସି । <verse eid="PRO 26:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 26:18" />ଜୟ୍‌ ଲାଗି ରଇବା କାଣ୍ଡ୍‌ ଆରି ମର୍‌ବା କାଣ୍ଡ୍ ପିଙ୍ଗ୍‌ତେ ରଇବା ବାୟାଲକ୍ ଜେନ୍‌ତି । <verse eid="PRO 26:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 26:19" />ନିଜର୍ ସାଇ ପଡିସାର୍ ଲକ୍‌କେ ଜେ ଏନେତେନେ କଇକରି ନାଡାଇସି, ମୁଇଁ ତକେ ମଜା କର୍‌ତେ ରଇଲି ସେ ଲକ୍ ସେ ରକାମ୍ । <verse eid="PRO 26:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 26:20" />ଦାରୁ ସାରିଗାଲେ ଜୟ୍ ଲିବି ଜାଇସି, କାନ୍‌ମତ୍‌ରା ନ ରଇଲେ ଲାଗାଜଡା ଅଇବାଟା କମି ଜାଇସି । <verse eid="PRO 26:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 26:21" />ଜେନ୍‌ତିକି ରାଗ୍‌ରଗା ଜୟ୍ ଇଙ୍ଗ୍‌ରାକେ ଆଙ୍ଗାର୍ ଆରି ଜୟ୍‌କେ ଦାରୁ ଲଡା, ସେ ରକାମ୍ ଲାଗାଜଡା ଅଦିକ୍ କର୍‌ବାକେ ଟେପ୍‌ରିଆ ଲକ୍‌ ଦର୍‌କାର୍ । <verse eid="PRO 26:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 26:22" />ଚଣ୍ଡିକାତା କଇବା ଲକର୍ କାତା ଅମ୍‌ରୁତ୍ ପାରା ଲାଗ୍‌ସି, ସେଟା ଆତ୍‌ନି ପଟା ବିତ୍‌ରେ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 26:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 26:23" />ଉପ୍‌ରେ ସୁଆଦ୍ ମୁଦୁର୍ କାତା କଇସି ମାତର୍ ମନ୍‌ବିତ୍‌ରେ କାରାପ୍ ବାବ୍‌ନା ବାବ୍‌ଟା ଜେନ୍‌ତି, ରୁପା ଟାନେ ଲାଗାଇ ରଇବା ମାଟି ଆଣ୍ଡି ସେ ସେମ୍‌ତି। <verse eid="PRO 26:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 26:24" />ଗିନ୍‌କର୍‌ବା ଲକ୍ ନିଜର୍ ଟଣ୍ଡେ ଆଁକାର୍ ବାବ୍‌ସି, ଆରି ମନ୍ ବିତ୍‌ରେ କୁଟ୍ ପାଁଚ୍‌ସି । <verse eid="PRO 26:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 26:25" />ସେ ସୁଆଦ୍ ମୁଦୁର୍ କାତା କଇଲେ ତାର୍ କାତାକେ ଦାରା ନାଇଁ, କାଇକେବଇଲେ ତାର୍ ଲଗେ ସାତ୍‌ଟା ଗିନର୍‌ ବିସଇ ରଇସି । <verse eid="PRO 26:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 26:26" />ତାର୍ ରିସା କପଟ୍‌କେ ଜାନ୍‌ଲେ ଆକା ତାର୍ କାରାପ୍ କାତା ସୁବୁ ଲକର୍ ମୁଆଁଟେ ଜାନା ପଡ୍‌ସି । <verse eid="PRO 26:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 26:27" />ଜେ ଅଲ୍‌ଗା ଲକର୍ ପାଇଁ କାଲ୍ କୁନ୍‌ସି ସେ କାଲେ ସେସେ ଅଦର୍‌ସି; ଜେ ପାକ୍‌ନା ଗୁଡ୍‌ଗୁଡାଇସି ସେ ପାକ୍‌ନା ତାକେସେ ଚାପ୍‌ସି । <verse eid="PRO 26:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 26:28" />ମିଚ୍ କଇବା ଜିବ୍ ଅଲ୍‌ଗା ଲକ୍‌କେ ମିସା ନସ୍‌ଟ କର୍‌ସି ଆରି ନିଜ୍‌କେ ଗିନ୍ କର୍‌ସି; ଆରି ଉପ୍‌ରେ ଉପ୍‌ରେ ଚିକନ୍ ଚାକାନ୍ କାତା କଇସି ମାତର୍ ବିତ୍‌ରେ ବିତ୍‌ରେ କୁଟ୍ ପାଁଚ୍‌ସି ।<verse eid="PRO 26:28" /></para>
  <chapter eid="PRO 26" />
  <chapter number="27" style="c" sid="PRO 27" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 27:1" />ତମେ କାଲିର୍ କାତାକେ ବାବିକରି ଗରବ୍ କାତା କୁଆ ନାଇଁ; କାଇକେବଇଲେ ଗଟେକ୍ ଦିନ୍ ବିତ୍‌ରେ କାଇଟା ଗଟ୍‌ସି, ସେଟା ତମେ ନାଜାନାସ୍‌ । <verse eid="PRO 27:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 27:2" />ବିନ୍‌ ଲକ୍ ତମ୍‌କେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ କରତ୍ ମାତର୍ ତମେ ନିଜ୍‌କେ ନିଜେ କଇ ଉଆ ନାଇଁ; ଅଲ୍‌ଗା ଲକ୍ କଅତ୍‌, ମାତର୍ ତମେ ନିଜେ କଇ ଉଆ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 27:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 27:3" />ପାକ୍‌ନା ଆରି ବାଲି ବେସି ଅଜନ୍‌; ମାତର୍ ବୁଦି ନ ରଇଲା ଲକ୍, ସେ ଦୁଇଟାନେ ଅନି ଅଦିକ୍ ଅଜନ୍‌ । <verse eid="PRO 27:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 27:4" />ରିସା ଅଇବାଟା ବଡେ ବଏଁକାର୍ କାକେ ମିସା ବୁଡାଇ ଦେଇସି; ମାତର୍ ବେସି ରିସା ଅଇବା ଲକର୍ ଲଗେ କେ ଟିଆଅଇ ପାର୍‌ସି ? <verse eid="PRO 27:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 27:5" />ଲୁଚ୍‌ତେ ଲାଡ୍ ଆଲାଦ୍ କର୍‌ବା ବାଦୁଲେ ସବୁର୍ ମୁଆଁଟେ ଲାଗ୍‌ବାଟା ନିକ । <verse eid="PRO 27:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 27:6" />ମଇତର୍ ଆମ୍‌କେ ନିନ୍ଦା କଲେମିସା ବିସ୍‌ବାସ୍‌ କର୍‌ବାର୍ ଅଇସି, ମାତର୍ ସତ୍‌ରୁ ଚୁମ୍‌ଲେ ମିସା ଲାଡ୍‌ମୁଆଁସ୍ ନ ରଏ । <verse eid="PRO 27:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 27:7" />ପେଟ୍‌ପୁରି ରଇବା ଲକ୍‌କେ ମୁଁ ଚିକନ୍ ମିସା ପିତା ଲାଗ୍‌ସି; ମାତର୍ ବୁକ୍ ଲାଗ୍‌ବା ଲକ୍‌କେ ପିତାଟା ମିସା ସୁଆଦ୍ ଲାଗ୍‌ସି । <verse eid="PRO 27:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 27:8" />ଜନ୍ ଲକ୍ ନିଜର୍ ଜାଗା ଚାଡିକରି ଏନେ ତେନେ ପାଲାଇ ବୁଲ୍‌ସି, ସେ ବାସା ବାନ୍ଦିକରି ଗୁଡାଇ ନ ରଇ ଉଡି ବୁଲ୍‌ବା ଚଡଇ ପାରା । <verse eid="PRO 27:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 27:9" />ଚିକନ୍ ଆରି ବାସ୍‌ନା ଜିନିସ୍‌, ମନ୍‌କେ ସାର୍‌ଦା କର୍‌ସି, ସେ ରକାମ୍ ମଇତର୍‌ ତାର୍‌ ମନ୍‌ବିତ୍‌ରେ ଅନି କଇତେ ରଇବା କାତା ନିକ ଲାଗ୍‌ସି । <verse eid="PRO 27:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 27:10" />ନିଜର୍ ବନ୍ଦୁବାନ୍ଦବ୍‌କେ ଆରି ଆୟାବାବାର୍ ବନ୍ଦୁବାନ୍ଦବ୍‌କେ ପର୍ କରାନାଇଁ; ତମ୍‌କେ ବିପଦ୍ ରଇଲେ ନିଜର୍ ବାଇଗରେ ମିସା ଜାଆ ନାଇଁ; ଦୁରେ ରଇବା ବାଇର୍ ବାଦୁଲେ ସାଇପଡିସାର୍‌ ଲକ୍‌ବାକ୍ ନିକ । <verse eid="PRO 27:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 27:11" />ଏ ମର୍‌ ପିଲା, ଗିଆନି ଅ ଆରି ମର୍ ମନ୍‌କେ ସାର୍‌ଦା କର୍, ସେନ୍‌ତାର୍ ଅଇଲେ ମକେ ନିନ୍ଦା କର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ କଇ ପାର୍‌ବି। <verse eid="PRO 27:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 27:12" />ଚତୁର୍ ଲକ୍ ବିପଦ୍ ଆଇଲେ ସରି ଦେକିକରି ଲୁଚି ଦେଇସି; ମାତର୍ ଜାଗର୍‌ତା ନଇଲା ଲକ୍ ଆଗ୍‌ତୁ ଜାଇକରି ଦୁକ୍ କସ୍‌ଟ ପାଇସି । <verse eid="PRO 27:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 27:13" />ଅଚିନା ଲକ୍‌ମନର୍ ସଙ୍ଗେ ଜେ ଜାମିନ୍ ଅଇସି, ତାର୍ ବସ୍‌ତର୍ ମିସା ନେବାଇ; ଆରି ଜେ ଅଲ୍‌ଗା ମାଇଁଜିକେ ଆଁକି କର୍‌ସି; ତାକେ ବାନ୍ଦାକରି ସଙ୍ଗୁଆ । <verse eid="PRO 27:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 27:14" />ତମେ ତମର୍ ବନ୍ଦୁମନ୍‌କେ ସାକାଲ୍ ସାକାଲ୍ ଆଉଲି ଅଇ ନମସ୍‌କାର୍ କରି ଉଟାଇବାଟା, ସେଟା ଅବିସାପ୍ ଅଇପାର୍‌ସି । <verse eid="PRO 27:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 27:15" />ବେସି ପାନି ମାର୍‌ଲେ ଅଦର୍‌ବା ପାନି ଟପା ଆରି ଟଣ୍ଡାଇ ମାଇଁଜି, ଏ ଦୁଇ ଲକ୍ ସମାନ୍‌ସେ । <verse eid="PRO 27:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 27:16" />ଜେ ଟଣ୍ଡାଇ ମାଇଁଜିକେ ଅଟ୍‌କାଇସି, ସେ ପବନ୍‌କେ ଅଟ୍‌କାଇଲା ପାରା ଆରି ତାର୍ ଉଜା ଆତେ ଚିକନ୍ ଡାଲିଅଇ ଦାର୍‌ଲା ପାରା । <verse eid="PRO 27:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 27:17" />ଜେନ୍‌ତିକି ଲୁଆ ଲୁଆକେ ଲାଗନ୍‌ କର୍‌ସି, ସେ ରକାମ୍ ଗଟେକ୍ ଲକ୍ ମଇତରର୍ ମୁଁକେ ଚଁଚଲ୍ କରାଇସି । <verse eid="PRO 27:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 27:18" />ଜେ ଡୁମ୍‌ରି ଗଚ୍‌କେ ଜତନ୍‌ କର୍‌ସି ସେ ସିତିର୍ ପଲ୍ କାଇସି, ଜେ ନିଜର୍ ସାଉକାରର୍ କାତା ମାନିକରି ଚଲ୍‌ସି, ସେ ମାନ୍ ମର୍‌ଜିତା ପାଇସି । <verse eid="PRO 27:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 27:19" />ଜେନ୍‌ତିକି ନିର୍‌ମଲ୍ ପାନି ଟାନେ ନିଜର୍ ଚାଇଁ ଡିସ୍‌ସି, ସେ ରକାମ୍ ନିଜର୍ ଗାଗଡ୍ ଆକା ନିଜର୍ ଗାଗଡର୍ ଗୁନ୍‌ଚଲନ୍‌ ଜାନି ପାର୍‌ସି । <verse eid="PRO 27:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 27:20" />ଜେନ୍ତି କି ପାତାଲ୍ ଆରି କୁରୁପ୍‌ନାସ୍ ଅଇବା ଜାଗା କେବେ ମିସା ସାନ୍‌ତି ନାଇଁ । ସେ ରକାମ୍ ଲକ୍‌ମନର୍ ଆକିକେ ମିସା ସାନ୍‌ତି ନାଇଁ । <verse eid="PRO 27:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 27:21" />ଅର୍‌କି ଟାନେ ରୁପା, ଜାଗ୍‌ନି ଟାନେ ସୁନା ପରିକା କର୍‌ବାଇ ସେ ରକାମ୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ ଟାନେ ପରିକା ଅଇବାଇ । <verse eid="PRO 27:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 27:22" />ତମେ ବୁଦି ନ ରଇଲା ଲକ୍‌କେ ଗଁ କୁଟ୍‌ବା କୁଟ୍‌ନିଟାନେ କୁଟ୍‌ଲେ ମିସା ତାର୍ କାରାପ୍ ବୁଦି ନ ଚାଡେ । <verse eid="PRO 27:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 27:23" />ତମେ ତମର୍ ମେଣ୍ଡା ରାସିକେ ଜାନ୍‌ବାକେ ଜାଗର୍‌ତା ଉଆ, ଆରି ତମର୍ ଗରୁ ଗଟାନି ବିସୟ୍‌ରେ ଜାନ୍‌ବାକେ ମନ୍ ଦିଆନ୍ ଦିଆସ୍ । <verse eid="PRO 27:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 27:24" />କାଇକେବଇଲେ ଦନ୍ ସଁପତି ସବୁଦିନେ ନ ରଏ ଆରି ମୁକୁଟ୍‌ କାଇ ପିଡିର୍ ଉପ୍‌ରେ ପିଡି ରଇସିକି ? <verse eid="PRO 27:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 27:25" />ଗାଁସ୍‌କେ କାଟ୍‌ଲେ ସରି କଁଲି ଗାଁସ୍ ବାରଇସି ଆରି ପର୍‌ବତ୍ ମନର୍ ଗାଁସ୍‌କେ ଟୁଲିଆଇ ଅଇସି । <verse eid="PRO 27:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 27:26" />ମେଣ୍ଡା ପିଲାମନ୍ ତମ୍‌କେ ବସ୍‌ତର୍ ଦେବାଇ ଆରି ଚେଲିମନ୍‌ ତମର୍ ବାଡର୍ ତାସ୍‌ପାରା ଅଇବାଇ । <verse eid="PRO 27:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 27:27" />ଆରି ଚେଲିଦୁଦ୍ ଏତେକ୍ ଅଇସିଜେ ଆମର୍ ଗର୍‌କୁଟୁମର୍ ସର୍‌ତେ ଲକ୍ କାଇବାଇ ଆରି ଆମର୍‌ ଚାକ୍‌ରାନି ମନର୍ ପାଇଁ ମିସା ଚଲ୍‌ବାକେ ଅଇସି ।<verse eid="PRO 27:27" /></para>
  <chapter eid="PRO 27" />
  <chapter number="28" style="c" sid="PRO 28" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 28:1" />କେ ନ କେଦ୍‌ଲେ ମିସା ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍‌ ପାଲାଇସି; ମାତର୍ ଦରମ୍ ସଙ୍ଗେ ରଇବା ଲକ୍ ସିଅଁ ପାରା ବିସ୍‌ବାସ୍ ଅଇକରି ଟିଆ ଅଇ ରଇସି । <verse eid="PRO 28:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 28:2" />ଦେସ୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଅଦରମ୍‌ ବଡି ଜିବାକେ ବେସି ମୁକିଆମନ୍ ଅଇଲାଇନି; ମାତର୍ ବୁଦିଗିଆନ୍ ରଇଲା ଲକ୍‌ମନ୍ ଆଇତେ ରଇଲେ ସେ ଦେସ୍ ସବୁଦିନେ ନିକ ସଙ୍ଗେ ଚାଲ୍‌ସି । <verse eid="PRO 28:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 28:3" />ଜନ୍ କାକୁର୍‌ତିଆ ଲକ୍ ଗରିବ୍‌ ଲକର୍ ଜିନିସ୍‌କେ ଚରାଇ ଆନ୍‌ସି, ସେ ତାସ୍‌ବାସ୍ ନସ୍‌ଟ କରି ଦେବା ବର୍‌ସା ପାନି ପାରା; ତେଇ କାଇବା ପିଇବାକେ ମିସା ନ ମିଲେ । <verse eid="PRO 28:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 28:4" />ନିଅମ୍‌ ନ ମାନ୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍ କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ କର୍‌ବାଇ, ଆରି ଆଦେସ୍‌ ମାନ୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍ ସେମନର୍ ସଙ୍ଗେ ବିରଦ୍‌ ଅଇବାଇ । <verse eid="PRO 28:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 28:5" />କାରାପ୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ନିଆୟ୍‌ ବୁଜି ନାପାରତ୍‌ ମାତର୍ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ମାନ୍‌ତେ ରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍ ସବୁ ବିସୟ୍ ବୁଜ୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 28:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 28:6" />ଦୁଇଟା ବାଟ୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବା କୁଟ୍‌ଆଲ୍ ଲକ୍‌ ସାଉକାର୍ ଅଇବା ବାଦୁଲେ ନିଜର୍ ସତ୍‌ ବୁଦିରେ ଚାଲିକରି ଗରିବ୍‌ ରଇବାଟା ନିକ । <verse eid="PRO 28:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 28:7" />ଜେ ନିଅମ୍‌ ମାନ୍‌ସି, ସେ ଗିଆନି ଲକ୍‌; ଆରି ଜେ କାଉରାମନର୍ ସଙ୍ଗେ ମଇତର୍ ଅଇସି, ସେ ନିଜର୍ ବାବାକେ ଲାଜ୍ କରାଇସି। <verse eid="PRO 28:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 28:8" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ ଅଡି ସଙ୍ଗେ ଦନ୍‌ ଅରଜ୍‌ସି ସେ କାକୁର୍‌ତି ଲକର୍ ପାଇଁ ଦୟା କର୍‌ବାକେ ଅରଜ୍‌ସି । <verse eid="PRO 28:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 28:9" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ ନିଅମ୍‌ କାତା ସୁନ୍‌ବାକେ ମନ୍ ନ କରେ, ସେ ପାର୍‌ତନା କର୍‌ବାକେ ଗିନ୍ ଗର୍‌ସି । <verse eid="PRO 28:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 28:10" />ଜନ୍ ଲକ୍ ଦରମ୍ ଲକ୍‌କେ କାରାପ୍ ବାଟେ ନେବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କର୍‌ସି, ସେ ସତ୍‌ରେ କାଲେ ଅଦର୍‌ସି; ମାତର୍ ଦରମ୍‌ ଲକ୍ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ପାଇସି। <verse eid="PRO 28:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 28:11" />ସାଉକାର୍ ଲକ୍ ତାର୍ ଇସାବ୍‌ରେ ଗିଆନି ବଲିକରି ବାବ୍‌ତେ ରଇସି; ମାତର୍ ବୁଦି ରଇଲା କାକୁର୍‌ତିଆ ଲକ୍‌ ସାଉକାର୍ ଲକର୍ ମନ୍ ବିତ୍‌ରର୍ କାତା ଜାନ୍‌ସି । <verse eid="PRO 28:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 28:12" />ଦରମ୍ ଲକ୍ ଜିତ୍‌ଲେ ସରି ଡାକ୍‌ପୁଟା ଅଇସି; ମାତର୍ କାରାପ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍ ଉନତି ଅଇଲେ ସରି ଲକ୍‌ମନ୍‌ ନିଜ୍‌କେ ଲୁଚାଇ ବାଇ <verse eid="PRO 28:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 28:13" />ଜେ ନିଜର୍ ପାପ୍‌କେ ମନ୍‌ବିତ୍‌ରେ ଲୁଚାଇସି, ସେ କେମା ନ ପାଏ; ମାତର୍ ଜନ ଲକ୍‌ ମାନିକରି ଚାଡ୍‌ସି, ସେ ଦୟା ପାଇସି । <verse eid="PRO 28:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 28:14" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ ସବୁବେଲେ ଡର୍‌ସି, ସେ କେଡେ କରମର୍ ଲକ୍‌; ମାତର୍ ଜେ ନିଜର୍ ମନ୍‌କେ ଡାଟ୍ କର୍‌ସି, ସେ ବିପଦେ ପଡ୍‌ସି । <verse eid="PRO 28:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 28:15" />ଜେନ୍‌ତିକି ଅଡ୍‌ରି ବୁଲ୍‌ବା ସିଅଁ ବାଗ୍‌ ଆରି ପାଲାଇ ବୁଲ୍‌ବା ବାଲୁ ପାରା, କାକୁର୍‌ତିଆ ମନର୍ ପାଇଁ ଗଟେକ୍ କାରାପ୍‌ ସାସନ୍ କାରିଆ ସେ ରକାମ୍‌ । <verse eid="PRO 28:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 28:16" />ଜନ୍‌ ମୁକିଆକେ ବୁଦିଗିଆନ୍ ନ ରଏ, ସେ ଅଦିକ୍ ଅନିଆଇ କର୍‌ସି, ମାତର୍ ଜେ ଦେବାକେ ଲବ୍ ନ କରେ, ସେ ବେସି ଦିନ୍ ବଁଚ୍‌ସି । <verse eid="PRO 28:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 28:17" />ଜନ୍‌ ଲକ୍ କନ୍‌ଆଲେ ଲକ୍‌କେ ମାର୍‌ଲା ବଲିକରି ଦସି ଅଇସି, ସେ କାଲେ ଅଦର୍‌ସି; ତାକେ କେ ମିସା ରକିଆ କରାନାଇଁ । <verse eid="PRO 28:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 28:18" />ଜନ୍ ଲକ୍ ନିମାନ୍ ବାଟେ ଇଣ୍ଡ୍‌ସି, ସେ ଉଦାର୍‌ ପାଇସି; ମାତର୍ ଜେ କାରାପ୍ ବାଟେ ଜାଇସି ସେ ଅଟାତ୍ କୁରୁପ୍‌ନାସ୍ ଅଇ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 28:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 28:19" />ନିଜର୍ ଜମିଟାନେ ଜେ ବେସି ତାସ୍ କାମ୍ କର୍‌ସି ସେ ଲକ୍ ବେସି କାଦି କଣ୍ଡା ପାଚାଇସି; ଆରି ଜେ, କାରାପ୍ ଲକର୍ ସଙ୍ଗେ ଜାଇସି, ସେ ବେସି କାକୁର୍‌ତି ଅଇ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 28:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 28:20" />କାତା ମାନ୍‌ବା ଲକ୍‌ ବେସି ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ପାଇସି; ମାତର୍ ଜେ ସାଉକାର୍ ଅଇବାକେ ବେସି ଚେସ୍‌ଟା କର୍‌ସି, ସେ ଡଣ୍ଡ୍ ପାଇବାଟା ପାଇସି ଆକା । <verse eid="PRO 28:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 28:21" />ଲକର୍ ମୁଉଁକେ ଦେକି କରି ବିଚାର୍ କର୍‌ବାଟା ବଲ୍‌ ନାଇଁ କି ଅଲପର୍ ଆସାର୍ ପାଇଁ କାରାପ୍‌ କାମ୍ କର୍‌ବାଟା ବଲ୍‌ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 28:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 28:22" />କାରାପ୍ ବାବ୍‌ନାର୍‌ ଲକ୍ ଦନ୍ ସଁପତିର୍‌ ପଚେ ପାଲାଇବାଇ, ମାତର୍ ତାକେ କେବେ ଆଲେ ମିସା କାକୁର୍‌ତି ଅଇବି ବଲିକରି ନାଜାନେ । <verse eid="PRO 28:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 28:23" />ଲକ୍‌କେ ଚିକନ୍ ଚାକାନ୍‌ କାତା କଇବା ବାଦୁଲେ ନିକ ଅଅ, ବଲିକରି ନିନ୍ଦା କର୍‌ବା ଲକ୍ ସାରା ସାରି ପଚେ ଅଦିକ୍ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ ପାଇସି । <verse eid="PRO 28:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 28:24" />ଜେ ନିଜର୍ ଆୟାବାବାର୍ ଜିନିସ୍ ଚରାଇ ନେଇକରି କଇସି, ସେ ଟାନେ କାଇ ପାପ୍‌ ନାଇଁ, ସେଟା ସବୁ ଜାକ ନସ୍‌ଟ ଅଇଜାଇସି । <verse eid="PRO 28:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 28:25" />ବେସି ଆସା କର୍‌ବା ଲକର୍ ଜିବନ୍ ଲାଗା ଜଡା କରାଇସି, ମାତର୍ ଜେ ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁକେ ଆସା ବର୍‌ସା କର୍‌ସି ସେ ଗାଗଡ୍‌ ଅଇସି । <verse eid="PRO 28:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 28:26" />ଜେ ନିଜ୍‌କେ ଆସାବର୍‌ସା କର୍‌ସି, ସେ କାରାପ୍ ଲକ୍; ମାତର୍ ଜେ ବୁଦିଗିଆନ୍ ଇସାବ୍‌ରେ ଚାଲାବୁଲା କର୍‌ସି, ସେ ରକିଆ ପାଇସି । <verse eid="PRO 28:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 28:27" />ଗରିବ୍ ଲକ୍‌କେ ଜେ ଦାନ୍ ଦେଇସି, ତାକେ କେବେ ମିସା ଉନା ନ ଅଏ; ମାତର୍ ଜେ ଦେକ୍‌ଲା ନ ଦେକ୍‌ଲା ପାରା ଅଇସି ସେ ଅବିସାପ୍ ପାଇସି । <verse eid="PRO 28:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 28:28" />କାରାପ୍‌ ଲକ୍ ସାଉକାର୍ ଅଇଲେ, ଲକ୍‌ମନ୍ ନିଜ୍‌କେ ଲୁଚାଇବାଇ; ମାତର୍ ସେମନ୍ କୁରୁପ୍‌ନାସ୍‌ ଅଇଲେ, ଦରମ୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ଅଦିକ୍ ଅଇବାଇ ।<verse eid="PRO 28:28" /></para>
  <chapter eid="PRO 28" />
  <chapter number="29" style="c" sid="PRO 29" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 29:1" />ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ ତର୍‌କେ ତର୍‌ ସିକିଆ ପାଇଲେ ମିସା, ସେ ନ ସୁଦ୍‌ରି ମନ୍‌କେ ଡାଟ୍ କର୍‌ସି, ସେ ନିକ ନ ଅଇ କରି, ଅଟାତ୍ ନସ୍‌ଟ ଅଇ ଜାଇସି । <verse eid="PRO 29:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 29:2" />ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ ଅଦିକ୍ ଅଇଲେ, ଲକ୍‌ମନ୍‌ ସାର୍‌ଦା ଅଇବାଇ; ମାତର୍‌ ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍‌ ଅଦିକାର୍‌ ପାଇଲେ, ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଦୁକ୍ କରି କାନ୍ଦ୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 29:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 29:3" />ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ ଗିଆନ୍‌କେ ଲାଡ୍‌ କର୍‌ସି, ସେ ତାର୍‌ ବାବାକେ ସାର୍‌ଦା କର୍‌ସି; ମାତର୍‌ ଜେ ବେସିଆ ମନର୍ କାମେ ବୁଡି ଆଚେ, ସେ ନିଜର୍‌ ସଁପତି ଉଡାଇ ଦେଇସି । <verse eid="PRO 29:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 29:4" />ରାଜା ନିମାନ୍‌ ବିଚାର୍‌ କର୍‌ବାର୍‌ ଲାଗି ଦେସ୍‌ ସୁସ୍‌ତା ରଇସି; ମାତର୍‌ ଜେ ଦାନ୍ ଦକିନା ପାଇବାକେ ଲାଲ୍‌ସା, ତାର୍ ଦେସ୍ ବୁଡି ଜାଇସି । <verse eid="PRO 29:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 29:5" />ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ ନିଜର୍‌ ସାଇର୍‌ ଲକର୍‌ ବିରଦ୍‌ରେ ଚିକନ୍ ଚାକନ୍ କାତା କଇସି, ସେ ତାର୍‌ ପାଦର୍‌ ପାଇଁ ଜାଲ୍‌ ପାକାଇସି । <verse eid="PRO 29:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 29:6" />କାରାପ୍‌ ଲକର୍‌ ବାଟେ ପାନ୍ଦ୍ ରଇସି; ମାତର୍‌ ଦରମ୍‌ଲକ୍‌ ଗିତ୍‌ ଗାଇ କରି ସାର୍‌ଦା କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 29:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 29:7" />ଦରମ୍‌ଲକ୍‌ କାକୁର୍‌ତି ଲକର୍‌ ଦୁକ୍ କସ୍‌ଟକେ ଚିନ୍‌ତା କର୍‌ବାଇ; ମାତର୍‌ କାରାପ୍‌ ଲକ୍ ସେ ଦୁକ୍ କସ୍‌ଟକେ ନାଜାନତ୍ । <verse eid="PRO 29:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 29:8" />ନିନ୍ଦାକର୍‌ବା ଲକ୍‌ ନଅଁର୍‌କେ ଜୁଇଦ୍‌ ଲାଗାଇବାଇ; ମାତର୍‌ ବୁଦି ରଇବାଲକ୍ ରିସାକେ ସାନ୍‌ତି କର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 29:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 29:9" />ବୁଦି ରଇଲା ଲକ୍ ଆରି ମୁର୍‌କ ଲକ୍ ଲାଗାଜଡା ଅଇଲେ, ସେ ରିସା ଅଇଲେ କି ସାର୍‌ଦା କଲେ ମିସା, ସେ ଜାଗାଇ ସାନ୍‌ତି ନ ରଏ । <verse eid="PRO 29:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 29:10" />ନର୍‌ମାର୍‌ବା ଲକ୍‌ମନ୍‌ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଗିନ୍ କର୍‌ବାଇ; ଆରି ସେମନ୍‌ ଦରମ୍ ଲକର୍ ଜିବନ୍ ନେବାକେ ଚେସ୍‌ଟା କର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 29:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 29:11" />ବୁଦି ନଇଲା ଲକ୍‌ ତାର୍‌ ସବୁ କିଚି ରିସା ଅଇ ବାର୍‌କରାଇସି; ମାତର୍ ଗିଆନି ଲକ୍ ସମାଲି କରି ରଇସି । <verse eid="PRO 29:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 29:12" />ସାସନ୍ କାରିଆ ଜେଡେବଲ୍ ମିଚ୍ କାତାକେ କାନ୍ ଡେର୍‌ସି, ତେବେ ତାର୍ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନ୍ ଦୁସ୍‌ଟ ଅଇବାଇ । <verse eid="PRO 29:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 29:13" />ଚନେକ୍, ସବୁବେଲର୍ ମାପ୍‌ରୁ ସବୁର୍ ଆକି ଉଜଲ୍ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 29:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 29:14" />ଜନ୍ ରାଜା ବିସ୍‌ବାସ୍ ସଙ୍ଗେ କାଉର୍‌ତ ଲ୍‌ମନର୍ ବିଚାର୍ ର୍‌ସି, ତାର୍ ରାଜ୍ ଗାଦି ସବୁବେଲେ ସୁସ୍‌ତିର୍ ରସି । <verse eid="PRO 29:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 29:15" />ନିମାନ୍ ବଚାର୍ ଆରି ଦିଆନ୍ ଦେବାଟା ଗାନ୍ ଦେସ; ମାତର୍ ପଲାକେ ତାର୍ ଇଚାରେ ଚାଡ ଦେଲେ ସେ ତାର୍ ଆୟାଏ ଲାଜ୍ ରାସ । <verse eid="PRO 29:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 29:16" />ଦୁସ୍‌ଟ ଲକ୍‌ମନ୍ ଜବର୍ ଅଇଲେ, ଅନିଆଇ ବଡ୍‌ସି; ମାତର୍ ଦରମ୍ ଲ୍‌ମନ୍ ସେମନର୍ ବନାସ୍ ଅବାଟା ଦେକ୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 29:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 29:17" />ନିଜର୍ ପିଲାକେ ସାସ୍‌ତ ଦେଲେ, ସେ ତମ୍‌କେ ସାନ୍ତି ଦେସି; ଆରି, ସେ ତମର୍ ଜିବନ୍‌କେ ସୁକ୍ ଦେଇସି । <verse eid="PRO 29:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 29:18" />ମାପ୍‌ରୁ ସିକିଆ ଅବାବ୍ ଅଇଲେ ଲକ୍‌ମନ୍ ବିନସ୍‌ଟ ଅଇବାଇ; ମାତର୍ ଜନ୍ ଲକ୍ ଆଦେସ୍ ନାମ୍‌ବା, ସେ ନିମାନ୍ । <verse eid="PRO 29:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 29:19" />କାତା କଇଲେ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ନ ଚାଡେ; କାଇକେବଇଲେ ସେ ବୁଜ୍‌ଲେ ମିସା ମନ୍ ଦିଆନ୍ ନ ଦେଏ । <verse eid="PRO 29:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 29:20" />ତମେ କାଇ କାତାକେ ଚଚଁଲ୍ ଲକ୍‌କେ ଦେକି ଆଚାସ୍‌ ? ତାର୍ ବାଦୁଲେ ମୁର୍‌କ ଲକର୍ ଲଗେ ଆସା କର୍‌ବାଟା ନିମାନ୍ । <verse eid="PRO 29:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 29:21" />ଜେ ପିଲା ଦିନେ ଅନି ତାର୍ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାକେ ଆଲାଦ୍ କର୍‌ସି, ସାରାସାରିପଚେ ସେ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ତାର୍ ପିଲା ପାରା ଅଇ ବାରଇସି । <verse eid="PRO 29:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 29:22" />ବେସି ରିସା ଲକ୍‌ ଲାଗାଜଡା କରାଇସି, ଆରି ଜେ ଗରୁ ବଲି ଦେକାଇ ଅଇସି ସେ ବେସି ପାପ୍‌ କାମ୍ କରାଇସି । <verse eid="PRO 29:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 29:23" />ନର୍‌ଲକର୍‌ ଆଁକାର୍, ତାର୍‌ଟା ତାକେସେ ନସ୍‌ଟ କର୍‌ସି; ମାତର୍‌ ଜାର୍‌ ଆତ୍‌ମା ବିନତି କର୍‌ସି ସେ ସନ୍‌ମାନ୍ ପାଇସି । <verse eid="PRO 29:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 29:24" />ଜେ ଚର୍‌ମନର୍ ସଙ୍ଗେ ମିସାବିଡା କର୍‌ସି ସେ ଲକ୍‌ ନିଜର୍ ଜିବନ୍‌କେ ଗିନ୍ କର୍‌ସି, ସେ ରାନ୍‌ ପାକାଇ ରଇଲା କାତା ସୁନି ରଇସି, ଆରି କାକେ ମିସା ନ କଏ । <verse eid="PRO 29:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 29:25" />ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଡର୍‌ବାଟା ଗଟେକ୍ ପାନ୍ଦ୍‌ପାରା; ମାତର୍‌ ସବୁବେଲର୍‌ ମାପ୍‌ରୁକେ ଜେ ଆସା କରି ରଇସି, ସେ ରକିଆ ପାଇସି । <verse eid="PRO 29:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 29:26" />ସବୁ ଲକ୍‌ମନ୍ ସାସନ୍‌ କାରିଆର୍ ଟାନେ ଅନି ଦୟା ପାଇବାକେ ଇଚା କର୍‌ବାଇ ମାତର୍‌ ନର୍‌ଲକର୍‌ ବିଚାର୍‌ ସବୁବେଲର୍‌ ମାପ୍‌ରୁ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 29:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 29:27" />ଅଦରମ୍ ଲକ୍‌ ଦରମ୍‌ ଲକ୍‌କେ ଗିନ୍ କର୍‌ସି, ଆରି ଅଦରମ୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ଦରମ୍ ଲକ୍ ମନ୍‌କେ ରିସା ଅଇବାଇ ।<verse eid="PRO 29:27" /></para>
  <chapter eid="PRO 29" />
  <chapter number="30" style="c" sid="PRO 30" />
  <para style="s">ଆଗୁରର୍ କାତା</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 30:1" />ଜାକିରର୍‌ ପିଲା ଆଗୁରର୍‌ କାତାର୍ ଅରତର୍ ବିସଇ । ସେ ନର୍‌ଲକ୍‌ ଇତିଏଲ୍‌କେ, କଇବାକେ ଗାଲେ ଇତିଏଲ୍‌ ଆରି ଉକଲ୍‌କେ କଇସି, <verse eid="PRO 30:1" /><verse number="2" style="v" sid="PRO 30:2" />କଇବାକେ ଗାଲେ ମୁଇଁ ଗଟେକ୍ ନର୍‌ଲକର୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଅନି ଗଟେକ୍ ବୁଦି ନଇଁଲା ଲକ୍‌ ପାରା, ଆରି ମକେ ନର୍‌ଲକର୍‌ ପାରା ବୁଜ୍‌ବା ସକ୍‌ତି ନାଇଁ । <verse eid="PRO 30:2" /><verse number="3" style="v" sid="PRO 30:3" />ମୁଇଁ କାଇ ବୁଦି ଗିଆନ୍‌ ସିକି ନାଇଁ, କି କାଇ ଦରମ୍‌ ବିସଇରେ ମୁଇଁ ସିକି ନାଇଁ । <verse eid="PRO 30:3" /><verse number="4" style="v" sid="PRO 30:4" />କେ ସର୍‌ଗେ ଜାଇ କରି ଉତ୍‌ରି ଆଇଲା ଆଚେ ? କେ ନିଜର୍‌ ଆତ୍‌ ମୁଟାଇ ପବନ୍‌କେ ଦାରିଆଚେ ? କେ ନିଜର୍‌ ଲୁଗା ସଙ୍ଗେ ପାନିକେ ବାନ୍ଦି ରକି ଆଚେ କି ? କେ ପୁର୍‌ତିବିକେ ସନ୍ଦିକରି ଆଚେ? ତାର୍‌ ନାଉଁ କାଇ ନାଉଁ? ଆରି ତାର୍‌ ପିଲାର୍‌ ନାଉଁ କାଇ ନାଉଁ ? ଜଦି ଜାନୁସ୍ ତେବେ କଅ! <verse eid="PRO 30:4" /><verse number="5" style="v" sid="PRO 30:5" />ପର୍‌ମେସରର୍‌ ସବୁ ବାକିଅକେ ପରିକା କରି ସିଦ୍‌ ଅଇଲା ଆଚେ; ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନ୍‌ ତାକେ ଆସା ବର୍‌ସା କର୍‌ବାଇ, ସେ ସେମନର୍‌ ଆଡ୍‌ନା ପାରା । <verse eid="PRO 30:5" /><verse number="6" style="v" sid="PRO 30:6" />ମାପ୍‌ରୁର୍‌ ବାକିଅତେଇ କାଇଟା ମିସା ମିସାଆ ନାଇଁ, ମିସାଇଲେ ସେ ତମ୍‌କେ ନିନ୍ଦା କର୍‌ସି, ଆରି ତମେ ମିଚ୍ କାତା କଇବା ଲକ୍ ବଲିକରି ଜାନା ପଡ୍‌ସା । <verse eid="PRO 30:6" /><verse number="7" style="v" sid="PRO 30:7" />ମୁଇଁ ତମର୍‌ ଲଗେ ଏ ଦୁଇଟା ବର୍‌ ମାଙ୍ଗିଆଚି, ମୁଇଁ ମର୍‌ବା ଆଗ୍‌ତୁ ମକେ ସେଟା ଦେବାକେ ମନା କର୍‌ନାଇଁ । <verse eid="PRO 30:7" /><verse number="8" style="v" sid="PRO 30:8" />କାରାପ୍ କାତା ଆରି ମିଚ୍‌ କାତା କଇବାକେ ମର୍ ଟଣ୍ଡେ ଦେଏ ନାଇଁ; ମକେ ବେସି ଗରିବ୍ କି ସାଉକାର୍‌ କର୍ ନାଇଁ, ମର୍ ବାଗେ ଜେତ୍‌କି ଆଚେ, ସେତ୍‌କି ଦେଇକରି ପର୍‌ତି ପାଲନ୍ କର୍। <verse eid="PRO 30:8" /><verse number="9" style="v" sid="PRO 30:9" />ଜଦି ଦନ୍ ଅଦିକ୍ ଅଇଲେ ତକେ ପାସ୍‌ରି ଜାଇକରି, ସବୁବେଲର୍‌ ମାପ୍‌ରୁ କେ? ବଲିକରି କଇବି ଆରି ଗରିବ୍‌ ଅଇଲେ ଚରି କର୍‌ବି ଆରି ମର୍‌ ପର୍‌ମେସରର୍‌ ନାଉଁକେ ମିଚ୍‌ ବଲିକରି କଇବି । <verse eid="PRO 30:9" /><verse number="10" style="v" sid="PRO 30:10" />କନ୍ ମିସା ଦାସ୍‌କେ ମାଲିକର୍‌ ମୁଆଁଟେ କାଇବଲିକରି କୁଆ ନାଇଁ, ନଇଁଲେ ତମ୍‌କେ ଅବିସାପ୍ ଦେଇସି ଆରି ତମେ ଦସି ବଲାଇ ଅଇସା । <verse eid="PRO 30:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 30:11" />ଜେ ନିଜର୍‌ ବାବାକେ ଅବିସାପ୍‌ ଦେଇସି, ଆରି ନିଜର୍‌ ଆୟାକେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ ନ କରତ୍, ଏ ରକାମ୍‌ କେତେ ଲକ୍‌ମନ୍ ଆଚତ୍‌ । <verse eid="PRO 30:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 30:12" />ନିଜେ ଦେକ୍‌ବା ଇସାବ୍‌ରେ ନିକ, ଏ ରକାମ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ବଁସ୍‌ ଆଚତ୍‌, ଏବ୍‌କେ ଜାକ ସେମନ୍‌ ନିଜର୍ ମୁର୍‌କିକେ ଦଇ ଅଅତ୍ ନାଇଁ । <verse eid="PRO 30:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 30:13" />ଏ ରକାମ୍‌ ଗଟେକ୍‌ ବଁସ୍‌ ଆଚତ୍‌, ସେମନ୍ ନିଜର୍ ଇସାବ୍‌ରେ ବେସି ବଡ୍ ବଲିକରି ବାବ୍‌ବାଇ ! ଆରି ସେମନ୍ ଅଲ୍‌ଗା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଆଁକି ବଡ୍ ବଡ୍ କରି ଦେକ୍‌ଲାଇନି । <verse eid="PRO 30:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 30:14" />ପୁର୍‌ତିବିର୍ ତେଇ ଜେନ୍‌ତି ଲକ୍‌ମନ୍ ଆଚତ୍‌ ଦୁକିସୁକି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ମରାଇବାକେ, ଜନ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ଦାନ୍ତ୍‌ ବିସ୍‌ ରକାମ୍‌ ଆରି ତିପ୍‌ତିପା‌ କାଟ୍‌ରା ପାରା, ଏ ରକାମ୍‌ ବଁସ୍‌ ଆଚତ୍‌ । <verse eid="PRO 30:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 30:15" />ଜଁକ୍‌କେ ଦୁଇଟା ଟକି ଆଚତ୍‌, ସେମନ୍ କଇବାଇ ଦିଆ, ଦିଆ ବଲିକରି । ଏନ୍ତାରି ତିନ୍‌ଟା ଜିନିସ୍ ଆଚତ୍‌, କେବେ ମିସା ସାନ୍ତିନାଇଁ, ଆରି ଚାର୍‌ଟା ଜିନିସ୍‌ କେବେ ମିସା ନ କଅତ୍‌, ବେସି ଅଇଲା ବଲିକରି । <verse eid="PRO 30:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 30:16" />ମସନ୍‌ ଆରି ବାଞ୍ଜିମାଇଜି ସାନ୍‌ତିରେ ରଇ ନାପାରତ୍‌; ସୁକ୍‌ଲା ବୁଏଁ ଜେତେକ୍ ପାନି ରକଇଲେ ମିସା ଆରି ଜୟ୍‌, ନ କଏ, ବେସି ଅଇଲା ବଲିକରି। <verse eid="PRO 30:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 30:17" />ଜନ୍‌ ଆଁକି ନିଜର୍ ବାବାକେ ଇଜତ୍ ଜିକ୍‌ସି ଆରି ଆୟାର୍‌ କାତାକେ ନ ମାନେ, ତାକେ କୁଆମନ୍ ଆସି କାଇ ପାକାଇବାଇ ଆରି ଗିଦଲ୍ ଚଡଇପିଲାମନ୍‌ ସେମନ୍‌କେ କାଇ ପାକାଇବାଇ । <verse eid="PRO 30:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 30:18" />ତିନ୍‌ଟା କାତାକେ ମକେ କାବା ଲାଗି ଗାଲା, ମାତର୍‌ ଚାର୍‌ଟା କାତାକେ ମୁଇଁ ଜାନି ନାପାର୍‌ଲି; <verse eid="PRO 30:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 30:19" />ଆକାସେ ଗିଦଲ୍ ଚଡଇ ପାରା ଉଡ୍‌ବାଟା, ପାକ୍‌ନା ବିତ୍‌ରେ ସାଁପ୍‌ ପୁର୍‌ବାଟା, ସମ୍‌ଦୁରେ ଜାଆଜ୍‌ ଜିବାଟା, ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡି ଟକିର୍‌ ଲଗେ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡାମନ୍‌ ଜିବାଟା । <verse eid="PRO 30:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 30:20" />ସେ ରକାମ୍‌ ଦାରି ମାଇଁଜିର୍‌ କାମ୍‌, ସେ କାଇ କରି ମୁଁ ପୁଚି ଦେଇ କରି କଇସି, ମୁଇଁ କାଇ ମିସା କାରାପ୍‌ କାମ୍ କରି ନାଇଁ । <verse eid="PRO 30:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 30:21" />ତିନ୍‌ଟା ବିସଇର୍‌ ଅଜନ୍‌ରେ ପୁର୍‌ତିବି ଦୁଲ୍‌ଦୁଲି ଜାଇସି, ଆରି ଚାର୍‌ଟା ବିସଇର୍‌ ବଜ୍‌କେ ମିସା, ସେ ସମାଲି ନାପାରେ; <verse eid="PRO 30:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 30:22" />ଗଟେ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡା ରାଜା ଅଇଲେ ତାର୍‌ ଦାଇତ୍ ସମାଲି ନାପାରେ ଆରି ଗଟେକ୍ ମୁର୍‌କ କାଦି କାଇ କରି ସାନ୍‌ତି ରଇ ନାପାରେ; ଗଟେକ୍‌ ଇଚା ନଇଲା ମାଇଜିକେ ବିବା ଅଇଲେ ମିସା ସେନ୍ତାରି ସେ ତାର୍‌ ବଜ୍‌; <verse eid="PRO 30:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 30:23" />ଦାସି ମାଲିକ୍‌ନି ଅଇସି ଏଟା ତାର୍ କାମ୍‌ । <verse eid="PRO 30:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 30:24" />ପୁର୍‌ତିବି ତେଇ ଚାର୍‌ଟା ଜିବ୍‌ଜନ୍‌ତୁ ଆଚତ୍ ସେମନ୍ ବେସି ଗିଆନି । <verse eid="PRO 30:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 30:25" />ଚାଟିମନ୍‌ ଦୁର୍‌ବଲ୍‌ଟା ମନ୍‌, ଅଇଲେ ମିସା ଜେଟ୍‌ବେଲେ କାଦି ଟୁଲିଆଇବାଇ । <verse eid="PRO 30:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 30:26" />ସିମା ମୁସା ବପୁ ନାଇଁ, ଅଇଲେ ମିସା ସେମନ୍ ପାକ୍‌ନା ତେଇ ନିଜର୍‌ ନିଜର୍‌ ଗର୍‌ ତିଆର୍‌ କର୍‌ବାଇ । <verse eid="PRO 30:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 30:27" />ଚିଟ୍‌କାମନର୍‌ ରାଜା ନାଇଁ, ଅଇଲେ ମିସା ମାନ୍ଦା ମାନ୍ଦା ଅଇ ଜିବାଇ । <verse eid="PRO 30:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 30:28" />ଜିଟିପିଟିକେ ଆତ୍‌ ସଙ୍ଗ୍‌ ଦାରି ଅଇସି, ଅଇଲେ ମିସା ସେ ରାଜାର୍ ମେଡ୍‌ ଗରେ ବାସା ଅଇ ରଇସି । <verse eid="PRO 30:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 30:29" />ଆରି ତିନ୍‌ଟା ଜିବ୍‌ଜନ୍ତୁ ସୁନ୍ଦର୍‌ ବାବ୍‌ରେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବାଇ, ଆରି ଚାର୍‌ଟା ପସୁ ମିସା ସୁନ୍ଦର୍‌ ସଙ୍ଗେ ଇଣ୍ଡ୍‌ବାଇ; <verse eid="PRO 30:29" /><verse number="30" style="v" sid="PRO 30:30" />ସିଅଁ ସବୁ ପସୁ ମନର୍ ବିତ୍‌ରେ ଅନି ବେସି ବପୁ ସେଟାର୍‌ ପାଇଁ ସେ କାକେ ମିସା ନ ଡରେ । <verse eid="PRO 30:30" /><verse number="31" style="v" sid="PRO 30:31" />ଗାଲି ଗାଞ୍ଜା; ଚେଲି ଆରି ରାଜା, କାର୍‌ ବିରଦ୍‌ରେ ମିସା ନ ଉଟତ୍‌ । <verse eid="PRO 30:31" /><verse number="32" style="v" sid="PRO 30:32" />କେବେ ଜଦି ତମେ ବଡ୍‌ ଅଇବାକେ କାରାପ୍ କାମ୍ କର୍‌ତେ ରଇସା, ନଇଲେ ଅଲ୍‌ଗା ଲକ୍‌କେ କାରାପ୍ ବାବ୍‌ତେ ରଇସା, ସେନ୍‌ତାର୍ ଆଲେ ତମର୍ ଟଣ୍ଡ୍‌କେ ଚୁପ୍ କରି ଦିଆସ୍ । <verse eid="PRO 30:32" /><verse number="33" style="v" sid="PRO 30:33" />କାଇକେବଇଲେ ଜେନ୍‌ତିକି ଦୁଦ୍‌କେ ଆଁଟାଲେ କିର୍‌ସା ବାରଇସି ଆରି ନାକ୍‌କେ ରେତ୍‌ଲେ ବନି ବାରଇସି, ସେ ରକାମ୍ ରିସା ଲକ୍‌କେ ରିସା କଲେ ଲାଗାଜଡା କରାଇସି ।<verse eid="PRO 30:33" /></para>
  <chapter eid="PRO 30" />
  <chapter number="31" style="c" sid="PRO 31" />
  <para style="s">ଲମୁଏଲ୍ ରାଜାର୍ କାତା</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="PRO 31:1" />ଲମୁଏଲ୍‌ ରାଜାର୍‌ କାତା; ଆରି, ତାର୍‌ ଆୟା ତାକେ ଜାଇଟା ସିକାଇ ରଇଲା, ସେ ସିକିଆ ।<verse eid="PRO 31:1" /></para>
  <para style="q">
    <verse number="2" style="v" sid="PRO 31:2" />ଏ ମର୍‌ ପିଲା, ମର୍‌ ପେଟର୍ ପିଲା,</para>
  <para style="q" vid="PRO 31:2">ଏ ମର୍‌ ମାନତ୍‌ କରି ମାଙ୍ଗି ରଇବା ପିଲା, ମୁଇଁ ତକେ କାଇଟା ବଲିକରି କଇବି ?<verse eid="PRO 31:2" /></para>
  <para style="q">
    <verse number="3" style="v" sid="PRO 31:3" />ତୁଇ ମାଇଁଜି ମନ୍‌କେ ନିଜର୍‌ ବପୁ ଦେସ୍‌ନାଇଁ,</para>
  <para style="q" vid="PRO 31:3">ଆରି ରାଜାମନ୍ ସେବାଟେ ଜାଇକରି ଜେନ୍‌ତି କୁରୁପ୍‌ନାସ୍‌ ଅଇବାଇ, ସେ ବାଟେ ଜାଆ ନାଇଁ ।<verse eid="PRO 31:3" /></para>
  <para style="q">
    <verse number="4" style="v" sid="PRO 31:4" />ଏ ଲମୁଏଲ୍‌, ରାଜାମନର୍‌ ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ରସ୍‌ କାଇବାଟା ଟିକ୍‌ନାଇଁ, ରାଜାମନର୍‌ କାଇବା ନିଅମ୍ ନାଇଁ;</para>
  <para style="q" vid="PRO 31:4">ଆରି ସାସନ୍ କାରିଆମନ୍ ଅଙ୍ଗୁର୍ ରସ୍‌ କନ୍‌ତି ଆଚେ ବଲିକରି ପାଚାର୍‌ବାଟା ମିସା ଟିକ୍‌ନାଇଁ ।<verse eid="PRO 31:4" /></para>
  <para style="q">
    <verse number="5" style="v" sid="PRO 31:5" />ସେମନ୍‌ କାଇଲେ, ନିଅମ୍‌ ପାସ୍‌ରି ଜାଇକରି</para>
  <para style="q" vid="PRO 31:5">ଦୁକିସୁକି ଲକ୍‌ମନର୍ ବିଚାର୍ କର୍‌ବାଟା କାରାପ୍ କରି ଦେବାଇ।<verse eid="PRO 31:5" /></para>
  <para style="q">
    <verse number="6" style="v" sid="PRO 31:6" />ମର୍‌ବୁ ବଲ୍‌ବା ଲକ୍‌କେ ମଦ୍‌ ଦିଆସ୍‌</para>
  <para style="q" vid="PRO 31:6">ଆରି ମନ୍‌ ବିତ୍‌ରେ ଦୁକ୍ ରଇବା ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ରସ୍‌ ଦିଆସ୍‌ ।<verse eid="PRO 31:6" /></para>
  <para style="q">
    <verse number="7" style="v" sid="PRO 31:7" />ସେ ଲକ୍‌ କାଇ କରି ନିଜର୍‌ ଦୁକ୍‌ କସ୍‌ଟକେ ପାସ୍‌ରି ଜାଅ,</para>
  <para style="q" vid="PRO 31:7">ଆରି ନିଜର୍ ମନ୍ ବିତ୍‌ରେ ଦୁକ୍ କସ୍‌ଟ ନ ବଗ ।<verse eid="PRO 31:7" /></para>
  <para style="q">
    <verse number="8" style="v" sid="PRO 31:8" />ଗୁଲା ଲକର୍‌ ବାଟେ</para>
  <para style="q" vid="PRO 31:8">ଆରି ଟୁରା ଟୁରି ଲକର୍‌ ବାଟେ ଅଇକରି, କାତା କୁଆ ।<verse eid="PRO 31:8" /></para>
  <para style="q">
    <verse number="9" style="v" sid="PRO 31:9" />ଆଉଲି ଅଇ ସତ୍‌ ବିଚାର୍‌ କର୍‌,</para>
  <para style="q" vid="PRO 31:9">ଆରି ଦୁକି ଆରି ଗରିବ୍‌ ଲକ୍‌ମନର୍‌ ନିମାନ୍‌ ବିଚାର୍‌ କର୍‌ ।<verse eid="PRO 31:9" /></para>
  <para style="s">ଗୁନ୍‌ଚଲନ୍ ରଇବା ମାଇଁଜି</para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="PRO 31:10" />ଗୁନ୍‌ଚଲନ୍ ରଇଲା ମାଇଁଜି କେ ପାଇ ପାର୍‌ସି? ସେ ମତି ମୁକ୍‌ତାର୍‌ ତେଇଅନି ଅଦିକ୍ ମୁଲିଅର୍‌ ଦନ୍ ପାଇସି । <verse eid="PRO 31:10" /><verse number="11" style="v" sid="PRO 31:11" />ମୁନୁସର୍‌ ମନ୍ ତାର୍‌ ଲଗେ ଆକା ଆସା ବର୍‌ସା କର୍‌ସି, ଆରି ସେ କାଇ କାମ୍‌ କଲେ ମିସା ଉନା ନ ଅଏ । <verse eid="PRO 31:11" /><verse number="12" style="v" sid="PRO 31:12" />ସେ ତାର୍ ଜିଇବା କାଇବା ଜାକ ତାର୍ ମୁନୁସ୍‌କେ କାଇ କସ୍‌ଟ ନ ଦେଇ ଉନତି କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 31:12" /><verse number="13" style="v" sid="PRO 31:13" />ସେ ମେଣ୍ଡା ରମ୍‌ ଆରି ମସିନା<note caller="+" style="f"><char style="fr" closed="false">31:13 </char><char style="ft" closed="false">ଗଟେକ୍ ରକାମର୍ ପୁଲ୍ ଗଚ୍, ସେ ପୁଲ୍ ତେଇଅନି ଚିକନ୍ ବାରଇସି ଆରି ସେ ନାଡା ତେଇ ଅନି ସୁତା ବାର୍‌କରାଇ ଲୁଗା, ରାଗୁ ତିଆର୍ କର୍‌ତେ ରଇଲାଇ, ତାକେ କଇବାଇ ମସିନା,</char></note> କଜି ସୁସ୍‌ତା ସଙ୍ଗେ ନିଜର୍‌ ଆତେ କାମ୍‌ କର୍‌ସି । <verse eid="PRO 31:13" /><verse number="14" style="v" sid="PRO 31:14" />ସେ ବେପାର୍‌ବାଟ୍‌ କର୍‌ବା ଜାଜ୍‌ ପାରା; ସେ ଦୁର୍‌କେ ଅନି ନିଜର୍‌ କାଦିକଣ୍ଡା କଜି ଆନ୍‌ସି । <verse eid="PRO 31:14" /><verse number="15" style="v" sid="PRO 31:15" />ଆରି ସେ ସାକାଲ୍ ସାକାଲ୍ ଉଟ୍‌ସି ଆରି ନିଜର୍‌ ଗରର୍ ସବୁକେ କାଇବାକେ ଦେଇସି ଆରି ଚାକ୍‌ରାନି ମନ୍‌କେ କାମ୍ ତିଆର୍‌ସି । <verse eid="PRO 31:15" /><verse number="16" style="v" sid="PRO 31:16" />ସେ ବାଡର୍‌ ବିସଇ ଟିକିନିକି ବୁଜି କରି ଗେନ୍‌ସି, ସେ ନିଜେ ବାଡେ, ଅଙ୍ଗୁର୍‌ ମାଲ୍‌ ରପ୍‌ସି । <verse eid="PRO 31:16" /><verse number="17" style="v" sid="PRO 31:17" />ସେ ନିଜର୍ ଆଁଟା ଡାଟ୍ କର୍‌ବାକେ ବାନ୍ଦି ଅଇସି ଆରି ନିଜର୍‌ ଆତେ ବପୁ ଲାଗାଇସି। <verse eid="PRO 31:17" /><verse number="18" style="v" sid="PRO 31:18" />ସେ ବେବାର୍ ବାଟ୍‌ କରି ଲାବ୍‌ କର୍‌ସି, ସେଟା ସେ ବୁଜ୍‌ଜି; ଆରି, ରାତିର୍‌ବେଲେ ତାର୍‌ ଗରର୍ ଦିପ୍ ନ ଲିବାଏ । <verse eid="PRO 31:18" /><verse number="19" style="v" sid="PRO 31:19" />ସେ ନିଜର୍‌ ଆତେ ସୁତା ବେଟ୍‌ସି ଆରି ଲୁଗା ବୁନ୍‌ସି । <verse eid="PRO 31:19" /><verse number="20" style="v" sid="PRO 31:20" />ସେ ଦୁକି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଲବ୍ ନ କର୍‌ତେ ଦେଇସି ଆରି କାକୁର୍‌ତି ଲକ୍‌ମନ୍‌କେ ଜିବନ୍ ଦୁକାଇସି । <verse eid="PRO 31:20" /><verse number="21" style="v" sid="PRO 31:21" />ସେ ବେସି ସିତ୍‌କେ ମିସା ନିଜର୍‌ ଗର୍‌କୁଟୁମର୍ ଲାଗି ବଲିକରି ନ ଡର୍‌ତେ କାମ୍ କର୍‌ସି; କାଇକେବଇଲେ ତାର୍‌ ସବୁ ଗର୍‌କୁଟୁମର୍ ଲକ୍‌ମନ୍ ଉସୁମ୍‌ ବସ୍‌ତର୍ ପିନ୍ଦ୍‌ବାଇ। <verse eid="PRO 31:21" /><verse number="22" style="v" sid="PRO 31:22" />ସେ ନିଜର୍ ପାଇଁ କାବ୍‌ରା ଚିତ୍‌ରା ରଙ୍ଗ୍‌ର ବସ୍‌ତର୍ ବୁନ୍‌ସି, ଆରି ସେ ଦବ୍‌ଲା ଜିନ୍‌ଜିନା ପାତଲ୍ ଲୁଗା ଆରି ଜାମ୍‌କଲିଆ ରଙ୍ଗର୍ ବସ୍‌ତର୍ ପିନ୍ଦ୍‌ସି । <verse eid="PRO 31:22" /><verse number="23" style="v" sid="PRO 31:23" />ତାର୍‌ ମୁନୁସ୍‌ ଦେସର୍‌ ନେତାମନର୍‌ ସଙ୍ଗେ ନଅଁରର୍ ଦୁଆରର୍ ସଦର୍ ଦାଣ୍ଡେ ବସି ରଇଲା ବେଲେ ଜାନା ପଡ୍‌ସି । <verse eid="PRO 31:23" /><verse number="24" style="v" sid="PRO 31:24" />ସେ ଦବ୍‌ଲା ବସ୍‌ତର୍‌ ତିଆର୍‌ କରି ବିକ୍‌ସି, ଆରି ବେବାରିମନ୍‌କେ ଆଁଟାବେଡା ମିସା ବିକ୍‌ସି । <verse eid="PRO 31:24" /><verse number="25" style="v" sid="PRO 31:25" />ବପୁ ଆରି ଗୁନ୍‌ଚଲନ୍ ଆକା ତାର୍ ବସ୍‌ତର୍‌ ପାରା, ଆରି ଆଇବା ଦିନ୍‌ମନ୍‌କେ ସେ କାଇଟାକେ ମିସା ନ ଡରେ । <verse eid="PRO 31:25" /><verse number="26" style="v" sid="PRO 31:26" />ସେ ବାବିବିଚାରି କରି କାତା କଇସି; ସେ ସବୁବେଲେ ସୁଆଲ୍ ସୁତର୍ ସଙ୍ଗେ ସିକିଆ ଦେଇସି । <verse eid="PRO 31:26" /><verse number="27" style="v" sid="PRO 31:27" />ସେ ନିଜର୍‌ ଗର୍‌କୁଟୁମର୍‌ ଚାଲିଚଲନ୍‌କେ ମନ୍‌ଦିଆନ୍ ଦେଇସି, ଆରି ସେ କାମ୍ ନ କଲେ ସରି ନ କାଏ । <verse eid="PRO 31:27" /><verse number="28" style="v" sid="PRO 31:28" />ତାର୍‌ ପିଲାଟକିମନ୍‌ ଉଟିକରି ତାକେ ଦନିଅବାଦ୍ ବଲିକରି କଇବାଇ ଆରି ତାର୍‌ ମୁନୁସ୍‌ ମିସା ସେ ରକାମ୍ ବଡିଆ ବଡିଆ ବଲିକରି ସାର୍‌ଦାର୍ କାତା କଇସି; <verse eid="PRO 31:28" /><verse number="29" style="v" sid="PRO 31:29" />ବେସି ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡି ମନର୍ ଲଗେ ଗୁନ୍‌ଚଲନ୍ ଆଚେ, ମାତର୍ ସେ ସର୍‌ତେ ଦାଙ୍ଗ୍‌ଡିମନର୍ ତେଇ ଅନି ତୁଇ ଅଦିକ୍ ସୁନ୍ଦର୍‌ । <verse eid="PRO 31:29" /><verse number="30" style="v" sid="PRO 31:30" />ବେସି ସୁନ୍ଦର୍‌ଟାକେ ଦେକି କରି ରସି ଜିବାଟା ବଲ୍ ନାଇଁ, ସେଟା ସବୁଜାକ ବେକାର୍‌, ମାତର୍‌ ଜନ୍‌ ମାଇଁଜି ସବୁବେଲର୍‌ ମାପ୍‌ରୁକେ ଡର୍‌ସି, ସେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍‌ ପାଇସି । <verse eid="PRO 31:30" /><verse number="31" style="v" sid="PRO 31:31" />ତାର୍‌ କଲାକାମର୍‌ ଆସିର୍‌ବାଦର୍ ପଲ୍‌ ତାକେସେ ଦିଆସ୍‌, ଆରି ତାର୍‌ ନିଜର୍‌ କାମ୍‌ ଇସାବ୍‌ରେ ନଅଁରର୍ ଦୁଆରେ ତାକେ ଆସିର୍‌ବାଦ୍ କରା ।<verse eid="PRO 31:31" /></para>
  <chapter eid="PRO 31" />
</usx>