<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<usx version="3.0">
  <book code="EXO" style="id">exo.txt Māori macronized text, extracted 16-05-06</book>
  <para style="h">Ekoruhe</para>
  <para style="toc3">Ekor</para>
  <para style="mt2">Ko te Pukapuka Tuarua a Mohi e Kīia nei ko</para>
  <para style="mt1">Ekoruhe</para>
  <chapter number="1" style="c" sid="EXO 1" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 1:1" />Nā, ko ngā ingoa ēnei o ngā tama a Īharaira i haere ki Īhipa; i haere tahi mai rātou me Hākopa, me te whare o tēnei, o tēnei: <verse eid="EXO 1:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 1:2" />ko Reupena, ko Himiona, ko Rīwai, ko Hūrā, <verse eid="EXO 1:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 1:3" />ko Ihākara, ko Hepurona, ko Pineamine, <verse eid="EXO 1:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 1:4" />ko Rāna, ko Napatari, ko Kara, ko Āhera. <verse eid="EXO 1:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 1:5" />Nā, ko ngā wairua katoa i puta mai i te hope o Hākopa, e whitu tekau wairua; i Īhipa hoki a Hōhepa.<verse eid="EXO 1:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 1:6" />Nā, kua mate a Hōhepa, me ōna tuākana katoa, me tērā whakapaparanga katoa. <verse eid="EXO 1:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 1:7" />Ā, ka tupu ngā tama a Īharaira, ka tini haere, ka hira rawa, ka kaha noa atu; ā, kapi ana te whenua i a rātou.<verse eid="EXO 1:7" /></para>
  <para style="s">I Whakawhiua te Iwi o Īharaira i Īhipa</para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 1:8" />Nā, kua puta he kīngi hou mō Īhipa, kīhai i mōhio ki a Hōhepa. <verse eid="EXO 1:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 1:9" />Ā, ka kī ia ki tōna iwi, “Nanā, hira ake, kaha ake i a tātou te iwi o ngā tama a Īharaira. <verse eid="EXO 1:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 1:10" />Tēnā, kia āta ngārahu tātou ki a rātou; kei tini haere, ā, tēnei ake, ki te ara he pakanga, nā, ka uru hoki rātou ki ō tātou hoariri, ka whawhai ki a tātou, ā, ka maunu atu i te whenua.”<verse eid="EXO 1:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="EXO 1:11" />Nā, ka whakaritea he rangatira akiaki mō rātou, hei whakawhiu mō rātou ki ā rātou kawenga. Ā, hangā ana e rātou ngā pā takotoranga taonga mō Parao, a Pitoma, a Ramahehe. <verse eid="EXO 1:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 1:12" />Engari whakawhiu noa rātou i a rātou, e hua tonu mai ana, e tupu ana, ā, pāwera ana rātou i ngā tama a Īharaira. <verse eid="EXO 1:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 1:13" />Ā, nanakia noa iho te whakamahinga a ngā Īhipiana i ngā tama a Īharaira; <verse eid="EXO 1:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 1:14" />ā, meatia ana e rātou kia kawa ake rātou ki te ora, i te nui o te mahi, i te paru pokepoke, i te pereki, i ngā mahi katoa o te māra, ā rātou mahi katoa, i whakawhiua ai rātou ki te mahi.<verse eid="EXO 1:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 1:15" />Nā, ka mea te kīngi o Īhipa ki ngā wāhine whakawhānau i ngā wāhine a ngā Hiperu; ko te ingoa o tētahi ko Hipera, ko te ingoa hoki o tētahi ko Pua, <verse eid="EXO 1:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 1:16" />i kī ia, “E whakawhānau kōrua i ngā wāhine a ngā Hiperu, ā, ka kite i a rātou i runga i ngā kumete, ki te mea he tamaiti tāne, whakamatea; he kōtiro ia, kia ora tēnā.” <verse eid="EXO 1:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 1:17" />Otirā, i wehi ngā kaiwhakawhānau ki te Atua, kīhai hoki i mea i tā te kīngi o Īhipa i mea ai ki a rāua, ā, whakaorangia ana e rāua ngā tamariki tāne. <verse eid="EXO 1:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 1:18" />Nā, ka karangatia ngā kaiwhakawhānau e te kīngi o Īhipa, ā, ka mea ki a rāua, “Nā te aha tēnei mahi a kōrua, i whakaora ai kōrua i ngā tamariki tāne?”<verse eid="EXO 1:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 1:19" />Ā, ka mea ngā kaiwhakawhānau ki a Parao, “Nō te mea rā, ehara ngā wāhine a ngā Hiperu i te pēnā me ngā wāhine a ngā Īhipiana; e māia ana hoki rātou, kāhore anō kia tae atu te kaiwhakawhānau ki a rātou kua whānau.”<verse eid="EXO 1:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 1:20" />Nā, ka atawhai te Atua ki ngā kaiwhakawhānau; ā, ka nui haere te iwi, ā, kaha rawa ana. <verse eid="EXO 1:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 1:21" />Ā, nō te mea i wehi ngā kaiwhakawhānau ki te Atua, ka hangā e ia he whare mō rāua.<verse eid="EXO 1:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 1:22" />Nā, ka ako a Parao ki tōna iwi katoa, ka mea, “Ko ngā tamariki tāne katoa e whānau mai, makā atu e koutou ki te awa, ko ngā kōtiro katoa ia, me whakaora.”<verse eid="EXO 1:22" /></para>
  <chapter eid="EXO 1" />
  <chapter number="2" style="c" sid="EXO 2" />
  <para style="s">Te Whānautanga o Mohi</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 2:1" />Nā, ka haere tētahi tangata o te whare o Rīwai, ka tango i tētahi tamāhine a Rīwai hei wahine. <verse eid="EXO 2:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 2:2" />Ā, ka hapū te wahine, ka whānau he tāne; ā, ka kitea he tamaiti pai, e toru ngā marama i hunā ai ia e ia. <verse eid="EXO 2:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 2:3" />Ā, tē āhei ia te huna tonu i a ia, ka tango ia i tētahi āka kākaho mōna, pani rawa ki te uku, ki te ware, ā, whaowhina ana te tamaiti ki roto; whakatakotoria iho ki roto ki ngā wīwī i te pareparenga o te awa. <verse eid="EXO 2:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 2:4" />Ā, tū ana i tawhiti tōna tuahine, kia kite e ahatia rānei ia.<verse eid="EXO 2:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="EXO 2:5" />Nā, ko te haerenga iho o te tamāhine a Parao ki te awa, ki te horoi; ko āna kōtiro hoki e haere ana i te taha o te awa. Ā, ka kite ia i te āka i roto i ngā wīwī, ka ngare i tāna kōtiro ki te tiki. <verse eid="EXO 2:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 2:6" />Ā, nō tāna hurahanga ake, ka kite i te tamaiti; nā, ka tangi te tamaiti. Ā, ka aroha ia ki a ia, ka mea, “Nō ngā tamariki a ngā Hiperu tēnei.”<verse eid="EXO 2:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="EXO 2:7" />Kātahi ka mea tōna tuahine ki te tamāhine a Parao, “Kia haere ahau ki te karanga i tētahi wahine whakangote o ngā Hiperu ki a koe hei whakangote māu i te tamaiti?”<verse eid="EXO 2:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 2:8" />Ā, ka kī te tamāhine a Parao ki a ia, “Haere.” Ā, haere ana te kōtiro, karanga ana i te whaea o te tamaiti. <verse eid="EXO 2:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 2:9" />Ā, ka mea te tamāhine a Parao ki a ia, “Tangohia te tamaiti nei, whakangotea māku, ā, māku e hoatu he utu ki a koe.” Nā, tango ana te wahine i te tamaiti, ā, whakangotea ana e ia. <verse eid="EXO 2:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 2:10" />Ā, ka nui te tamaiti, ka kawea e ia ki te tamāhine a Parao, ā, ka waiho ia hei tama māna. Ā, huaina iho e ia tōna ingoa ko Mohi; i mea hoki, “Nō te mea i tōia ake ia e ahau i roto i te wai.”<verse eid="EXO 2:10" /></para>
  <para style="s">I Rere a Mohi ki Miriana</para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="EXO 2:11" />Ā, i aua rā, ka kaumātuatia a Mohi, nā, ka haere ki ōna tuākana, ka titiro hoki ki ā rātou kawenga; ā, ka kite ia i tētahi Īhipiana e patu ana i tētahi Hiperu, nō ōna tuākana. <verse eid="EXO 2:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 2:12" />Nā, ka tāhurihuri ia, ā, ka kite kāhore he tangata, patua iho te Īhipiana, ā, hunā iho ki te onepū. <verse eid="EXO 2:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 2:13" />Ā, ka haere ia i te rua o ngā rā, nā, tokorua ngā tāngata o ngā Hiperu e whawhai ana ki a rāua; ā, ka mea atu ia ki te tangata nāna te kino, “He aha koe i patu ai i tōu hoa?”<verse eid="EXO 2:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 2:14" />Nā, ka mea tērā, “Nā wai koe i kī hei rangatira, hei kaiwhakawā mō mātou? E mea ana koe ki te patu i ahau me koe i patu rā i te Īhipiana?” Ā, ka wehi a Mohi, ka mea, “Koia hoki, kua rangona tēnei mea.” <verse eid="EXO 2:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 2:15" />Ā, ka rongo a Parao i taua mea, nā, ka whai kia patua a Mohi.</para>
  <para style="p" vid="EXO 2:15">Otiia i rere a Mohi i te aroaro o Parao, ā, noho ana i te whenua o Miriana; nā, kua noho ia ki te puna. <verse eid="EXO 2:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 2:16" />Nā, tokowhitu ngā tamāhine a te tohunga o Miriana; ā, ka haere rātou, ka utuutu wai, ka whakakī i ngā waka, hei whakainu i ngā hipi a tō rātou pāpā. <verse eid="EXO 2:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 2:17" />Ā, ko te haerenga o ngā hēpara, kei te atiati i a rātou; ā, ka whakatika a Mohi ka araarai i a rātou, ka whakainu i ā rātou hipi. <verse eid="EXO 2:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 2:18" />Ā, ka tae rātou ki a Reuere, ki tō rātou pāpā, ka mea ia, “Nā te aha koutou i hohoro mai ai ināianei?”<verse eid="EXO 2:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 2:19" />Ā, ka mea rātou, “Nā tētahi Īhipiana i ora ai mātou i te ringa o ngā hēpara, nāna anō i utuutu he wai mā mātou, i whakainu hoki ngā hipi.”<verse eid="EXO 2:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 2:20" />Nā, ka mea ia ki āna tamāhine, “Ā, kei hea ia? He aha taua tangata i whakarērea ai e koutou? Karangatia ki te kai taro.”<verse eid="EXO 2:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="EXO 2:21" />Ā, i pai a Mohi ki te noho ki taua tangata; ā, ka hōmai e ia a Hipora, tāna tamāhine, ki a Mohi. <verse eid="EXO 2:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 2:22" />Ā, ka whānau ia, he tāne, ā, huaina iho e ia tōna ingoa ko Kerehoma; i mea hoki ia, “He manene ahau i te whenua kē.”<verse eid="EXO 2:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="EXO 2:23" />Nā, i muri i ngā rā e maha ka mate te kīngi o Īhipa; ā, ka hotu te manawa o ngā tama a Īharaira i te whakamahinga. Ā, auē ana rātou; ā, ka puta ake tā rātou auē ki te Atua, nō rātou hoki e whakamahia ana. <verse eid="EXO 2:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 2:24" />Ā, ka rongo te Atua ki tā rātou tangi, ka mahara te Atua ki tāna kawenata ki a Āperahama, ki a Hākopa, ki a Īhaka. <verse eid="EXO 2:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 2:25" />Nā, ka titiro te Atua ki ngā tama a Īharaira, ā, ka mōhio te Atua ki a rātou.<verse eid="EXO 2:25" /></para>
  <chapter eid="EXO 2" />
  <chapter number="3" style="c" sid="EXO 3" />
  <para style="s">E Toro ana he Rākau i te Ahi</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 3:1" />Nā, i te tiaki a Mohi i ngā hipi a tōna hungawai, a Ietoro, tohunga o Miriana; ā, ka ārahi ia i ngā hipi ki te taha ki muri o te koraha, ka tae ki te maunga o te Atua, ki Horepa. <verse eid="EXO 3:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 3:2" />Ā, ka puta ki a ia te anahera a Ihowā i roto i te mura ahi, i waenganui o tētahi rākau; ā, ka titiro ia, nā, e toro ana te rākau i te ahi, ā, kīhai i pau te rākau. <verse eid="EXO 3:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 3:3" />Nā, ka mea a Mohi, “Ka tahuri ahau, ka mātakitaki atu ki tēnei mea nui kua puta nei, he aha te rākau tē pau ai.”<verse eid="EXO 3:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="EXO 3:4" />Ā, ka kite a Ihowā e tahuri ana ia ki te mātakitaki, ka karanga te Atua ki a ia i waenganui o te rākau, ka mea, “E Mohi, e Mohi!”</para>
  <para style="p" vid="EXO 3:4">Ā, ka mea ia, “Tēnei ahau.”<verse eid="EXO 3:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="EXO 3:5" />Nā, ka mea ia, “Kaua e whakatata mai ki konei; wetekina ōu hū i ōu waewae, ko te wāhi hoki e tū nā koe, he wāhi tapu.” <verse eid="EXO 3:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 3:6" />Ka mea anō ia, “Ko ahau te Atua o tōu pāpā, te Atua o Āperahama, te Atua o Īhaka, te Atua o Hākopa.” Ā, huna ana a Mohi i tōna kanohi; i wehi hoki ia ki te titiro atu ki te Atua.<verse eid="EXO 3:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="EXO 3:7" />Ā, ka mea a Ihowā, “Kua kite pū ahau i te tūkino o tāku iwi i Īhipa, kua rongo hoki ki tā rātou auē i ō rātou kaiakiaki; e mōhio ana hoki ahau ki ō rātou mamae, <verse eid="EXO 3:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 3:8" />ā, kua heke iho nei ahau ki te whakaora i a rātou i te ringa o ngā Īhipiana, ki te kawe atu i a rātou i tērā whenua ki tētahi whenua pai, whenua nui, ki tētahi whenua e rerengia ana e te waiū, e te honi, ki te wāhi o ngā Kanaani, o ngā Hiti, o ngā Amori, o ngā Perihi, o ngā Hiwi, o ngā Iepuhi. <verse eid="EXO 3:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 3:9" />Nā, kua tae ake te karanga a ngā tama a Īharaira ki ahau; kua kite hoki ahau i te tūkino e tūkinotia nei rātou e ngā Īhipiana. <verse eid="EXO 3:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 3:10" />Nā reira, haere mai, māku koe e unga ki a Parao, ā, māu e whakaputa mai tāku iwi, ngā tama a Īharaira, i Īhipa.”<verse eid="EXO 3:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="EXO 3:11" />Nā, ka mea a Mohi ki te Atua, “He aha ahau, kia haere ahau ki a Parao, kia whakaputa mai hoki i ngā tama a Īharaira i Īhipa?”<verse eid="EXO 3:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="EXO 3:12" />Ā, ka mea ia, “Kei a koe tonu rā ahau; ko te tohu anō tēnei mōu ka ungā nei e ahau. Ka whakaputaina mai e koe te iwi i Īhipa, ka mahi koutou ki te Atua ki runga i tēnei maunga.”<verse eid="EXO 3:12" /></para>
  <para style="s">Te Whakaatu o Te Ingoa Atua</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="EXO 3:13" />Nā, ka mea a Mohi ki te Atua, “Nā, ka tae ahau ki ngā tama a Īharaira, ka mea ki a rātou, ‘Nā te Atua o ō koutou mātua ahau i ngare mai ki a koutou’; ā, ka mea mai rātou ki ahau, ‘Ko wai tōna ingoa?’ Me pēhea atu ahau ki a rātou?”<verse eid="EXO 3:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 3:14" />Nā, ka mea te Atua ki a Mohi, “KO AHAU ANŌ AHAU NEI.” I mea anō ia, “Kia pēnei atu koe ki ngā tama a Īharaira, ‘Nā te AHAU NEI ahau i ngare mai ki a koutou.’ ”<verse eid="EXO 3:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 3:15" />Ā, ka mea anō te Atua ki a Mohi, “Kia pēnei atu koe ki ngā tama a Īharaira, ‘Nā Ihowā, nā te Atua o ō koutou mātua, nā te Atua o Āperahama, nā te Atua o Īhaka, nā te Atua hoki o Hākopa, i tono mai ahau ki a koutou.’ Ko tōku ingoa tēnei ake ake, ko tōku whakamaharatanga hoki tēnei ki ngā whakapaparanga katoa.<verse eid="EXO 3:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="EXO 3:16" />“Haere, whakaminea ngā kaumātua o Īharaira, mea atu ki a rātou, ‘Kua puta mai ki ahau a Ihowā, te Atua o ō koutou mātua, te Atua o Āperahama, o Īhaka, o Hākopa; e ai tāna: Kua tīkina mai, kua tirohia mārietia koutou e ahau, me ngā mea e meatia ana ki a koutou i Īhipa. <verse eid="EXO 3:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 3:17" />Kua mea nei anō ahau, ka whakaputaina mai koutou e ahau i te whakawhiu a Īhipa ki te whenua o ngā Kanaani o ngā Hiti, o ngā Amori, o ngā Perihi, o ngā Hiwi, o ngā Iepuhi, ki te whenua e rerengia ana e te waiū, e te honi.’<verse eid="EXO 3:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="EXO 3:18" />“Ā, e rongo rātou ki tōu reo; ā, ka haere koe, koutou tahi ko ngā kaumātua o Īharaira, ki te kīngi o Īhipa, ka mea ki a ia, ‘Kua tūtaki a Ihowā, te Atua o ngā Hiperu ki a mātou; tukua mātou kia haere, kia toru ngā rā e haere ana i te koraha, kia patu ai, mātou he whakahere mā Ihowā, mā tō mātou Atua.’ <verse eid="EXO 3:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 3:19" />Ā, e mōhio ana ahau e kore te kīngi o Īhipa e tuku i a koutou, kāhore, ki te kāhore he ringa kaha. <verse eid="EXO 3:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 3:20" />Ā, ka tākiritia tōku ringa, ka patua hoki a Īhipa ki āku merekara katoa, e mea ai ahau i waenganui ōna; ā muri iho, ka tukua mai koutou e ia.<verse eid="EXO 3:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="EXO 3:21" />“Ā, māku e mea kia paingia tēnei iwi i te aroaro o ngā Īhipiana; ā, ka haere koutou, e kore e haere kau. <verse eid="EXO 3:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 3:22" />Engari me tono e ia wahine, e ia wahine, ki tōna hoa tata, ki te wahine hoki e noho ana i tōna whare, he mea hiriwa, he mea kōura, he kākahu; ā, ka hoatu ki ā koutou tama, ki ā koutou tamāhine; ā, ka pāhuatia e koutou ngā Īhipiana.”<verse eid="EXO 3:22" /></para>
  <chapter eid="EXO 3" />
  <chapter number="4" style="c" sid="EXO 4" />
  <para style="s">Tā Te Atua Whakaruhi Tohu Mīharo i a Mohi</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 4:1" />Ā, ka whakahoki a Mohi, ka mea, “Nā, e kore rātou e whakapono ki ahau, e kore hoki e whakarongo ki tōku reo; e mea hoki rātou, ‘Kāhore a Ihowā i puta mai ki a koe.’ ”<verse eid="EXO 4:1" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="EXO 4:2" />Ā, ka mea a Ihowā ki a ia, “He aha tēnā i tōu ringa?”</para>
  <para style="p" vid="EXO 4:2">Ā, ka mea ia, “He tokotoko.”<verse eid="EXO 4:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="EXO 4:3" />Nā, ka mea ia, “Makā atu ki te whenua.” Nā, makā ana e ia ki te whenua, nā, he nākahi! Ko te tino rerenga o Mohi i tōna aroaro. <verse eid="EXO 4:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 4:4" />Ka mea anō a Ihowā ki a Mohi, “Totoro atu tōu ringa, hopukia i te hiku” – ko te toronga atu o tōna ringaringa, hopukina iho, nā, kua tokotoko anō ki tōna ringa – <verse eid="EXO 4:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 4:5" />“kia whakapono ai rātou kua puta ki a koe a Ihowā, te Atua o ō rātou mātua, te Atua o Āperahama, te Atua o Īhaka, te Atua o Hākopa.”<verse eid="EXO 4:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 4:6" />I mea anō a Ihowā ki a ia, “Tēnā, kuhua tōu ringa ki tōu uma.” Ā, kuhua ana e ia tōna ringa ki tōna uma; te unuhanga anō, nā, kua repera tōna ringa, kua rite ki te hukarere.<verse eid="EXO 4:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="EXO 4:7" />I mea anō ia, “Whakahokia anō tōu ringa ki tōu uma” – ā, whakahokia ana anō e ia tōna ringa ki tōna uma; ā, nō te unuhanga i tōna uma, nā, kua hoki, kua rite ki tōna kiri anō – <verse eid="EXO 4:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 4:8" />“Ā, ki te kore rātou e whakapono ki a koe, ki te kore e whakarongo ki te reo o te tohu tuatahi, nā, ka whakapono rātou ki te reo o tō muri tohu. <verse eid="EXO 4:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 4:9" />Ā, ki te kore anō rātou e whakapono ki ēnei tohu e rua, ki te kore e whakarongo ki tōu reo, utuhia e koe ki te wai o te awa, ka riringi ki te oneone maroke; ā, ko te wai e utuhia e koe i te awa, hei toto ki runga ki te whenua maroke.”<verse eid="EXO 4:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 4:10" />Nā, ka kī a Mohi ki a Ihowā, “E tōku Ariki, ehara ahau i te pūkōrero, i mua, i muri rānei i tāu kōrerotanga ki tāu pononga; he reo ngoikore hoki tōku, he arero paremo.”<verse eid="EXO 4:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="EXO 4:11" />Nā, ka mea a Ihowā ki a ia, “Nā wai i hanga te māngai o te tangata? Nā wai hoki i mea kia wahangū, kia turi, kia titiro rānei, kia matapō rānei? Ehara koia i ahau, i a Ihowā? <verse eid="EXO 4:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 4:12" />Nā, haere, ā, hei tōu waha ahau, ako ai i a koe ki tāu e kōrero ai.”<verse eid="EXO 4:12" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="EXO 4:13" />Nā, ka mea ia, “E tōku Ariki, māu rā e unga tāu e unga ai.”<verse eid="EXO 4:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 4:14" />Nā, ka mura te riri a Ihowā ki a Mohi; ka mea ia, “Ehara ianei a Ārona Rīwaiti i te tuakana nōu? E mātau ana ahau he pūkōrero ia. Ina hoki, nā, e haere mai nei ia ki te whakatau i a koe; ā, ka kite i a koe, ka koa tōna ngākau. <verse eid="EXO 4:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 4:15" />Ā, māu e kōrero ki a ia, e hoatu ngā kupu ki tōna waha; ā, hei tōu māngai ahau, hei tōna māngai hoki, whakaako ai i a kōrua ki tā kōrua e mea ai. <verse eid="EXO 4:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 4:16" />Ā, ko ia hei kaikōrero māu ki te iwi; ā, ko ia, inā, ka ai ia hei māngai mōu, ko koe hoki hei Atua ki a ia. <verse eid="EXO 4:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 4:17" />Maua atu anō tēnei tokotoko i tōu ringa, e mea ai koe i ngā tohu.”<verse eid="EXO 4:17" /></para>
  <para style="s">Ka Hoki mai a Mohi ki Īhipa</para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="EXO 4:18" />Nā, haere ana a Mohi, hoki ana ki a Ietoro, ki tōna hungawai, ā, ka mea ki a ia, “Tukua ahau kia haere, kia hoki ki ōku tuākana i Īhipa, kia kite kei te ora anō rānei rātou.”</para>
  <para style="p" vid="EXO 4:18">Ā, ka mea a Ietoro ki a Mohi, “Haere i runga i te pai.”<verse eid="EXO 4:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 4:19" />I mea anō a Ihowā ki a Mohi i Miriana, “Haere, e hoki ki Īhipa; kua mate katoa hoki ngā tāngata i whai i a koe kia patua.” <verse eid="EXO 4:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 4:20" />Nā, ka mau a Mohi ki tāna wahine rātou ko āna tama, ā, whakanohoia ana ki runga ki te kāihe, ā, hoki ana ki te whenua o Īhipa; i tango anō a Mohi i te tokotoko a te Atua ki tōna ringa.<verse eid="EXO 4:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="EXO 4:21" />I mea anō a Ihowā ki a Mohi, “E haere koe, e hoki ki Īhipa, kia mahara kia meatia ki te aroaro o Parao ēnā merekara katoa kua hoatu nā e ahau ki tōu ringa. Otiia, māku e whakapakeke tōna ngākau, kia kore ai ia e tuku i te iwi. <verse eid="EXO 4:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 4:22" />Ā, ka mea koe ki a Parao, ‘Ko te kupu tēnei a Ihowā: Ko Īharaira tāku tama, tāku mātāmua. <verse eid="EXO 4:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 4:23" />Ko tāku kupu anō tēnei ki a koe, “Tukua tāku tama kia mahi ki ahau.” Ā, ki te kore koe e rongo ki te tuku i a ia, nā, ka patua e ahau tāu tama, tāu mātāmua.’ ”<verse eid="EXO 4:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="EXO 4:24" />Ā, i a rātou i te whare tira i te ara, nā, pono pū a Ihowā ki a ia, ā, ka whai i a ia kia whakamatea. <verse eid="EXO 4:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 4:25" />Ā, ka tango a Hipora i tētahi kōhatu koi, ā, kotia iho te kiri matamata o tāna tama, nā, whakapākia ana e ia ki ōna waewae, ka mea, “He tāne toto koe ki ahau.” <verse eid="EXO 4:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 4:26" />Heoi, ka tuku atu ia i a ia. I reira anō ka mea te wahine, “He tāne toto koe; mō te kotinga hoki.”<verse eid="EXO 4:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="EXO 4:27" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Ārona, “Haere ki te koraha, ki te whakatau i a Mohi.” Ā, haere ana ia, ā, ka tūtaki ki a ia ki te maunga o te Atua, ka kihi i a ia. <verse eid="EXO 4:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 4:28" />Ā, kōrerotia ana e Mohi ki a Ārona ngā kupu katoa a Ihowā i unga nei i a ia, me ngā tohu katoa i ako ai ia ki a ia.<verse eid="EXO 4:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="EXO 4:29" />Nā, haere ana a Mohi rāua ko Ārona, ā, whakaminea ana ngā kaumātua katoa o ngā tama a Īharaira. <verse eid="EXO 4:29" /><verse number="30" style="v" sid="EXO 4:30" />Nā, kōrerotia ana e Ārona ngā kupu katoa i kōrero ai a Ihowā ki a Mohi, mahia ana hoki e ia ngā tohu i te tirohanga a te iwi. <verse eid="EXO 4:30" /><verse number="31" style="v" sid="EXO 4:31" />Ā, whakapono tonu te iwi; ā, ka rongo rātou kua tae mai a Ihowā ki ngā tama a Īharaira, kua titiro ki tō rātou whakawhiunga, ka tuohu rātou, ka koropiko.<verse eid="EXO 4:31" /></para>
  <chapter eid="EXO 4" />
  <chapter number="5" style="c" sid="EXO 5" />
  <para style="s">Hanga Pereki, engari, Kohikohi Pūtake Wīti hei Tākakau</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 5:1" />Ā muri iho, ka haere a Mohi rāua ko Ārona, ka kōrero ki a Parao, “Ko te kupu tēnei a Ihowā, a te Atua o Īharaira, ‘Tukua tāku iwi kia haere ki te taka hākari ki ahau i te koraha.’ ”<verse eid="EXO 5:1" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="EXO 5:2" />Nā, ka mea a Parao, “Ko wai a Ihowā, kia rongo ahau ki tōna reo, kia tukua a Īharaira? Kāhore ahau e mōhio ki a Ihowā, e kore hoki e tukua atu e ahau a Īharaira.”<verse eid="EXO 5:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="EXO 5:3" />Ā, ka mea rāua, “Kua tūtaki te Atua o ngā Hiperu ki a mātou. Kia haere rā mātou, kia toru ngā rā ki te ara i te koraha, ka mea patunga tapu ai mātou ki a Ihowā, ki tō mātou Atua; kei tōrere mai ia ki a mātou i te mate urutā rānei, i te hoari rānei.”<verse eid="EXO 5:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="EXO 5:4" />Nā, ka mea te kīngi o Īhipa ki a rāua, “He aha kōrua, e Mohi kōrua ko Ārona, i whakaware ai i te iwi ki ā rātou mahi? Haere ki ā koutou kawenga.” <verse eid="EXO 5:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 5:5" />I mea anō a Parao, “Nanā, ka tini nei ngā tāngata o te whenua, nā kōrua hoki rātou i noho ai i ā rātou kawenga.”<verse eid="EXO 5:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 5:6" />Nā, ka ako a Parao i taua rā ki ngā kaiakiaki o te iwi, ki ō rātou rangatira, ka mea: <verse eid="EXO 5:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 5:7" />“Kaua e hoatu he tākakau ki te iwi ā muri ake nei, hei hanga pereki, pērā i ō mua rā; me haere rātou ki te kohikohi tākakau mā rātou. <verse eid="EXO 5:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 5:8" />Otiia, whakaritea ki a rātou kia rite tonu ngā pereki te maha ki ērā i hangā e rātou i mua; kaua e whakahokia iho te maha; he māngere hoki rātou; koia rātou i karanga ai, i mea ai, ‘Kia haere mātou ki te mea patunga tapu ki tō mātou Atua.’ <verse eid="EXO 5:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 5:9" />Whakanuia te mahi mā ngā tāngata rā, ā, ko tēnā hei mahi mā rātou; kaua hoki rātou e whakarongo ki ngā kupu horihori.”<verse eid="EXO 5:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 5:10" />Nā, ka haere ngā kaiakiaki o te iwi, me ō rātou rangatira, ka kōrero ki te iwi, ka mea, “Ko te kupu tēnei a Parao, ‘E kore e hoatu e ahau he tākakau ki a koutou. <verse eid="EXO 5:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 5:11" />Haere ki te kohikohi tākakau mā koutou i te wāhi e kitea ai e koutou; otiia, kaua e whakahokia iho tētahi wāhi o tā koutou e mahi ai.’ ” <verse eid="EXO 5:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 5:12" />Nā, ka marara noa atu te iwi ki te whenua katoa o Īhipa, ki te kohikohi pūtake wīti hei tākakau. <verse eid="EXO 5:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 5:13" />Ā, ka whakatatutatu ngā kaiakiaki, ka mea, “Whakaotia ā koutou mahi, tō tēnei rangi, tō tēnei rangi, kia rite ki ō te wā i whai tākakau ai.” <verse eid="EXO 5:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 5:14" />Nā, ka whiua ngā rangatira o ngā tama a Īharaira i whakaritea mō rātou e ngā kaiakiaki a Parao, ka mea rātou, “He aha tē whakaotia ai inanahi, ināianei, ā koutou pereki i whakaritea ki a koutou, tē pērā ai me ō mua rā?”<verse eid="EXO 5:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 5:15" />Nā, ka haere ngā rangatira o ngā tama a Īharaira, me te tangi anō, ki a Parao, ka mea, “He aha koe i pēnei ai ki āu pononga? <verse eid="EXO 5:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 5:16" />Kāhore he tākakau i hōmai ki āu pononga, ā, e mea ana rātou ki a mātou, ‘Hangā he pereki!’ Nā, ka whiua āu pononga; nō āu tāngata ia te hē.”<verse eid="EXO 5:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="EXO 5:17" />Nā, ka mea ia, “He māngere koutou, he māngere; nā reira koutou ka mea ai, ‘Tukua mātou kia haere ki te mea patunga tapu ki a Ihowā.’ <verse eid="EXO 5:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 5:18" />Nā, haere, e mahi; e kore hoki e hoatu he tākakau ki a koutou; otiia me hōmai anō ngā pereki i whakaritea rā.”<verse eid="EXO 5:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 5:19" />Nā, ka kite ngā rangatira o ngā tama a Īharaira i te kino mō rātou, i te kīanga rā, “Kaua e whakaokuokutia iho ā koutou pereki, hei mahinga mā koutou i tēnei rā, i tēnei rā.” <verse eid="EXO 5:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 5:20" />Ā, ka tūtaki rātou ki a Mohi rāua ko Ārona, e tū mai ana i mua i a rātou, i tō rātou haerenga mai i a Parao. <verse eid="EXO 5:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 5:21" />Ā, ka mea ki a rāua, “Mā Ihowā e titiro ki a kōrua, e whakawā. Nā kōrua hoki mātou i piro whakarihariha ai ki te aroaro o Parao, ki te aroaro hoki o āna pononga, nā kōrua i hoatu he hoari ki ō rātou ringa hei patu i a mātou.”<verse eid="EXO 5:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 5:22" />Nā, ka hoki a Mohi ki a Ihowā, ā, ka mea, “E te Ariki, he aha koe i mahi hē ai ki tēnei iwi? He aha koe i unga ai i ahau? <verse eid="EXO 5:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 5:23" />Nō tōku haerenga atu hoki ki a Parao ki te kōrero i runga i tōu ingoa, i kino ai ia ki tēnei iwi; kāhore anō hoki koe kia whakaora noa i tāu iwi, kāhore rawa.”<verse eid="EXO 5:23" /></para>
  <chapter eid="EXO 5" />
  <chapter number="6" style="c" sid="EXO 6" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 6:1" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Ākuanei koe kite ai i tāku e mea ai ki a Parao; he kaha hoki te ringa e tuku ai ia i a rātou, he kaha hoki te ringaringa e pei ai ia i a rātou i tōna whenua.”<verse eid="EXO 6:1" /></para>
  <para style="s">Ka Kōrero te Atua ki a Mohi anō</para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="EXO 6:2" />Ā, ka kōrero te Atua ki a Mohi, ka mea ki a ia, “Ko IHOWĀ ahau. <verse eid="EXO 6:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 6:3" />I ōku putanga ia ki a Āperahama, ki a Īhaka, ki a Hākopa, ko te Atua Kaha Rawa ahau, otiia kīhai rātou i mōhio ki ahau, ko IHOWĀ tōku ingoa. <verse eid="EXO 6:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 6:4" />Ka whakamanā anō e ahau tāku kawenata ki a rātou, kia hoatu te whenua o Kanaana ki a rātou, te whenua o tō rātou nohoanga manenetanga, i noho manene ai rātou. <verse eid="EXO 6:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 6:5" />Kua rongo anō ahau ki te auē a ngā tama a Īharaira, e whakamahia nei e ngā Īhipiana, kua mahara hoki ki tāku kawenata.<verse eid="EXO 6:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 6:6" />“Mō konei me kī e koe ki ngā tama a Īharaira: ‘Ko Ihowā ahau, ā, māku koutou e whakaputa i raro i ngā kawenga a ngā Īhipiana, māku hoki koutou e tango i tā rātou whakamahinga, he mārō hoki te ringa, he nui ngā whakawā, e whakaora ai ahau i a koutou. <verse eid="EXO 6:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 6:7" />Ā, ka tango ahau i a koutou hei iwi māku, ko ahau anō hei Atua mō koutou. Ā, e mōhio koutou ko Ihowā ahau, ko tō koutou Atua, e whakaputa ana i a koutou i raro i ngā kawenga a ngā Īhipiana. <verse eid="EXO 6:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 6:8" />Māku anō hoki koutou e kawe atu ki te whenua i whakamārō ai ahau i tōku ringaringa mō reira kia hoatu ki a Āperahama, ki a Īhaka, ki a Hākopa; ā, ka hoatu a reira e ahau ki a koutou hei kāinga tūturu. Ko Ihowā ahau.’ ”<verse eid="EXO 6:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="EXO 6:9" />Ā, he pēnā tā Mohi kōrero ki ngā tama a Īharaira; otiia kīhai rātou i whakarongo ki a Mohi i te mamae o te ngākau, i te kino o te mahi.<verse eid="EXO 6:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 6:10" />I kōrero anō a Ihowā ki a Mohi, i mea, <verse eid="EXO 6:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 6:11" />“Haere, kōrero ki a Parao kīngi o Īhipa kia tukua e ia ngā tama a Īharaira i tōna whenua.”<verse eid="EXO 6:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="EXO 6:12" />Nā, ka kōrero a Mohi i te aroaro o Ihowā, ka mea, “Nanā, kāhore ngā tama a Īharaira i whakarongo ki ahau; me pēhea e rongo ai a Parao ki ahau, he ngutu kokotikore nei hoki ahau?”<verse eid="EXO 6:12" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="EXO 6:13" />Nā, ka kōrero a Ihowā ki a Mohi rāua ko Ārona, hōmai ana e ia ki a rāua he ako ki ngā tama a Īharaira, ki a Parao hoki kīngi o Īhipa, mō ngā tama a Īharaira kia whakaputaina i te whenua o Īhipa.<verse eid="EXO 6:13" /></para>
  <para style="s">Ngā Tama a Rīwai, a Ārona, a Mohi</para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 6:14" />Ko ngā upoko ēnei o ngā whare o ō rātou mātua:</para>
  <para style="b" vid="EXO 6:14" />
  <para style="p" vid="EXO 6:14">Ko ngā tama a Reupena mātāmua a Īharaira: ko Hanoka, ko Paru, ko Heterono, ko Karami; ko ngā hapū ēnei o Reupena.<verse eid="EXO 6:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 6:15" />Nā, ko ngā tama a Himiona: ko Iemuere, ko Iamini, ko Ohara, ko Iakini, ko Tohara, ko Hauru, he tama nā tētahi wahine o ngā Kanaani; ko ngā hapū ēnei o Himiona.<verse eid="EXO 6:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="EXO 6:16" />Nā, ko ngā ingoa ēnei o ngā tama a Rīwai i ō rātou whakatupuranga: ko Kerehona, ko Kohata, ko Merari; ko ngā tau hoki i ora ai a Rīwai, kotahi rau e toru tekau mā whitu tau. <verse eid="EXO 6:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 6:17" />Ko ngā tama a Kerehona: ko Ripini, ko Himei, i ō rāua hapū. <verse eid="EXO 6:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 6:18" />Ko ngā tama a Kohata: ko Āmarama, ko Itihara, ko Heperona, ko Utiere; ā, ko ngā tau i ora ai a Kohata, kotahi rau e toru tekau mā toru ngā tau. <verse eid="EXO 6:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 6:19" />Ko ngā tama a Merari: ko Māhari, ko Muhi. Ko ngā hapū ēnei o Rīwai i ō rātou whakatupuranga.<verse eid="EXO 6:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 6:20" />Ā, i tango a Āmarama i a Iokepete, tuahine o tōna pāpā, hei wahine māna; ā, whānau ake ana ko Ārona rāua ko Mohi. Ko ngā tau hoki i ora ai a Āmarama, kotahi rau e toru tekau mā whitu tau. <verse eid="EXO 6:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 6:21" />Ko ngā tama a Itihara: ko Koraha, ko Nepeke, ko Tīkiri. <verse eid="EXO 6:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 6:22" />Ko ngā tama a Utiere: ko Mihāera, ko Eritapana, ko Hitiri. <verse eid="EXO 6:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 6:23" />Ā, ka tango a Ārona i a Erihepa tamāhine a Aminarapa, i te tuahine o Nāhona, hei wahine māna; ā, whānau ake ana ko Nātapa, ko Apihu, ko Ereātara, ko Itamara. <verse eid="EXO 6:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 6:24" />Ko ngā tama a Koraha: ko Ahiri ko Erekana, ko Apihapa; ko ngā hapū ēnei o ngā Korahi. <verse eid="EXO 6:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 6:25" />Ā, i tango a Ereātara tama a Ārona i tētahi o ngā tamāhine a Putiera hei wahine māna; ā, whānau ake tāna ko Pinehaha. Ko ngā upoko ēnei o ngā mātua o ngā Rīwaiti puta noa i ō rātou hapū.<verse eid="EXO 6:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="EXO 6:26" />Ko taua Ārona rāua ko Mohi tēnei i kōrero nei a Ihowā ki a rāua, “Kia whakaputaina mai ngā tama a Īharaira i te whenua o Īhipa, tēnei rōpū, tēnei rōpū o rātou.” <verse eid="EXO 6:26" /><verse number="27" style="v" sid="EXO 6:27" />Ko rāua ēnei nāna i kōrero ki a Parao kīngi o Īhipa, kia whakaputaina mai ngā tama a Īharaira i Īhipa; ko taua Mohi rāua ko Ārona tēnei.<verse eid="EXO 6:27" /></para>
  <para style="s">Te Whakahau a Ihowā ki a Mohi rāua ko Ārona</para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="EXO 6:28" />Ā, i te rā anō i kōrero rā a Ihowā ki a Mohi i te whenua o Īhipa, <verse eid="EXO 6:28" /><verse number="29" style="v" sid="EXO 6:29" />ka kōrero a Ihowā ki a Mohi, ka mea, “Ko Ihowā ahau; kōrerotia ki a Parao kīngi o Īhipa ngā mea katoa e kōrero nei ahau ki a koe.”<verse eid="EXO 6:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="EXO 6:30" />Ā, ka mea a Mohi i te aroaro o Ihowā, “Nanā, he ngutu kokotikore ahau, ā, me pēhea e rongo ai a Parao ki ahau?”<verse eid="EXO 6:30" /></para>
  <chapter eid="EXO 6" />
  <chapter number="7" style="c" sid="EXO 7" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 7:1" />Ā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Nā, kua oti koe te mea e ahau hei atua ki a Parao; ko Ārona hoki, ko tōu tuakana, hei poropiti māu. <verse eid="EXO 7:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 7:2" />Kōrerotia ngā mea katoa e kī ai ahau ki a koe; ā, mā Ārona, mā tōu tuakana, e kōrero ki a Parao, kia tukua e ia ngā tama a Īharaira i tōna whenua. <verse eid="EXO 7:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 7:3" />Ā, māku e whakapakeke te ngākau o Parao, e whakamaha hoki āku tohu me āku merekara ki te whenua o Īhipa. <verse eid="EXO 7:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 7:4" />Otiia, e kore a Parao e rongo ki a kōrua, ā, ka pā tōku ringa ki Īhipa, he nui anō hoki ngā whakawā e whakaputaina ai e ahau āku mano tini, tāku iwi, ngā tama a Īharaira, i te whenua o Īhipa. <verse eid="EXO 7:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 7:5" />A, e mōhio ngā Īhipiana ko Ihowā ahau, ina totoro tōku ringa ki Īhipa, ā, ka whakaputaina mai e ahau ngā tama a Īharaira i roto i a rātou.”<verse eid="EXO 7:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 7:6" />I mea anō a Mohi rāua ko Ārona i tā Ihowā i whakahau ai ki a rāua, pērā ana rāua. <verse eid="EXO 7:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 7:7" />Ā, e waru tekau ngā tau o Mohi, e waru tekau mā toru ngā tau o Ārona, i tā rāua kōrerotanga ki a Parao.<verse eid="EXO 7:7" /></para>
  <para style="s">Te Tokotoko Merekara o Ārona</para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 7:8" />Ā, i kōrero a Ihowā ki a Mohi rāua ko Ārona, i mea, <verse eid="EXO 7:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 7:9" />“Ki te puta ki a kōrua tā Parao kupu, ‘Tēnā koa, tētahi merekara i a kōrua,’ ko reira koe mea ai ki a Ārona, ‘E mau ki tāu tokotoko, makā iho ki te aroaro o Parao,’ ā, ka nākahi.”<verse eid="EXO 7:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 7:10" />Nā, ka haere a Mohi rāua ko Ārona ki a Parao, ā, pērātia ana e rāua me tā Ihowā i mea ai; makā iho ana e Ārona tōna tokotoko ki te aroaro o Parao, ki te aroaro hoki o āna tāngata, nā, kua nākahi. <verse eid="EXO 7:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 7:11" />Nā, ka karanga hoki a Parao i ngā tāngata mōhio, i ngā tohunga māori; nā, ko rātou, ko ngā tohunga o Īhipa, i pērā anō rātou ki ā rātou nei karakia māori. <verse eid="EXO 7:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 7:12" />Makā iho ana hoki e tēnei, e tēnei, ā rātou tokotoko, ā, nākahi ana. Otiia, i horomia ā rātou tokotoko e te tokotoko a Ārona. <verse eid="EXO 7:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 7:13" />Nā, ka whakapakeketia e ia te ngākau o Parao, ā, kīhai ia i rongo ki a rāua, ko tā Ihowā hoki i kī ai.<verse eid="EXO 7:13" /></para>
  <para style="s">He Aituā i Īhipa, he Toto</para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 7:14" />I mea anō a Ihowā ki a Mohi, “E pakeke ana te ngākau o Parao, kāhore ia e whakaae ana ki te tuku i te iwi. <verse eid="EXO 7:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 7:15" />Haere ki a Parao i te ata, nā, e haere ana ia ki te wai; ā, hei te pareparenga o te awa tū atu ai koe ki a ia; ko te tokotoko hoki i nākahi rā, maua i tōu ringa. <verse eid="EXO 7:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 7:16" />Ā, ka mea koe ki a ia, ‘Nā Ihowā, nā te Atua o ngā Hiperu ahau i unga mai ki a koe; e mea ana ia: Tukua tāku iwi kia mahi ki ahau i te koraha, titiro, kāhore koe kia rongo ā mohoa noa nei. <verse eid="EXO 7:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 7:17" />Ko te kupu tēnei a Ihowā: Mā konei e mōhio ai koe ko Ihowā ahau. Nanā, māku e patu ngā wai i te awa ki te tokotoko i tōku ringa, ā, ka riro kē hei toto. <verse eid="EXO 7:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 7:18" />E mate hoki ngā ika i roto i te awa, ā, e piro te awa; ā, e anuanu ngā Īhipiana ki te inu i te wai o te awa.’ ”<verse eid="EXO 7:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 7:19" />Ā, i kōrero a Ihowā ki a Mohi, “Mea atu ki a Ārona, ‘E mau ki tāu tokotoko, totoro hoki tōu ringa ki ngā wai o Īhipa, ki ō rātou wai e rere ana, ki ō rātou awa, ki ō rātou roto, ki ō rātou huihuinga wai katoa, kia meinga ai hei toto; ā, ka whai toto ngā oko rākau, kōhatu hoki, i te whenua katoa o Īhipa.’ ”<verse eid="EXO 7:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 7:20" />Ā, pērātia ana e Mohi rāua ko Ārona me tā Ihowā i ako ai. Hāpainga ana e ia te tokotoko, patua ana ki ngā wai o te awa, i te tirohanga a Parao, i te tirohanga anō hoki a āna tāngata; ā, riro kē ana hei toto ngā wai katoa o te awa. <verse eid="EXO 7:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 7:21" />Ā, mate ana ngā ika i te awa, ā, piro ana te awa, kīhai hoki i āhei i ngā Īhipiana te inu i te wai o te awa. Nā, he toto tērā i te whenua katoa o Īhipa.<verse eid="EXO 7:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 7:22" />Ā, pērātia ana e ngā tohunga o Īhipa ki ā rātou nā mahi māori; ā; ka whakapakeketia te ngākau o Parao, kāhore hoki ia i whakarongo ki a rāua; i rite tonu ki tā Ihowā i kōrero ai. <verse eid="EXO 7:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 7:23" />Nā, tahuri ana a Parao, haere ana ki roto ki tōna whare, kīhai anō hoki i whakaanga i tōna ngākau ki tēnei. <verse eid="EXO 7:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 7:24" />Nā, ka keri ngā Īhipiana katoa ki ngā taha o te awa i te wai hei inu; kīhai hoki i āhei te inu i te wai o te awa.<verse eid="EXO 7:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="EXO 7:25" />Nā, kua rite ngā rā e whitu i muri i tā Ihowā patunga i te awa.<verse eid="EXO 7:25" /></para>
  <chapter eid="EXO 7" />
  <chapter number="8" style="c" sid="EXO 8" />
  <para style="s">He Poroka</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 8:1" />Nā, ka kōrero a Ihowā ki a Mohi, “Haere ki a Parao, mea atu ki a ia, ‘Ko te kupu tēnei a Ihowā: Tukua tāku iwi kia haere, kia mahi rātou ki ahau. <verse eid="EXO 8:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 8:2" />Ā, ki te kore koe e rongo ki te tuku i a rātou, nā, ka patua e ahau ōu rohe katoa ki te poroka. <verse eid="EXO 8:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 8:3" />Ā, ka ngahuehue ake te poroka i te awa, ka tae rātou ki tōu whare, ki tōu whare moenga, ki runga hoki ki tōu moenga, ki roto hoki ki te whare o ōu tāngata, ki runga hoki ki tōu iwi, ki roto ki āu oumu, ki roto hoki ki āu pokepokenga parāoa. <verse eid="EXO 8:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 8:4" />Ā, e haere ake te poroka ki runga ki a koe, ki runga ki tōu iwi, ki runga hoki ki ōu tāngata katoa.’ ”<verse eid="EXO 8:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="EXO 8:5" />I kōrero anō a Ihowā ki a Mohi, “Mea atu ki a Ārona, ‘Totoro tōu ringa, me tāu tokotoko, ki ngā wai e rere ana, ki ngā awa, ki ngā roto, kia haere ake ai ngā poroka ki te whenua o Īhipa.’ ”<verse eid="EXO 8:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 8:6" />Ā, ka totoro atu te ringa o Ārona ki ngā wai o Īhipa; nā, kua puta ake te poroka, ā, kapi ana te whenua o Īhipa. <verse eid="EXO 8:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 8:7" />Ā, i pērātia anō e ngā tohunga ki ā rātou karakia māori, ā, whakaputaina ake ana e rātou te poroka ki te whenua o Īhipa.<verse eid="EXO 8:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 8:8" />Nā, ka karanga a Parao ki a Mohi rāua ko Ārona, ka mea, “Īnoi atu ki a Ihowā, kia tangohia e ia ngā poroka i ahau, i tōku iwi hoki; ā, ka tuku ahau i te iwi ki te mea patunga tapu ki a Ihowā.”<verse eid="EXO 8:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="EXO 8:9" />Nā, ka mea a Mohi ki a Parao, “Kia whakanuia ake koe i ahau; āhea īnoi ai ahau mōu, mō ōu tāngata, mō tōu iwi hoki, kia whakakāhoretia atu ngā poroka i a koe, i ōu whare anō hoki, kia toe ki te awa anake?”<verse eid="EXO 8:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 8:10" />Ā, ka mea ia, “Hei āpōpō.”</para>
  <para style="p" vid="EXO 8:10">Nā, ka mea ia, “Kia rite ki tāu nā, kia mōhio ai koe kāhore tētahi e rite ana ki a Ihowā, ki tō mātou Atua. <verse eid="EXO 8:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 8:11" />Ā, ka mawehe atu i a koe ngā poroka, i ōu whare hoki, i ōu tāngata, i tōu iwi anō hoki; ā, e toe ki te awa anake.”<verse eid="EXO 8:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="EXO 8:12" />Nā, ka haere atu a Mohi rāua ko Ārona i a Parao; ā, ka karanga a Mohi ki a Ihowā, mō ngā poroka i whakamuia ake e ia ki a Parao. <verse eid="EXO 8:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 8:13" />Ā, pērātia ana e Ihowā me tā Mohi i mea ai; nā, ka mate atu ngā poroka i ngā whare, i ngā kāinga, i ngā māra anō hoki. <verse eid="EXO 8:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 8:14" />Ā, apoapohia ana e rātou, pūranga atu, pūranga atu; ā, piro ana te whenua. <verse eid="EXO 8:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 8:15" />Otirā, i te kitenga o Parao ka whai tānga manawa, ka whakapakeke anō i tōna ngākau, kāhore hoki i rongo ki a rāua; ko tā Ihowā hoki i kī ai.<verse eid="EXO 8:15" /></para>
  <para style="s">He Kutu</para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="EXO 8:16" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Mea atu ki a Ārona, ‘Totoro tāu tokotoko, patua te puehu o te whenua, kia kutu ai ki te whenua katoa o Īhipa.’ ” <verse eid="EXO 8:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 8:17" />Ā, pērā ana rāua; ko te toronga atu o te ringa o Ārona me tāna tokotoko, patua ana te puehu o te whenua, ā, ka meinga hei kutu ki te tangata, ki te kararehe; he kutu kau te puehu katoa o te oneone, i te whenua katoa o Īhipa. <verse eid="EXO 8:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 8:18" />Ā, pērā ana anō ngā tohunga ki ā rātou mahi māori, kia puta ai te kutu; kīhai ia i taea e rātou; ā, muia ana te tangata me te kararehe e te kutu.<verse eid="EXO 8:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 8:19" />Nā, ka mea ngā tohunga ki a Parao, “Nā te matikara o te Atua tēnei!” Ā, ka whakapakeketia te ngākau o Parao, kīhai hoki ia i rongo ki a rāua; ko tā Ihowā hoki i kī ai.<verse eid="EXO 8:19" /></para>
  <para style="s">He Pōkai Namu</para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 8:20" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Maranga wawe i te ata, e tū ki te aroaro o Parao; nā, e haere ana ia ki te wai; mea atu ki a ia, ‘Ko te kupu tēnei a Ihowā: Tukua tāku iwi ki te mahi ki ahau. <verse eid="EXO 8:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 8:21" />Ā, ki te kāhore koe e tuku i tāku iwi, nā, ka tukua atu e ahau ngā pōkai namu ki a koe, ki ōu tāngata, ki tōu iwi, ki ōu whare. E kī hoki ngā whare o ngā Īhipiana i ngā pōkai namu, me te whenua e noho nei rātou.<verse eid="EXO 8:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 8:22" />“ ‘Ā, ka wehea atu e ahau i taua rā te whenua o Kohena, e noho nei tāku iwi, kei whai pōkai namu a reira; kia mōhio ai koe ko Ihowā ahau i waenganui o te whenua. <verse eid="EXO 8:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 8:23" />Ka whakatakoto ārai anō ahau ki waenganui o tāku iwi, o tōu iwi. Ko āpōpō tēnei tohu meatia ai.’ ”<verse eid="EXO 8:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="EXO 8:24" />Ā, pērā ana a Ihowā; nā, kua tae mai ngā pōkai namu, tōna nanakia rā, ki te whare o Parao, ki ngā whare o āna tāngata, ki te whenua katoa anō hoki o Īhipa; ā, ngaro ana te whenua i te huihuinga namu.<verse eid="EXO 8:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="EXO 8:25" />Nā, ka karanga a Parao ki a Mohi rāua ko Ārona, ka mea, “Haere, meatia he patunga tapu ki tō koutou Atua, ki te whenua nei.”<verse eid="EXO 8:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="EXO 8:26" />Nā, ka mea a Mohi, “E kore e pai kia pēnā; ka patua hoki e mātou mā Ihowā, mā tō mātou Atua, tā ngā Īhipiana e mōrikarika ai. Nā, ki te patua e mātou ki tō rātou aroaro ngā mea e mōrikarika ai ngā Īhipiana, e kore rānei rātou e āki i a mātou ki te kōhatu? <verse eid="EXO 8:26" /><verse number="27" style="v" sid="EXO 8:27" />Ka haere mātou ki te koraha, kia toru ngā rā ki te ara, ka mea patunga tapu ai ki a Ihowā, ki tō mātou Atua, ka pērā ai me tāna e ako ai ki a mātou.”<verse eid="EXO 8:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="EXO 8:28" />Nā, ka mea a Parao, “Ka tukua koutou ki te mea patunga tapu mā Ihowā, mā tō koutou Atua, ki te koraha. Otiia, aua e haere rawa ki tawhiti. Īnoi kōrua mōku.”<verse eid="EXO 8:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="EXO 8:29" />Ā, ka mea a Mohi, “Nanā, ka mawehe atu ahau i a koe, ka īnoi ahau ki a Ihowā kia tūrere atu ngā pōkai namu i a Parao, i ōna tāngata, i tōna iwi āpōpō; otiia kaua a Parao e tinihanga anō, ā, kore ake e tuku i te iwi ki te mea patunga tapu ki a Ihowā.”<verse eid="EXO 8:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="EXO 8:30" />Nā, ka mawehe a Mohi i a Parao, ā, ka īnoi ki a Ihowā. <verse eid="EXO 8:30" /><verse number="31" style="v" sid="EXO 8:31" />Ā, pērātia ana e Ihowā me tā Mohi i mea ai; i mea ia i ngā pōkai namu kia rere atu i a Parao, i ōna tāngata, i tōna iwi. Kīhai i toe tētahi. <verse eid="EXO 8:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 8:32" />Nā, ka whakapakeke anō a Parao i tōna ngākau i taua tāima hoki, ā, kīhai i tuku i te iwi.<verse eid="EXO 8:32" /></para>
  <chapter eid="EXO 8" />
  <chapter number="9" style="c" sid="EXO 9" />
  <para style="s">Te Mate o ngā Kararehe</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 9:1" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Haere ki a Parao, mea atu ki a ia, ‘Ko te kupu tēnei a Ihowā, a te Atua o ngā Hiperu: “Tukua tāku iwi kia haere ki te mahi ki ahau.” <verse eid="EXO 9:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 9:2" />Ki te kore hoki koe e rongo ki te tuku, ki te pupuri tonu i a rātou; <verse eid="EXO 9:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 9:3" />nanā, ka pā te ringa o Ihowā ki āu kararehe i te pārae: ki ngā hōiho, ki ngā kāihe, ki ngā kāmera, ki ngā kau, ki ngā hipi; ka pā he mate kino rawa. <verse eid="EXO 9:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 9:4" />Ā, e wehewehe a Ihowā i ngā kararehe a Īharaira, i ngā kararehe a Īhipa; e kore e mate tētahi o ngā mea katoa a ngā tama a Īharaira.’ ”<verse eid="EXO 9:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="EXO 9:5" />I whakaritea anō e Ihowā he tāima, i mea ia, “Ko āpōpō a Ihowā mea ai i tēnei mea ki te whenua.” <verse eid="EXO 9:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 9:6" />I te aonga ake ka meatia taua mea e Ihowā; ā mate iho ngā kararehe katoa o Īhipa; ko ngā kararehe ia a ngā tama a Īharaira, kīhai i mate tētahi. <verse eid="EXO 9:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 9:7" />Nā, ka tonoa he kaititiro e Parao, nā, kāhore i mate kia kotahi o ngā kararehe a ngā tama a Īharaira. Ā, ka whakapakeketia te ngākau o Parao, kīhai hoki ia i tuku i te iwi.<verse eid="EXO 9:7" /></para>
  <para style="s">He Whēwhē</para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 9:8" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi rāua ko Ārona, “Aohia mai ētahi pungarehu mā kōrua i te oumu, kia kī ngā ringa, ā, mā Mohi e ruke whaka te rangi i te tirohanga a Parao. <verse eid="EXO 9:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 9:9" />Ā, ka whakapuehu ririki ki te whenua katoa o Īhipa, ā, ka meinga hei whēwhē pukupuku e tupu ana ki te tangata, ki te kararehe i te whenua katoa o Īhipa.”<verse eid="EXO 9:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 9:10" />Nā, ka aohia e rāua he pungarehu i te oumu, ā, tū ana ki te aroaro o Parao; ā, ka rukea e Mohi whaka te rangi, nā, he whēwhē pukupuku e tupu ana ki te tangata, ki te kararehe. <verse eid="EXO 9:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 9:11" />Ā, kīhai ngā tohunga i āhei te tū ki te aroaro o Mohi i ngā whēwhē; kei ngā tohunga hoki te whēwhē, kei ngā Īhipiana katoa anō hoki. <verse eid="EXO 9:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 9:12" />Nā, ka whakapakeke a Ihowā i te ngākau o Parao, ā, kīhai ia i rongo ki a rāua; ko tā Ihowā hoki i kī ai ki a Mohi.<verse eid="EXO 9:12" /></para>
  <para style="s">He Whatu</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="EXO 9:13" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Maranga wawe i te ata, ka tū ki te aroaro o Parao, ka mea ki a ia, ‘E pēnei mai ana a Ihowā, te Atua o ngā Hiperu: Tukua tāku iwi kia haere ki te mahi ki ahau. <verse eid="EXO 9:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 9:14" />Ko ā tēnei tāima hoki ka tukua atu e ahau āku whiu katoa ki tōu ngākau, ki ōu tāngata hoki, rātou ko tōu iwi; kia mōhio ai koe kāhore tētahi e rite ana ki ahau i te whenua katoa. <verse eid="EXO 9:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 9:15" />Ko ākuanei hoki tākiritia ai tōku ringa, ā, ka patu ahau i a koe, i tōu iwi hoki, ki te mate urutā; ā, ka ngaro atu koe i te whenua. <verse eid="EXO 9:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 9:16" />Otiia mō konei pū ahau i whakaara ai i a koe, kia ai koe hei whakakitenga mō tōku kaha; kia kōrerotia ai hoki tōku ingoa ki te ao katoa. <verse eid="EXO 9:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 9:17" />E whakakake tonu ana anō koe ki tāku iwi, tē tuku ai i a rātou? <verse eid="EXO 9:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 9:18" />Nanā, kia pēnei āpōpō, ka uaina e ahau he whatu, he mea nanakia rawa, kāhore he pēnā i Īhipa o te pito nohoanga iho anō ā mohoa noa nei. <verse eid="EXO 9:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 9:19" />Nā, ungā atu, huihuia āu kararehe, me āu mea katoa i te pārae; ko ngā tāngata katoa me ngā kararehe e rokohanga ki te pārae, ā, kīhai i huihuia ki te whare, ina, ka rere iho te whatu ki runga ki a rātou, ā, ka mate.’ ”<verse eid="EXO 9:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 9:20" />Ko te tangata a Parao i wehi i te kupu a Ihowā, i meatia e ia ōna tāngata me āna kararehe kia rere ki ngā whare. <verse eid="EXO 9:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 9:21" />Ko te tangata ia kīhai i anga tōna ngākau ki te kupu a Ihowā, i waiho atu e ia āna tāngata me āna kararehe i te pārae.<verse eid="EXO 9:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 9:22" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Totoro atu tōu ringa ki te rangi, kia puta ai he whatu ki te whenua katoa o Īhipa, ki te tangata, ki te kararehe, ki ngā mea tupu katoa o te māra, i te whenua katoa o Īhipa.” <verse eid="EXO 9:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 9:23" />Nā, ka toro atu te tokotoko a Mohi whaka te rangi; ko te tino tukunga mai a Ihowā i ngā whatitiri, i te whatu; ā, rere ana te ahi ki runga i te whenua; ā, uaina iho ana e Ihowā te whatu ki te whenua o Īhipa. <verse eid="EXO 9:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 9:24" />Nā, he whatu tēnā, he ahi hoki e whakauru ana ki roto ki te whatu, he nanakia rawa, kāhore ōna rite i te whenua katoa o Īhipa, o te tīmatanga iho anō o taua iwi. <verse eid="EXO 9:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 9:25" />Nā, i patua iho e te whatu, i te whenua katoa o Īhipa, ngā mea katoa i te pārae, te tangata, te kararehe; i patu anō te whatu i ngā otaota katoa o te māra, i whatiwhati hoki i ngā rākau katoa o te māra. <verse eid="EXO 9:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 9:26" />Ko te whenua ia o Kohena, i ngā tama a Īharaira, kāhore he whatu.<verse eid="EXO 9:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="EXO 9:27" />Nā, ka tono tangata a Parao hei karanga i a Mohi rāua ko Ārona, ā, ka mea ia ki a rāua, “Kua hara ahau i tēnei wā; he tika a Ihowā, tēnā ko ahau, mātou tahi ko tōku iwi, he kino. <verse eid="EXO 9:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 9:28" />Īnoi ki a Ihowā; kua iro nā hoki i ēnei whatitiri nunui me ngā whatu; ā, ka tuku ahau i a koutou, ā, heoi anō tō koutou nohoanga.”<verse eid="EXO 9:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="EXO 9:29" />Nā, ka mea a Mohi ki a ia, “Kia puta atu ahau ki waho i te pā, ka whakatuwhera atu ahau i ōku ringa ki a Ihowā; ā, e mutu ngā whatitiri, ā, ka kore noa iho te whatu; kia mōhio ai koe nō Ihowā te whenua. <verse eid="EXO 9:29" /><verse number="30" style="v" sid="EXO 9:30" />Ko koe ia, me āu tāngata, e mōhio ana ahau kāhore anō koutou i wehi noa i a Ihowā, i te Atua.”<verse eid="EXO 9:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="EXO 9:31" />(I patua te kōrari, me te pārei; kua pupuku hoki te pārei, kua pua hoki te kōrari. <verse eid="EXO 9:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 9:32" />Ko te wīti ia me te rai kīhai i patua; kāhore hoki ēnā i tupu noa.)<verse eid="EXO 9:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="EXO 9:33" />Nā, ka mawehe atu a Mohi i a Parao ki waho i te pā, ā, ka whakatuwhera i ōna ringa ki a Ihowā; ā mutu iho ngā whatitiri me te whatu, kīhai hoki te ua i ringihia ki te whenua. <verse eid="EXO 9:33" /><verse number="34" style="v" sid="EXO 9:34" />Ā, nō te kitenga a Parao kua mutu te ua, te whatu, me ngā whatitiri, ka hara anō ia, ka whakapakeke i tōna ngākau, rātou tahi ko ōna tāngata. <verse eid="EXO 9:34" /><verse number="35" style="v" sid="EXO 9:35" />Heoi, whakapakeketia ana te ngākau o Parao, kīhai hoki ia i tuku i ngā tama a Īharaira; ko tā Ihowā hoki i kōrero ai ki a Mohi.<verse eid="EXO 9:35" /></para>
  <chapter eid="EXO 9" />
  <chapter number="10" style="c" sid="EXO 10" />
  <para style="s">Ngā Māwhitiwhiti</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 10:1" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Haere ki a Parao; kua whakapakeke hoki ahau i tōna ngākau, i te ngākau hoki o ōna tāngata, kia whakakite ai ahau i ēnei tohu āku ki tōna aroaro, <verse eid="EXO 10:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 10:2" />kia kōrero ai hoki koe ki ngā taringa o tāu tama, o te tama hoki a tāu tama, i tāku i mahi ai ki Īhipa, i āku tohu hoki i meatia e ahau i roto i a rātou – kia mōhio ai koutou ko Ihowā ahau.”<verse eid="EXO 10:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="EXO 10:3" />Ā, haere ana a Mohi rāua ko Ārona ki a Parao, mea ana ki a ia, “Ko te kupu tēnei a Ihowā, a te Atua o ngā Hiperu, ‘Kia pēhea te roa ōu kāhore nei e ngohengohe ki tōku aroaro? Tukua tāku iwi kia haere, kia mahi ki ahau. <verse eid="EXO 10:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 10:4" />Ko tēnei, ka kore koe e rongo ki te tuku i tāku iwi, nanā, āpōpō ahau kawe mai ai i te māwhitiwhiti ki tōu rohe. <verse eid="EXO 10:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 10:5" />Ā, e kapi i a rātou te mata o te whenua, e kore anō e āhei te kite i te whenua; ā, e kai rātou i ngā toenga i mahue, i toe mā koutou i te whatu, e kai hoki rātou i ngā rākau katoa e tupu ana mā koutou i te māra. <verse eid="EXO 10:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 10:6" />Ā, e kī i a rātou ōu whare, me ngā whare o ōu tāngata katoa, me ngā whare o ngā Īhipiana katoa; he mea kīhai nei i kitea e ōu mātua, e ngā mātua rānei o ōu mātua, o te rā iho anō i noho ai rātou ki te whenua ā moroki noa nei.’ ” Ā, tahuri ana ia, haere atu ana i a Parao.<verse eid="EXO 10:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="EXO 10:7" />Ā, ka mea ngā tāngata a Parao ki a ia, “Kia pēhea te roa o tēnei tangata ka waiho nei hei rore ki a tātou? Tukua ngā tāngata ki te mahi ki a Ihowā, ki tō rātou Atua. Kīanō koe i mōhio noa kua ngaro a Īhipa?”<verse eid="EXO 10:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 10:8" />Nā, ka whakahokia a Mohi rāua ko Ārona ki a Parao; ā, ka mea ia ki a rāua, “Haere, e mahi ki a Ihowā ki tō koutou Atua; ko wai mā oti e haere?”<verse eid="EXO 10:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="EXO 10:9" />Ā, ka mea a Mohi, “E haere rā mātou me ā mātou taitamariki, me ō mātou koroheke, me ā mātou tama, me ā mātou tamāhine, e haere me ā mātou hipi, me ā mātou kau; he hākari hoki tā mātou ki a Ihowā.”<verse eid="EXO 10:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 10:10" />Nā, ka mea ia ki a rāua, “Kia pēnā te noho o Ihowā ki a koutou, me ahau ka tuku nei i a koutou me ā koutou pōtiki. Mā koutou e titiro; he kino hoki kei mua i a koutou. <verse eid="EXO 10:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 10:11" />Kāhore rā hoki! Haere e ngā tāne, e mahi ki a Ihowā; ko tā koutou hoki tēnā i whai nā.” Ā, peia ana rāua i te aroaro o Parao.<verse eid="EXO 10:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="EXO 10:12" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Totoro atu tōu ringaringa ki te whenua o Īhipa mō te māwhitiwhiti kia puta ki te whenua o Īhipa, ki te kai i ngā otaota katoa o te whenua, i ngā mea katoa i toe i te whatu.”<verse eid="EXO 10:12" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="EXO 10:13" />Nā, ka toro atu te tokotoko a Mohi ki runga i te whenua o Īhipa, ā, kua puta he hau i a Ihowā, he marangai, ki te whenua, ā, pau katoa taua rangi, pau katoa taua pō; ā, huaki ake te ata, nā, kua kawea mai ngā māwhitiwhiti e te marangai. <verse eid="EXO 10:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 10:14" />Ā, puta ake ana te māwhitiwhiti ki te whenua katoa o Īhipa, ā, tau iho ki ngā rohe katoa o Īhipa, he nanakia rawa; kāhore he māwhitiwhiti ō mua atu hei rite mō ēnei, e kore anō hoki e rite ā muri ake nei. <verse eid="EXO 10:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 10:15" />Ngaro ana hoki i a rātou te mata o te whenua katoa, pōuri ana te whenua; ā, kainga ake e rātou ngā otaota katoa o te whenua, me ngā hua katoa o ngā rākau i toe i te whatu. Kīhai i mahue tētahi tupu o ngā rākau, o ngā otaota rānei o te māra, i te whenua katoa o Īhipa.<verse eid="EXO 10:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="EXO 10:16" />Nā, ka hohoro a Parao te karanga ki a Mohi rāua ko Ārona ka mea, “Kua hara ahau ki a Ihowā, ki tō koutou Atua, ki a kōrua hoki. <verse eid="EXO 10:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 10:17" />Nā, whakarērea tōku hara, heoi rawa anō ko tō tēnei tāima, ā, īnoi ki a Ihowā, ki tō koutou Atua, kia tangohia atu e ia ko tēnei mate anake i ahau.”<verse eid="EXO 10:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="EXO 10:18" />Ā, mawehe ana ia i a Parao, īnoi ana ki a Ihowā. <verse eid="EXO 10:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 10:19" />Nā, whakatakā ana e Ihowā he hauāuru nui rawa, nāna i kāhaki atu ngā māwhitiwhiti, i whiu ki te Moana Whero; kīhai i toe tētahi māwhitiwhiti i ngā rohe katoa o Īhipa. <verse eid="EXO 10:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 10:20" />Otiia whakapakeke ana a Ihowā i te ngākau o Parao, ā, kīhai ia i tuku i ngā tama a Īharaira.<verse eid="EXO 10:20" /></para>
  <para style="s">He Pōuri Kerekere</para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="EXO 10:21" />Ā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Totoro ake tōu ringaringa ki te rangi, kia whai pōuri ai ki te whenua o Īhipa, he pōuri e hakiri mai ana ki te ringa.” <verse eid="EXO 10:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 10:22" />Nā, ka toro atu te ringa o Mohi ki te rangi, ā, kua pōuri kerekere i te whenua katoa o Īhipa, e toru ngā rā. <verse eid="EXO 10:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 10:23" />Kāhore tētahi i kite i tētahi, kīhai anō hoki i whakatika atu tētahi i tōna wāhi i ngā rā e toru. Tēnā ko ngā tama a Īharaira, mārama ana ō rātou nā nohoanga.<verse eid="EXO 10:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="EXO 10:24" />Nā, ka karanga a Parao ki a Mohi, ka mea, “Haere, e mahi ki a Ihowā, otiia me waiho ā koutou hipi me ā koutou kau. Ko ā koutou tamariki nonohi hoki me haere tahi i a koutou.”<verse eid="EXO 10:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="EXO 10:25" />Ā, ka mea a Mohi, “Me hōmai anō e koe ki a mātou he patunga tapu, he tahunga tinana, hei mahinga mā mātou ki a Ihowā, ki tō mātou Atua. <verse eid="EXO 10:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 10:26" />Me haere anō ā mātou kararehe i a mātou; e kore tētahi maikuku e mahue. Ka tangohia hoki e mātou ētahi o ēnā hei mahinga ki a Ihowā, ki tō mātou Atua; e kore hoki mātou e mōhio ki tā mātou e mahi ai ki a Ihowā, kia tae rā anō ki reira.”<verse eid="EXO 10:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="EXO 10:27" />Otiia whakapakeketia ana e Ihowā te ngākau o Parao, ā, kīhai ia i pai ki te tuku i a rātou. <verse eid="EXO 10:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 10:28" />Nā, ka mea a Parao ki a ia, “Mawehe atu i ahau, kia tūpato kei kite koe i tōku kanohi ā muri ake nei; ko te rā hoki e kite ai koe i tōku kanohi, ka mate koe.”<verse eid="EXO 10:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="EXO 10:29" />Anō rā ko Mohi, “Ka tika tāu kōrero, heoi anō tāku kitenga i tōu kanohi ki muri ake nei.”<verse eid="EXO 10:29" /></para>
  <chapter eid="EXO 10" />
  <chapter number="11" style="c" sid="EXO 11" />
  <para style="s">Te Pānui a Mohi, te Matenga o te Mātāmua</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 11:1" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Kia kotahi atu whiu e whakapāngia e ahau ki a Parao, ki Īhipa; muri iho ka tukua koutou e ia i konei. Ka tukua koutou, inā, ka tino peia katoatia koutou e ia i konei. <verse eid="EXO 11:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 11:2" />Kōrero ināianei ki ngā taringa o te iwi, ā, mā te tāne, mā te wahine, e tono he mea hiriwa, he mea kōura i tōna hoa, i tōna hoa.” <verse eid="EXO 11:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 11:3" />(Ā, i meinga anō e Ihowā kia paingia te iwi e ngā Īhipiana. Ko te tangata nei hoki ko Mohi, i nui rawa ki te whenua o Īhipa, ki te aroaro o ngā tāngata a Parao, ki te aroaro anō hoki o te iwi.)<verse eid="EXO 11:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="EXO 11:4" />Nā, ka mea a Mohi, “Ko te kupu tēnei a Ihowā: ‘Hei waenganui pō ahau ka tika nā waenganui o Īhipa; <verse eid="EXO 11:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 11:5" />ā, ka mate ngā mātāmua katoa o te whenua o Īhipa, te mātāmua a Parao e noho ana i runga i tōna torōna, ā tae iho ana ki te mātāmua a te pononga wahine i tua i te mira; me ngā mātāmua katoa a ngā kararehe. <verse eid="EXO 11:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 11:6" />Ā, ka nui te tangi i te whenua katoa o Īhipa, kāhore he pērā i mua, e kore anō hoki e pērā e takoto ake nei. <verse eid="EXO 11:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 11:7" />Otirā, e kore e oraora te arero o tētahi kurī ki tētahi o ngā tama a Īharaira, ki te tangata, ki te kararehe;’ kia mōhio ai koutou e tītore ana a Ihowā i waenga o ngā Īhipiana, o Īharaira. <verse eid="EXO 11:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 11:8" />Ā, e haere ake ēnei tāngata katoa āu ki ahau, e piko ki ahau, e mea, ‘Haere koe me te iwi katoa e haere ana i raro i ōu waewae.’ Ā muri iho ka haere ahau.”</para>
  <para style="p" vid="EXO 11:8">Ā, puta ana ia i a Parao, he nui hoki tōna riri.<verse eid="EXO 11:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="EXO 11:9" />Ā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “E kore a Parao e rongo ki a kōrua, kia maha ai āku merekara ki te whenua o Īhipa.” <verse eid="EXO 11:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 11:10" />Ā, meatia ana e Mohi rāua ko Ārona ēnei merekara katoa ki te aroaro o Parao; ā, i whakapakeke anō a Ihowā i te ngākau o Parao, ā, kīhai ia i tuku i ngā tama a Īharaira i tōna whenua.<verse eid="EXO 11:10" /></para>
  <chapter eid="EXO 11" />
  <chapter number="12" style="c" sid="EXO 12" />
  <para style="s">Te Kapenga Tuatahi</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 12:1" />Ā, i kōrero a Ihowā ki a Mohi rāua ko Ārona i te whenua o Īhipa, i mea: <verse eid="EXO 12:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 12:2" />“Ko tēnei marama hei marama tīmatanga ki a koutou; hei tīmatanga tēnei mō ngā marama o tō koutou tau. <verse eid="EXO 12:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 12:3" />Kōrero ki te huihuinga katoa o Īharaira, mea atu, Hei te tekau o ngā rā o tēnei marama, me tango he reme mā rātou e tēnei, e tēnei, kia rite ki ngā whare o ngā mātua, he whare, he reme. <verse eid="EXO 12:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 12:4" />Ā ki te tokoouou te whare mō te reme, mā rāua ko tōna hoa noho tata ki tōna whare e tango, kia rite ki te tokomaha o ngā tāngata; whakaritea te tokomaha o ngā tāngata mō te reme ki te kai a tēnei, a tēnei. <verse eid="EXO 12:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 12:5" />Kei whai koha tā koutou reme, hei te toa, hei te tau tahi; tangohia mai i ngā hipi, i ngā koati rānei. <verse eid="EXO 12:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 12:6" />Ā, me tiaki e koutou taea noatia te tekau mā whā o ngā rā o tēnei marama; ā, mā te huihui katoa o tō Īharaira whakaminenga e patu i te ahiahi. <verse eid="EXO 12:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 12:7" />Ā, me tango e rātou tētahi wāhi o ngā toto, ka tā atu ai ki ngā pou e rua, ki te kōrupe hoki o te tatau o ngā whare e kainga ai tēnā mea e rātou. <verse eid="EXO 12:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 12:8" />Ā, me kai te kikokiko i taua pō anō, he mea tunu ki te ahi, he taro rēwenakore hoki; he pūwhā kawa hoki tā rātou e kīnaki ai ki taua mea. <verse eid="EXO 12:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 12:9" />Kaua tētahi wāhi e kainga matatia, he mea kōhua rānei ki te wai, engari kia tunua ki te ahi; ko tōna pane, ko ōna waewae, me ōna whēkau. <verse eid="EXO 12:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 12:10" />Kaua hoki e whakatoea tētahi wāhi ōna ki te ata; ā, ko te wāhi ōna e toe ki te ata, tahuna ki te ahi. <verse eid="EXO 12:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 12:11" />Ā, me pēnei tā koutou kai i taua mea; kia whītikiria ō koutou hope, hei ō koutou waewae ō koutou hū, ko ā koutou tokotoko hoki ki ō koutou ringaringa; kia hohoro hoki te kai. Ko te Kapenga hoki a Ihowā tēnā.<verse eid="EXO 12:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="EXO 12:12" />“Tā te mea ka tika ahau rā waenganui o te whenua o Īhipa i taua pō, ka patu hoki i ngā mātāmua katoa i te whenua o Īhipa, i te tangata ā tae iho ana ki te kararehe; ā, ka puta āku whakawā ki ngā atua katoa o Īhipa. Ko Ihowā ahau. <verse eid="EXO 12:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 12:13" />Ā, hei tohu mō koutou te toto i ngā whare e noho ai koutou; ā, ka kite ahau i te toto, ka kape ahau i a koutou, e kore anō hoki te whiu e pā ki a koutou hei whakamate, ina patu ahau i te whenua o Īhipa.<verse eid="EXO 12:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 12:14" />“Ā, hei whakamaharatanga mō koutou tēnei rā; hei konei koutou tuku ai i te hākari ki a Ihowā, tuku iho ki ō koutou whakatupuranga; ko te ture tēnei ake nei, ake nei, kia hākaritia e koutou tēnei rā. <verse eid="EXO 12:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 12:15" />E whitu ngā rā e kai ai koutou i te taro rēwenakore; hei te rā tuatahi anō ka whakakorea ai te rēwena o ō koutou whare; tā te mea ki te kai tētahi i te taro rēwena i te rā tuatahi, ā taea noatia te whitu o ngā rā, ka hātepea atu taua wairua i roto i a Īharaira. <verse eid="EXO 12:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 12:16" />Hei te rā tuatahi hoki he huihuinga tapu, hei te rā tuawhitu hoki he huihuinga tapu mō koutou; kaua tētahi mahi e mahia i aua rā; heoi anō ko te kai mā tēnei, mā tēnei, tā koutou e raweke ai.<verse eid="EXO 12:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="EXO 12:17" />“Kia mau hoki ki te Hākari o te Taro Rēwenakore; nō te mea, nō tēnei rangi pū anō i whakaputaina ai e ahau ō koutou rōpū i te whenua o Īhipa. Mō konei, kia mau ki tēnei rā, i ō koutou whakatupuranga; hei tikanga tēnei ake ake. <verse eid="EXO 12:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 12:18" />Hei te marama tuatahi, hei te kotahi tekau mā whā o ngā rā, i te ahiahi, ka kai koutou i te taro rēwenakore, ā tae noa ki te rua tekau mā tahi o ngā rā o te marama, i te ahiahi. <verse eid="EXO 12:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 12:19" />Kaua he rēwena e kitea ki ō koutou whare i ngā rā e whitu; tā te mea ki te kai tētahi i te mea kua rēwenatia, inā, ka hātepea atu taua wairua i roto i te huihui o Īharaira, ahakoa tangata kē, ahakoa tangata whenua rānei. <verse eid="EXO 12:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 12:20" />Kaua e kainga tētahi mea kua rēwenatia; hei te taro rēwenakore he kai mā koutou i ō koutou nohoanga katoa.”<verse eid="EXO 12:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="EXO 12:21" />Nā, ka karanga a Mohi ki ngā kaumātua katoa o Īharaira, ka mea ki a rātou, “Tīkina, tangohia mai mā koutou he reme, kia rite ki ō koutou whānau, patua hoki te Kapenga. <verse eid="EXO 12:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 12:22" />Ā, tangohia he paihere hihopa, ka tuku ki te toto i te peihana, nā, ka tātā atu i te kōrupe me ngā pou e rua ki te toto i te peihana; kaua hoki tētahi o koutou e puta ki waho o te kūwaha o tōna whare, ā taea noatia te ata. <verse eid="EXO 12:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 12:23" />He mea hoki, ka haere atu a Ihowā ki te patu i ngā Īhipiana; ā, ka kite ia i te toto i te kōrupe, i ngā pou e rua hoki, ka kapea e Ihowā te kūwaha, e kore hoki e tukua e ia te kaiwhakamate kia haere ki roto ki ō koutou whare patu ai.<verse eid="EXO 12:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="EXO 12:24" />“Kia mau hoki ki tēnei mea, hei ture mōu, mō āu tamariki, ake ake. <verse eid="EXO 12:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 12:25" />Ā tēnei ake, ā te wā e tae ai koutou ki te whenua e hōmai e Ihowā ki a koutou, ki tāna i kōrero ai, nā, kia mau ki tēnei mahi. <verse eid="EXO 12:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 12:26" />Ā tēnei ake, ki te mea ā koutou tamariki ki a koutou, ‘He aha tēnei e mahia nei e koutou?’ <verse eid="EXO 12:26" /><verse number="27" style="v" sid="EXO 12:27" />Nā, ka mea atu, ‘Ko te patunga rā i tā Ihowā Kapenga, nāna rā i kape ngā whare o ngā tama a Īharaira i Īhipa, i a ia i patu ai i ngā Īhipiana, ā, whakaorangia ake ō mātou whare.’ ” Nā, tuohu ana te iwi, koropiko ana.<verse eid="EXO 12:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="EXO 12:28" />Nā, ka haere ngā tama a Īharaira, ā, mea ana i tā Ihowā i whakahau ai ki a Mohi rāua ko Ārona, pērā ana rātou.<verse eid="EXO 12:28" /></para>
  <para style="s">Te Matenga o ngā Mātāmua</para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="EXO 12:29" />Nāwai ā, ka waenganui pō, nā, patua ana e Ihowā ngā mātāmua katoa i te whenua o Īhipa, te mātāmua a Parao e noho ana i runga i tōna torōna, ā tae iho ana ki te mātāmua a te herehere i roto i te whare herehere; me ngā mātāmua katoa a te kararehe. <verse eid="EXO 12:29" /><verse number="30" style="v" sid="EXO 12:30" />Nā, ka maranga ake a Parao i te pō, rātou ko āna tāngata katoa, ko ngā Īhipiana katoa; nā, he nui te tangi i Īhipa; kāhore hoki he whare i kore te tūpāpaku. <verse eid="EXO 12:30" /><verse number="31" style="v" sid="EXO 12:31" />Nā, ka karanga ia ki a Mohi rāua ko Ārona i te pō, ā, ka mea, “Whakatika, haere atu i roto i tōku iwi, koutou ko ngā tama a Īharaira; haere ki te mahi ki a Ihowā, ki te pērā me tā koutou i kī ai. <verse eid="EXO 12:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 12:32" />Tangohia hoki ā koutou hipi, ā koutou kau hoki, ā koutou i kī ai, ā, haere atu; me manaaki anō hoki i ahau.”<verse eid="EXO 12:32" /></para>
  <para style="s">Te Putanga atu a Īharaira i a Īhipa</para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="EXO 12:33" />Ā, akiaki ana ngā Īhipiana ki te iwi, kia tonoa wawetia atu ai rātou i te whenua; i mea hoki rātou, “Ka mate katoa tātou.” <verse eid="EXO 12:33" /><verse number="34" style="v" sid="EXO 12:34" />Ā, maua atu ana e te iwi tā rātou, parāoa pokepoke, i te mea kāhore anō i rēwenatia noatia, he mea takai ā rātou pokepokenga parāoa ki ō rātou kākahu, nā, kei ō rātou pokohiwi. <verse eid="EXO 12:34" /><verse number="35" style="v" sid="EXO 12:35" />Nā, ka pērā ngā tama a Īharaira me tā Mohi i kī ai; nā, kei te tono mea hiriwa, mea kōura, kākahu, i ngā Īhipiana. <verse eid="EXO 12:35" /><verse number="36" style="v" sid="EXO 12:36" />Ā, nā Ihowā i mea kia paingia te iwi e ngā Īhipiana, ā, hōmai ana e rātou; ā, pāhuatia ana e rātou ngā Īhipiana.<verse eid="EXO 12:36" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="EXO 12:37" />Nā, ka tūria mai e ngā tama a Īharaira i Ramehehe ki Hukota, tata tonu ngā tāne ki ngā mano e ono rau, he mea haere i raro, hāunga ngā tamariki. <verse eid="EXO 12:37" /><verse number="38" style="v" sid="EXO 12:38" />He nui te whakauru i haere i a rātou; me te hipi, me te kau, he tini kē te kararehe. <verse eid="EXO 12:38" /><verse number="39" style="v" sid="EXO 12:39" />Ā, tunua iho e rātou ētahi taro rēwenakore i te parāoa pokepoke i maua atu e rātou i Īhipa, kāhore hoki i rēwenatia; nō te mea hoki i peia rātou i Īhipa, kīhai hoki i āhei te noho iho, kīhai hoki rātou i taka i te ō mō rātou.<verse eid="EXO 12:39" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="40" style="v" sid="EXO 12:40" />Nā, ko te nohoanga o ngā tama a Īharaira, i noho rā ki Īhipa, e whā rau e toru tekau ngā tau. <verse eid="EXO 12:40" /><verse number="41" style="v" sid="EXO 12:41" />Ā, i te mutunga o ngā tau e whā rau e toru tekau, i taua rā pū anō, nā, ka puta ngā mano katoa o Ihowā i te whenua o Īhipa. <verse eid="EXO 12:41" /><verse number="42" style="v" sid="EXO 12:42" />Ka maharatia taua pō nei, hei mea ki a Ihowā, mō tō rātou whakaputanga i te whenua o Īhipa. Ko taua pō tēnei o Ihowā hei maharatanga mā ngā tama katoa a Īharaira, i ō rātou whakatupuranga.<verse eid="EXO 12:42" /></para>
  <para style="s">Te Tikanga mō te Kapenga</para>
  <para style="p">
    <verse number="43" style="v" sid="EXO 12:43" />I mea anō a Ihowā ki a Mohi rāua ko Ārona, “Ko te tikanga tēnei mō te Kapenga: Kaua tētahi tangata kē e kai i tēnā mea; <verse eid="EXO 12:43" /><verse number="44" style="v" sid="EXO 12:44" />engari, ngā pononga katoa a te tangata i utua ki te moni, kia oti te kokoti e koe, ka kai ai i tēnā mea. <verse eid="EXO 12:44" /><verse number="45" style="v" sid="EXO 12:45" />Kaua te manene, te kaimahi rānei, e kai i tēnā mea.<verse eid="EXO 12:45" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="46" style="v" sid="EXO 12:46" />“Kia kotahi te whare e kainga ai; kaua e mauria tētahi wāhi o te kikokiko ki waho i te whare; kaua hoki e whatia tētahi wheua ōna. <verse eid="EXO 12:46" /><verse number="47" style="v" sid="EXO 12:47" />Mā te huihuinga katoa o Īharaira tēnā mahi.<verse eid="EXO 12:47" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="48" style="v" sid="EXO 12:48" />“Nā, he tangata kē e noho ana i a koe, ā, ka mahi i te Kapenga a Ihowā, kotia āna tāne katoa, kātahi ka whakatata ai ia ki tēnā mahi; ā, ka rite ki te tangata whenua. Kei kainga e te kokotikore. <verse eid="EXO 12:48" /><verse number="49" style="v" sid="EXO 12:49" />Kia kotahi anō te ture mō te tangata whenua rāua ko te tangata kē e noho ana i roto i a koutou.”<verse eid="EXO 12:49" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="50" style="v" sid="EXO 12:50" />Nā, ka pērā ngā tama katoa a Īharaira me tā Ihowā i ako ai ki a Mohi rāua ko Ārona; pērā ana rātou. <verse eid="EXO 12:50" /><verse number="51" style="v" sid="EXO 12:51" />Nā, nō taua rā pū anō i whakaputaina mai ai e Ihowā ngā tama a Īharaira i te whenua o Īhipa, tēnei rōpū, tēnei rōpū o rātou.<verse eid="EXO 12:51" /></para>
  <chapter eid="EXO 12" />
  <chapter number="13" style="c" sid="EXO 13" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 13:1" />Ā, i kōrero a Ihowā ki a Mohi, i mea: <verse eid="EXO 13:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 13:2" />“Whakatapua māku ngā mea mātāmua katoa; ngā mea katoa a ngā tama a Īharaira e oroko puta mai ana i te kōpū, a te tangata, a te kararehe, māku.”<verse eid="EXO 13:2" /></para>
  <para style="s">Te Hākari o te Taro Rēwenakore</para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="EXO 13:3" />Ā, i mea a Mohi ki te iwi, “Kia mahara ki tēnei rā i haere atu ai koutou i Īhipa, i te whare pononga; he kaha hoki te ringa i whakaputaina ai koutou e Ihowā i konei. Kaua hoki te taro rēwena e kainga. <verse eid="EXO 13:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 13:4" />Ko te rā tēnei i haere atu ai koutou, ko Apipi te marama. <verse eid="EXO 13:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 13:5" />Nā, ka kawea koe a mua e Ihowā ki te whenua o ngā Kanaani, o ngā Hiti, o ngā Amori, o ngā Hiwi, o ngā Iepuhi, i oati ai ia ki ōu mātua ka hoatu ki a koe, he whenua e rerengia ana e te waiū, e te honi, ko reira koe mahi ai i tēnei mea, i tēnei marama anō. <verse eid="EXO 13:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 13:6" />E whitu ngā rā e kai ai koe i te taro rēwenakore, ā, hei te rā whitu te hākari a Ihowā. <verse eid="EXO 13:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 13:7" />E whitu ngā rā e kainga ai te taro rēwenakore; aua hoki te taro rēwena e kitea ki a koe; aua anō e kitea ki a koe he rēwena i ōu rohe katoa. <verse eid="EXO 13:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 13:8" />Ā, māu e kōrero ki tāu tama i taua rā, e mea, ‘Mō tā Ihowā i mea ai ki ahau tēnei, i tōku haerenga mai i Īhipa.’ <verse eid="EXO 13:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 13:9" />Hei tohu anō tēnā ki a koe i tōu ringa, hei whakamahara hoki ki waenganui i ōu kanohi; kia mau ai te ture a Ihowā i roto i tōu waha; he kaha hoki te ringa i whakaputaina ai koe e Ihowā i Īhipa. <verse eid="EXO 13:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 13:10" />Nā, kia mau ki tēnei tikanga i tōna wā anō, i tēnei tau, i tēnei tau.”<verse eid="EXO 13:10" /></para>
  <para style="s">Te Utua o te Mātāmua</para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="EXO 13:11" />“Nā, ka kawea koe e Ihowā ki te whenua o ngā Kanaani, ki tāna i oati ai ki a koutou ko ōu mātua, ā, ka hōmai a reira e ia ki a koe, <verse eid="EXO 13:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 13:12" />ko reira wehea ai e koe mā Ihowā ngā mea katoa e puta tuatahi mai ana i te kōpū, me ngā mātāmua katoa o āu kararehe; ko ngā tāne mā Ihowā. <verse eid="EXO 13:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 13:13" />Otiia, me utu e koe ki te reme ngā mātāmua katoa a te kāihe; ā, ki te kāhore e utua e koe, whatia tōna kakī. Ko ngā mātāmua katoa hoki a te tangata, i roto i āu tamariki, me utu e koe.<verse eid="EXO 13:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 13:14" />“Ā tēnei ake, ki te ui tāu tama ki a koe ā mua, ki te mea, ‘He aha tēnei?’ Nā, ka mea ki a ia, ‘He kaha te ringa i whakaputaina mai ai mātou e Ihowā i Īhipa, i te whare pononga. <verse eid="EXO 13:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 13:15" />Ā, i te mea ka pakeke a Parao ki te tuku i a mātou, nā, patua iho e Ihowā ngā mātāmua katoa o te whenua o Īhipa, te mātāmua a te tangata, te mātāmua anō hoki a te kararehe. Nā reira i patua ai e ahau mā Ihowā ngā mea katoa e puta tuatahi mai ana i te kōpū, ngā toa; ko ngā mātāmua katoa ia o āku tama e utua ana e ahau.’ <verse eid="EXO 13:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 13:16" />Ā, hei tohu tēnā ki tōu ringa hei pare ki waenganui i ōu kanohi; he kaha hoki te ringa i whakaputaina mai ai mātou e Ihowā i Īhipa.”<verse eid="EXO 13:16" /></para>
  <para style="s">Te Pou Kapua me te Pou Kāpura</para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="EXO 13:17" />Ā, i te tukunga o te iwi e Parao, kīhai a Ihowā i ārahi i a rātou nā te huarahi i te whenua o ngā Pirihitini, ahakoa tata tērā; i mea hoki te Atua, “Kei āwangawanga te iwi, ua kite rātou i te pakanga, ā, ka hoki ki Īhipa.” <verse eid="EXO 13:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 13:18" />Engari i ārahina āwhiotia te iwi e te Atua nā te huarahi i te koraha o te Moana Whero, ā, haere tōpuni ana ngā tama a Īharaira i te whenua o Īhipa.<verse eid="EXO 13:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 13:19" />I maua atu anō e Mohi ngā wheua o Hōhepa; nāna hoki i whakaoati mārie ngā tama a Īharaira, i mea, “Ka tīkina mai koutou, ka āta tirohia e te Atua; ā, mā koutou e mau atu ōku wheua i konei.”<verse eid="EXO 13:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 13:20" />Ā, ka tūria mai e rātou i Hukota, ā, noho rawa ki Ētama, ki te pito o te koraha. <verse eid="EXO 13:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 13:21" />Ā, haere ana a Ihowā i mua i a rātou, i te pou kapua i te awatea, hei ārahi i a rātou i te huarahi; i te pou kāpura anō i te pō, hei whakamārama i a rātou; kia haere ai rātou i te ao, i te pō. <verse eid="EXO 13:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 13:22" />Kīhai i tangohia e ia te pou kapua i te aroaro o te iwi i te awatea, me te pou kāpura hoki i te pō.<verse eid="EXO 13:22" /></para>
  <chapter eid="EXO 13" />
  <chapter number="14" style="c" sid="EXO 14" />
  <para style="s">Te Whakawhitinga o te Moana Whero</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 14:1" />Nā, ka kōrero a Ihowā ki a Mohi, ka mea: <verse eid="EXO 14:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 14:2" />“Kōrero ki ngā tama a Īharaira, kia tahuri, kia noho ki te ritenga atu o Pihahirota, i waenganui o Mikitoro, o te moana, ki te ritenga o Paara-Hepona; hei te wāhi e hāngai tonu ana ki reira, hei te taha o te moana koutou noho ai. <verse eid="EXO 14:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 14:3" />Ā, e kīia ngā tama a Īharaira e Parao, ‘E pōhēhē ana rātou i te whenua, kua tūtakina mai rātou e te koraha.’ <verse eid="EXO 14:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 14:4" />Ā, māku e whakapakeke te ngākau o Parao, kia whai ai ia i a rātou; ā, ka whai korōria ahau i a Parao rātou ko tōna nuinga katoa; ā, ka mōhio ngā Īhipiana ko Ihowā ahau.” Ā, pērā ana rātou.<verse eid="EXO 14:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="EXO 14:5" />Ā, ka kōrerotia ki te kīngi o Īhipa, kua whati te iwi; nā, ka puta kē te ngākau o Parao rātou ko āna tāngata, ki te iwi, ā, ka mea rātou, “He aha tēnei mahi a tātou, i tukua atu ai a Īharaira i ā tātou mahi?” <verse eid="EXO 14:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 14:6" />Nā, ka here ia i tana hāriata, i mauria anō hoki e ia tōna iwi; <verse eid="EXO 14:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 14:7" />ā, tākiritia ake e ia e ono rau hāriata, whiriwhiri rawa, me ngā hāriata katoa o Īhipa, rite katoa i te rangatira. <verse eid="EXO 14:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 14:8" />Nā, whakapakeke ana a Ihowā i te ngākau o Parao kīngi o Īhipa, ko te tino whāinga i muri i ngā tama a Īharaira. Tēnā ko ngā tama a Īharaira, kei runga tonu te ringaringa i haere atu ai rātou. <verse eid="EXO 14:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 14:9" />Nā, whai ana ngā Īhipiana i a rātou, ngā hōiho katoa, ngā hāriata a Parao, me āna hōia eke hōiho, me āna mano, ā, mau rawa rātou, i a rātou e noho ana i te tahatai, i Pihahirota, e titiro atu nei ki Paara-Hepona.<verse eid="EXO 14:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 14:10" />Ā, i te whakatatanga mai o Parao, nā, ka anga ake ngā kanohi o ngā tama a Īharaira, nā, ko ngā Īhipiana e whai ana i muri i a rātou; ā, tino wehi ana rātou. Nā, ka karanga ngā tama a Īharaira ki a Ihowā. <verse eid="EXO 14:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 14:11" />Ā, ka mea rātou ki a Mohi, “He onge koia nō te urupā o Īhipa i kāhaki mai ai koe i a mātou ki te koraha mate ai? He aha rā tēnei mahi āu ki a mātou, i ārahina mai ai mātou e koe i Īhipa? <verse eid="EXO 14:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 14:12" />Ehara koia tēnei i tā mātou kupu i kī rā ki a koe i Īhipa, i mea rā, ‘Waiho rā mātou kia whakamahia ana e ngā Īhipiana’? Pai kē kia whakamahia mātou e ngā Īhipiana i tō mātou mate ki te koraha.”<verse eid="EXO 14:12" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="EXO 14:13" />Nā, ka mea a Mohi ki te iwi, “Kaua e wehi; tū mārie, ka titiro atu ki te whakaoranga a Ihowā e whakaputaina mai e ia ki a koutou i tēnei rā. Nā, ko ngā Īhipiana e kitea atu rā e koutou i tēnei rā, e kore e kitea anō e koutou ā muri ake nei. <verse eid="EXO 14:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 14:14" />Mā Ihowā tā koutou pakanga; ko koutou ia e kore e hamumu.”<verse eid="EXO 14:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 14:15" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “He aha koe i karanga ai ki ahau? Kī atu ki ngā tama a Īharaira kia mārō te haere. <verse eid="EXO 14:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 14:16" />Nā, hāpainga e koe tāu tokotoko, ka whakamārō atu ai i tōu ringa ki runga ake i te moana, kia wehea ai; nā, ka haere atu ngā tama a Īharaira mā waenga moana, i te wāhi maroke. <verse eid="EXO 14:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 14:17" />Ā, ko ahau, inā, māku e whakapakeke ngā ngākau o ngā Īhipiana, ā, ka whai rātou i muri i a rātou; ā, ka whai korōria ahau i a Parao, i āna mano, i ana hāriata, i āna hōia eke hōiho. <verse eid="EXO 14:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 14:18" />Ā, ka mōhio ngā Īhipiana ko Ihowā ahau, ina whai korōria ahau i a Parao, i ana hāriata, i āna hōia eke hōiho.”<verse eid="EXO 14:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 14:19" />Nā, ka whakatika te anahera a te Atua, i haere rā i mua i te ope o Īharaira, ā, haere ana ki muri i a rātou; i neke atu anō te pou kapua i tō rātou aroaro, ā, tū ana i muri i a rātou. <verse eid="EXO 14:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 14:20" />I haere hoki ki waenganui o te nohoanga o ngā Īhipiana, o te nohoanga hoki o Īharaira. Ā, tērā te kapua me te pōuri, otiia e whakamārama ana ia i te pō, ā, kīhai tētahi i whakatata ki tētahi ā pau katoa te pō.<verse eid="EXO 14:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="EXO 14:21" />Nā, torona atu ana e Mohi tōna ringa ki runga i te moana; ā, panaia ana ki muri e Ihowā te moana ki tētahi hau nui, ki te marangai, ā, pau noa taua pō, nā, kua maroke te moana, kua tuwhera ngā wai. <verse eid="EXO 14:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 14:22" />Ā, haere ana ngā tama a Īharaira i waenga moana rā te wāhi maroke; hei taiepa anō ngā wai ki a rātou i te taha ki matau, ki mauī.<verse eid="EXO 14:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="EXO 14:23" />Nā, ka whai ngā Īhipiana, ā, haere ana i muri i a rātou, ngā hōiho katoa a Parao, ana hāriata, me āna hōia eke hōiho, ki waenga moana. <verse eid="EXO 14:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 14:24" />Ā, i tō te ata whakaaraara, nā, ka titiro a Ihowā ki te ope o ngā Īhipiana, i roto i te pou ahi, i te pou kapua, ka whakararu hoki i te ope o ngā Īhipiana, <verse eid="EXO 14:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 14:25" />ā, whakamareretia ana e ia ngā wīra o ngā hāriata, kia pūhoi ai te haere; ā, ka mea ngā Īhipiana, “Kia oma atu tātou i te aroaro o Īharaira; kei a rātou hoki a Ihowā e whawhai mai ana ki ngā Īhipiana.”<verse eid="EXO 14:25" /></para>
  <para style="s">Ka Toremi te Ope a Paroa</para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="EXO 14:26" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Whakamārōkia tōu ringa ki runga i te moana, kia hoki ai ngā wai ki runga ki ngā Īhipiana, ki ō rātou hāriata, ki ā rātou hōia eke hōiho.” <verse eid="EXO 14:26" /><verse number="27" style="v" sid="EXO 14:27" />Ā, ko te whakamārōkanga o te ringa o Mohi ki runga i te moana, nā, tākiri rawa ake te ata, kua hoki te moana ki tōna tūturutanga; tūtataki pū ki ngā Īhipiana e rere ana; ā, tāia iho ngā Īhipiana e Ihowā ki waenga moana. <verse eid="EXO 14:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 14:28" />Ā, hoki ana ngā wai, taupokina iho ngā hāriata, me ngā hōia eke hōiho, me te ope katoa o Parao, i haere i muri i a rātou ki te moana; kīhai rawa tētahi o rātou i toe.<verse eid="EXO 14:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="EXO 14:29" />Tēnā ko ngā tama a Īharaira, i haere rātou rā te wāhi maroke i waenganui o te moana; ko ngā wai hoki hei taiepa ki a rātou, ki te taha matau, ki te taha mauī. <verse eid="EXO 14:29" /><verse number="30" style="v" sid="EXO 14:30" />Ā, whakaorangia ana e Ihowā a Īharaira i taua rā i ngā ringa o ngā Īhipiana; ā, ka kite a Īharaira i ngā Īhipiana i te tahatai, he tūpāpaku katoa. <verse eid="EXO 14:30" /><verse number="31" style="v" sid="EXO 14:31" />Ā, i kite a Īharaira i te mahi nui i mahia e Ihowā ki ngā Īhipiana; ā, ka wehi te iwi a Ihowā, whakapono ana ki a Ihowā, ki tāna pononga hoki, ki a Mohi.<verse eid="EXO 14:31" /></para>
  <chapter eid="EXO 14" />
  <chapter number="15" style="c" sid="EXO 15" />
  <para style="s">Te Waiata a Mohi</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 15:1" />Kātahi ka waiata a Mohi rātou ko ngā tama a Īharaira i tēnei waiata ki a Ihowā, ā, ka whakahua, ka mea:</para>
  <para style="q1" vid="EXO 15:1">“Ka waiata ahau ki a Ihowā,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:1">he hira noa atu hoki tōna korōria;</para>
  <para style="q1" vid="EXO 15:1">ko te hōiho rāua ko tōna kaieke,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:1">kua pangā e ia ki te moana.<verse eid="EXO 15:1" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="2" style="v" sid="EXO 15:2" />Ko Ihowā tōku kaha, tāku waiata,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:2">ko ia anō hoki hei whakaora mōku;</para>
  <para style="q1" vid="EXO 15:2">ko tōku Atua tēnei, ā, māku ia e whakakorōria;</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:2">ko te Atua o tōku pāpā, ā, māku ia e whakanui.<verse eid="EXO 15:2" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="3" style="v" sid="EXO 15:3" />He tangata whawhai a Ihowā;</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:3">ko Ihowā tōna ingoa.<verse eid="EXO 15:3" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="4" style="v" sid="EXO 15:4" />Ko ngā hāriata a Parao, me tāna ope,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:4">kua makā e ia ki te moana;</para>
  <para style="q1" vid="EXO 15:4">ko āna rangatira whiriwhiri</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:4">toremi iho ki te Moana Whero.<verse eid="EXO 15:4" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="5" style="v" sid="EXO 15:5" />Taupokina iho rātou e ngā wai hōhonu;</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:5">totohu ana rātou ki te rire, ānō he kāmaka.<verse eid="EXO 15:5" /></para>
  <para style="b" />
  <para style="q1">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 15:6" />“Ka whai korōria tōu ringa matau, e Ihowā,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:6">mō te kaha;</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:6">nā tōu ringa, e Ihowā</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:6">i mongamonga ai te hoa whawhai.<verse eid="EXO 15:6" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="7" style="v" sid="EXO 15:7" />Nā te nui o tōu kaha ka turakina e koe</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:7">te hunga i whakatika mai rā ki a koe.</para>
  <para style="q1" vid="EXO 15:7">Te whakaputanga o tōu riri, pau katoa rātou,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:7">me he tumutumu otaota.<verse eid="EXO 15:7" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 15:8" />Nā te hau hoki o tōu ihu i haupū ai ngā wai;</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:8">i tū ake ngā roma, ānō he pūranga,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:8">ā, whakatotoka ana te rire i te takere o te moana.<verse eid="EXO 15:8" /></para>
  <para style="b" />
  <para style="q1">
    <verse number="9" style="v" sid="EXO 15:9" />“I mea te hoariri, ‘Ka whai atu ahau, ka hopu,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:9">ka tuwha i ngā taonga, ka nā tōku ngākau i a rātou;</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:9">ka unuhia tāku hoari, mā tōku ringa rātou e huna.’<verse eid="EXO 15:9" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 15:10" />I pupuhi atu koe ki tāu hau,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:10">taupokina iho rātou e te moana;</para>
  <para style="q1" vid="EXO 15:10">totohu iho rātou, ānō he matā,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:10">i ngā wai nui.<verse eid="EXO 15:10" /></para>
  <para style="b" />
  <para style="q1">
    <verse number="11" style="v" sid="EXO 15:11" />“Ko wai o ngā atua hei rite mōu, e Ihowā?</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:11">Ko wai hei rite mōu, e whakamoemititia nei mō te tapu,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:11">e wehingia nei, e whakapaingia nei,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:11">e mahi nei i ngā mea whakamīharo?<verse eid="EXO 15:11" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="12" style="v" sid="EXO 15:12" />I totoro atu tōu ringa matau,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:12">horomia ana rātou e te whenua.<verse eid="EXO 15:12" /></para>
  <para style="b" />
  <para style="q1">
    <verse number="13" style="v" sid="EXO 15:13" />“Nā tōu atawhai i ārahina mai ai e koe</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:13">te iwi kua hokona nei e koe;</para>
  <para style="q1" vid="EXO 15:13">nā tōu kaha i aratakina ai rātou e koe</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:13">ki tōu nohoanga tapu.<verse eid="EXO 15:13" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 15:14" />Ka rongo ngā iwi, ka tūiri;</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:14">mau tonu te matapōuri ki ngā tāngata o Pirihitia.<verse eid="EXO 15:14" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 15:15" />Nō reira i ohorere ai ngā rangatira o Ēroma;</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:15">ko ngā tāngata nunui o Moapa,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:15">mau tonu te wiri ki a rātou;</para>
  <para style="q1" vid="EXO 15:15">memeha noa ngā tāngata katoa o Kanaana.<verse eid="EXO 15:15" /></para>
  <para style="q2">
    <verse number="16" style="v" sid="EXO 15:16" />Tau ana ki a rātou te tūiri me te wehi;</para>
  <para style="q1" vid="EXO 15:16">mā te nui o tōu ringa</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:16">e tū tonu ai rātou, ānō he kōhatu,</para>
  <para style="q1" vid="EXO 15:16">kia pahemo rā anō tāu iwi, e Ihowā,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:16">kia pahemo rā anō tēnei iwi kua hokona nei e koe.<verse eid="EXO 15:16" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="17" style="v" sid="EXO 15:17" />Māu rātou e kawe atu, e whakatupu ki te maunga,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:17">ki tōu kāinga ō mua iho, ki te wāhi, e Ihowā,</para>
  <para style="q1" vid="EXO 15:17">i hangā e koe hei nohoanga mōu,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:17">ki te wāhi tapu, e te Ariki, i whakapūmautia e ōu ringa.<verse eid="EXO 15:17" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="18" style="v" sid="EXO 15:18" />Hei kīngi a Ihowā ake ake.”<verse eid="EXO 15:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 15:19" />I haere hoki ngā hōiho a Parao, me ana hāriata, me āna hōia eke hōiho ki te moana, ā, nā Ihowā i whakahoki ngā wai o te moana ki runga ki a rātou; tēnā ko ngā tama a Īharaira, i haere rā te wāhi maroke, i waenga moana.<verse eid="EXO 15:19" /></para>
  <para style="s">Te Waiata a Miriama</para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 15:20" />Ā, ka tango a Miriama poropiti, tuahine o Ārona, i te timipera ki tōna ringa; ā, haere atu ana ngā wāhine katoa i muri i a ia me ngā timipera, me te kanikani anō rātou. <verse eid="EXO 15:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 15:21" />Ā, i whakahokia e Miriama tā rātou:</para>
  <para style="q1" vid="EXO 15:21">“Waiata ki a Ihowā,</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:21">he hira noa atu hoki tōna korōria;</para>
  <para style="q1" vid="EXO 15:21">nāna hoki te hōiho rāua ko tōna kaieke</para>
  <para style="q2" vid="EXO 15:21">i whiu ki te moana.”<verse eid="EXO 15:21" /></para>
  <para style="s">Ngā Wai Kawa</para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 15:22" />Ā, ārahina atu ana e Mohi a Īharaira i te Moana Whero, ā, ka haere rātou ki te koraha o Huri, ā, e toru ngā rā i haere ai rātou i te koraha, ā, kīhai i kitea he wai. <verse eid="EXO 15:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 15:23" />Nā, ka tae rātou ki Mara, kīhai hoki i āhei te inu i ngā wai o Mara; he kawa hoki. Nā reira i huaina ai tōna ingoa ko Mara. <verse eid="EXO 15:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 15:24" />Nā, ka amuamu te iwi ki a Mohi, ka mea, “Ko te aha hei inu mā mātou?”<verse eid="EXO 15:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="EXO 15:25" />Nā, ka karanga ia ki a Ihowā; ā, ka whakakitea mai he rākau e Ihowā ki a ia, ā, pangā ana e ia ki ngā wai, nā, ka reka ngā wai.</para>
  <para style="p" vid="EXO 15:25">I hōmai e ia he ture ki a rātou i reira, me tētahi ritenga; i whakamātauria rātou e ia ki reira. <verse eid="EXO 15:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 15:26" />I mea hoki ia, “Ki te rongo mārie koe ki te reo o Ihowā, o tōu Atua, ā, ka mahi i te mea tika ki tāna titiro, ā, ka whai taringa ki āna whakahau, ka pupuri hoki i āna tikanga katoa, e kore rawa tētahi o aua mate i whakapāngia ki ngā Īhipiana e ahau, e whakapāngia atu e ahau ki a koe. Ko Ihowā hoki ahau e whakaora nei i a koe.”<verse eid="EXO 15:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="EXO 15:27" />Nā, ka tae rātou ki Erimi, kotahi tekau mā rua nei ngā puna wai i reira, me ngā nīkau e whitu tekau; ā, ka noho rātou ki reira, ki te taha o ngā wai.<verse eid="EXO 15:27" /></para>
  <chapter eid="EXO 15" />
  <chapter number="16" style="c" sid="EXO 16" />
  <para style="s">Te Mana me te Koitareke</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 16:1" />Nā, ka tūria e rātou i Erimi, ā, ka tae te huihuinga katoa o ngā tama a Īharaira ki te koraha o Hini, ki waenganui o Erimi o Hinai, i te tekau mā rima o ngā rā o te rua o ngā marama o tō rātou haerenga mai i te whenua o Īhipa. <verse eid="EXO 16:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 16:2" />Nā, ka amuamu te huihui katoa o ngā tama a Īharaira ki a Mohi rāua ko Ārona i te koraha. <verse eid="EXO 16:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 16:3" />Ā, ka mea ngā tama a Īharaira ki a rāua, “Ē, te mate atu rā mātou i te ringa o Ihowā i te whenua o Īhipa, i a mātou e noho ana i te taha o ngā kōhua kikokiko, e kai taro ana, ā mākona noa! Nā kōrua nei hoki mātou i kawe mai ki tēnei koraha kia kōhurutia ai tēnei whakaminenga katoa ki te matekai.”<verse eid="EXO 16:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="EXO 16:4" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Nanā, ka uaina iho e ahau he taro i te rangi mā koutou; ā, mā te iwi e haere, e kohikohi i tō tēnei rangi, i tō tēnei rangi, kia whakamātau ai ahau i a rātou, e haere rānei rātou i tāku ture, kāhore rānei. <verse eid="EXO 16:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 16:5" />Ā, te ono o ngā rā, ka takā e rātou tā rātou e mau mai ai; kia takiruatia tā rātou i kohikohi ai i ētahi rangi ake ka rite ki tō tēnei.”<verse eid="EXO 16:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 16:6" />Nā, ka mea a Mohi rāua ko Ārona ki ngā tama katoa a Īharaira, “Ka ahiahi, nā, ka mōhio koutou nā Ihowā koutou i ārahi mai i te whenua o Īhipa; <verse eid="EXO 16:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 16:7" />ā, i te ata, nā, ka kite koutou i te korōria o Ihowā; e whakarongo mai ana hoki ia ki ā koutou amuamu ki a Ihowā. Tēnā ko māua, he aha māua, i amuamu ai koutou ki a māua?” <verse eid="EXO 16:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 16:8" />I mea anō a Mohi, “Ka mōhio koutou, ua hōmai e Ihowā ki a koutou he kikokiko hei kai i te ahiahi, ā, i te ata he taro, ā mākona noa, nō te mea kua rongo a Ihowā ki ā koutou amuamu e amuamu nā koutou ki a ia – ko māua ia, hei aha? Kīhai koutou i amuamu ki a māua, engari ki a Ihowā.”<verse eid="EXO 16:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="EXO 16:9" />Nā, ka mea a Mohi ki a Ārona, “Mea atu ki te huihui katoa o ngā tama a Īharaira, ‘Whakatata mai ki te aroaro o Ihowā kua rongo hoki ia ki ā koutou amuamu.’ ”<verse eid="EXO 16:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 16:10" />Ā, i a Ārona e kōrero ana ki te huihui katoa o ngā tama a Īharaira, nā, ka tahuri rātou whaka te koraha, nā, ko te korōria o Ihowā e puta mai ana i roto i te kapua.<verse eid="EXO 16:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="EXO 16:11" />Nā, ka kōrero a Ihowā ki a Mohi, ka mea, <verse eid="EXO 16:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 16:12" />“Kua rongo ahau ki ngā amuamu a ngā tama a Īharaira; kōrero atu ki a rātou, mea atu, ‘Kia ahiahi ka kai koutou i te kikokiko, ā, i te ata ka mākona i te taro; ā, ka mōhio koutou ko Ihowā ahau, ko tō koutou Atua.’ ”<verse eid="EXO 16:12" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="EXO 16:13" />Ā, i te ahiahi, nā, ka puta mai te koitareke, ā, kapi ana te puni; ā, i te ata kua takoto te tōmairangi i te nohoanga, tawhio noa, tawhio noa. <verse eid="EXO 16:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 16:14" />Ā, ka mimiti ake te papanga tōmairangi, nā, he mea ririki, pōtakataka nei, kei te mata o te koraha, ririki, me te haupapa, i runga i te whenua. <verse eid="EXO 16:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 16:15" />Ā, i te kitenga o ngā tama a Īharaira, ka mea rātou tētahi ki tētahi, “He aha tēnā?” Kīhai hoki rātou i mōhio he aha rānei.</para>
  <para style="p" vid="EXO 16:15">Nā, ka mea a Mohi ki a rātou, “Ko te taro rā tēnā ka hōmai nei e Ihowā ki a koutou hei kai. <verse eid="EXO 16:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 16:16" />Ko te mea tēnā i ākona mai rā e Ihowā, ‘Kohikohia mai i reira e tērā, e tērā, kia rite ki tāna e kai ai; he omere mā te tangata, kia rite ki tō koutou tokomaha; kohikohia e tērā, e tērā, mā te hunga i tōna tēneti.’ ”<verse eid="EXO 16:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="EXO 16:17" />Ā, pērā ana ngā tama a Īharaira, nā, kohikohia ana, tā tētahi he nui, tā tētahi he iti. <verse eid="EXO 16:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 16:18" />Ā, ka mēhuatia e rātou ki te omere, kīhai i hira tā te tangata i te wāhi nui, kīhai hoki he hapa o tāna i te wāhi nohinohi. Rite tonu ki te kai a tērā, a tērā, tā rātou i kohikohi ai.<verse eid="EXO 16:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 16:19" />Nā, ka mea a Mohi ki a rātou, “Kaua e whakatoea tētahi wāhi o tēnā ki te ata.”<verse eid="EXO 16:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 16:20" />Engari kīhai rātou i whakarongo ki a Mohi; ā, whakatoea ana e ētahi tētahi wāhi o taua mea mō te ata, ā, muia ana e te kutukutu, ā, piro ake; ā, riri ana a Mohi ki a rātou.<verse eid="EXO 16:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="EXO 16:21" />Ā, kohikohia ana taua mea e rātou i tēnei ata, i tēnei ata, rite tonu ki tā tēnei tangata, ki tā tēnei tangata, e kai ai; ā, ka mahana te rā, nā, kua rewa. <verse eid="EXO 16:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 16:22" />Ā, i te ono o ngā rā ka takiruatia te taro i kohikohia e rātou, e rua hoki ngā omere mā te tangata kotahi; ā, ka haere mai ngā rangatira katoa o te huihui, ka kōrero ki a Mohi. <verse eid="EXO 16:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 16:23" />Nā, ka mea ia ki a rātou, “Ko ia tēnei tā Ihowā i kōrero rā, ‘Ko āpōpō te okiokinga o te hāpati tapu o Ihowā; tunua tā koutou e tunu ai, kōhuatia hoki tā koutou e kōhua ai; ā, ko te toenga, waiho mā koutou, rongoātia mō te ata.’ ”<verse eid="EXO 16:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="EXO 16:24" />Ā, rongoātia atu ana e rātou mō te ata, i pērā anō me tā Mohi i kī ai; kīhai hoki i piro, kāhore hoki i whai kutukutu. <verse eid="EXO 16:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 16:25" />Nā, ka mea a Mohi, “Kainga tēnā i tēnei rā; he hāpati hoki tēnei rā nā Ihowā; e kore tēnā mea e kitea e koutou ki te pārae i tēnei rā. <verse eid="EXO 16:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 16:26" />E ono ngā rā e kohikohi ai koutou i tēnā mea; ā, i te whitu o ngā rā ko te hāpati, ko reira kore ai.”<verse eid="EXO 16:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="EXO 16:27" />Ā, i te whitu o ngā rā ka haere atu ētahi o te iwi ki te kohikohi, ā, kīhai i kitea. <verse eid="EXO 16:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 16:28" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Kia pēhea te roa o koutou e kore nei e pupuri i āku whakahau, i āku ture? <verse eid="EXO 16:28" /><verse number="29" style="v" sid="EXO 16:29" />Titiro, nō te mea kua hoatu e Ihowā te hāpati ki a koutou, koia i hoatu ai e ia i te rā ono he taro mō ngā rangi e rua. E noho koutou e tērā, e tērā, ki tōna wāhi anō; kaua tētahi e haere atu i tōna nohoanga i te rā whitu.” <verse eid="EXO 16:29" /><verse number="30" style="v" sid="EXO 16:30" />Nā, ka noho te iwi i te rā whitu.<verse eid="EXO 16:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="EXO 16:31" />Ā, huaina iho e te whare o Īharaira te ingoa o taua mea he mana. Tōna rite kei te purapura korianara, mā tonu; tōna reka kei te papa honi. <verse eid="EXO 16:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 16:32" />I mea anō a Mohi, “Ko te mea tēnei i ākona mai nei e Ihowā, ‘Whakakīia tētahi omere ki taua mea, ka rongoā ai mā ō koutou whakapaparanga; kia kite ai rātou i te taro i whāngaia ai koutou e ahau i te koraha i tāku whakaputanga mai i a koutou i te whenua o Īhipa.’ ”<verse eid="EXO 16:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="EXO 16:33" />Ā, ka mea a Mohi ki a Ārona, “Tangohia tētahi oko, whaowhina hoki he mana ki roto, kia kotahi whakakīnga o te omere, ka whakatakoto ki te aroaro o Ihowā, rongoā ai mā ō koutou whakatupuranga.”<verse eid="EXO 16:33" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="EXO 16:34" />Ā, whakatakotoria ana taua mea e Ārona ki mua i te Whakaaturanga rongoā ai, pērā tonu ia me tā Ihowā i ako ai ki a Mohi. <verse eid="EXO 16:34" /><verse number="35" style="v" sid="EXO 16:35" />Ā, e whā tekau ngā tau i kai ai ngā tama a Īharaira i te mana, ā tae noa ki te whenua tāngata; he mana tā rātou i kai ai, ā tae noa ki ngā rohe o te whenua o Kanaana. <verse eid="EXO 16:35" /><verse number="36" style="v" sid="EXO 16:36" />Nā, ko te omere, ko te wāhi whakatekau o te epa.<verse eid="EXO 16:36" /></para>
  <chapter eid="EXO 16" />
  <chapter number="17" style="c" sid="EXO 17" />
  <para style="s">He Wai i te Kāmaka</para>
  <para style="r">(<ref loc="NUM 20:1-13">Tauanga 20.1-13</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 17:1" />Nā, ka haere te huihui katoa o ngā tama a Īharaira i te koraha o Hini i ō rātou haerenga, i pērā tonu me tā Ihowā i ako ai, ā, noho rawa atu ki Repirimi; otiia kāhore he wai hei inu mā te iwi. <verse eid="EXO 17:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 17:2" />Nā, ka ngangau te iwi ki a Mohi, ka mea, “Hōmai rā he wai mō mātou, kia inu ai mātou.”</para>
  <para style="p" vid="EXO 17:2">Ā, ka mea a Mohi ki a rātou, “He aha koutou i ngangau ai ki ahau? He aha koutou i whakamātautau ai i a Ihowā?”<verse eid="EXO 17:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="EXO 17:3" />Nā, ka mate te iwi i te wai i reira; ā, amuamu ana te iwi ki a Mohi, ā, ka mea, “He aha mātou i kawea mai ai e koe i Īhipa kia kōhurutia ai mātou, me ā mātou tamariki, me ā mātou kararehe ki te matewai?”<verse eid="EXO 17:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="EXO 17:4" />Nā, ka karanga a Mohi ki a Ihowā, ka mea, “Me pēhea ahau ki te iwi nei? Whano rātou āki i ahau ki te kōhatu.”<verse eid="EXO 17:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="EXO 17:5" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Haere i mua i te iwi, ka tango hoki i ētahi o ngā kaumātua o Īharaira hei hoa mōu; ko tāu tokotoko hoki i patua e koe ki te awa, me mau atu i tōu ringa, ka haere. <verse eid="EXO 17:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 17:6" />Nanā, tēnā ahau te tū atu nā i tōu aroaro i reira, i runga i te kāmaka i Horepa, ā, māu e patu te kāmaka, ā, ka puta he wai i reira, hei inu mā te iwi.” Ā, pērātia ana e Mohi i te tirohanga a ngā kaumātua o Īharaira. <verse eid="EXO 17:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 17:7" />Ā, huaina ana e ia te ingoa o taua wāhi ko Maha, ko Meripa; mō te ngangautanga a ngā tama a Īharaira, mō tā rātou whakamātau hoki i a Ihowā, i a rātou i mea rā, “Kei roto rānei a Ihowā i a tātou, kāhore rānei?”<verse eid="EXO 17:7" /></para>
  <para style="s">Te Whawhai ki a Amareke</para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 17:8" />Nā, ka haere mai a Amareke, kei te whawhai ki a Īharaira ki Repirimi. <verse eid="EXO 17:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 17:9" />Nā, ka mea a Mohi ki a Hohua, “Whiriwhiria mai ētahi tāngata mā tāua, ka haere ki te whawhai ki a Amareke. Ka tū ahau āpōpō ki runga i te tihi o te pukepuke, me te rākau anō hoki a te Atua ki tōku ringa.”<verse eid="EXO 17:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 17:10" />Nā, pērātia ana e Hohua me tā Mohi i kōrero ai ki a ia; ko te tino whawhaitanga ki a Amareke; ko Mohi ia, rātou ko Ārona, ko Huru, i piki ki te tihi o te pukepuke. <verse eid="EXO 17:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 17:11" />Ā, ka maiangi ake te ringa o Mohi, nā, ka kaha a Īharaira; ā, ka tukua iho tōna ringa, nā, ka kaha a Amareke. <verse eid="EXO 17:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 17:12" />Otiia ka taimaha ngā ringa o Mohi; ā, ka mau rāua ki tētahi kōhatu, ā, whakatakotoria ana ki raro i a ia, ā, noho ana ia i runga; ā, puritia ake ana ōna ringa e Ārona rāua ko Huru, kotahi i tētahi taha, kotahi i tētahi taha; kātahi ka tūturu tonu ōna ringa, ā tō noa te rā. <verse eid="EXO 17:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 17:13" />Nā, patua ana a Amareke, rātou ko tōna iwi, e Hohua ki te mata o te hoari.<verse eid="EXO 17:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 17:14" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Tuhituhia tēnei ki te pukapuka, hei whakamaharatanga; kōrerotia hoki ki ngā taringa o Hohua. Ka tino horoia atu hoki e ahau te maharatanga o Amareke i raro i te rangi.”<verse eid="EXO 17:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 17:15" />Ā, hangā ana e Mohi he āta, ā, huaina iho tōna ingoa ko “Ihowānihi.” <verse eid="EXO 17:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 17:16" />I mea hoki ia, “Kua ara nei te ringa ki te torōna o Ihowā, nā, he pakanga tā Ihowā ki a Amareke i tēnei whakapaparanga, i tēnei whakapaparanga.”<verse eid="EXO 17:16" /></para>
  <chapter eid="EXO 17" />
  <chapter number="18" style="c" sid="EXO 18" />
  <para style="s">Ka Toro a Ietoro ki a Mohi</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 18:1" />Ā, ka rongo a Ietoro, te tohunga o Miriana, te hungawai o Mohi, ki ngā mea katoa i meatia e te Atua ki a Mohi, ki a Īharaira hoki, ki tāna iwi; ki a Ihowā anō hoki kua whakaputa mai i a Īharaira i Īhipa.<verse eid="EXO 18:1" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="EXO 18:2" />Kātahi a Ietoro, hungawai o Mohi, ka tango i a Hipora, wahine a Mohi, i muri nei i tāna tononga i a ia kia hoki, <verse eid="EXO 18:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 18:3" />me āna tamariki tokorua, ko te ingoa o tētahi ko Kerehoma, i mea hoki ia, “He manene ahau i te whenua kē,” <verse eid="EXO 18:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 18:4" />ko te ingoa hoki o tētahi ko Eriētere; “Mōku hoki i āwhinatia mai e te Atua o tōku pāpā, nāna hoki ahau i whakaora i te hoari a Parao.”<verse eid="EXO 18:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="EXO 18:5" />Nā, ka haere mai a Ietoro, te hungawai o Mohi, rātou ko āna tamariki, ko tāna wahine, ki a Mohi, ki te koraha i noho ai ia, ki te maunga o te Atua. <verse eid="EXO 18:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 18:6" />Ā, ka mea ki a Mohi, “Ko ahau, ko Ietoro, ko tōu hungawai, kua tae mai ki a koe, me tāu wahine, rātou ko āna tama tokorua.”<verse eid="EXO 18:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="EXO 18:7" />Nā, ka haere a Mohi ki te whakatau i tōna hungawai, ā, ka tuohu, ka kihi hoki i a ia; ā, ka ui rāua ki a rāua ki te pai i tētahi, i tētahi; ā, haere ana rāua ki te tēneti. <verse eid="EXO 18:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 18:8" />Nā, ka kōrerotia e Mohi ki tōna hungawai ngā mea katoa i meatia e Ihowā ki a Parao rātou ko ngā Īhipiana, mō Īharaira, me ngā mate katoa hoki i pono ki a rātou i te ara, me rātou hoki kua whakaorangia nei e Ihowā.<verse eid="EXO 18:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="EXO 18:9" />Nā, ka hari a Ietoro mō ngā mea pai katoa i meatia e Ihowā ki a Īharaira, mō rātou hoki i whakaorangia e ia i te ringa o ngā Īhipiana, <verse eid="EXO 18:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 18:10" />ā, ka mea a Ietoro, “Kia whakapaingia a Ihowā nāna nei koutou i whakaora i te ringa o ngā Īhipiana, i te ringa hoki o Parao; nāna hoki te iwi nei i whakaora i raro i te ringa o ngā Īhipiana. <verse eid="EXO 18:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 18:11" />Kātahi ahau ka mōhio he nui ake a Ihowā i ngā atua katoa; āe rā, i te mea hoki ka whakapehapeha rātou, hira ake ana anō ia i a rātou.” <verse eid="EXO 18:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 18:12" />Nā, ka tangohia e Ietoro, e te hungawai o Mohi tētahi tahunga tinana me ētahi patunga tapu mā te Atua; ā, haere mai ana a Ārona, me ngā kaumātua katoa o Īharaira, ki te hungawai o Mohi, ki te kai taro ki te aroaro o te Atua.<verse eid="EXO 18:12" /></para>
  <para style="s">Te Whakatū o he Kaiwhakawā</para>
  <para style="r">(<ref loc="DEU 1:9-18">Tiuteronomi 1.9-18</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="EXO 18:13" />Ā, i te aonga ake o te rā ka noho a Mohi ki te whakawā i te iwi; ā, ka tū te iwi i te taha o Mohi nō te ata ā ahiahi noa. <verse eid="EXO 18:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 18:14" />Ā, nō te kitenga o te hungawai o Mohi i ngā mea katoa i mea ai ia ki te iwi, ka mea ia, “He aha tēnei mea e mea nei koe ki te iwi? He aha koe i noho ai ko koe anake, i tū ai hoki te iwi katoa i tōu taha nō te ata ā tae noa ki te ahiahi?”<verse eid="EXO 18:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 18:15" />Ā, ka mea a Mohi ki tōna hungawai, “E haere mai ana hoki te iwi ki ahau, ki te rapu tikanga i te Atua. <verse eid="EXO 18:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 18:16" />Ka ai he mea ki a rātou, nā, ka haere mai ki ahau; ā, māku e whakarite te whakawā a tētahi ki tētahi; e whakaatu hoki ngā tikanga a te Atua me āna ture.”<verse eid="EXO 18:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="EXO 18:17" />Nā, ka mea te hungawai o Mohi ki a ia, “Ehara tēnei i te pai e mea nei koe. <verse eid="EXO 18:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 18:18" />Ka honia noatia iho koe, koutou tahi ko tēnei iwi i a koe nei; he pēhi rawa hoki tēnei mea i a koe; e kore e taea e koe anake. <verse eid="EXO 18:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 18:19" />Nā, whakarongo mai ki tōku reo, māku koe e tohutohu; hei a koe te Atua, hei te aroaro o te Atua koe mō te iwi, ā, māu e kawe ngā kōrero ki te Atua. <verse eid="EXO 18:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 18:20" />Māu anō rātou e whakaako ki ngā tikanga, ki ngā ture, e whakaatu hoki ki a rātou te huarahi e haere ai rātou, me ngā mahi e mahi ai rātou. <verse eid="EXO 18:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 18:21" />Māu anō hoki e titiro i roto i te iwi katoa ētahi tāngata māia, e wehi ana i te Atua; hei te hunga pono, e kino ana ki te apo; ka waiho ai hei rangatira mō rātou, hei rangatira mō ngā mano, hei rangatira mō ngā rau, hei rangatira mō ngā rima tekau, hei rangatira mō ngā tekau. <verse eid="EXO 18:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 18:22" />Ā, mā rātou te iwi e whakawā i ngā wā katoa; ā, ko ngā mea nunui katoa, me kawe mai ki a koe; ko ngā mea nohinohi katoa ia, mā rātou e whakarite; pēnei ka māmā koe, ā, mā koutou tahi te pīkaunga. <verse eid="EXO 18:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 18:23" />Ki te mea koe i tēnei mea, ā, ka kī mai te Atua ki a koe, kātahi koe ka matatū ake, ā, ka haere mārie tēnei iwi katoa ki ō rātou kāinga.”<verse eid="EXO 18:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="EXO 18:24" />Ā, rongo tonu a Mohi ki te kupu a tōna hungawai, ā, meatia katoatia iho e ia ngā mea i kōrero ai ia. <verse eid="EXO 18:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 18:25" />Ā, whiriwhiria ana e Mohi ētahi tāngata māia i roto i a Īharaira katoa, ā, waiho iho rātou e ia hei upoko mō te iwi, hei rangatira mō ngā mano, hei rangatira mō ngā rau, hei rangatira mō ngā rima tekau, hei rangatira hoki mō ngā tekau. <verse eid="EXO 18:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 18:26" />Ā, nā rātou te iwi i whakawā i ngā wā katoa; ko te mea pakeke i kawea e rātou ki a Mohi; ko ngā mea nohinohi katoa ia nā rātou anō i whakarite.<verse eid="EXO 18:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="EXO 18:27" />Nā, ka tukua atu e Mohi tōna hungawai; ā, haere ana ia ki tōna whenua.<verse eid="EXO 18:27" /></para>
  <chapter eid="EXO 18" />
  <chapter number="19" style="c" sid="EXO 19" />
  <para style="s">Ka Tae mai ngā Īharaira ki Maunga Hinai</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 19:1" />Nō te toru o ngā marama o te haerenga mai o ngā tama a Īharaira i te whenua o Īhipa, nō taua rangi anō, ka tae rātou ki te koraha o Hinai. <verse eid="EXO 19:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 19:2" />Ā, i tō rātou haerenga atu i Repirimi, ka tae ki te koraha o Hinai, ka noho iho rātou i te koraha; ā, noho ana a Īharaira ki reira, ki te ritenga atu o te maunga.<verse eid="EXO 19:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="EXO 19:3" />Nā, ka piki a Mohi ki te Atua, ā, ka karanga a Ihowā ki a ia i te maunga, ka mea, “Kia pēnei tāu kōrero ki te whare o Hākopa, tāu kauwhau hoki ki ngā tama a Īharaira: <verse eid="EXO 19:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 19:4" />‘Kua kite koutou i ngā mea i mea ai ahau ki ngā Īhipiana, i tāku whakawahanga hoki i a koutou i runga i ngā parirau ēkara, me te kawenga mai i a koutou ki ahau. <verse eid="EXO 19:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 19:5" />Heoi, ki te āta whakarongo koutou ki tōku reo, ki te pupuri hoki i tāku kawenata, ka waiho koutou hei taonga mōku, motu kē i ngā iwi katoa; i ahau hoki te whenua katoa; <verse eid="EXO 19:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 19:6" />ā, ka waiho koutou e ahau hei kīngi, hei tohunga, hei iwi tapu hoki.’ Ko ngā kupu ēnei e kōrero ai koe ki ngā tama a Īharaira.”<verse eid="EXO 19:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="EXO 19:7" />Nā, ka haere iho a Mohi, ka karanga ia ki ngā kaumātua o te iwi, ā, hoatu ana e ia ki tō rātou aroaro ēnei kupu katoa i ākona nei e Ihowā ki a ia. <verse eid="EXO 19:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 19:8" />Nā, ka pā katoa te iwi ki te whakahoki, ka mea: “Ka mahia e mātou ngā mea katoa i kōrerotia mai nā e Ihowā.” Ā, kawea ana e Mohi ngā kupu a te iwi ki a Ihowā.<verse eid="EXO 19:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="EXO 19:9" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Nanā, ka haere atu ahau ki a koe i roto i tētahi kapua mātotoru, kia rongo ai te iwi, ua kōrero ahau ki a koe, kia whakapono ai hoki rātou ki a koe ā mua tonu atu. Ā, kōrerotia ana e Mohi ngā kupu a te iwi ki a Ihowā.”<verse eid="EXO 19:9" /></para>
  <para style="s">Ka Whakatapua te Iwi</para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 19:10" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Haere ki te iwi, ka whakatapu hoki i a rātou ākuanei, āpōpō hoki, kia horoi hoki rātou i ō rātou kākahu, <verse eid="EXO 19:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 19:11" />kia takatū hoki mō te rā tuatoru; tā te mea hei te rā tuatoru a Ihowā haere iho ai ki te aroaro o te iwi katoa, ki runga ki Maunga Hinai. <verse eid="EXO 19:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 19:12" />Ā, whakatakotoria e koe he rohe mō te iwi, tawhio noa, tawhio noa, ka mea atu, ‘Kia mōhio koutou kei piki ki te maunga, kei pā rānei ki tōna taha; ko ngā tāngata katoa e pā ana ki te maunga, inā, me whakamate. <verse eid="EXO 19:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 19:13" />Kaua te ringa e pā ki a ia, engari me āki ki te kōhatu, me wero rānei ki te tao; ahakoa kararehe, ahakoa tangata, e kore e ora.’ Ka kukume roa te tangi o te tētere, ka haere mai ai rātou ki te maunga.”<verse eid="EXO 19:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 19:14" />Nā, ka haere iho a Mohi i te maunga ki te iwi, ka whakatapu ia i te iwi, ā, horoia ana e rātou ō rātou kākahu. <verse eid="EXO 19:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 19:15" />Ā, i mea ia ki te iwi, “Kia takatū koutou i te toru o ngā rā; kaua e whakatata atu ki te wahine.”<verse eid="EXO 19:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="EXO 19:16" />Ā, ka taka ki te toru o ngā rā, i te ata, nā, ka puta mai ngā whatitiri, me ngā uira, me te kapua mātotoru i runga i te maunga, me te tangi o te tētere, tōna nui nā! Ā, wiri katoa ana te hunga i te puni. <verse eid="EXO 19:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 19:17" />Nā, ka ārahina atu te iwi e Mohi i te puni ki te whakatau i te Atua; ā, tū ana rātou ki raro i te maunga. <verse eid="EXO 19:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 19:18" />Ā, he paowa kau Maunga Hinai, nō te mea kua heke iho a Ihowā ki runga, i roto i te ahi; ā, kake ana tōna paowa, ānō he paowa oumu, ā, wiri pū te maunga katoa. <verse eid="EXO 19:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 19:19" />Ā, i te mea ka nui haere rawa te tangi o te tētere, ka kōrero atu a Mohi, ā, ka kōrero ā-reo tangata mai te Atua ki a ia.<verse eid="EXO 19:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 19:20" />Nā, ka heke iho a Ihowā ki Maunga Hinai, ki te tihi o te maunga; ā, karangatia iho ana a Mohi e Ihowā ki te tihi o te maunga; ā, piki atu ana a Mohi. <verse eid="EXO 19:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 19:21" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Heke atu, kauwhautia te iwi rā, kei wāhi ake rātou ki a Ihowā ki te mātakitaki, ā, he tokomaha o rātou e hinga. <verse eid="EXO 19:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 19:22" />Ko ngā tohunga hoki e whakatata ana ki a Ihowā, kia tapu rātou, kei auta atu a Ihowā ki a rātou.”<verse eid="EXO 19:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="EXO 19:23" />Ā, ka mea a Mohi ki a Ihowā, “E kore e āhei i te iwi te piki ake ki Maunga Hinai; nāu hoki i kauwhau iho ki a mātou, i mea, ‘Taiepatia te maunga, whakatapua hoki.’ ”<verse eid="EXO 19:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="EXO 19:24" />Nā, ka mea a Ihowā ki a ia, “Haere, heke atu; ka piki mai anō koe, kōrua ko Ārona; ko ngā tohunga ia, me te iwi, kei wāhi mai rātou, kei piki ki a Ihowā; kei auta atu ia ki a rātou.”<verse eid="EXO 19:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="EXO 19:25" />Ā, heke atu ana a Mohi ki te iwi, kōrero ana ki a rātou.<verse eid="EXO 19:25" /></para>
  <chapter eid="EXO 19" />
  <chapter number="20" style="c" sid="EXO 20" />
  <para style="s">Ngā Ture Tekau</para>
  <para style="r">(<ref loc="DEU 5:1-21">Tiuteronomi 5.1-21</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 20:1" />Nā, ka kōrerotia e te Atua ēnei kupu katoa, ka mea:<verse eid="EXO 20:1" /></para>
  <para style="mi">
    <verse number="2" style="v" sid="EXO 20:2" />“Ko Ihowā ahau, ko tōu Atua, nāku koe i whakaputa mai i te whenua o Īhipa, i te whare pononga; <verse eid="EXO 20:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 20:3" />aua ētahi atua kē atu mōu ki mua i ahau.<verse eid="EXO 20:3" /></para>
  <para style="mi">
    <verse number="4" style="v" sid="EXO 20:4" />“Kei hanga koe i te whakapakoko mōu, i tētahi ritenga rānei o ngā mea o te rangi i runga, o te whenua rānei i raro, o te wai rānei i raro i te whenua. <verse eid="EXO 20:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 20:5" />Kei koropiko koe ki ēnā mea, kei mahi rānei ki ēnā mea; ko Ihowā hoki ahau, ko tōu Atua, he Atua hae, e mea ana i ngā hara o ngā mātua kia tau iho ki ngā tamariki ā te toru, te whā rā anō o ngā whakatupuranga o te hunga e kino ana ki ahau; <verse eid="EXO 20:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 20:6" />e whakaputa aroha ana hoki ki ngā mano, ki te hunga e aroha ana ki ahau, e whakarite ana i āku ture.<verse eid="EXO 20:6" /></para>
  <para style="mi">
    <verse number="7" style="v" sid="EXO 20:7" />“Kei whakahuatia noatia e koe te ingoa o Ihowā, o tōu Atua; e kore hoki a Ihowā e mea, he harakore te tangata e whakahua noa ana i tōna ingoa.<verse eid="EXO 20:7" /></para>
  <para style="mi">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 20:8" />“Kia mahara ki te rā hāpati, kia whakatapua. <verse eid="EXO 20:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 20:9" />E ono ngā rā e mahi ai koe, e mea ai hoki i āu mea katoa. <verse eid="EXO 20:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 20:10" />Tēnā ko te rā whitu, he hāpati nō Ihowā, nō tōu Atua; kaua e mahia tētahi mahi i reira – e koe, e tāu tama, e tāu tamāhine, e tāu pononga tāne, e tāu pononga wahine, e āu kararehe hoki, me tōu tangata kē i roto i ōu tatau. <verse eid="EXO 20:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 20:11" />E ono hoki ngā rā i hangā ai e Ihowā te rangi, me te whenua, te moana, me ngā mea katoa i roto, ā, okioki ana i te rā whitu. Nā reira i whakapaingia ai te rā hāpati e Ihowā, ā whakatapua ana.<verse eid="EXO 20:11" /></para>
  <para style="mi">
    <verse number="12" style="v" sid="EXO 20:12" />“Whakahōnoretia tōu pāpā me tōu whaea; kia roa ai ōu rā ki te whenua e hōmai nei e Ihowā, e tōu Atua, ki a koe.<verse eid="EXO 20:12" /></para>
  <para style="mi">
    <verse number="13" style="v" sid="EXO 20:13" />“Kaua e patu.<verse eid="EXO 20:13" /></para>
  <para style="mi">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 20:14" />“Kaua e pūremu.<verse eid="EXO 20:14" /></para>
  <para style="mi">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 20:15" />“Kaua e tāhae.<verse eid="EXO 20:15" /></para>
  <para style="mi">
    <verse number="16" style="v" sid="EXO 20:16" />“Kaua e whakapae teka ki tōu hoa.<verse eid="EXO 20:16" /></para>
  <para style="mi">
    <verse number="17" style="v" sid="EXO 20:17" />“Kaua e hiahia ki te whare o tōu hoa. Kaua e hiahia ki te wahine a tōu hoa, ki tāna pononga tāne rānei, ki tāna pononga wahine rānei, ki tāna kau rānei, ki tana kāihe rānei, ki tētahi mea rānei a tōu hoa.”<verse eid="EXO 20:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="EXO 20:18" />Ā, i kite te iwi katoa i ngā whatitiri, i ngā uira, i te tangi o te tētere, i te maunga hoki e paowa ana; ā, i te kitenga o te iwi, ka wiri rātou, ā, tū rawa i tawhiti. <verse eid="EXO 20:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 20:19" />Ā, ka mea rātou ki a Mohi, “Māu e kōrero mai ki a mātou, ā, ka whakarongo atu mātou; engari kaua te Atua e kōrero ki a mātou, kei mate mātou.”<verse eid="EXO 20:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 20:20" />Nā, ka mea a Mohi ki te iwi, “Kaua e wehi; he whakamātau hoki i a koutou i haere mai ai te Atua, kia mau ai hoki tōna wehi i ō koutou kanohi, kei hara koutou.”<verse eid="EXO 20:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="EXO 20:21" />Ā, tū ana te iwi i tawhiti; ko Mohi ia, i whakatata ki te pōuri kerekere i noho ai te Atua.<verse eid="EXO 20:21" /></para>
  <para style="s">Te Ture e Pā ana ki te Āta</para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 20:22" />Ā, ka mea a Ihowā ki a Mohi: “Kia pēnei tāu kupu ki ngā tama a Īharaira: ‘Ka kite koutou kua kōrero ahau i te rangi ki a koutou. <verse eid="EXO 20:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 20:23" />Kei hanga koutou he atua kē atu ki tōku taha; kei hanga koutou he atua hiriwa, he atua kōura rānei, mō koutou.<verse eid="EXO 20:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="EXO 20:24" />“ ‘Hangā he āta oneone māku, ki runga patu ai koe i āu tahunga tinana, i āu whakahere mō te pai, i āu hipi, i āu kau. I ngā wāhi katoa e whakamaharatia ai e ahau tōku ingoa ka haere atu ahau ki a koe, ka manaaki i a koe. <verse eid="EXO 20:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 20:25" />Ā, ki te hanga koe i te āta kōhatu māku, kei hangā e koe ki te kōhatu hahau; ki te hāpai hoki koe i tāu toki ki taua mea, kua whakanoatia e koe. <verse eid="EXO 20:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 20:26" />Kaua anō e piki nā te arawhata ki tōku āta, kei kitea koe i reira e tū tahanga ana.’ ”<verse eid="EXO 20:26" /></para>
  <chapter eid="EXO 20" />
  <chapter number="21" style="c" sid="EXO 21" />
  <para style="s">Te Ture e Pā ana ki ngā Pononga</para>
  <para style="r">(<ref loc="DEU 15:12-18">Tiuteronomi 15.12-18</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 21:1" />“Ā, ko ngā whakariteritenga ēnei e whakatakotoria e koe ki tō rātou aroaro: <verse eid="EXO 21:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 21:2" />Ki te hoko koe i tētahi pononga Hiperu, e ono ngā tau e mahi ai ia; ā, i te whitu ka haere noa atu, kaua he utu. <verse eid="EXO 21:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 21:3" />Ki te mea he takakau ia i tōna haerenga mai, me haere atu anō he takakau; ki te mea he wahine tāna, ko rāua ko tāna wahine e haere. <verse eid="EXO 21:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 21:4" />Ki te mea nā tōna ariki te wahine i hoatu ki a ia, ā, ka whānau ā rāua tama, tamāhine rānei; mā tōna ariki te wahine rātou ko āna tamariki, ko ia anake e haere.<verse eid="EXO 21:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="EXO 21:5" />“Ā, ki te mea matanui te pononga, ‘E aroha ana ahau ki tōku ariki, ki tāku wahine, ki āku tamariki; e kore ahau e haere noa atu,’ <verse eid="EXO 21:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 21:6" />nā, me kawe ia e tōna ariki ki te Atua. Me kawe hoki ia e ia ki te tatau, ki te pou rānei o te tatau; ā, ka pokaia tōna taringa e tōna ariki ki te oka; ā, ka oti iho ia hei kaimahi māna.<verse eid="EXO 21:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="EXO 21:7" />“Ki te hokona atu hoki e tētahi tangata tāna tamāhine hei pononga, e kore e rite tōna haerenga ki waho ki te haerenga o ngā pononga tāne. <verse eid="EXO 21:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 21:8" />Ki te kino ia ki te titiro a tōna ariki, i taumau nei i a ia māna, nā, me whakahoki ia mō tētahi utu; e kore e āhei te hoko i a ia ki tētahi iwi kē; mōna hoki i tinihanga ki a ia. <verse eid="EXO 21:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 21:9" />Ā, ki te taumautia ia e ia mā tāna tama, kia rite ki te tikanga ki ngā tamāhine tupu tāna e mea ai ki a ia. <verse eid="EXO 21:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 21:10" />Ki te tango ia i tētahi atu wahine māna kaua e whakaititia e ia te kai mā tērā, te kākahu mōna, me tā rāua moe tahi. <verse eid="EXO 21:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 21:11" />Ā, ki te kāhore ēnei mea e toru e meatia e ia ki a ia, nā, me haere noa atu ia, kaua he moni.”<verse eid="EXO 21:11" /></para>
  <para style="s">Te Ture mō te Patu Tangata</para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="EXO 21:12" />“Ki te patu tētahi i te tangata kia mate, me tino whakamate anō ia. <verse eid="EXO 21:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 21:13" />Ā, ki te kāhore tētahi e whanga atu, ā, ka mea te Atua kia tūpono ki tōna ringa; nā, māku e whakarite ki a koe te wāhi e rere ai ia. <verse eid="EXO 21:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 21:14" />Tēnā ko tēnei, i poka noa te tangata ki tōna hoa, ki te kōhuru tinihanga i a ia; me tango ia e koe i tāku āta, kia mate ai ia.<verse eid="EXO 21:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 21:15" />“Me tino whakamate anō hoki te tangata e patu ana i tōna pāpā, i tōna whaea rānei.<verse eid="EXO 21:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="EXO 21:16" />“Ko te tangata hoki e tāhae ana i tētahi tangata, ā, hokona ana e ia, e kitea ana rānei ki tōna ringa, me tino whakamate anō ia.<verse eid="EXO 21:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="EXO 21:17" />“Me tino whakamate anō hoki te tangata e kanga ana i tōna pāpā, i tōna whaea rānei.<verse eid="EXO 21:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="EXO 21:18" />“Ki te whawhai hoki ētahi tāngata ki a rāua, ā, ka ākina tōna hoa e tētahi ki te kōhatu, ka motokia rānei, ā, kāhore ia e mate, engari ka takoto i runga i te moenga; <verse eid="EXO 21:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 21:19" />ki te ara ake ia, ā, ka hāereere ki waho me te toko i tāna tokotoko, kātahi ka kore te hara o te tangata i patua ai ia; otiia me utu e ia tōna whakamāngeretanga ki te mahi, me mea hoki kia āta rongoātia kia ora ai.<verse eid="EXO 21:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 21:20" />“Ki te patu hoki te tangata i tāna pononga tāne, i tāna pononga wahine rānei, ki te rākau, ā, ka mate i raro iho i tōna ringa; me āta takitaki tōna matenga. <verse eid="EXO 21:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 21:21" />Otiia ki te ora ia, kotahi, e rua rānei, ngā rā, e kore e takitakina; nō te mea ko tāna moni ia.<verse eid="EXO 21:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 21:22" />“Ki te whawhai ētahi tāngata ki a rātou, ā, ka whara tētahi wahine e hapū ana, ā, ka materoto tāna tamaiti, otiia kāhore atu he hē, me tango he utu i a ia, arā tā te tahu o te wahine e whakarite ai ki a ia; hei tā ngā kaiwhakawā e mea ai tāna e hōmai ai. <verse eid="EXO 21:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 21:23" />Engari ki te mate, nā, me hōmai e koe he mate hei utu mō te mate, <verse eid="EXO 21:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 21:24" />he kanohi mō te kanohi, he niho mō te niho, he ringa mō te ringa, he waewae mō te waewae, <verse eid="EXO 21:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 21:25" />he wera mō te wera, he motu mō te motu, he kārawarawa mō te kārawarawa.<verse eid="EXO 21:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="EXO 21:26" />“Ki te patua e te tangata te kanohi o tāna pononga tāne, te kanohi rānei o tāna pononga wahine, ā, ka matapōtia; me tuku kia haere noa atu, hei utu mō tōna kanohi. <verse eid="EXO 21:26" /><verse number="27" style="v" sid="EXO 21:27" />Ā, ki te patua e ia kia marere te niho o tāna pononga tāne, te niho rānei o tāna pononga wahine; me tuku kia haere noa atu, hei utu mō tōna niho.”<verse eid="EXO 21:27" /></para>
  <para style="s">Ngā Ture e Pā ana ki te Taputapu</para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="EXO 21:28" />“Ki te werohia tētahi tangata tētahi wahine rānei, e te kau, ā, ka mate; me tino āki te kau ki te kōhatu, kaua anō hoki ōna kikokiko e kainga; ā, ka tukua noatia atu te rangatira o te kau. <verse eid="EXO 21:28" /><verse number="29" style="v" sid="EXO 21:29" />Otiia ki te mea he kau wero ia nō mua, ā, kua whakaaturia ki tōna rangatira, ā, kāhore ia e tiaki i a ia, ā, ka mate i a ia tētahi tangata, tētahi wahine rānei; me āki te kau ki te kōhatu, me whakamate anō hoki tōna rangatira. <verse eid="EXO 21:29" /><verse number="30" style="v" sid="EXO 21:30" />Ki te whakaritea kia hōmai e ia he moni, me hōmai e ia hei utu mō tōna ora te mea i whakaritea ki a ia. <verse eid="EXO 21:30" /><verse number="31" style="v" sid="EXO 21:31" />Ki te mea he tama, he kōtiro rānei i werohia e ia, kia rite anō ki tēnei tikanga te meatanga ki a ia. <verse eid="EXO 21:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 21:32" />Ki te wero te kau i tētahi pononga tāne, i tētahi pononga wahine rānei; kia toru tekau ngā hekere hiriwa e hōmai ki tō rāua ariki, me āki hoki te kau ki te kōhatu.<verse eid="EXO 21:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="EXO 21:33" />“Ki te whakatuwhera hoki te tangata i tētahi poka, ki te keria rānei e te tangata tētahi poka, ā, e kore e hīpokina e ia, ā, ka taka he kau, he kāihe rānei ki roto; <verse eid="EXO 21:33" /><verse number="34" style="v" sid="EXO 21:34" />me utu e te tangata nāna te poka, me hōmai he moni e ia ki tō rāua ariki; ā, māna te mea mate.<verse eid="EXO 21:34" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="EXO 21:35" />“Ki te tukia te kau a tētahi tangata e te kau e tētahi, ā, ka mate; nā, me hoko e rāua te kau ora, ka wehe ai i ōna utu; me wehe anō hoki e rāua te mea kua mate. <verse eid="EXO 21:35" /><verse number="36" style="v" sid="EXO 21:36" />Otiia ki te mea i mōhiotia he kau wero ia nō mua, ā, kāhore i tiakina e tōna ariki, me utu e ia te kau ki te kau; ā, māna te mea mate.”<verse eid="EXO 21:36" /></para>
  <chapter eid="EXO 21" />
  <chapter number="22" style="c" sid="EXO 22" />
  <para style="s">Ngā Ture mō ngā Tāhae, mō te Utunga</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 22:1" />“Ki te tāhae te tangata i te kau, i te hipi rānei, ā, ka patua, ka hokona rānei e ia; kia rima ngā kau e hōmai e ia hei utu mō te kau kotahi, kia whā hoki ngā hipi mō te hipi kotahi.<verse eid="EXO 22:1" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="EXO 22:2" />“Ki te mau te tāhae e poka ara ana, ā, ka patua, ka mate, kāhore he toto e heke mōna. <verse eid="EXO 22:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 22:3" />Ki te mea kua whiti te rā ki a ia, ka heke he toto mōna; me hōmai hoki e ia he utu; ki te kāhore āna mea, nā, me hoko ia mō tāna tāhae.<verse eid="EXO 22:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="EXO 22:4" />“Ki te mau pū ki tōna ringa te mea i tāhaetia, he kau, he kāihe rānei, he hipi rānei, ā, e ora ana; kia rua ngā utu e hōmai e ia.<verse eid="EXO 22:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="EXO 22:5" />“Ki te mea tētahi tangata kia kainga tētahi māra, tētahi kāri wāina rānei, ā, ka tukua atu e ia tana kararehe hei kai i te māra a tētahi; me utu e ia ki ngā hua papai rawa o tāna māra, ki ngā hua papai rawa hoki o tāna kāri wāina.<verse eid="EXO 22:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 22:6" />“Ki te toro atu te ahi, ā, ka pono ki ngā tātarāmoa, ā, ka pau ngā whakapū wīti, te wīti rānei e tū ana, te māra rānei; me āta whakautu e te tangata nāna i tahu te ahi.<verse eid="EXO 22:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="EXO 22:7" />“Ki te hōmai e te tangata tētahi moni ētahi mea rānei, ki tōna hoa kia tiakina, ā, ka tāhaetia i roto i te whare o taua tangata; ki te kitea te tāhae, kia rua ngā utu e hōmai e ia. <verse eid="EXO 22:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 22:8" />Ki te kāhore i kitea te tāhae, nā, me kawe te rangatira o te whare ki te Atua, kia kitea me kāhore i totoro tōna ringaringa ki ngā taonga a tōna hoa. <verse eid="EXO 22:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 22:9" />I ngā whakawākanga hara katoa mō te kau, kāihe, hipi, kākahu, mō te ngaromanga o tētahi mea e kīia ana e tētahi nōna, me haere te kōrero a te tokorua ki te Atua; ko te tangata kua whakataua te hē ki a ia e te Atua, kia rua ngā utu e hōmai e ia ki tōna hoa.<verse eid="EXO 22:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 22:10" />“Ki te hōmai e tētahi he kāihe ki tōna hoa, he kau rānei, he hipi rānei, tētahi rānei o ngā tini kararehe, kia tiakina; ā, ka mate, ka whara rānei, ka pāhuatia rānei, kīhai anō hoki i kitea. <verse eid="EXO 22:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 22:11" />Ka waiho i waenganui i a rāua te oati a Ihowā, mō tōna ringa kīhai i totoro atu ki te taonga o tōna hoa; ā, me whakaae mai e te rangatira o taua mea, e kore anō hoki e utua. <verse eid="EXO 22:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 22:12" />Otiia, ki te mea kua tāhaetia atu i a ia, me hoatu he utu ki tōna rangatira. <verse eid="EXO 22:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 22:13" />Ki te mea kua haehaea, me kawe mai e ia hei whakaatu, ā, e kore e utua e ia te mea i haea.<verse eid="EXO 22:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 22:14" />“Ki te tīkina anō hoki e te tangata tētahi mea a tōna hoa, ā, ka whara, ka mate rānei, me te ngaro anō te rangatira o taua mea, me āta whakautu anō e ia. <verse eid="EXO 22:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 22:15" />Kei reira te rangatira, e kore e utua; ki te mea e utua ana tōna tukunga, i haere mai hoki mō tōna utu.”<verse eid="EXO 22:15" /></para>
  <para style="s">He Ture Whanonga Pono hei aha</para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="EXO 22:16" />“Ki te whakawai te tangata i te kōtiro kīhai i taumautia, ā, ka moe rāua, me whakarite he tāpākūhā, ā, me mārena e ia hei wahine māna. <verse eid="EXO 22:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 22:17" />Ki te tino whakakāhore rawa tōna pāpā, ā, e kore e tukua ki a ia, me hōmai e ia ngā moni e rite ana ki te kaireperepe mō ngā kōtiro.<verse eid="EXO 22:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="EXO 22:18" />“Kei tukua e koe te wahine mākutu kia ora.<verse eid="EXO 22:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 22:19" />“Ko te tangata i takotoria e ia he kararehe, me whakamate rawa.<verse eid="EXO 22:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 22:20" />“Me whakangaro rawa te tangata e patu whakahere ana mā tētahi atua kē; engari mā Ihowā anake.<verse eid="EXO 22:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="EXO 22:21" />“Kaua hoki e whakatoia te manene, kaua anō hoki ia e tūkinotia; he manene hoki koutou i mua, i te whenua o Īhipa.<verse eid="EXO 22:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 22:22" />“Kaua e whakatupuria kinotia te pouaru, te pani rānei. <verse eid="EXO 22:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 22:23" />Ki te anga koe ki te whakatupukino i a rāua, ā, ka tangi rāua ki ahau, inā, ka whakarongo ahau ki tā rāua karanga; <verse eid="EXO 22:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 22:24" />ā, ka mura tōku riri, ka patua anō hoki koutou ki te hoari; ā, ka pouarutia ā koutou wāhine, ka pania anō hoki ā koutou tamariki.<verse eid="EXO 22:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="EXO 22:25" />“Ki te whakatārewa koe i te moni ki tētahi o tāku iwi, ki tētahi o ōu rawakore, kei rite tāu ki a ia ki tā te kaiwhakatuputupu moni, kei tangohia i a ia te moni whakatuputupu. <verse eid="EXO 22:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 22:26" />Ki te tangohia e koe te kākahu o tōu hoa hei taunaha, kaua e tukua kia rere te rā ka whakahoki ai ki a ia; <verse eid="EXO 22:26" /><verse number="27" style="v" sid="EXO 22:27" />ko tēnā anake nā hoki hei uhi mōna, hei kākahu mōna, mō tōna kiri; ā, ko te aha hei moenga iho mōna? Ki te karanga mai hoki ia ki ahau, nā, ka whakarongo atu ahau; nō te mea he mahi tohu tangata tāku.<verse eid="EXO 22:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="EXO 22:28" />“Kaua e kohukohu ki te Atua, kaua anō hoki e kanga ki te ariki o tōu iwi.<verse eid="EXO 22:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="EXO 22:29" />“Kei whakaroa koe ki te hōmai i ngā mātāmua o ōu hua, o ōu wai.</para>
  <para style="p" vid="EXO 22:29">“Me hōmai e koe te mātāmua o āu tamariki ki ahau. <verse eid="EXO 22:29" /><verse number="30" style="v" sid="EXO 22:30" />Kia pērā anō tāu e mea ai ki āu kau, ki āu hipi: e whitu ngā rā e noho ai ia ki tōna whaea; i te waru o ngā rā me hōmai ki ahau.<verse eid="EXO 22:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="EXO 22:31" />“Hei tāngata tapu hoki koutou māku; kaua anō e kai i te kikokiko i haea ki te pārae; me maka mā te kurī.”<verse eid="EXO 22:31" /></para>
  <chapter eid="EXO 22" />
  <chapter number="23" style="c" sid="EXO 23" />
  <para style="s">Ngā Ture he aha, he aha</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 23:1" />“Kei puaki i a koe te kōrero tito noa. Kei totoro tahi tōu ringa me te tangata kino, kei meinga hei kaiwhakaatu teka.<verse eid="EXO 23:1" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="EXO 23:2" />“Kei whai tahi me te tokomaha ki te kino. Kaua anō hoki e hamumu i te totohenga, hei mea kia riro ai i tā te tokomaha, hei whakapeau kē i te tika; <verse eid="EXO 23:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 23:3" />kaua anō e whakanuia te rawakore, ina tohe ia.<verse eid="EXO 23:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="EXO 23:4" />“Ki te tūtaki koe ki te kau a tōu hoariri, ki tana kāihe rānei, e atiti noa ana, me āta whakahoki e koe ki a ia. <verse eid="EXO 23:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 23:5" />Ki te kite koe i te kāihe a tōu hoariri e takoto ana i raro i tāna pīkaunga, ā, ka ngākaukore koe ki te whakaara, me āta whakaara tahi e kōrua.<verse eid="EXO 23:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 23:6" />“Kei whakapeaua kētia e koe te whakawā mō tōu tangata rawakore, ina tohe ia. <verse eid="EXO 23:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 23:7" />Kia matara koe i te teka; kaua anō e whakamatea te tangata harakore rāua ko te tangata tika; e kore hoki ahau e whakatika i tā te tangata hara.<verse eid="EXO 23:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 23:8" />“Kaua anō e tango i te utu whakapati; he mea whakamatapō hoki te utu whakapati i te kānohi kite, he mea whakaparori kē hoki i ngā kupu a te hunga tika.<verse eid="EXO 23:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="EXO 23:9" />“Kaua anō e tūkinotia te manene; e mōhio ana hoki koutou ki te ngākau o te manene; he manene hoki koutou i mua, i te whenua o Īhipa.”<verse eid="EXO 23:9" /></para>
  <para style="s">Te Tau Tuawhitu me te Rā Tuawhitu</para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 23:10" />“Kia ono hoki ngā tau e rui ai koe i tōu oneone, e kohikohi ai hoki i ōna hua; <verse eid="EXO 23:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 23:11" />i te whitu ia me waiho kia takoto kau ana, kia pariri, ā, ka kai ngā tāngata rawakore o tōu iwi; ā, mā ngā kīrehe o te pārae ā rātou toenga e kai. Kia pēnā anō koe ki tāu māra wāina, ki tāu māra ōriwa.<verse eid="EXO 23:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="EXO 23:12" />“E ono ngā rā e mahi ai koe i āu mahi, ā, i te whitu ka okioki; kia okioki ai tāu kau, me tāu kāihe, kia whai tānga manawa ai hoki te tama a tāu pononga wahine me te manene.<verse eid="EXO 23:12" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="EXO 23:13" />“Kia tūpato anō ki ngā mea katoa kua kōrerotia nei e ahau ki a koutou. Kaua hoki e whakahuatia te ingoa o ngā atua kē, kei rangona hoki ki tōu māngai.”<verse eid="EXO 23:13" /></para>
  <para style="s">Ngā Hākari Nui e Toru</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 34:18-26">Ekoruhe 34.18-26</ref>; <ref loc="DEU 16:1-17">Tiuteronomi 16.1-17</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 23:14" />“E toru ngā wā o te tau e tuku hākari ai koe ki ahau.<verse eid="EXO 23:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 23:15" />“Kia mau ki te Hākari o te Taro Rēwenakore; e whitu ngā rā e kai ai koe i te taro rēwenakore, e pērā ai me tāku i whakahau ai ki a koe, i te wā anō i whakaritea o te marama, o Apipi; nō reira hoki koe i haere mai ai i Īhipa.</para>
  <para style="p" vid="EXO 23:15">“Kaua anō hoki tētahi e puta kau mai ki tōku aroaro.<verse eid="EXO 23:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="EXO 23:16" />“Ki te Hākari o te Kotinga, o te mātāmua o āu mahi, i ruia e koe ki te māra.</para>
  <para style="p" vid="EXO 23:16">“Ki te Hākari o te Kohikohinga i te mutunga o te tau, ina oti te kohikohi mai e koe āu mahi i te māra.<verse eid="EXO 23:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="EXO 23:17" />“E toru ngā wā o te tau e kitea ai ōu tāne katoa ki te aroaro o te Ariki, o Ihowā.<verse eid="EXO 23:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="EXO 23:18" />“Kaua e whakaherea tahitia me te taro rēwena te toto o tāku patunga tapu; kei toe anō hoki ki te ata te ngako o tāku hākari.<verse eid="EXO 23:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 23:19" />“Me kawe e koe ki te whare o Ihowā, o tōu Atua ngā mea mataati o ngā mātāmua o tōu oneone.</para>
  <para style="p" vid="EXO 23:19">“Kaua e kōhuatia te kūao koati ki te waiū o tōna whaea.”<verse eid="EXO 23:19" /></para>
  <para style="s">Te Anahera a Ihowā hei Tiaki i te Ara</para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 23:20" />“Nanā, ka tonoa nei e ahau he anahera ki mua i a koe, hei tiaki i a koe i te ara, hei kawe hoki i a koe ki te wāhi i whakaritea e ahau. <verse eid="EXO 23:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 23:21" />Kia tūpato ki a ia, whakarongo hoki ki tōna reo, kaua e whakapātaritari ki a ia; nō te mea e kore ia e whakarere noa iho i tō koutou hara; kei a ia nei hoki tōku ingoa. <verse eid="EXO 23:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 23:22" />Ki te āta whakarongo i a koe ki tōna reo, ki te mea hoki i ngā mea katoa e kōrero ai ahau; nā, ko ahau hei hoariri mō ōu hoariri, hei hoa whawhai hoki ki ōu hoa whawhai. <verse eid="EXO 23:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 23:23" />Ka haere hoki tāku anahera ki mua i a koe, hei kawe i a koe ki ngā Amori, ki ngā Hiti, ki ngā Perihi, ki ngā Kanaani, ki ngā Hiwi, ki ngā Iepuhi; ka hunā rātou e ahau. <verse eid="EXO 23:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 23:24" />Kei koropiko koe ki ō rātou atua, kei mahi hoki ki a rātou, kei rite hoki āu mahi ki ā rātou mahi. Engari, me turaki rawa e koe, me wāwāhi rawa anō hoki ā rātou whakapakoko. <verse eid="EXO 23:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 23:25" />Ā, me mahi koutou ki a Ihowā, ki tō koutou Atua, ā, ka manaakitia e ia tāu taro, me tōu wai; ka whakakorea atu anō hoki e ahau te mate i roto i a koe. <verse eid="EXO 23:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 23:26" />E kore tētahi mea e whānau whakatahe, e pākoko rānei, i tōu whenua; ka āta tutuki anō i ahau te maha o ōu rā.<verse eid="EXO 23:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="EXO 23:27" />“Ka tukua atu e ahau tāku wehi ki mua i a koe, ā, ka whakamatea ngā iwi katoa e haere atu nei koe ki a rātou, ka meinga anō hoki e ahau kia tahuri ngā tuarā o ōu hoariri katoa ki a koe. <verse eid="EXO 23:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 23:28" />Ka ungā anō e ahau te horonete ki mua i a koe, māna e pei ngā Hiwi, ngā Kanaani, me ngā Hiti i tōu aroaro. <verse eid="EXO 23:28" /><verse number="29" style="v" sid="EXO 23:29" />E kore rātou e peia e ahau i tōu aroaro i te tau kotahi; kei ururuatia te whenua, ā, ka nui rawa i a koe te kīrehe o te pārae. <verse eid="EXO 23:29" /><verse number="30" style="v" sid="EXO 23:30" />Ka peia rikirikitia atu rātou e ahau i tōu aroaro, kia hua rā anō koe, kia riro rā anō hoki te whenua i a koe.<verse eid="EXO 23:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="EXO 23:31" />“Ā, ka whakatakotoria e ahau tōu rohe ki te Moana Whero ā tae noa ki te Moana o ngā Pirihitini, ki te koraha hoki ā tae noa ki te awa. Ka tukua atu nei hoki e ahau ki ō koutou ringa ngā tāngata o te whenua, ā, ka peia rātou e koe i tōu aroaro. <verse eid="EXO 23:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 23:32" />Kaua e whakarite kawenata ki a rātou, ki ō rātou atua rānei. <verse eid="EXO 23:32" /><verse number="33" style="v" sid="EXO 23:33" />Kaua rātou e noho ki tōu whenua, kei mea rātou i a koe kia hara ki ahau; tā te mea, ki te mahi koe ki ō rātou atua, ka ai tēnā hei rore mōu.”<verse eid="EXO 23:33" /></para>
  <chapter eid="EXO 23" />
  <chapter number="24" style="c" sid="EXO 24" />
  <para style="s">Te Toto o te Kawenata e Whakaritea e Ihowā</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 24:1" />Nā, ka mea ia ki a Mohi, “Piki ake ki a Ihowā koutou ko Ārona, ko Nātapa, ko Apihu, kia whitu tekau anō hoki o ngā kaumātua o Īharaira; ā, me koropiko mai koutou i tawhiti. <verse eid="EXO 24:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 24:2" />Ko Mohi anake hoki e whakatata mai ki a Ihowā; ko rātou ia, kaua rātou e whakatata mai; me te iwi hoki, kaua rātou e piki tahi ake me ia.”<verse eid="EXO 24:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="EXO 24:3" />Nā, ka haere a Mohi, ka kōrerotia e ia ki te iwi ngā kupu katoa a Ihowā, me ngā whakariteritenga katoa; ā, kotahi anō te reo o te iwi katoa ki te whakahoki, ka kī rātou, “Ka meatia e mātou ngā mea katoa i kōrerotia mai e Ihowā.” <verse eid="EXO 24:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 24:4" />Nā, ka tuhituhia e Mohi ngā kupu katoa a Ihowā.</para>
  <para style="p" vid="EXO 24:4">Ā, ka maranga wawe ia i te ata, ā, hangā ana e ia tētahi āta ki raro iho i te maunga, me ngā pou kotahi tekau mā rua mō ngā iwi kotahi tekau mā rua o Īharaira. <verse eid="EXO 24:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 24:5" />I ungā anō e ia ētahi taitama o ngā tama a Īharaira, hei whakaeke i ngā tahunga tinana, hei patu hoki i ngā pūru hei patunga mō te pai ki a Ihowā. <verse eid="EXO 24:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 24:6" />Nā, ka tango a Mohi i tētahi wāhi o te toto, ā, makā ana e ia ki roto ki ngā peihana; ko tētahi wāhi hoki o te toto i tāia atu ki te āta. <verse eid="EXO 24:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 24:7" />Nā, ka mau ia ki te Pukapuka o te Kawenata, ā, kōrerotia ana ki ngā taringa o te iwi; ā, ka mea rātou, “Ko ngā mea katoa i kīia mai nā e Ihowā ka meatia e mātou, ka rongo anō mātou.”<verse eid="EXO 24:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 24:8" />Nā, ka mau a Mohi ki te toto, ā, tāia atu ana e ia ki te iwi, me te kī anō ia, “Nanā, te toto nei o te kawenata e whakaritea nei e Ihowā ki a koutou mō ēnei mea katoa.”<verse eid="EXO 24:8" /></para>
  <para style="s">Kei Runga i te Maunga me Ihowā</para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="EXO 24:9" />Nā, ka piki ake a Mohi rātou ko Ārona, ko Nātapa, ko Apihu, me ngā kaumātua e whitu tekau o Īharaira; <verse eid="EXO 24:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 24:10" />nā, ka kite i te Atua o Īharaira. Kei raro anō i ōna waewae me te mea ko te hāpira i hangā hei whāriki, he rite tonu anō ki te tino rangi te mārama. <verse eid="EXO 24:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 24:11" />Ā, kīhai i totoro tōna ringa ki tētahi o ngā rangatira o ngā tama a Īharaira; heoi, ka titiro atu rātou ki te Atua, ka kai hoki, ka inu.<verse eid="EXO 24:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="EXO 24:12" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Piki ake ki ahau ki te maunga, ā, hei reira koe noho ai; ā, ka hoatu e ahau ki a koe ngā papa kōhatu, me te ture, me te whakahau kua oti nei i ahau te tuhituhi, hei whakaako māu ki a rātou.”<verse eid="EXO 24:12" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="EXO 24:13" />Nā, ko te whakatikanga ake o Mohi, rāua ko tāna tangata, ko Hohua; ka piki atu a Mohi ki te maunga o te Atua. <verse eid="EXO 24:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 24:14" />I mea anō ia ki ngā kaumātua, “Tāria ake māua i konei, kia hoki mai rā anō māua ki a koutou; nā, ko Ārona rāua ko Huru tēnā hei hoa mō koutou. Ki te whai take tētahi tangata, me haere ia ki a rāua.”<verse eid="EXO 24:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 24:15" />Nā, piki ana a Mohi ki te maunga, e taupokina ana hoki te maunga e te kapua. <verse eid="EXO 24:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 24:16" />Ā, i tau te korōria o Ihowā ki runga ki Maunga Hinai; ā, e ono ngā rā i taupokina ai a reira e te kapua; ā, i te whitu o ngā rā ka karanga ia ki a Mohi i waenganui o te kapua. <verse eid="EXO 24:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 24:17" />Ā, i rite te āhua o te korōria o Ihowā ki te ahi e kai ana i runga i te tihi o te maunga, i te tirohanga a ngā tama a Īharaira. <verse eid="EXO 24:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 24:18" />Nā, ka haere a Mohi ki waenganui o te kapua, ā, pikitia ana e ia te maunga. Ā, e whā tekau ngā rā o Mohi ki runga ki te maunga, e whā tekau hoki ngā pō.<verse eid="EXO 24:18" /></para>
  <chapter eid="EXO 24" />
  <chapter number="25" style="c" sid="EXO 25" />
  <para style="s">He Whakahere mō te Tapenākara</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 35:4-9">Ekoruhe 35.4-9</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 25:1" />Nā, ka kōrero a Ihowā ki a Mohi, ka mea, <verse eid="EXO 25:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 25:2" />“Kōrero atu ki ngā tama a Īharaira, kia maua mai e rātou he whakahere māku. Me tango e koutou te whakahere māku i ngā tāngata katoa e hihiko noa mai ana ō rātou ngākau. <verse eid="EXO 25:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 25:3" />Ko te whakahere anō tēnei e tangohia e koutou i a rātou; he kōura, he hiriwa, he parāhi, <verse eid="EXO 25:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 25:4" />me te kākahu purū, me te pāpura, me te ngangana, me te rīnena pai, me te huruhuru koati, <verse eid="EXO 25:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 25:5" />me ngā hiako hipi kua oti te whakawhero, me ngā hiako pateri, me ētahi rākau, he hitimi, <verse eid="EXO 25:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 25:6" />te hinu mō te whakamārama, ngā mea kakara mō te hinu whakawahi, mō te whakakakara reka hoki, <verse eid="EXO 25:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 25:7" />ngā kōhatu onika, me ngā kōhatu hei whakanoho ki te epora, ki te kōuma.<verse eid="EXO 25:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 25:8" />“Ā, kia hangā e rātou he wāhi tapu mōku; kia noho ai ahau i waenganui i a rātou. <verse eid="EXO 25:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 25:9" />Kia rite ā koutou e hanga ai ki ngā mea katoa e whakakitea nei e ahau ki a koe, ki te tauira o te tapenākara, ki te tauira hoki o ōna mea katoa.”<verse eid="EXO 25:9" /></para>
  <para style="s">Te Āka o te Whakaaturanga</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 37:1-9">Ekoruhe 37.1-9</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 25:10" />“Me hangā anō hoki e rātou he āka, ki te hitimi te rākau; kia rua ngā whatīanga me te hāwhe te roa, kia kotahi whatīanga me te hāwhe te whānui, ā, kia kotahi whatīanga me te hāwhe te teitei. <verse eid="EXO 25:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 25:11" />Ā, me whakakikorua e koe ki te kōura parakore; me whakakikorua e koe taua mea, a roto, a waho, me hanga anō hoki e koe he niao kōura ā tawhio noa. <verse eid="EXO 25:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 25:12" />Kia whā anō ngā mōwhiti kōura e whakarewaina mō taua āka, ka whakanoho ai ki ngā poti e whā; kia rua mōwhiti ki tētahi taha ōna, kia rua mōwhiti ki tētahi taha ōna. <verse eid="EXO 25:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 25:13" />Me hanga anō e koe ētahi rākau amo, ki te hitimi te rākau, ka whakakikorua hoki ki te kōura. <verse eid="EXO 25:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 25:14" />Ka kuhu ai i ngā rākau amo ki roto ki ngā mōwhiti i ngā taha o te āka, kia ai aua mea hei maunga mō te āka. <verse eid="EXO 25:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 25:15" />Hei ngā mōwhiti o te āka ngā amo mau ai; kaua e unuhia ki waho. <verse eid="EXO 25:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 25:16" />Ā, me hoatu e koe ki roto ki te āka te whakaaturanga e hoatu e ahau ki a koe.<verse eid="EXO 25:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="EXO 25:17" />“Me hanga anō e koe te taupoki ki te kōura parakore; kia rua ngā whatīanga me te hāwhe tōna roa, kia kotahi hoki whatīanga me te hāwhe tōna whānui. <verse eid="EXO 25:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 25:18" />Me hanga anō ētahi kerupima, kia rua, he mea patu te kōura e hangā ai aua mea ā puta noa, mō ngā pito e rua o te taupoki. <verse eid="EXO 25:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 25:19" />Me hanga hoki tētahi kerupi ki tētahi pito, me tētahi kerupi ki tētahi pito; me hono ngā kerupima ki te taupoki, ki ōna pito e rua. <verse eid="EXO 25:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 25:20" />Ā, ka roha whakarunga ngā parirau o ngā kerupima, me te uhi anō i te taupoki ki ō rāua parirau, ka anga anō ō rāua mata ki a rāua; ka anga ki te taupoki ngā mata o ngā kerupima. <verse eid="EXO 25:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 25:21" />Ā, me whakanoho e koe te taupoki ki runga ki te āka; me hoatu anō ki roto ki te āka te whakaaturanga e hoatu e ahau ki a koe. <verse eid="EXO 25:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 25:22" />Ā, ka tūtaki ahau ki a koe ki reira, ka kōrerotia anō ki a koe i runga i te taupoki i waenganui i ngā kerupima e rua, i ērā i runga i te āka o te whakaaturanga, ngā mea katoa e whakahau ai ahau ki a koe mō ngā tama a Īharaira.”<verse eid="EXO 25:22" /></para>
  <para style="s">Te Tepu mō te Taro Aroaro</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 37:10-16">Ekoruhe 37.10-16</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="EXO 25:23" />“Me hanga anō e koe tētahi tēpu, ki te hitimi te rākau; kia rua ngā whatīanga te roa, kia kotahi whatīanga te whānui, kia kotahi whatīanga me te hāwhe te teitei. <verse eid="EXO 25:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 25:24" />Me whakakikorua taua mea ki te kōura parakore, ka hanga ai i tētahi niao kōura mōna ā tawhio noa. <verse eid="EXO 25:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 25:25" />Me hanga anō he awhi mō taua mea, hei te whānui ringa ā tawhio noa; me hanga anō he niao kōura mō tōna awhi ā tawhio noa. <verse eid="EXO 25:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 25:26" />Me hanga anō ētahi mōwhiti kōura, kia whā, mō taua mea, ka whakanoho ai i ngā mōwhiti ki ngā poti e whā i ōna waewae e whā. <verse eid="EXO 25:26" /><verse number="27" style="v" sid="EXO 25:27" />Hei te taha tonu ake o te awhi ngā mōwhiti, hei kuhunga atu mō ngā amo hei maunga mō te tēpu. <verse eid="EXO 25:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 25:28" />He hitimi te rākau e hangā ai e koe ngā amo; me whakakikorua anō ki te kōura; ā, ka ai aua mea hei maunga mō te tēpu. <verse eid="EXO 25:28" /><verse number="29" style="v" sid="EXO 25:29" />Me hanga anō ōna rīhi, ōna koko, ōna kapu, me ngā peihana mō ngā ringihanga; me hanga ki te kōura parakore. <verse eid="EXO 25:29" /><verse number="30" style="v" sid="EXO 25:30" />Me whakatakoto tonu te taro aroaro ki te tēpu, ki tōku aroaro.”<verse eid="EXO 25:30" /></para>
  <para style="s">Te Tūranga Rama</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 37:17-24">Ekoruhe 37.17-24</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="EXO 25:31" />“Me hanga anō te tūranga rama ki te kōura parakore. Me patu te mahinga o te tūranga rama tae noa ki tōna take, ki ōna peka; ko ōna kapu, ko ōna puku, me ōna puāwai he kotahi me ia. <verse eid="EXO 25:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 25:32" />Ā, kia ono ngā peka e puta ake i ōna taha; e toru ngā peka o te tūranga rama i tētahi taha, e toru hoki ngā peka o te tūranga rama i tētahi taha. <verse eid="EXO 25:32" /><verse number="33" style="v" sid="EXO 25:33" />Kia toru ngā kapu, he mea rite ki te puāwai aramona, te puku, me te puāwai, ki te peka kotahi; me ngā kapu e toru, he mea rite ki te puāwai aramona ki tētahi atu peka, te puku, me te puāwai. Me pērā tonu i ngā peka e ono e puta ake ana i te tūranga rama. <verse eid="EXO 25:33" /><verse number="34" style="v" sid="EXO 25:34" />Kia whā ia ngā kapu o te tūranga rama, kia rite ki te puāwai aramona, te puku, me te puāwai, o tētahi, o tētahi. <verse eid="EXO 25:34" /><verse number="35" style="v" sid="EXO 25:35" />Ā, e rua ōna peka, kia kotahi puku o raro ake, he mea kotahi; e rua ōna peka, kia kotahi puku o raro ake, he mea kotahi; e rua ōna peka, kia kotahi puku o raro ake, he mea kotahi anō, o ngā peka e ono e puta mai ana i te tūranga rama. <verse eid="EXO 25:35" /><verse number="36" style="v" sid="EXO 25:36" />Nō te mea kotahi ngā puku, ngā peka; ko taua mea katoa, he mea patu, kotahi tonu, he kōura parakore.<verse eid="EXO 25:36" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="EXO 25:37" />“Me hanga ōna rama e whitu; ā, me tahu ōna rama, hei whakamārama i tōna hāngaitanga atu. <verse eid="EXO 25:37" /><verse number="38" style="v" sid="EXO 25:38" />Me kōura parakore anō ōna kuku me ōna oko ngārahu. <verse eid="EXO 25:38" /><verse number="39" style="v" sid="EXO 25:39" />Kia kotahi taranata kōura parakore e hangā ai taua mea, me ēnā oko katoa. <verse eid="EXO 25:39" /><verse number="40" style="v" sid="EXO 25:40" />Kia tūpato anō kia hangā aua mea kia rite ki te tauira i whakakitea ki a koe i te maunga.”<verse eid="EXO 25:40" /></para>
  <chapter eid="EXO 25" />
  <chapter number="26" style="c" sid="EXO 26" />
  <para style="s">Ngā Ārai hei Uhi mō te Tapenākara</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 36:8-38">Ekoruhe 36.8-38</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 26:1" />“Me hanga anō e koe te tapenākara, kia tekau pīhi rīnena miro pai; he purū hoki, he pāpura, he ngangana; me whatu ki roto ētahi kerupima; kia tohunga rawa te mahi. <verse eid="EXO 26:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 26:2" />Kia rua tekau mā waru whatīanga te roa o te pīhi kotahi, kia whā whatīanga te whānui o te pīhi kotahi; kia rite te nui o ngā pīhi katoa. <verse eid="EXO 26:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 26:3" />Me hono ngā pīhi e rima tētahi ki tētahi; me ērā atu pīhi e rima hoki, me hono tētahi ki tētahi. <verse eid="EXO 26:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 26:4" />Me hanga anō ētahi koropiko purū ki te taha o tētahi pīhi, ki te taha e honoa ana. Me pēnā anō e koe ki te taha ki waho o tētahi pīhi, ki te taha e honoa mai ai te rua. <verse eid="EXO 26:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 26:5" />Kia rima tekau ngā koropiko e hangā e koe ki tētahi pīhi, kia rima tekau hoki ngā koropiko e hangā ki te taha o te pīhi e honoa mai ai te rua, kia hāngai ai ngā koropiko tētahi ki tētahi. <verse eid="EXO 26:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 26:6" />Me hanga anō ētahi toromoka kōura, kia rima tekau, ka hono ai i ngā pīhi ki ngā toromoka; ā, ka kotahi te tapenākara.<verse eid="EXO 26:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="EXO 26:7" />“Me hanga anō hoki ētahi pīhi ki te huruhuru koati, hei tēneti mō runga i te tapenākara; kia kotahi tekau mā tahi ngā pīhi e hangā e koe. <verse eid="EXO 26:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 26:8" />Kia toru tekau whatīanga te roa o tētahi pīhi, kia whā hoki whatīanga te whānui o tētahi pīhi, kia rite tonu te nui o ngā pīhi kotahi tekau mā tahi. <verse eid="EXO 26:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 26:9" />Ā, me hono ngā pīhi e rima ki a rātou anō, me ngā pīhi e ono ki a rātou anō; ā, me whawhati te tuaono o ngā pīhi ki te wāhi ki mua o te tapenākara. <verse eid="EXO 26:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 26:10" />Me hanga anō kia rima tekau ngā koropiko mō te tapa o tō waho pīhi, i te hononga, me ngā koropiko e rima tekau ki te tapa o te pīhi o waho rawa, e honoa mai ai te rua.<verse eid="EXO 26:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="EXO 26:11" />“Me hanga anō ētahi toromoka parāhi, kia rima tekau, ā, ka kuhu i ngā toromoka ki ngā koropiko, ka hono hoki i te tēneti kia kotahi. <verse eid="EXO 26:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 26:12" />Ā, ko te wāhi i kohirahira atu o ngā pīhi o te tēneti, te taha o te pīhi i mahue atu rā, me whakapahika ki waho atu o te tuarongo o te tapenākara. <verse eid="EXO 26:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 26:13" />Ā, ko te wāhi e roa iho ana o ngā pīhi o te tēneti, kia kotahi whatīanga o tētahi pito, kia kotahi whatīanga o tētahi pito, e pūrero iho i ngā taha o te tapenākara, i tētahi taha, i tētahi taha, hei uhi. <verse eid="EXO 26:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 26:14" />Me hanga anō e koe ētahi hiako hipi, he mea kua oti te whakawhero, hei uhi mō te tēneti, me ētahi hiako pateri, hei uhi mō waho atu.”<verse eid="EXO 26:14" /></para>
  <para style="s">Ngā Taunaki mō te Tapenākara</para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 26:15" />“Me hanga anō ētahi papa mō te tapenākara, ki te hitimi te rākau, he mea whakatū. <verse eid="EXO 26:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 26:16" />Kia kotahi tekau whatīanga te roa o te papa, kia kotahi hoki whatīanga me te hāwhe te whānui o te papa kotahi. <verse eid="EXO 26:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 26:17" />Kia rua ngā arero o te papa kotahi, kia ririte ki a rāua; kia pēnā tonu tāu e mea ai ki ngā papa katoa o te tapenākara. <verse eid="EXO 26:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 26:18" />Nā, me hanga ngā papa mō te tapenākara, kia rua tekau ngā papa mō te taha ki te tonga whaka te tonga. <verse eid="EXO 26:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 26:19" />Me hanga anō ngā tūranga hiriwa e whā tekau mō raro iho i ngā papa e rua tekau; kia rua ngā tūranga ki raro i tētahi papa mō ōna arero e rua, kia rua hoki tūranga ki raro i tētahi papa mō ōna arero e rua. <verse eid="EXO 26:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 26:20" />Kia rua tekau hoki ngā papa mō te rua o ngā taha o te tapenākara, mō te taha ki te raki, <verse eid="EXO 26:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 26:21" />me ngā tūranga hiriwa e whā tekau o aua mea, ngā tūranga e rua mō raro i tētahi papa, me ngā tūranga e rua mō raro i tētahi atu papa. <verse eid="EXO 26:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 26:22" />Ā, mō te tuarongo o te tapenākara whaka te hauāuru me hanga e koe kia ono ngā papa. <verse eid="EXO 26:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 26:23" />Kia rua ngā papa e hangā e koe mō ngā koki o te tapenākara i te tuarongo. <verse eid="EXO 26:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 26:24" />Ā, me hono aua papa i raro, me hono anō hoki i runga rawa ki te mōwhiti kotahi; me pēnā aua papa e rua, me waiho mō ngā koki e rua. <verse eid="EXO 26:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 26:25" />Nā, ka waru ēnā papa me ngā tūranga hiriwa; kotahi tekau mā ono ngā tūranga; e rua ngā tūranga mō raro i tētahi papa, e rua hoki ngā tūranga mō raro i tētahi atu papa.<verse eid="EXO 26:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="EXO 26:26" />“Me hanga anō hoki e koe ētahi kaho, ki te hitimi te rākau; kia rima mō ngā papa o tētahi taha o te tapenākara, <verse eid="EXO 26:26" /><verse number="27" style="v" sid="EXO 26:27" />kia rima hoki ngā kaho mō ngā papa o tētahi atu taha o te tapenākara, kia rima hoki ngā kaho mō ngā papa o tētahi pito o te tapenākara, arā o te tuarongo whaka te hauāuru. <verse eid="EXO 26:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 26:28" />Ā, ko tō waenga kaho, i waenganui o ngā papa, ka rere atu i tētahi pito, ki tētahi pito. <verse eid="EXO 26:28" /><verse number="29" style="v" sid="EXO 26:29" />Ā, me whakakikorua e koe ngā papa ki te kōura, me hanga anō hoki ngā mōwhiti ki te kōura hei kuhunga mō ngā kaho; me whakakikorua anō hoki ngā kaho ki te kōura.<verse eid="EXO 26:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="EXO 26:30" />“Nā, me whakaara e koe te tapenākara; kia rite hoki ki tōna tauira i whakakitea ki a koe i te maunga.”<verse eid="EXO 26:30" /></para>
  <para style="s">Ngā Ārai</para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="EXO 26:31" />“Me hanga anō e koe he ārai ki te mea purū, ki te pāpura, ki te ngangana, ki te rīnena miro pai; kia whatua anō hoki he kerupima ki roto; kia tohunga rawa te mahi. <verse eid="EXO 26:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 26:32" />Ka whakairi ai ki runga ki ngā pou hitimi e whā, he mea whakakikorua ki te kōura; me kōura ngā matau, ki runga anō i ngā tūranga hiriwa e whā. <verse eid="EXO 26:32" /><verse number="33" style="v" sid="EXO 26:33" />Ā, me whakairi e koe te ārai ki raro i ngā toromoka, ka kawe ai i te āka o te whakaaturanga ki reira, ki roto i te ārai; ā, ko te ārai hei wehe mā koutou i te Wāhi Tapu, i te Wāhi Tino Tapu.<verse eid="EXO 26:33" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="EXO 26:34" />“Me whakatakoto anō e koe te taupoki ki runga ki te āka o te whakaaturanga, ki te Wāhi Tino Tapu. <verse eid="EXO 26:34" /><verse number="35" style="v" sid="EXO 26:35" />Me whakatū anō te tēpu ki waho mai o te ārai, me te tūranga rama ki te ritenga atu o te tēpu, ki te taha o te tapenākara whaka te tonga. Me whakatū hoki e koe te tēpu ki te taha ki te raki.<verse eid="EXO 26:35" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="36" style="v" sid="EXO 26:36" />“Me hanga anō he pā mō te whatitoka o te tēneti, ki te mea purū, ki te pāpura, ki te ngangana, ki te rīnena miro pai, he mea whakairo ki te ngira. <verse eid="EXO 26:36" /><verse number="37" style="v" sid="EXO 26:37" />Me hanga anō mō te pā kia rima ngā pou hitimi, ka whakakikorua ki te kōura, me kōura ngā matau o aua mea; me whakarewa anō hoki e koe ētahi tūranga parāhi e rima mō aua mea.”<verse eid="EXO 26:37" /></para>
  <chapter eid="EXO 26" />
  <chapter number="27" style="c" sid="EXO 27" />
  <para style="s">Te Āta</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 38:1-7">Ekoruhe 38.1-7</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 27:1" />“Me hanga anō e koe tētahi āta, ki te hitimi te rākau, kia rima ngā whatīanga te roa, kia rima whatīanga te whānui; kia tapawhā te āta; kia toru hoki ngā whatīanga te teitei. <verse eid="EXO 27:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 27:2" />Me hanga ōna haona ki ngā koki e whā; kia kotahi te rākau o taua mea, o ōna haona; me whakakikorua anō ki te parāhi. <verse eid="EXO 27:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 27:3" />Me hanga anō ōna takotoranga mō ōna pungarehu, me ōna koko pungarehu, me ōna peihana, me ōna mārau, me ōna oko ngārahu; me hanga ōna mea katoa ki te parāhi. <verse eid="EXO 27:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 27:4" />Me hanga anō tōna pae kupenga ki te parāhi, he mea rīpekapeka; ā, me hanga ki runga i taua mea rīpekapeka ngā mōwhiti parāhi e whā ki ōna pito e whā. <verse eid="EXO 27:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 27:5" />Ā, me whakanoho taua mea ki raro i te awhi o te āta, ki raro iho, kia takapū ai taua mea rīpekapeka ki waenganui o te āta. <verse eid="EXO 27:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 27:6" />Me hanga ētahi amo mō te āta, he amo hitimi, ka whakakikorua hoki ki te parāhi. <verse eid="EXO 27:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 27:7" />Ā, ka kuhua ngā amo ki ngā mōwhiti, hei ngā taha e rua o te āta ngā amo, hei amo. <verse eid="EXO 27:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 27:8" />Kia tuwhera kau a roto, me hanga e koe ki te papa; kia rite tāu e hanga ai ki tērā i whakakitea ki a koe ki te maunga.”<verse eid="EXO 27:8" /></para>
  <para style="s">Te Marae o te Tapenākara</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 38:9-20">Ekoruhe 38.9-20</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="EXO 27:9" />“Me hanga anō te marae o te tapenākara. Hei te rīnena miro pai he pā mō te taha ki te tonga whaka te tonga; kia kotahi rau whatīanga te roa mō tētahi taha; <verse eid="EXO 27:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 27:10" />ko ngā pou kia rua tekau, ko ngā tūranga o aua mea kia rua tekau, me parāhi; me hiriwa ia ngā matau o ngā pou, me ngā awhi. <verse eid="EXO 27:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 27:11" />Me ngā pā mō te taha ki te raki kia kotahi rau whatīanga te roa, me ngā pou e rua tekau, me ngā tūranga e rua tekau, he parāhi; me ngā matau hiriwa o ngā pou, me ngā awhi hiriwa.<verse eid="EXO 27:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="EXO 27:12" />“Me ngā pā mō te whānui o te marae ki te taha ki te hauāuru kia rima tekau whatīanga; kia kotahi tekau ngā pou, me ngā tūranga kotahi tekau. <verse eid="EXO 27:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 27:13" />Kia rima tekau hoki whatīanga te whānui o te marae ki te taha ki te rāwhiti whaka te rāwhiti. <verse eid="EXO 27:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 27:14" />Kia tekau mā rima whatīanga ngā pā o tētahi taha o te kūwaha, kia toru ngā pou, kia toru hoki ngā tūranga. <verse eid="EXO 27:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 27:15" />Kia tekau mā rima hoki whatīanga o ngā pā o tērā taha; kia toru ngā pou, kia toru hoki ngā tūranga.<verse eid="EXO 27:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="EXO 27:16" />“Kia rua tekau hoki whatīanga o te pā mō te kūwaha o te marae, he purū, he pāpura, he ngangana, he rīnena miro pai, he mea whakairo ki te ngira; kia whā hoki ngā pou, kia whā hoki ngā tūranga. <verse eid="EXO 27:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 27:17" />Me whakawhaiawhi ngā pou katoa o te marae ā taka noa ki te hiriwa; me hiriwa ngā matau, me parāhi ngā tūranga. <verse eid="EXO 27:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 27:18" />Kia kotahi rau whatīanga te roa o te marae, kia rima tekau hoki te whānui i ngā wāhi katoa, kia rima hoki whatīanga te teitei, ki te rīnena miro pai, me parāhi hoki ngā tūranga. <verse eid="EXO 27:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 27:19" />Me parāhi ngā oko katoa o te tapenākara mō ngā mahi katoa o reira, ngā titi katoa o reira, me ngā titi katoa o te marae.”<verse eid="EXO 27:19" /></para>
  <para style="s">Te Hinu me te Whakapai o te Rama</para>
  <para style="r">(<ref loc="LEV 24:1-4">Rewitikuha 24.1-4</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 27:20" />“Me whakahau anō e koe ngā tama a Īharaira kia kawea mai ki a koe he hinu ōriwa, he mea parakore, he mea tuki, mō te whakamārama, kia kā tonu ai te rama. <verse eid="EXO 27:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 27:21" />Me whakapai e Ārona rātou ko āna tama taua mea i roto i te tapenākara o te whakaminenga, i waho o te ārai e iri ana i mua mai o te whakaaturanga, i te ahiahi ā tae noa ki te ata, ki te aroaro o Ihowā; hei tikanga tēnei mō ake tonu atu, mā ō rātou whakatupuranga, mō ngā tama a Īharaira.”<verse eid="EXO 27:21" /></para>
  <chapter eid="EXO 27" />
  <chapter number="28" style="c" sid="EXO 28" />
  <para style="s">Ngā Kākahu mō ngā Tohunga</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 39:1-7">Ekoruhe 39.1-7</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 28:1" />“Tangohia mai anō ki a koe a Ārona, tōu tuakana, rātou ko āna tama i roto i ngā tama a Īharaira, hei tohunga māku, a Ārona rātou ko Nātapa, ko Apihu, ko Ereātara, ko Itamara, ngā tama a Ārona. <verse eid="EXO 28:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 28:2" />Me hanga anō e koe ētahi kākahu tapu mō Ārona, mō tōu tuakana, hei korōria, hei ātaahua. <verse eid="EXO 28:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 28:3" />Me kōrero anō e koe ki ngā ngākau mōhio katoa, ki āku i whakakī ai ki te wairua mōhio, kia hangā e rātou ngā kākahu mō Ārona, mō tōna whakatapunga, mō tāna mahi tohunga ki ahau. <verse eid="EXO 28:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 28:4" />Ā, ko ngā kākahu ēnei e hangā e rātou; he kōuma, he epora, he koroka, he koti whakairo, he pōtae tohunga, he whītiki. Nā, me hanga ētahi kākahu tapu mō Ārona, mō tōu tuakana, rātou ko āna tama, mō tāna mahi tohunga ki ahau. <verse eid="EXO 28:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 28:5" />Me tango hoki he kōura, he purū, he pāpura, he ngangana, he rīnena pai.”<verse eid="EXO 28:5" /></para>
  <para style="s">Te Epora</para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 28:6" />“Ā, ka hangā te epora ki te kōura, ki te purū, ki te pāpura, ki te ngangana, ki te rīnena miro pai; kia tohunga rawa te mahi. <verse eid="EXO 28:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 28:7" />Kia rua ngā wāhi i ngā pokohiwi, he mea hono ki a rāua i ngā pito e rua; kia kotahi ai. <verse eid="EXO 28:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 28:8" />Ā, ko te whītiki whakairo o te epora, kia kotahi anō te mea e hangā ai rāua, kia rite hoki tō rāua hanganga; he mea kōura, purū, pāpura, ngangana, rīnena miro pai.<verse eid="EXO 28:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="EXO 28:9" />“Me tango anō e koe ngā kōhatu onika e rua, ka tuhi ai i ngā ingoa o ngā tama a Īharaira ki aua mea; <verse eid="EXO 28:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 28:10" />kia ono ngā ingoa o rātou ki tētahi kōhatu, me ērā ingoa atu hoki e ono ki tētahi atu kōhatu; kia rite ki ō rātou whānautanga. <verse eid="EXO 28:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 28:11" />Hei te mahi a te kaituhi kōhatu tāu tuhi i ngā ingoa o ngā tama a Īharaira ki ngā kōhatu e rua, kia rite ki te tuhinga o te hīri; me mea e koe kia whakanohoia aua mea ki ngā nohoanga kōura. <verse eid="EXO 28:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 28:12" />Ā, me whakanoho e koe ngā kōhatu e rua ki ngā pokohiwi o te epora, hei kōhatu whakamahara mō ngā tama a Īharaira; ā, ka mau ō rātou ingoa ki runga ki ngā pokohiwi e rua o Ārona i te aroaro o Ihowā, hei whakamahara. <verse eid="EXO 28:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 28:13" />Me hanga anō e koe ngā nohoanga kōhatu ki te kōura; <verse eid="EXO 28:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 28:14" />me ngā mekameka kōura parakore e rua; me whiri tāu mahinga i aua mea, ka whakaū ai i ngā mekameka whiri ki ngā nohoanga.”<verse eid="EXO 28:14" /></para>
  <para style="s">Te Kōuma</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 39:8-21">Ekoruhe 39.8-21</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 28:15" />“Kia tohunga rawa te hanga o te kōuma whakawā, kia rite tāu mahinga ki te mahinga o te epora; me hanga e koe taua mea ki te kōura, ki te purū, ki te pāpura, ki te ngangana, ki te rīnena miro pai. <verse eid="EXO 28:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 28:16" />Kia whā ōna taha, me rererua; kia kotahi whanganga a te ringa tōna roa, kia kotahi whanganga hoki a te ringa tōna whānui. <verse eid="EXO 28:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 28:17" />Me whakanoho anō ki taua mea ētahi nohoanga kōhatu; kia whā ngā rārangi kōhatu. Mō te rārangi tuatahi he harariu, he tōpaha, he kapakara; ko te rārangi tuatahi tēnei. <verse eid="EXO 28:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 28:18" />Mā te rārangi tuarua he emerara, he hapaira, he taimana. <verse eid="EXO 28:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 28:19" />Mō te rārangi tuatoru he rikuri, he akete, he ametihita. <verse eid="EXO 28:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 28:20" />Mō te rārangi tuawhā he perira, he onika, he hahapa; me whakanoho ki te kōura ki te wāhi e mau ai. <verse eid="EXO 28:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 28:21" />Nā, ka tekau mā rua ngā kōhatu me ngā ingoa o ngā tama a Īharaira; ko te maha kei ō rātou ingoa; ko te tuhi hei o te hīri, tēnei tangata me tōna ingoa, tēnei tangata me tōna ingoa, rite tonu ki ngā iwi kotahi tekau mā rua.<verse eid="EXO 28:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 28:22" />“Me hanga anō e koe ki te kōura parakore ētahi mekameka, he mahi whiri, mō te kōuma, mō ngā pito. <verse eid="EXO 28:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 28:23" />Me hanga anō e koe ētahi mōwhiti kōura kia rua mō te kōuma, ka whakanoho ai i ngā mōwhiti e rua ki ngā pito e rua o te kōuma. <verse eid="EXO 28:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 28:24" />Me whakaū anō ngā mekameka kōura, ngā mea whiri, ki ngā mōwhiti e rua i ngā pito o te kōuma. <verse eid="EXO 28:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 28:25" />Ko ērā pito e rua hoki o ngā mekameka whiri e rua, me whakaū e koe ki ngā nohoanga kōhatu e rua, ka whakanoho ai ki ngā pokohiwi o te epora, ki te taha ki mua. <verse eid="EXO 28:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 28:26" />Me hanga anō ētahi mōwhiti kōura kia rua, ka whakanoho ai ki ngā pito e rua o te kōuma ki tōna remu, ki te taha ki roto whaka te epora. <verse eid="EXO 28:26" /><verse number="27" style="v" sid="EXO 28:27" />Me hanga anō hoki e koe ētahi atu mōwhiti kōura kia rua, ka whakanoho ai ki ngā pokohiwi e rua o te epora ki te taha ki raro, ki te taha ki mua, ki te ritenga mai anō o tōna hononga, ki runga ake o te whītiki whakairo o te epora. <verse eid="EXO 28:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 28:28" />Me here anō e rātou te kōuma, ko ōna mōwhiti ki ngā mōwhiti o te epora, ki ētahi miro purū, kia mau ai ki runga ake o te whītiki whakairo o te epora, kei takoto kē hoki te kōuma i te epora.<verse eid="EXO 28:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="EXO 28:29" />“Ā, ka mau ngā ingoa o ngā tama a Īharaira ki te ngākau o Ārona, arā ki te kōuma o te whakawā, ina haere ia ki te wāhi tapu, hei whakamahara ki te aroaro o Ihowā i ngā rā katoa. <verse eid="EXO 28:29" /><verse number="30" style="v" sid="EXO 28:30" />Me whakanoho anō hoki e koe ngā Urimi me ngā Tumime ki te kōuma whakawā; ā, hei te ngākau o Ārona aua mea, ina haere ki te aroaro o Ihowā; ā, ka mau tonu ki te ngākau o Ārona te whakawā o ngā tama a Īharaira i te aroaro o Ihowā.”<verse eid="EXO 28:30" /></para>
  <para style="s">Ētahi atu Kākahu mō ngā Tohunga</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 39:22-31">Ekoruhe 39.22-31</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="EXO 28:31" />“Me hanga anō e koe te koroka o te epora, hei te purū anake. <verse eid="EXO 28:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 28:32" />Me whakakōhao a runga, i waenganui; me whakawhaiwhiri anō ki te mea whatu tōna kōhao ā huri noa, kia rite ki te kōhao o te pukupuku, kei pakaru. <verse eid="EXO 28:32" /><verse number="33" style="v" sid="EXO 28:33" />Ā, i te remu i raro me hanga e koe ētahi pamekaranete ki te mea purū, pāpura, ngangana, hei te remu ā huri noa; me ētahi pere kōura ki ngā takiwā o aua mea ā huri noa, <verse eid="EXO 28:33" /><verse number="34" style="v" sid="EXO 28:34" />he pere kōura he pamekaranete, he pere kōura he pamekaranete, ki te remu o te koroka ā huri noa. <verse eid="EXO 28:34" /><verse number="35" style="v" sid="EXO 28:35" />Ā, me kākahu taua mea e Ārona ina minita; ā, ka rangona tōna tangi ina haere ki roto, ki te wāhi tapu, ki te aroaro o Ihowā, ina puta mai hoki ki waho kei mate ia.<verse eid="EXO 28:35" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="36" style="v" sid="EXO 28:36" />“Me hanga anō e koe tētahi pāraharaha ki te kōura parakore, tuhia iho, he tuhi hīri anō: HE TAPU KI A IHOWĀ. <verse eid="EXO 28:36" /><verse number="37" style="v" sid="EXO 28:37" />Ā, me whakanoho e koe ki te tau purū, kia mau ai ki te pōtae tohunga; hei te taha ki mua o te pōtae. <verse eid="EXO 28:37" /><verse number="38" style="v" sid="EXO 28:38" />Ā, ka mau tēnā ki te rae o Ārona, kia mauria ai e Ārona te kino o ngā mea tapu e whakatapua e ngā tama a Īharaira i ā rātou hoatutanga tapu katoa; ā, ka mau tonu tēnā ki tōna rae, kia manakohia ai rātou i te aroaro o Ihowā.<verse eid="EXO 28:38" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="39" style="v" sid="EXO 28:39" />“Ā, me whakairo e koe ki te mūmū te koti rīnena pai, me hanga anō te pōtae tohunga ki te rīnena pai; hei te mea i hangā ki te ngira te mea e hangā ai e koe te whītiki.<verse eid="EXO 28:39" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="40" style="v" sid="EXO 28:40" />“Me hanga anō ētahi koti mō ngā tama a Ārona, me hanga anō ētahi whītiki mō rātou, me hanga hoki ētahi pōtae mō rātou, hei korōria, hei ātaahua. <verse eid="EXO 28:40" /><verse number="41" style="v" sid="EXO 28:41" />Ka whakakākahu atu ai ki a Ārona, ki tōu tuakana, rātou ko āna tama; nā, ka whakawahi koe i a rātou, ka whakatohunga hoki i a rātou, ka whakatapu hoki i a rātou, kia mahi, tohunga ai ki ahau.<verse eid="EXO 28:41" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="42" style="v" sid="EXO 28:42" />“Me hanga anō ētahi tarau rīnena mō rātou, hei kākahu mō ngā wāhi takoto tahanga o rātou; mō te hope ā tae noa ki ngā hūhā; <verse eid="EXO 28:42" /><verse number="43" style="v" sid="EXO 28:43" />ā, hei kākahu ēnā mō Ārona, mō āna tama, ina haere ki roto ki te tapenākara o te whakaminenga, ina whakatata rānei ki te āta, ki te minita i roto i te wāhi tapu; kei whai hara, ā, ka mate.</para>
  <para style="p" vid="EXO 28:43">“Hei tikanga pūmau tēnei mōna, mō ōna uri hoki i muri i a ia.”<verse eid="EXO 28:43" /></para>
  <chapter eid="EXO 28" />
  <chapter number="29" style="c" sid="EXO 29" />
  <para style="s">Te Whakatapunga o ngā Tohunga</para>
  <para style="r">(<ref loc="LEV 8:1-36">Rewitikuha 8.1-36</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 29:1" />“Ā, ko tēnei tāu e mea ai ki a rātou, ina whakatapu i a rātou hei tohunga māku. Tīkina he pūru, hei te kūao, me ngā hipi toa e rua, hei te mea kohakore, <verse eid="EXO 29:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 29:2" />he taro rēwenakore, he keke rēwenakore, i kōnatunatua ki te hinu, he mea angiangi anō hoki, he rēwenakore, i pania ki te hinu. He mea hanga e koe ki te parāoa wīti. <verse eid="EXO 29:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 29:3" />Nā, ka makā ki te kete kotahi, ā, ka kawea i roto i te kete, me te pūru me ngā hipi toa e rua.<verse eid="EXO 29:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="EXO 29:4" />“Nā, ka kawe i a Ārona rātou ko āna tama, ki te whatitoka o te tapenākara o te whakaminenga, ka horoi i a rātou ki te wai. <verse eid="EXO 29:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 29:5" />Nā, ka mau koe ki ngā kākahu, ā, ka whakakākahu i a Ārona ki te koti, ki te koroka o te epora, ki te epora, ki te kōuma, ka whītiki hoki i a ia ki te whītiki whakairo o te epora. <verse eid="EXO 29:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 29:6" />Ā, ka pōtae i tōna mātenga ki te pōtae tohunga, ka whakanoho anō i te karauna tapu ki runga ki te pōtae. <verse eid="EXO 29:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 29:7" />Nā, ka mau ki te hinu whakawahi, ka riringi ki runga ki tōna mātenga, ka whakawahi i a ia. <verse eid="EXO 29:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 29:8" />Ā, ka kawe koe i āna tama, ka whakakākahu hoki i a rātou ki ngā koti. <verse eid="EXO 29:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 29:9" />Me whītiki anō rātou e koe, a Ārona rātou ko āna tama, ka pōtae anō hoki i ngā pōtae ki a rātou; ā, mā rātou te mahi tohunga; kia pūmau tonu anō hoki tēnei tikanga. Nā, ka whakatohunga koe i a Ārona rātou ko āna tama.<verse eid="EXO 29:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 29:10" />“Nā, ka mea kia kawea tētahi pūru ki mua o te tapenākara o te whakaminenga; ā, ka popoki iho ngā ringa o Ārona rātou ko āna tama ki runga ki te pane o te pūru. <verse eid="EXO 29:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 29:11" />Nā, ka patu koe i te pūru ki te aroaro o Ihowā, ki te whatitoka o te tapenākara o te whakaminenga. <verse eid="EXO 29:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 29:12" />Nā, me tango tētahi wāhi o te toto a te pūru, me pani e tōu ringa ki ngā haona o te āta, ka riringi katoa ai i ngā toto ki te tūranga o te āta. <verse eid="EXO 29:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 29:13" />Nā, ka tango koe i te ngako katoa e whiwhiwhiwhi ana ki ngā whēkau, me te pā i runga ake i te ate, me ngā whatukuhu e rua, me te pā i aua mea, ka tahu ai ki runga ki te āta. <verse eid="EXO 29:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 29:14" />Ko te kikokiko ia o te pūru, me tōna hiako, me ōna paru, me tahu e koe ki te ahi ki waho o te puni; he whakahere hara hoki tēnā.<verse eid="EXO 29:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 29:15" />“Nā, ka mau koe ki tētahi o ngā hipi toa; ā, ka popoki iho ngā ringaringa o Ārona rātou ko āna tama ki runga ki te mātenga o te hipi. <verse eid="EXO 29:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 29:16" />Nā, ka patu koe i te hipi, ā, ka tango i ōna toto, ka tāuhi ai ki te āta ā tawhio noa. <verse eid="EXO 29:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 29:17" />Nā, ka tapatapahi koe i te hipi, ā, ka horoi i ōna whēkau, me ōna waewae, ka maka ai ki runga ki ngā wāhi ōna i tapahia, ki runga hoki i tōna mātenga. <verse eid="EXO 29:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 29:18" />Kātahi koe ka tahu i te hipi katoa ki runga ki te āta. He tahunga tinana tēnā ki a Ihowā, he kakara reka, he whakahere ahi ki a Ihowā.<verse eid="EXO 29:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 29:19" />“Nā, ka mau koe ki te rua o ngā hipi, ā, ka popoki iho ngā ringaringa o Ārona rātou ko āna tama ki runga ki te mātenga o te hipi. <verse eid="EXO 29:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 29:20" />Nā, ka patu koe i te hipi, ā, ka tango i tētahi wāhi o ōna toto, ka pani atu ki te matamata o te taringa matau o Ārona, ki te matamata anō hoki o ngā taringa matau o āna tama, ki te koromatua anō hoki o ō rātou ringa matau, ki te koromatua anō hoki o ō rātou waewae matau, me tāuhiuhi atu anō hoki te toto ki te āta ā tawhio noa. <verse eid="EXO 29:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 29:21" />Me tango anō e koe tētahi wāhi o ngā toto i runga i te āta, o te hinu whakawahi anō hoki, ā, ka tāuhiuhi atu ki a Ārona, ki ōna kākahu, ki a rātou, tahi anō ko āna tama, ki ngā kākahu hoki o āna tama. Nā, ka tapu ia, me ōna kākahu, me āna tama, me ngā kākahu anō hoki o āna tama.<verse eid="EXO 29:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 29:22" />“Me tango anō hoki e koe te ngako o te hipi toa, me te hiawero, me te ngako e whiwhiwhiwhi ana ki ngā whēkau, me te pā i te ate, i ngā whatukuhu e rua; me te ngako i aua mea, me te peke matau (he hipi whakatohungatanga hoki), <verse eid="EXO 29:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 29:23" />me te rohi taro kotahi, me tētahi keke taro hinu, me tētahi keke angiangi i roto i te kete taro rēwenakore i te aroaro o Ihowā. <verse eid="EXO 29:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 29:24" />Nā, ka hoatu katoa e koe ki ngā ringa o Ārona, ki ngā ringa anō o āna tama; ā, me poipoi hei whakahere poipoi ki te aroaro o Ihowā. <verse eid="EXO 29:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 29:25" />Nā, ka tango koe i aua mea i ō rātou ringa, ka tahu ai ki runga ki te āta, hei tahunga tinana, hei kakara reka ki te aroaro o Ihowā, hei whakahere ahi ki a Ihowā.<verse eid="EXO 29:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="EXO 29:26" />“Nā, ka tango koe i te uma o te hipi toa o te whakatohungatanga o Ārona, ā, ka poipoi hei whakahere poipoi i te aroaro o Ihowā; ko te wāhi hoki tēnā māu. <verse eid="EXO 29:26" /><verse number="27" style="v" sid="EXO 29:27" />Me whakatapu anō e koe te uma o te whakahere poipoi, me te peke o te whakahere hapahapai, ērā e poipoia ana, e hapahapainga ana, o te hipi o te whakatohungatanga, o tā Ārona, o tā āna tama. <verse eid="EXO 29:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 29:28" />Ā, ka waiho mā Ārona rātou ko āna tama, e ngā tama a Īharaira; kia pūmau tonu tēnei tikanga. He whakahere hapahapai hoki; ā, ka waiho e ngā tama a Īharaira hei whakahere hapahapai, he mea nō ā rātou patunga mō te pai, arā he whakahere hapahapai nā rātou ki a Ihowā.<verse eid="EXO 29:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="EXO 29:29" />“Ā, ka riro ngā kākahu tapu o Ārona i āna tama i muri i a ia, hei kākahu e whakawahia ai, e whakatohungatia ai rātou. <verse eid="EXO 29:29" /><verse number="30" style="v" sid="EXO 29:30" />Ā, e whitu ngā rā e kākahuria ai aua mea e te tama e meinga hei tohunga i muri i a ia, ina haere ia ki roto ki te tapenākara o te whakaminenga ki te minita i roto i te wāhi tapu.<verse eid="EXO 29:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="EXO 29:31" />“Me tango anō e koe te hipi toa o te whakatohungatanga, ā, ka kōhua i ōna kikokiko ki te wāhi tapu. <verse eid="EXO 29:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 29:32" />Ā, mā Ārona rātou ko āna tama e kai te kikokiko o te hipi, me te taro i roto i te kete, ki te whatitoka o te tapenākara o te whakaminenga. <verse eid="EXO 29:32" /><verse number="33" style="v" sid="EXO 29:33" />Me kai anō e rātou aua mea o te whakamārie, hei whakatohunga, hei whakatapu mō rātou. Kauaka ia te tangata kē e kai; he mea tapu hoki ēnā. <verse eid="EXO 29:33" /><verse number="34" style="v" sid="EXO 29:34" />Ā, ki te toe tētahi wāhi o te kikokiko o ngā whakatohungatanga, o te taro rānei, ki te ata, me tahu e koe taua toenga ki te ahi; kei kainga, he mea tapu hoki.<verse eid="EXO 29:34" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="EXO 29:35" />“Kia pēnei tāu e mea ai ki a Ārona rātou ko āna tama; kia rite ki ngā mea katoa i whakahaua atu nei e ahau ki a koe. E whitu ngā rā e whakatohunga ai koe i a rātou. <verse eid="EXO 29:35" /><verse number="36" style="v" sid="EXO 29:36" />Ā, me tuku e koe i tēnei rā, i tēnei rā, tētahi kau hei whakahere hara, hei whakamārie. Me pure anō e koe te āta, ina oti i a koe te whakamārie mō taua mea; me whakawahi anō kia tapu ai. <verse eid="EXO 29:36" /><verse number="37" style="v" sid="EXO 29:37" />E whitu ngā rā e whakamārie ai koe mō te āta, hei whakatapu; ā, ka meinga hei āta tino tapu; ko ngā mea katoa e pā ana ki te āta, ka tapu.”<verse eid="EXO 29:37" /></para>
  <para style="s">Ngā Whakahere o ia Rā</para>
  <para style="r">(<ref loc="NUM 28:1-8">Tauanga 28.1-8</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="38" style="v" sid="EXO 29:38" />“Ā, ko tēnei tāu e tuku ai ki runga ki te āta; e rua reme, he tau tahi me mea tonu tēnei i ngā rā katoa. <verse eid="EXO 29:38" /><verse number="39" style="v" sid="EXO 29:39" />Ko tētahi reme me tuku i te ata, ko te rua o ngā reme me tuku i te ahiahi. <verse eid="EXO 29:39" /><verse number="40" style="v" sid="EXO 29:40" />Ko te reme me te whakatekau o te parāoa, he mea kōnatunatu ki te hinu tuki, he whakawhā nō te hine, me te whakawhā o te hine wāina, hei ringihanga. <verse eid="EXO 29:40" /><verse number="41" style="v" sid="EXO 29:41" />Ā, me tuku e koe tētahi reme i te ahiahi; kia rite tāu tukunga ki tō te whakahere totokore o te ata, me tōna ringihanga hoki, hei kakara reka, hei whakahere ahi ki a Ihowā.<verse eid="EXO 29:41" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="42" style="v" sid="EXO 29:42" />“Hei tahunga tinana tēnei e mau tonu ana i ō koutou whakatupuranga, i te whatitoka o te tapenākara o te whakaminenga, i te aroaro o Ihowā, i te wāhi e tūtaki ai ahau ki a koutou, kōrero ai ki a koe. <verse eid="EXO 29:42" /><verse number="43" style="v" sid="EXO 29:43" />Ā, ka tūtaki ahau ki reira ki ngā tama a Īharaira, ka tapu anō a reira i tōku korōria.<verse eid="EXO 29:43" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="44" style="v" sid="EXO 29:44" />“Ka whakatapua anō e ahau te tapenākara o te whakaminenga me te āta; ka whakatapua anō a Ārona rātou ko āna tama, hei tohunga māku. <verse eid="EXO 29:44" /><verse number="45" style="v" sid="EXO 29:45" />Ā, ka noho ahau ki waenganui i ngā tama a Īharaira, ā, hei Atua ahau mō rātou. <verse eid="EXO 29:45" /><verse number="46" style="v" sid="EXO 29:46" />Ā, ka mōhio rātou ko Ihowā ahau, ko tō rātou Atua, i whakaputaia mai ai rātou i te whenua o Īhipa, kia noho ai ahau i waenganui i a rātou; ko Ihowā ahau, ko tō rātou Atua.”<verse eid="EXO 29:46" /></para>
  <chapter eid="EXO 29" />
  <chapter number="30" style="c" sid="EXO 30" />
  <para style="s">Te Āta hei Tahunga Mea Kakara</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 37:25-28">Ekoruhe 37.25-28</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 30:1" />“Ā, me hanga e koe he āta hei tahunga mea kakara; ko te rākau e hangā ai he hitimi. <verse eid="EXO 30:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 30:2" />Kia kotahi whatīanga te roa, kia kotahi hoki whatīanga te whānui; kia tapawhā. Kia rua whatīanga te teitei; nō taua mea rā anō ngā haona. <verse eid="EXO 30:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 30:3" />Me whakakikorua ki te kōura parakore a runga me ōna taha ā taka noa, me ōna haona hoki; me hanga anō te niao kōura ā tawhio noa. <verse eid="EXO 30:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 30:4" />Me hanga anō ētahi mōwhiti kōura mōna kia rua, mō raro i tōna niao, ki ōna koki e rua, me hanga ki ōna taha e rua, hei kuhunga mō ngā amo, hei amohanga. <verse eid="EXO 30:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 30:5" />He hitimi anō hoki te rākau e hangā ai e koe ngā amo, me whakakikorua ki te kōura. <verse eid="EXO 30:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 30:6" />Ka whakatū ai ki mua o te ārai, o tērā i te āka o te whakaaturanga, ki mua o te taupoki i runga o te whakaaturanga, o te wāhi e tūtaki ai ahau ki a koe.<verse eid="EXO 30:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="EXO 30:7" />“Ā, me tahu e Ārona he whakakakara reka ki runga, i tēnei ata, i tēnei ata; me tahu e ia te whakakakara ki runga, ina whakapaia e ia ngā rama. <verse eid="EXO 30:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 30:8" />Ā, ka tahuna e Ārona ngā rama i te ahiahi, me tahu he whakakakara ki runga i taua āta, he whakakakara e mau tonu ana ki te aroaro o Ihowā i ō koutou whakatupuranga. <verse eid="EXO 30:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 30:9" />Kei whakaekea he whakakakara kē ki runga, he tahunga tinana rānei, he whakahere totokore rānei; kaua anō e ringihia he ringihanga ki runga. <verse eid="EXO 30:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 30:10" />Nā, ka whakamārie a Ārona ki runga ki ōna haona, kia kotahi te meatanga i te tau. Ka whakamārie ia ki te toto o te whakahere hara o te whakamārie ki runga ki taua mea, kia kotahi te meatanga i te tau, puta noa i ō koutou whakatupuranga. He mea tapu rawa tēnā ki a Ihowā.”<verse eid="EXO 30:10" /></para>
  <para style="s">Te Moni Whakamārie mō te Tapenākara</para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="EXO 30:11" />I kōrero anō a Ihowā ki a Mohi, i mea, <verse eid="EXO 30:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 30:12" />“E taua e koe ngā tāngata o ngā tama a Īharaira, arā ngā mea o rātou e taua ana, me hōmai e tērā, e tērā, he utu mō tōna wairua ki a Ihowā, ina taua rātou; kia kore ai he whiu i roto i a rātou ina taua. <verse eid="EXO 30:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 30:13" />Ko tēnei tā rātou e hōmai ai, ko ngā tāngata katoa e haere ana ki roto ki te hunga kua taua, hei te hāwhe o te hekere, o te hekere o te wāhi tapu (e rua tekau ngā kera kei roto i te hekere kotahi) hei te hāwhe hekere te whakahere ki a Ihowā. <verse eid="EXO 30:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 30:14" />Ko ngā tāngata katoa e haere ana ki roto ki te hunga kua taua, ko ngā mea e rua tekau ō rātou tau, me ngā mea i maha atu, me hōmai e rātou he whakahere ki a Ihowā. <verse eid="EXO 30:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 30:15" />E kore e maha ake a te tangata taonga, e kore anō hoki e torutoru iho i te hāwhe hekere a te rawakore, ina hōmai he whakahere ki a Ihowā, hei whakamārie mō ō koutou wairua. <verse eid="EXO 30:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 30:16" />Nā, me tango e koe te moni whakamārie a ngā tama a Īharaira, ā, ka waiho mō ngā mahi o te tapenākara o te whakaminenga; ā, hei whakamahara tēnā ki ngā tama a Īharaira ki te aroaro o Ihowā, hei whakamārie mō ō koutou wairua.”<verse eid="EXO 30:16" /></para>
  <para style="s">Te Takotoranga Wai Parāhi</para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="EXO 30:17" />I kōrero anō a Ihowā ki a Mohi, i mea, <verse eid="EXO 30:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 30:18" />“Me hanga anō e koe he takotoranga wai ki te parāhi, ki te parāhi anō hoki tōna tūranga, hei horoinga. Ka whakatū ai ki te takiwā o te āta o te tapenākara o te whakaminenga, me riringi anō he wai ki roto; <verse eid="EXO 30:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 30:19" />ā, me horoi ō rātou ringa me ō rātou waewae e Ārona rātou ko āna tama ki reira. <verse eid="EXO 30:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 30:20" />Ka haere rātou ki roto ki te tapenākara o te whakaminenga, me horoi rātou ki te wai, kei mate; ki te whakatata rānei rātou ki te āta ki te minita, ki te tahu i te whakahere ahi ki a Ihowā. <verse eid="EXO 30:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 30:21" />Nā, ka horoi i ō rātou ringa, i ō rātou waewae, kei mate; ā, ka waiho hei tikanga pūmau mā rātou, māna, mā ōna uri, i ō rātou whakatupuranga.”<verse eid="EXO 30:21" /></para>
  <para style="s">Te Hinu Whakawahia</para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 30:22" />I kōrero anō a Ihowā ki a Mohi, i mea, <verse eid="EXO 30:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 30:23" />“Tīkina māu he tino mea kakara: he maira pai, kia rima rau hekere, he hinamona reka, me hāwhe tērā, arā, kia rua rau kia rima tekau hekere, me te karamuha reka, kia rua rau kia rima tekau hekere, <verse eid="EXO 30:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 30:24" />he kahia hoki, kia rima rau hekere – ki ngā hekere o te wāhi tapu – me te hinu ōriwa, kia kotahi hine; <verse eid="EXO 30:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 30:25" />ā, me hanga e koe hei hinu mō te whakawahinga tapu, he hinu whakaranu, he mea kakara, ko tā te kaiwhakaranu e hanga ai; ka waiho hei hinu mō te whakawahinga tapu. <verse eid="EXO 30:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 30:26" />Ka whakawahia ai te tapenākara o te whakaminenga, me te āka hoki o te whakaaturanga, <verse eid="EXO 30:26" /><verse number="27" style="v" sid="EXO 30:27" />me te tēpu, me ngā oko katoa i runga, me te tūranga rama, me ōna oko, me te āta whakakakara, <verse eid="EXO 30:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 30:28" />me te āta tahunga tinana, me ōna oko katoa, me te takotoranga wai, me tōna tūranga. <verse eid="EXO 30:28" /><verse number="29" style="v" sid="EXO 30:29" />Ā, me whakatapu kia tino tapu; ka tapu ngā mea katoa e pā ana ki aua mea.<verse eid="EXO 30:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="EXO 30:30" />“Me whakawahi anō e koe a Ārona rātou ko āna tama, me whakatapu hoki rātou hei tohunga māku. <verse eid="EXO 30:30" /><verse number="31" style="v" sid="EXO 30:31" />Me kōrero anō e koe ki ngā tama a Īharaira, me kī atu, ‘Hei hinu tēnei māku, mō te whakawahinga tapu i ō koutou whakatupuranga. <verse eid="EXO 30:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 30:32" />Kei ringihia ki te kikokiko tangata kei hangā anō tētahi mea pēnā, e rite ana ki tōna hanganga; he tapu tēnā, ā, ka tapu ki a koutou. <verse eid="EXO 30:32" /><verse number="33" style="v" sid="EXO 30:33" />Ki te whakaranua e te tangata tētahi mea pēnā; ki te makā rānei e ia ki runga ki te tangata kē, inā, ka hātepea atu ia i roto i tōna iwi.’ ”<verse eid="EXO 30:33" /></para>
  <para style="s">Te Mea Kakara</para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="EXO 30:34" />I mea anō a Ihowā ki a Mohi, “Tīkina māu he mea kakara, he takete, he oneka, he karapanuma; ēnei mea kakara me te parakihe parakore (kia rite te taimaha o tētahi, o tētahi), <verse eid="EXO 30:34" /><verse number="35" style="v" sid="EXO 30:35" />ka whakaranu ai hei mea kakara, ko tā te kaiwhakaranu e hanga ai, he mea rongoā ki te tote, he mea parakore, he mea tapu. <verse eid="EXO 30:35" /><verse number="36" style="v" sid="EXO 30:36" />Nā, ka tukia tētahi wāhi kia ririki rawa, ka whakatakoto ai i tētahi wāhi ki mua mai o te whakaaturanga i roto i te tapenākara o te whakaminenga, ki te wāhi e tūtaki ai ahau ki a koe; hei mea tino tapu tēnā ki a koutou. <verse eid="EXO 30:36" /><verse number="37" style="v" sid="EXO 30:37" />Ā, ko taua mea kakara ka hangā nei e koe, kei hangā tētahi mā koutou he rite te hanganga ki tō tērā; hei mea tapu tēnā ki a koe mā Ihowā. <verse eid="EXO 30:37" /><verse number="38" style="v" sid="EXO 30:38" />Ki te hangā e te tangata he mea pēnā, hei honginga māna, ka hātepea atu ia i roto i tōna iwi.”<verse eid="EXO 30:38" /></para>
  <chapter eid="EXO 30" />
  <chapter number="31" style="c" sid="EXO 31" />
  <para style="s">He Kaimahi Mōhio hei Hanga te Tapenākara</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 35:30-36:1">Ekoruhe 35.30–36.1</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 31:1" />I kōrero anō a Ihowā ki a Mohi, i mea: <verse eid="EXO 31:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 31:2" />“Titiro, kua whakahuatia nei e ahau te ingoa o Petarēre, tama a Uri, ko ia nei he tama nā Huru, nō te iwi o Hūrā: <verse eid="EXO 31:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 31:3" />kua whakakīia anō ia e ahau ki te Wairua o te Atua, ki te ngākau tūpato, ki te whakaaro, ki te mōhio, ki ngā mahi katoa hoki, <verse eid="EXO 31:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 31:4" />hei whakaaro ki ngā mahi a te tohunga, hei mahi i te kōura, i te hiriwa, i te parāhi, <verse eid="EXO 31:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 31:5" />mō te whakairo kōhatu hoki, mō te whakanoho hoki, mō te whakairo rākau, mō te mahi anō hoki i ngā mahi katoa.<verse eid="EXO 31:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 31:6" />“Nā, tēnei anō te hoatu nei e ahau hei hoa mōna a Ahoriapa tama a Ahihamaka, nō te iwi o Rāna; kua whakanohoia anō e ahau he mahara ki ngā ngākau o te hunga ngākau mahara katoa, hei hanga i ngā mea katoa i whakahaua atu nei e ahau ki a koe: <verse eid="EXO 31:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 31:7" />i te tapenākara o te whakaminenga, i te āka o te whakaaturanga, i tōna taupoki, i ngā mea katoa o te tapenākara, <verse eid="EXO 31:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 31:8" />i te tēpu, i ōna mea, i te tūranga parakore o ngā rama, i ōna mea katoa, i te āta mō te whakakakara, <verse eid="EXO 31:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 31:9" />i te āta mō te tahunga tinana, i ōna mea katoa, i te takotoranga wai rāua ko tōna tūranga. <verse eid="EXO 31:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 31:10" />I ngā kākahu mō te mahi minita, i ngā kākahu tapu mō Ārona, mō te tohunga, i ngā kākahu mō āna tama, mō te mahi tohunga, <verse eid="EXO 31:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 31:11" />i te hinu whakawahi, i te whakakakara reka mō te wāhi tapu. Kia rite tā rātou e mea ai ki ngā mea katoa i whakahaua atu e ahau ki a koe.”<verse eid="EXO 31:11" /></para>
  <para style="s">Te Hāpati, te Rā Okiokinga</para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="EXO 31:12" />I kōrero anō a Ihowā ki a Mohi, i mea: <verse eid="EXO 31:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 31:13" />“Kōrero anō ki ngā tama a Īharaira, mea atu: Me whakarite anō e koutou āku hāpati; hei tohu hoki ki waenganui ōku, o koutou, i ō koutou whakatupuranga; kia mōhio ai ko ahau, ko Ihowā, te whakatapu nei i a koutou.<verse eid="EXO 31:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 31:14" />“Nā, me whakarite te hāpati; he tapu hoki tēnā ki a koutou; he mate kau mō te tangata e whakanoa ana i taua rā. Ko te tangata hoki e mahi ana i tētahi mahi i reira, inā, ka hātepea atu taua wairua i roto i tōna iwi. <verse eid="EXO 31:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 31:15" />E ono ngā rā e mahia ai te mahi; kei te whitu ia o ngā rā te hāpati okiokinga, he tapu ki a Ihowā; ko te tangata e mahi ana i tētahi mahi i te rā hāpati he mate kau mōna. <verse eid="EXO 31:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 31:16" />Mō reira me mahara ngā tama a Īharaira ki te hāpati, kia whakaritea te hāpati i ō rātou whakatupuranga; kia mau tonu tēnei kawenata. <verse eid="EXO 31:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 31:17" />He tohu tēnā rā ki waenganui ōku, o ngā tama a Īharaira, ake ake; e ono hoki ngā rā i hangā ai e Ihowā te rangi me te whenua, ā, i te whitu o ngā rā ka okioki, ā, tā ana tōna manawa.”<verse eid="EXO 31:17" /></para>
  <para style="s">Ngā Papa Kōhatu e rua o te Kawenata</para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="EXO 31:18" />I hōmai anō e ia ki a Mohi, i te mutunga o tāna kōrero ki a ia i runga i Maunga Hinai, e rua ngā papa whakaaturanga, he papa kōhatu, he mea tuhituhi nā te ringa o te Atua.<verse eid="EXO 31:18" /></para>
  <chapter eid="EXO 31" />
  <chapter number="32" style="c" sid="EXO 32" />
  <para style="s">Te Kūao Kau Kōura</para>
  <para style="r">(<ref loc="DEU 9:6-29">Tiuteronomi 9.6-29</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 32:1" />Ā, nō te kitenga o te iwi i roa te hekenga iho o Mohi i runga i te maunga, ka huihui te iwi ki a Ārona, ka mea ki a ia, “Whakatika, hangā ētahi atua mō tātou, hei haere i mua i a tātou; ko tēnei Mohi hoki, ko te tangata nāna tātou i kawe mai ki runga nei i te whenua o Īhipa, kāhore tātou e mōhio kua ahatia rānei ia.”<verse eid="EXO 32:1" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="EXO 32:2" />Nā, ka mea a Ārona ki a rātou, “Whakia mai ngā whakakai kōura i ngā taringa o ā koutou wāhine, o ā koutou tama, o ā koutou tamāhine, ka kawe mai ki ahau.”<verse eid="EXO 32:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="EXO 32:3" />Nā, whakia ana e te iwi katoa ngā whakakai kōura i ō rātou taringa, ā, kawea ana mai ki a Ārona. <verse eid="EXO 32:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 32:4" />Nā, ka tangohia e ia i ō rātou ringa, ā, whakaahuatia ana e ia ki te purupuru tāna kūao kau i whakarewa ai. Nā, ka mea rātou, “Ko ōu atua ēnei, e Īharaira, nāna nei koe i kawe mai ki runga nei i te whenua o Īhipa!”<verse eid="EXO 32:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="EXO 32:5" />Ā, nō te kitenga o Ārona, hangā ana e ia tētahi āta ki mua i taua mea; ā, ka karanga a Ārona, ka mea, “Ko āpōpō, he hākari ki a Ihowā.” <verse eid="EXO 32:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 32:6" />Nā, ka maranga wawe rātou i te aonga ake, ā, whakaekea ana he tahunga tinana, i kawea anō he whakahere mō te pai; nā, ka noho te iwi ki te kai, ki te inu, ā, ka whakatika ki te tākaro.<verse eid="EXO 32:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="EXO 32:7" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Haere, heke atu, kua hē hoki tōu iwi i kawea mai nei e koe i te whenua o Īhipa. <verse eid="EXO 32:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 32:8" />Kua hohoro rātou te peka kē i te huarahi i kīia e ahau ki a rātou; kua hangā mā rātou he kūao kau, he mea whakarewa, kua koropiko ki taua mea, kua patu whakahere māna, ā, e mea ana, ‘Ko ōu atua ēnei, e Īharaira, i kawea mai ai koe i te whenua o Īhipa.’ ”<verse eid="EXO 32:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="EXO 32:9" />I mea anō a Ihowā ki a Mohi, “Kua kite ahau i tēnei iwi, nā, he iwi kakī mārō rātou. <verse eid="EXO 32:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 32:10" />Nā, tukua atu ahau, ā, ka mura tōku riri ki a rātou, ā, ka pau rātou i ahau; ka hangā anō koe hei iwi nui.”<verse eid="EXO 32:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="EXO 32:11" />Nā, ka īnoi a Mohi ki a Ihowā, ki tōna Atua, ka mea, “He aha tōu riri i mura ai, e Ihowā, ki tāu iwi i kawea mai nei e koe i te whenua o Īhipa i runga i te kaha nui, i te ringa mārō? <verse eid="EXO 32:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 32:12" />Ha, kia kōrero ngā Īhipiana, kia mea, ‘He whakaputanga atu ki te hē tāna i a rātou, kia whakamatea ai rātou ki ngā maunga, kia whakangaromia atu ai i te mata o te whenua’? Tahuri i tōu riri nui e mura nei, kia puta kē hoki tōu whakaaro ki tēnei kino mō tāu iwi. <verse eid="EXO 32:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 32:13" />Kia mahara ki āu pononga, ki a Āperahama, ki a Īhaka, ki a Īharaira, ki tāu oatitanga hoki i a koe ki a rātou, ki tāu meatanga ki a rātou, ‘Ka whakanuia e ahau ō koutou uri kia rite ki ngā whetū o te rangi; ko tēnei whenua katoa hoki i kōrerotia atu nei e ahau, ka hoatu e ahau ki ō koutou uri, ā, ka nohoia e rātou ake ake.’ ” <verse eid="EXO 32:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 32:14" />Nā, ka puta kē tā Ihowā i whakaaro ai mō te kino i kīia e ia kia meatia ki tāna iwi.<verse eid="EXO 32:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 32:15" />Nā, ka tahuri a Mohi, ka heke iho i te maunga, me ngā papa e rua o te whakaaturanga i tōna ringa; he mea tuhi ngā taha e rua o ngā papa; i tētahi taha, i tētahi taha te tuhi. <verse eid="EXO 32:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 32:16" />He mea mahi hoki nā te Atua aua papa, me te tuhituhi hoki, nā te Atua te tuhituhi, he mea whaowhao ki ngā papa.<verse eid="EXO 32:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="EXO 32:17" />Ā, ka rongo a Hohua i te reo o te iwi e hāmama ana, ka mea ki a Mohi, “He ngē whawhai kei te puni rā.”<verse eid="EXO 32:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="EXO 32:18" />Nā, ka mea ia:</para>
  <para style="q1" vid="EXO 32:18">“Ehara tērā reo i te hāmama mō te hinganga o te taua,</para>
  <para style="q1" vid="EXO 32:18">ehara hoki tērā reo i te hāmama o te hunga e hinga ana;</para>
  <para style="q1" vid="EXO 32:18">he reo waiata tāku e rongo nei.”<verse eid="EXO 32:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 32:19" />Ā, ka tata ia ki te puni, nā, ka kite ia i te kūao kau, i te kanikani. Nā, ka mura te riri o Mohi, ā, ka makā atu e ia ngā papa i roto i ōna ringa, ā, pākarua ana aua mea e ia i raro i te maunga. <verse eid="EXO 32:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 32:20" />Nā, ka tango ia i te kūao kau i hangā e rātou, ā, tahuna ana e ia ki te ahi, ā, hurihia ana, ā, ngotangota noa, ā, ruiruia ana e ia ki te wai, whakainumia atu ana mā ngā tama a Īharaira.<verse eid="EXO 32:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="EXO 32:21" />Nā, ka mea a Mohi ki a Ārona, “I aha tēnei iwi ki a koe, i tākina ai e koe tēnei hara nui ki a rātou?”<verse eid="EXO 32:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 32:22" />Ā, ka mea a Ārona, “Kei mura mai te riri o tōku ariki; e mōhio ana koe ki tēnei iwi, mō te kino tonu rātou. <verse eid="EXO 32:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 32:23" />I mea hoki rātou ki ahau, ‘Hangā ētahi atua mō tātou hei haere i mua i a tātou; ko tēnei Mohi hoki, ko te tangata nāna nei tātou i kawe mai i te whenua o Īhipa, kāhore tātou e mōhio kua ahatia rānei ia.’ <verse eid="EXO 32:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 32:24" />Nā, ka mea ahau ki a rātou, ‘Ki te mea he kōura tō tētahi, whakia mai.’ Nā, ka hōmai e rātou ki ahau; ā, makā ana e ahau ki te ahi; ā, puta ake ko te kūao kau nei.”<verse eid="EXO 32:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="EXO 32:25" />Ā, i te kitenga o Mohi i te iwi e korara noa ana, (nā Ārona hoki rātou i tuku kia korara, hei taunu mā ō rātou hoariri). <verse eid="EXO 32:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 32:26" />Nā, ka tū a Mohi ki te kūwaha o te puni, ka mea, “Ko wai tō Ihowā haere mai ki ahau?” Nā, ka huihui ngā tama katoa a Rīwai ki a ia.<verse eid="EXO 32:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="EXO 32:27" />Nā, ka mea ia ki a rātou, “Ko te kupu tēnei a Ihowā, a te Atua o Īharaira, ‘Whakanohoia e tērā, e tērā tāna hoari ki tōna hūhā, ā, haere atu, hoki mai, i tētahi kūwaha ki tētahi kūwaha, i waenga puni, ā, patua e tērā tōna teina, e tērā tōna hoa, e tērā tōna hoa e noho tata ana.’ ” <verse eid="EXO 32:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 32:28" />Nā, rite tonu ki te kupu a Mohi tā ngā tama a Rīwai i mea ai; ā, tata tonu ki te toru mano ngā tāngata i hinga i taua rangi. <verse eid="EXO 32:28" /><verse number="29" style="v" sid="EXO 32:29" />Nā Mohi hoki i mea, “Hei runga i tāna tama, i tōna teina, te whakatohungatanga ki a Ihowā o tērā, o tērā, o koutou āianei; kia hōmai ai e ia he manaaki ki a koutou āianei.”<verse eid="EXO 32:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="EXO 32:30" />Nā, i te aonga ake, ka mea a Mohi ki te iwi, “Kua hara koutou, he nui te hara. Nā, me haere ahau āianei ki runga, ki a Ihowā; tērā pea e taea e ahau te whakamārie mō tō koutou hara.”<verse eid="EXO 32:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="EXO 32:31" />Nā, ka hoki a Mohi ki a Ihowā, ka mea, “Auē! Kua hara tēnei iwi, he nui te hara, kua hangā hoki e rātou ētahi atua kōura mō rātou. <verse eid="EXO 32:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 32:32" />Nā, māu e horoi tō rātou hara; ā, ki te kāhore, tēnā rā, horoia atu ahau i roto i tāu pukapuka i tuhituhia e koe.”<verse eid="EXO 32:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="EXO 32:33" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Ko te tangata e hara ana ki ahau, ka horoia atu ia e ahau i roto i tāku pukapuka. <verse eid="EXO 32:33" /><verse number="34" style="v" sid="EXO 32:34" />Nā, haere rā, ārahina atu te iwi ki te wāhi i kōrerotia atu e ahau ki a koe, tēnā tāku anahera te haere atu nā i mua i a koe. Ahakoa rā, ko ā te rā e mea ai ahau, inā, ka meinga e ahau tō rātou hara kia tau ki runga ki a rātou.”<verse eid="EXO 32:34" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="EXO 32:35" />Nā, ka whiua e Ihowā te iwi mō tā rātou hanganga i te kūao kau, i hangā nei e Ārona.<verse eid="EXO 32:35" /></para>
  <chapter eid="EXO 32" />
  <chapter number="33" style="c" sid="EXO 33" />
  <para style="s">Te Whakahau kia Haere Atu i a Hinai</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 33:1" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Haere, tūria atu ki runga, koutou ko te iwi i kawea mai nei e koe i te whenua o Īhipa, ki te whenua i oati ai ahau ki a Āperahama, ki a Īhaka, ki a Hākopa, i mea ia, ‘Ka hoatu e ahau ki ōu uri.’ <verse eid="EXO 33:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 33:2" />Ā, ka ungā he anahera e ahau ki mua i a koe, māku anō hoki e pei ngā Kanaani, ngā Amori, ngā Hiti, ngā Perihi, ngā Hiwi, me, ngā Iepuhi. <verse eid="EXO 33:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 33:3" />Ki te whenua e rerengia ana e te waiū, e te honi; e kore hoki ahau e haere atu i roto i a koe; he iwi kakī mārō hoki koe; kei pau koe i ahau ki te ara.”<verse eid="EXO 33:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="EXO 33:4" />Ā, i te rongonga o te iwi i tēnei rongo kino, ka pōuri, kīhai anō i whakanohoia e tētahi ōna whakapaipai. <verse eid="EXO 33:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 33:5" />Ā, i kī atu a Ihowā ki a Mohi, “Mea atu ki ngā tama a Īharaira, ‘He iwi kakī mārō koutou. Kia mea kau ka puta atu ahau ki waenganui i a koe, ā, ka ngaro koe i ahau. Nā, whakarērea atu ōu whakapaipai, ā, ka mōhio ahau ki tāku e mea ai ki a koe.’ ” <verse eid="EXO 33:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 33:6" />Nā, i aurutia e ngā tama a Īharaira ō rātou whakapaipai i Maunga Horepa ahu atu.<verse eid="EXO 33:6" /></para>
  <para style="s">Te Tapenākara o te Aroaro o Ihowā</para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="EXO 33:7" />Nā, tango ai a Mohi i te tapenākara ka whakatū ki waho o te puni ki tētahi wāhi mamao atu i te puni, ā, huaina ana e ia, “Ko te tapenākara o te whakaminenga”. Ā, i haere ngā tāngata katoa e rapu ana i a Ihowā, ki te tapenākara o te whakaminenga, ki waho o te puni.<verse eid="EXO 33:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 33:8" />Ā, i a Mohi e haere ana ki te tapenākara ka whakatika te iwi katoa, ā, ka tū tērā, tērā, i te kūwaha o tōna tēneti, ā, ka titiro ki muri i a Mohi, ā haere noa ia ki roto ki te tapenākara. <verse eid="EXO 33:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 33:9" />Ā, i a Mohi e haere ana ki roto ki te tapenākara, ka heke iho te pou kapua, ā, tū ana i te whatitoka o te tapenākara, ā, ka kōrero a Ihowā ki a Mohi.<verse eid="EXO 33:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 33:10" />Ā, ko te kitenga o te iwi katoa i te pou kapua e tū ana i te whatitoka o te tapenākara, nā, ka whakatika te iwi katoa, ka koropiko hoki ia tangata, ia tangata, i te whatitoka o tōna tēneti. <verse eid="EXO 33:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 33:11" />Nā, ka kōrero a Ihowā ki a Mohi, he kanohi, he kanohi, pērā hoki me te tangata e kōrero nei ki tōna hoa. Ā, hoki ana ia ki te puni; ko tāna tangata ia, ko Hohua, tama a Nunu, kīhai taua taitamariki i neke atu i roto i te tapenākara.<verse eid="EXO 33:11" /></para>
  <para style="s">Te Īnoi a Mohi</para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="EXO 33:12" />Ā, i mea a Mohi ki a Ihowā, “Titiro, kua mea mai nei koe ki ahau, ‘Kawea tēnei iwi ki runga’; ā, kāhore i whakaaturia mai e koe ki ahau tāu e ungā ai hei hoa mōku. Kua mea mai anō koe ki ahau, ‘E mōhio ana ahau ki a koe, ki tōu ingoa hoki, kua manakohia anō koe e ahau.’ <verse eid="EXO 33:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 33:13" />Nā, ki te mea kua manakohia ahau e koe, tēnā, whakaaturia mai ki ahau ōu ara, kia mōhio ai ahau ki a koe, kia manakohia ai ahau e koe; kia mahara hoki he iwi nāu tēnei iwi.”<verse eid="EXO 33:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 33:14" />Nā, ka mea ia, “Ka haere atu tōku aroaro, ā, ka mea ahau i a koe kia okioki.”<verse eid="EXO 33:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 33:15" />Nā, ka mea ia ki a ia, “Ki te kāhore tōu aroaro e haere, kaua mātou e kawea ki runga i konei. <verse eid="EXO 33:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 33:16" />Mā te aha hoki e mōhiotia ai kua manakohia mātou ko tāu iwi e koe? He teka ianei māu kia haere tahi i a mātou? Pēnei ka motuhia mātou ko tāu iwi i ngā iwi katoa i te mata o te whenua.”<verse eid="EXO 33:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="EXO 33:17" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Ko tēnei mea anō i kōrerotia mai nā e koe, ka rite i ahau; nō te mea e manakohia ana koe e ahau, ā, e mōhio ana ahau ki a koe, ki tōu ingoa hoki.”<verse eid="EXO 33:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="EXO 33:18" />Nā, ka mea ia, “Tēnā rā, whakakitea mai ki ahau tōu korōria.”<verse eid="EXO 33:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 33:19" />Nā, ka mea ia, “Ka meatia e ahau tōku pai katoa kia haere atu i tōu aroaro, ā, ka karangatia e ahau te ingoa o Ihowā i tōu aroaro, ka atawhai hoki ahau i tāku e atawhai ai, ka tohu hoki i tāku e tohu ai.” <verse eid="EXO 33:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 33:20" />I mea anō ia, “E kore e taea e koe te titiro ki tōku mata; e kore hoki tētahi tangata e titiro ki ahau, ā, e ora.”<verse eid="EXO 33:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="EXO 33:21" />I mea anō a Ihowā, “Nanā, he wāhi tēnei kei ahau, ā, me tū koe ki runga ki te kāmaka; <verse eid="EXO 33:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 33:22" />ā, ka haere atu tōku korōria, nā, ka kawea koe e ahau ki roto ki te kapiti kōhatu, ā, ka taupokina koe e ahau ki tōku ringa, i ahau e haere atu ana. <verse eid="EXO 33:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 33:23" />Ā, ka tangohia e ahau tōku ringa, ā, ka kite koe i muri ōku; ko tōku mata ia e kore e kitea.”<verse eid="EXO 33:23" /></para>
  <chapter eid="EXO 33" />
  <chapter number="34" style="c" sid="EXO 34" />
  <para style="s">Ka Hangā e Mohi he Papa Kōhatu Hou</para>
  <para style="r">(<ref loc="DEU 10:1-5">Tiuteronomi 10.1-5</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 34:1" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Tāraia māu ētahi papa kōhatu, kia rua, kia rite ki ō mua; ā, ka tuhituhia e ahau ki aua papa ngā kupu i mau ki ō mua papa, i wāhia nā e koe. <verse eid="EXO 34:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 34:2" />Ā, kia takatū i te ata, ka haere ake i te ata ki Maunga Hinai, ā, me tū koe i tōku aroaro, ki reira, ki te tihi o te maunga. <verse eid="EXO 34:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 34:3" />Kaua hoki tētahi e haere ake i a koe, kei kitea hoki tētahi i te maunga katoa; ko ngā hipi hoki, me ngā kau, kaua e kai ki te ritenga o taua maunga.”<verse eid="EXO 34:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="EXO 34:4" />Nā, tāraia ana e ia ētahi papa kōhatu e rua, rite tonu ki ō mua; ā, ka maranga wawe a Mohi i te ata, ka piki atu ki Maunga Hinai, ka pērā anō me tā Ihowā i whakahau ai ki a ia, me te mau anō i ngā papa kōhatu e rua ki tōna ringa. <verse eid="EXO 34:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 34:5" />Nā, ka heke iho a Ihowā i roto i te kapua, ka tū tahi me ia ki reira, ā, ka karangatia te ingoa o Ihowā. <verse eid="EXO 34:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 34:6" />Nā, ka haere atu a Ihowā i tōna aroaro, ā, ka karangatia, “Ko Ihowā, ko Ihowā ko te Atua tohu, atawhai, he tukuroa nei i te riri, he nui nei te aroha, te pono, <verse eid="EXO 34:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 34:7" />e rongoā nei i te aroha mō ngā mano, e muru nei i te kino, i te tutū, i te hara, e kore rawa anō hoki e tuku noa i te hē; e mea nei i te hara o ngā mātua kia tau iho ki ngā tamariki, ki ngā tamariki a ngā tamariki ā te toru, te whā rā anō o ngā whakatupuranga.”<verse eid="EXO 34:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 34:8" />Nā, ka hohoro a Mohi, ka tuohu iho ki te whenua, koropiko ana; <verse eid="EXO 34:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 34:9" />ā, ka mea, “Ki te mea kua manakohia mai ahau e koe, e te Ariki, kia haere rā tōku Ariki i waenganui i a mātou; he iwi kakī mārō hoki tēnei; murua atu hoki tō mātou kino, me tō mātou hara, waiho hoki mātou hei taonga tupu mōu.”<verse eid="EXO 34:9" /></para>
  <para style="s">Ka Whakahou i te Kawenata</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 23:14-19">Ekoruhe 23.14-19</ref>; <ref loc="DEU 7:1-5">Tiuteronomi 7.1-5</ref>; <ref loc="DEU 16:1-17">16.1-17</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 34:10" />Nā, ka mea ia: “Nanā, ka whakarite kawenata ahau. Ka meatia e ahau he mea whakamīharo ki te aroaro o tōu iwi katoa, he mea kīhai i meatia i te whenua katoa, i ngā iwi katoa anō hoki; ā, ka kitea te mahi a Ihowā e te iwi katoa kei roto nei koe i a rātou. He mea whakamataku hoki tāku e mahi tahi ai ahau me koe. <verse eid="EXO 34:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 34:11" />Kia mau ki tāku e whakahau atu nei ki a koe ināianei. Nanā, ka peia atu e ahau ngā Amori, ngā Kanaani, ngā Hiti, ngā Perihi, ngā Hiwi, ngā Iepuhi. <verse eid="EXO 34:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 34:12" />Kia tūpato kei whakarite kawenata koe ki ngā tāngata o te whenua e haere nei koe ki reira; kei waiho hei rore i waenganui i a koe. <verse eid="EXO 34:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 34:13" />Engari, me wāwāhi ā rātou āta, me pākarukaru ā rātou whakapakoko, me tua hoki ā rātou Aherimi. <verse eid="EXO 34:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 34:14" />(Kāhore atu hoki he hei atua koropikotanga māu, ko Ihowā hoki ko Hae nei tōna ingoa, he Atua hae ia).<verse eid="EXO 34:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 34:15" />“Kei whakarite kawenata koe ki ngā tāngata o te whenua, ā, ka whai atu rātou, ka pūremu atu ki ō rātou atua, ā, ka patu whakahere mā ō rātou atua, ā, ka karangatia koe e tētahi, nā, ka kai koe i tāna patunga tapu. <verse eid="EXO 34:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 34:16" />Ā, ka tango koe i ā rātou tamāhine mā āu tama, ā, ka whai atu, ka pūremu atu ā rātou tamāhine ki ō rātou atua, ā, ka meinga āu tamariki kia whai atu, kia pūremu atu ki ō rātou atua.<verse eid="EXO 34:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="EXO 34:17" />“Kaua e whakarewaina he atua mōu.<verse eid="EXO 34:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="EXO 34:18" />“Kia mau ki te Hākari Taro Rēwenakore. E whitu ngā rā e kai ai koe i te taro rēwenakore, e pērā ai me tāku i whakahau ai ki a koe, i te wā anō i whakaritea o te marama, o Apipi; ko Apipi hoki te marama i haere mai ai koe i Īhipa.<verse eid="EXO 34:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="EXO 34:19" />“Ko ngā mea katoa e puta tuatahi mai ana i te kōpū, nāku; me ngā mātāmua a āu kararehe, a ngā kau, a ngā hipi.<verse eid="EXO 34:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 34:20" />“Ā, me utu e koe ki te reme te mātāmua a te kāihe; ā, ki te kāhore utua e koe, whatia tōna kakī. Me utu e koe ngā mātāmua o āu tama.</para>
  <para style="p" vid="EXO 34:20">“E kore anō hoki tētahi e puta kau mai ki tōku aroaro.<verse eid="EXO 34:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="EXO 34:21" />“E ono ngā rā e mahi ai koe, i te whitu ia o ngā rā me okioki; me okioki anō koe i te ruinga, i te kotinga.<verse eid="EXO 34:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 34:22" />“Me mahi anō te Hākari o Ngā Wiki, arā o ngā mātāmua o te kotinga wīti, me te Hākari o te Kohikohinga i te takanga o te tau. <verse eid="EXO 34:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 34:23" />E toru ngā wā o te tau e kitea ai ōu tāne katoa ki te aroaro o te Ariki, o Ihowā, o te Atua o Īharaira. <verse eid="EXO 34:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 34:24" />Ka peia hoki e ahau ngā tauiwi i tōu aroaro, ka whakanuia anō ōu rohe; ā, e kore tētahi e minamina ki tōu whenua, ina haere koe ki runga kia kitea ki te aroaro o Ihowā, o tōu Atua, i ngā wā e toru o te tau.<verse eid="EXO 34:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="EXO 34:25" />“Kaua he rēwena ina whakahekea te toto o tāku patunga tapu; kei toe anō hoki ki te ata te patunga tapu o te Hākari o te Kapenga.<verse eid="EXO 34:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="EXO 34:26" />“Me kawe ki te whare o Ihowā, o tōu Atua, ngā mea mataati o ngā mātāmua o tōu oneone.</para>
  <para style="p" vid="EXO 34:26">“Kaua e kōhuatia te kūao koati ki te waiū o tōna whaea.”<verse eid="EXO 34:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="EXO 34:27" />Nā, ka mea a Ihowā ki a Mohi, “Tuhituhia ēnei kupu; kei ēnei kupu hoki te tikanga o te kawenata e whakaritea nei e ahau ki a koe, ki a Īharaira. <verse eid="EXO 34:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 34:28" />Nā, i reira ia i a Ihowā e whā tekau ngā rā, e whā tekau ngā pō; kīhai i kai taro, kīhai anō i inu wai. Nā, tuhituhia ana e ia ki ngā papa ngā kupu o te kawenata, ngā ture kotahi tekau.”<verse eid="EXO 34:28" /></para>
  <para style="s">E Tīaho ana te Kiri o te Mata o Mohi</para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="EXO 34:29" />Ā, i te hekenga iho o Mohi i runga i Maunga Hinai me ngā papa e rua o te whakaaturanga i te ringa o Mohi, i tōna hekenga iho i runga i te maunga, nā, kīhai a Mohi i mōhio e tīaho ana te kiri o tōna mata, nōna i kōrero ki a ia. <verse eid="EXO 34:29" /><verse number="30" style="v" sid="EXO 34:30" />Ā, i te tirohanga a Ārona rātou ko ngā tama katoa a Īharaira ki a Mohi, nā, e tīaho ana te kiri o tōna mata; nā, ka wehi rātou ki te whakatata ki a ia. <verse eid="EXO 34:30" /><verse number="31" style="v" sid="EXO 34:31" />Nā, ka karanga a Mohi ki a rātou; ā, ka hoki ki a ia a Ārona rātou ko ngā rangatira katoa o te whakaminenga; ā, ka kōrero a Mohi ki a rātou. <verse eid="EXO 34:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 34:32" />Ā muri iho ka whakatata ngā tama katoa a Īharaira, ā, ka whakahaua iho e ia ki a rātou ngā mea katoa i kōrerotia e Ihowā ki a ia i Maunga Hinai.<verse eid="EXO 34:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="EXO 34:33" />Ā, ka mutu tā Mohi kōrero ki a rātou, ka makā ki tōna mata he ārai. <verse eid="EXO 34:33" /><verse number="34" style="v" sid="EXO 34:34" />Otiia, ka haere a Mohi ki te aroaro o Ihowā, ki te kōrero ki a ia, ka tangohia e ia te ārai ā puta noa mai ki waho, ā, ko tōna putanga mai ki waho, ka kōrerotia e ia ki ngā tama a Īharaira ngā mea i whakahaua ki a ia; <verse eid="EXO 34:34" /><verse number="35" style="v" sid="EXO 34:35" />ā, i kite ngā tama a Īharaira i te mata o Mohi, e tīaho ana te kiri o te mata o Mohi. Nā, ka whakahokia e Mohi te ārai ki tōna mata ā haere noa ia ki te kōrero ki a ia.<verse eid="EXO 34:35" /></para>
  <chapter eid="EXO 34" />
  <chapter number="35" style="c" sid="EXO 35" />
  <para style="s">Te Tikanga mō te Hāpati</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 35:1" />Nā, ka huihuia e Mohi te whakaminenga katoa o ngā tama a Īharaira, ā, ka mea ia ki a rātou, “Ko ngā kupu ēnei i whakahaua mai e Ihowā kia mahia: <verse eid="EXO 35:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 35:2" />E ono ngā rā e mahia ai te mahi; ko te rā whitu ia me waiho hei rā tapu, hei hāpati okiokinga ki a Ihowā; ki te mahia he mahi e tētahi tangata i taua rā, me whakamate. <verse eid="EXO 35:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 35:3" />Kei tahuna he ahi, puta noa i ō koutou nohoanga, i te rā hāpati.”<verse eid="EXO 35:3" /></para>
  <para style="s">Ngā Whakahere mō te Tapenākara</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 25:1-9">Ekoruhe 25.1-9</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="EXO 35:4" />I kōrero anō a Mohi ki te whakaminenga katoa o ngā tama a Īharaira, i mea: Ko te mea tēnei i whakahau mai ai a Ihowā, i mea ai: <verse eid="EXO 35:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 35:5" />Tangohia i roto i a koutou he whakahere mā Ihowā; ko ngā tāngata katoa he ngākau hihiko ō rātou, me kawe mai e rātou taua mea hei whakahere ki a Ihowā: he kōura, he hiriwa, he parāhi, <verse eid="EXO 35:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 35:6" />he purū, he pāpura, he ngangana, he rīnena pai, he huruhuru koati, <verse eid="EXO 35:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 35:7" />me ngā hiako hipi kua oti te whakawhero, me ngā hiako pateri, me ētahi rākau, hei te hitimi, <verse eid="EXO 35:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 35:8" />me te hinu mō te whakamārama, me ngā mea kakara mō te hinu whakawahi, mō te whakakakara reka hoki, <verse eid="EXO 35:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 35:9" />me ngā kōhatu onika, me ngā kōhatu hei whakanoho ki te epora, ki te kōuma.<verse eid="EXO 35:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 35:10" />“Me haere mai anō ngā tāngata ngākau mōhio katoa i roto i a koutou, ki te hanga i ngā mea katoa i whakahaua mai e Ihowā; <verse eid="EXO 35:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 35:11" />i te tapenākara, i tōna tēneti, i tōna uhi hoki, i ōna toromoka, i ōna papa, i ōna kaho, i ōna pou, i ōna tūranga pou, <verse eid="EXO 35:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 35:12" />i te āka, me ōna amo, i te taupoki, me te ārai hīpoki, <verse eid="EXO 35:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 35:13" />i te tēpu, me ōna amo, me ōna oko katoa, me te taro aroaro, <verse eid="EXO 35:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 35:14" />i te tūranga rama hoki mō te whakamārama me ōna mea, me ōna rama, me te hinu hoki mō te whakamārama, <verse eid="EXO 35:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 35:15" />me te āta whakakakara, me ōna amo, me te hinu whakawahi, me te whakakakara reka, me te pā mō te whatitoka i te tomokanga atu o te tapenākara, <verse eid="EXO 35:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 35:16" />i te āta mō te tahunga tinana, me tōna pae kupenga parāhi, i ōna amo me ōna mea katoa, i te takotoranga wai me tōna tūranga, <verse eid="EXO 35:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 35:17" />i ngā pā o te marae, i ōna pou, me ngā tūranga pou, me te pā mō te whatitoka o te marae, <verse eid="EXO 35:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 35:18" />i ngā titi o te tapenākara, me ngā titi o te marae, me ngā aho, <verse eid="EXO 35:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 35:19" />i ngā kākahu mō te mahi minita ina minita ki te wāhi tapu, i ngā kākahu tapu mō Ārona, mō te tohunga, me ngā kākahu mō āna tama, mō te mahi tohunga.”<verse eid="EXO 35:19" /></para>
  <para style="s">Ka Kawea mai e ngā Iwi ā rātou Whakahere</para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 35:20" />Kātahi ka haere atu te whakaminenga katoa o ngā tama a Īharaira i te aroaro o Mohi. <verse eid="EXO 35:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 35:21" />Nā, ka haere rātou, ngā tāngata i toko ake ō rātou ngākau me ngā tāngata i hihiko noa ake ō rātou wairua, me te kawe anō i te whakahere mā Ihowā, mō te mahi o te tapenākara o te whakaminenga, mō ōna mahi katoa, mō ngā kākahu tapu. <verse eid="EXO 35:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 35:22" />I haere hoki rātou, ngā tāne, ngā wāhine, ngā mea i hihiko noa te ngākau, ā, kawea ana e rātou ngā poroporo, ngā whakakai, ngā mōwhiti, ngā heitiki, he mea kōura katoa; i tukua anō hoki e tērā, e tērā, he whakahere kōura ki a Ihowā. <verse eid="EXO 35:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 35:23" />Ā, ko ngā tāngata katoa i kitea nei he purū ki a rātou, he pāpura, he ngangana, he rīnena pai, he huruhuru koati, he hiako hipi kua oti te whakawhero, he hiako pateri, i kawea mai e rātou. <verse eid="EXO 35:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 35:24" />Ko ngā tāngata katoa i whakahere nei i te hiriwa, i te parāhi, i kawea mai e rātou te whakahere ki a Ihowā; me ngā tāngata katoa i kitea nei he rākau hitimi ki a rātou mō tētahi meatanga o te mahi, i kawea mai anō e rātou.<verse eid="EXO 35:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="EXO 35:25" />Me ngā wāhine ngākau mōhio katoa, i whatu ō rātou ringa, ā, kawea mai ana tā rātou i whatu ai, te purū, te pāpura, te ngangana, te rīnena pai. <verse eid="EXO 35:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 35:26" />Ā, i whatu anō ngā wāhine katoa, i toko ake nei ō rātou ngākau ki te mōhio, i te huruhuru koati.<verse eid="EXO 35:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="EXO 35:27" />I kawea mai anō e ngā rangatira ngā kōhatu onika, me ngā kōhatu hei whakanoho, mō te epora, mō te kōuma; <verse eid="EXO 35:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 35:28" />me te mea kakara, me te hinu mō te whakamārama, mō te hinu whakawahi, mō te whakakakara reka. <verse eid="EXO 35:28" /><verse number="29" style="v" sid="EXO 35:29" />I kawea mai he whakahere tuku noa ki a Ihowā e ngā tama a Īharaira, e ngā tāne, e ngā wāhine katoa, i toko ake nei ō rātou ngākau ki te kawe mai, mō ngā tini mahi i whakahaua e Ihowā kia mahia, ā, i kōrerotia e Mohi.<verse eid="EXO 35:29" /></para>
  <para style="s">Ngā Tohunga Mahi i te Hanga Tapenākara</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 31:1-11">Ekoruhe 31.1-11</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="EXO 35:30" />Nā, ka mea a Mohi ki ngā tama a Īharaira: “Titiro, kua karangatia e Ihowā te ingoa o Petarēre tama a Uri, tama a Huru, o te iwi o Hūrā; <verse eid="EXO 35:30" /><verse number="31" style="v" sid="EXO 35:31" />kua whakakīia anō hoki e ia ki te Wairua o te Atua, ki te ngākau tūpato, ki te whakaaro, ki te mōhio, ki ngā mahi katoa anō hoki, <verse eid="EXO 35:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 35:32" />hei whakaaro ki ngā mahi a te tohunga, mō te mahi i te kōura, i te hiriwa, i te parāhi, <verse eid="EXO 35:32" /><verse number="33" style="v" sid="EXO 35:33" />mō te tuhi kōhatu, mō te whakanoho, mō te whakairo rākau, mō te mahi i ngā mahi katoa a te tohunga. <verse eid="EXO 35:33" /><verse number="34" style="v" sid="EXO 35:34" />Kua hōmai anō te ako ki tōna ngākau, ki a rāua ko Ahoriapa, tama a Ahihamaka, o te iwi o Rāna. <verse eid="EXO 35:34" /><verse number="35" style="v" sid="EXO 35:35" />Kua whakakīia rāua e ia ki te ngākau mahara, hei mahi i ngā tini mahi, a te kaituhi, a te mea mōhio, a te kaiwhakairo purū, pāpura, ngangana, rīnena pai, a te kaiwhatu hoki, a ngā kaimahi i ngā tini mahi, a ngā tohunga ki te mahi.”<verse eid="EXO 35:35" /></para>
  <chapter eid="EXO 35" />
  <chapter number="36" style="c" sid="EXO 36" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 36:1" />“Nā, ka mahi a Petarēre rāua ko Ahoriapa, rātou ko ngā tāngata ngākau mōhio katoa, i hōmai nei e Ihowā he ngākau tūpato ki a rātou me te whakaaro e mōhiotia ai te mahi i ngā tini mahi, o ngā mea o te wāhi tapu, o te pērā me ngā mea katoa i whakahaua e Ihowā.”<verse eid="EXO 36:1" /></para>
  <para style="s">Ka Mauria mai ngā Koha maha e te Iwi</para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="EXO 36:2" />Ā, i karangatia e Mohi a Petarēre rāua ko Ahoriapa, me ngā tāngata ngākau mōhio katoa; i hōmai nei e Ihowā he mahara ki ō rātou ngākau, ngā tāngata katoa i toko ake ō rātou ngākau kia haere ki te mahi, mahi ai. <verse eid="EXO 36:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 36:3" />Nā, ka tangohia e rātou i te aroaro o Mohi ngā whakahere katoa i kawea e ngā tama a Īharaira hei hanga i ngā mea mō te wāhi tapu, kia oti. I kawea anō e rātou he whakahere hōmai noa ki a ia i tēnei ata, i tēnei ata. <verse eid="EXO 36:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 36:4" />Nā, ka haere mai ngā tāngata mōhio katoa, ngā kaimahi o ngā mea katoa o te wāhi tapu, tērā, tērā, i tāna mahi i mahi ai; <verse eid="EXO 36:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 36:5" />ā, ka kōrero ki a Mohi, ka mea, “He nui noa atu tā te iwi e kawe mai nei mō te mahinga o ngā mea i whakahaua e Ihowā kia meatia.”<verse eid="EXO 36:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 36:6" />Nā, ka whakahau a Mohi, ā, ka pā te karanga i te puni, ka mea: “Kaua tētahi tāne, wahine rānei e mahi i tētahi atu, mahi hei whakahere mō te wāhi tapu.” Nā, ka whakamutua te kawe mai a te iwi. <verse eid="EXO 36:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 36:7" />He nui hoki, ā, toe ake, ngā mea i a rātou mō te mahinga o ngā mea katoa.<verse eid="EXO 36:7" /></para>
  <para style="s">Te Hanga o te Tapenākara</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 26:1-37">Ekoruhe 26.1-37</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 36:8" />Nā ngā tāngata ngākau mōhio katoa o ngā kaimahi i hanga te tapenākara ki ngā pīhi kotahi tekau, ki te rīnena miro pai, ki te purū, ki te pāpura, ki te ngangana. He tohunga rawa te mahinga o ngā kerupima i whatua ki roto. <verse eid="EXO 36:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 36:9" />E rua tekau mā waru whatīanga te roa o te pīhi kotahi, e whā whatīanga te whānui o te pīhi kotahi; rite tonu te nui o ngā pīhi katoa.<verse eid="EXO 36:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 36:10" />I honoa e ia ngā pīhi e rima tētahi ki tētahi; me ērā atu pīhi e rima hoki, i honoa e ia tētahi ki tētahi. <verse eid="EXO 36:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 36:11" />Ā, i hangā anō e ia ētahi koropiko purū ki te taha o tētahi pīhi, ki te taha e honoa ana. I pērā anō tāna mahi ki te taha ki waho o tētahi pīhi, ki te hononga mai o te rua. <verse eid="EXO 36:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 36:12" />E rima tekau ngā koropiko i hangā e ia ki tētahi pīhi, e rima tekau hoki ngā koropiko i hangā e ia ki te taha o te pīhi i te hononga mai o te rua; ā, i mau ngā koropiko tētahi ki tētahi. <verse eid="EXO 36:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 36:13" />I hangā anō hoki e ia ētahi toromoka kōura e rima tekau, ā, honoa ana ngā pīhi tētahi ki tētahi ki ngā toromoka; ā, ka kotahi anō te tapenākara.<verse eid="EXO 36:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="EXO 36:14" />I hangā anō e ia ētahi pīhi ki te huruhuru koati, hei tēneti mō runga i te tapenākara; kotahi tekau mā tahi ngā pīhi i hangā e ia. <verse eid="EXO 36:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 36:15" />E toru tekau whatīanga te roa o te pīhi kotahi, e whā hoki ngā whatīanga te whānui o te pīhi kotahi, rite tonu te nui o ngā pīhi kotahi tekau mā tahi. <verse eid="EXO 36:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 36:16" />Ā, i honoa e ia ngā pīhi e rima ki a rātou anō, me ngā pīhi e ono ki a rātou anō. <verse eid="EXO 36:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 36:17" />I hangā anō e ia ngā koropiko e rima tekau ki te tapa ki waho o te pīhi i te hononga, i hangā anō e ia ngā koropiko e rima tekau ki te tapa o te pīhi e honoa mai ai te rua. <verse eid="EXO 36:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 36:18" />I hangā anō e ia ngā toromoka parāhi e rima tekau, hei hono i te tēneti kia kotahi. <verse eid="EXO 36:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 36:19" />I hangā anō hoki e ia ētahi hiako hipi he mea whakawhero, hei uhi mō te tēneti, me ētahi hiako pateri hei uhi mō waho atu.<verse eid="EXO 36:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 36:20" />I hangā anō hoki e ia ētahi papa mō te tapenākara, he hitimi te rākau, he mea tū ki runga. <verse eid="EXO 36:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 36:21" />Kotahi tekau whatīanga te roa o te papa kotahi, kotahi whatīanga me te hāwhe te whānui o te papa kotahi. <verse eid="EXO 36:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 36:22" />E rua ngā arero o te papa kotahi, he mea hono ki a rāua; he pērā tonu tāna i mea ai ki ngā papa katoa o te tapenākara. <verse eid="EXO 36:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 36:23" />I hangā anō e ia ngā papa mō te tapenākara: e rua tekau ngā papa mō te taha ki te tonga whaka te tonga; <verse eid="EXO 36:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 36:24" />e whā tekau hoki ngā tūranga hiriwa i hangā e ia mō ngā papa e rua tekau; e rua ngā tūranga i raro i tētahi papa mō ōna arero e rua, e rua hoki ngā tūranga i raro i tētahi atu papa mō ōna arero e rua. <verse eid="EXO 36:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 36:25" />Ā, e rua tekau ngā papa i hangā e ia mō tērā taha o te tapenākara, mō te taha ki te raki. <verse eid="EXO 36:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 36:26" />Me ngā tūranga hiriwa e whā tekau; ngā tūranga e rua mō raro iho i tētahi papa, me ngā tūranga e rua mō raro i tētahi atu papa. <verse eid="EXO 36:26" /><verse number="27" style="v" sid="EXO 36:27" />Ā, mō te tuarongo o te tapenākara whaka te hauāuru, e ono ngā papa i hangā e ia. <verse eid="EXO 36:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 36:28" />E rua hoki ngā papa i hangā e ia mō ngā koki o te tapenākara i te tuarongo. <verse eid="EXO 36:28" /><verse number="29" style="v" sid="EXO 36:29" />Ā, i honoa aua papa i raro, i honoa anō i runga ki te mōwhiti kotahi; i pērātia e ia aua papa e rua i ngā koki e rua. <verse eid="EXO 36:29" /><verse number="30" style="v" sid="EXO 36:30" />Nā, ka waru aua papa; me ngā tūranga hiriwa, kotahi tekau mā ono ngā tūranga; e rua ngā tūranga i raro i tētahi papa, i tētahi papa.<verse eid="EXO 36:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="EXO 36:31" />I hangā anō e ia ētahi kaho, he hitimi te rākau; e rima mō ngā papa o tētahi taha o te tapenākara, <verse eid="EXO 36:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 36:32" />e rima hoki ngā kaho mō ngā papa o tētahi taha o te tapenākara, ā, e rima ngā kaho mō ngā papa o te tapenākara, mō te tuarongo ki te hauāuru. <verse eid="EXO 36:32" /><verse number="33" style="v" sid="EXO 36:33" />Ā, ko tō waenga kaho i meinga e ia kia rere nā waenganui o ngā papa i tētahi pito ki tētahi pito. <verse eid="EXO 36:33" /><verse number="34" style="v" sid="EXO 36:34" />I whakakikoruatia anō e ia ngā papa ki te kōura, ā, ka hangā ngā mōwhiti o aua papa ki te kōura hei kuhunga mō ngā kaho; i whakakikoruatia anō e ia ngā kaho ki te kōura.<verse eid="EXO 36:34" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="EXO 36:35" />I hangā anō e ia he ārai ki te purū, ki te pāpura, ki te ngangana, ki te rīnena miro pai; he tohunga rawa te mahinga o ngā kerupima i whatua e ia ki roto. <verse eid="EXO 36:35" /><verse number="36" style="v" sid="EXO 36:36" />I hangā anō e ia ōna pou e whā ki te hitimi, ā, whakakikoruatia iho e ia ki te kōura; he kōura ngā matau. I whakarewaina anō e ia ngā tūranga hiriwa e whā mō aua mea.<verse eid="EXO 36:36" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="EXO 36:37" />I hangā anō he pā mō te whatitoka o te tēneti ki te purū, ki te pāpura, ki te ngangana, ki te rīnena miro pai hoki, he mea mahi ki te ngira; <verse eid="EXO 36:37" /><verse number="38" style="v" sid="EXO 36:38" />me ōna pou e rima, me ngā matau a aua pou. Ā, i whakakikoruatia e ia ngā pito ki runga o aua pou me ngā awhi ki te kōura; ko ngā tūranga e rima ia he parāhi.<verse eid="EXO 36:38" /></para>
  <chapter eid="EXO 36" />
  <chapter number="37" style="c" sid="EXO 37" />
  <para style="s">Te Hanga o te Āka o te Kawenata</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 25:10-22">Ekoruhe 25.10-22</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 37:1" />I hangā anō e Petarēre te āka, he hitimi te rākau; e rua whatīanga me te hāwhe te roa, kotahi whatīanga me he hāwhe te whānui, kotahi whatīanga me te hāwhe te teitei. <verse eid="EXO 37:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 37:2" />Ā, i whakakikoruatia e ia ki te kōura parakore a roto, a waho; i hangā anō e ia he niao kōura ā tawhio noa. <verse eid="EXO 37:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 37:3" />I whakarewaina anō ngā mōwhiti kōura e whā mō ōna koki e whā; e rua ngā mōwhiti mō tētahi taha, e rua hoki ngā mōwhiti mō tētahi taha. <verse eid="EXO 37:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 37:4" />I hangā anō e ia he amo, he hitimi te rākau, ā, whakakikoruatia iho ki te kōura. <verse eid="EXO 37:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 37:5" />Ā, i kuhua e ia ngā amo ki ngā mōwhiti i ngā taha o te āka, hei amo mō te āka.<verse eid="EXO 37:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 37:6" />I hangā anō e ia te taupoki ki te kōura parakore; e rua whatīanga me te hāwhe te roa, kotahi whatīanga me te hāwhe te whānui. <verse eid="EXO 37:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 37:7" />I hangā anō ngā kerupima e rua ki te kōura, he mea patu tāna mahinga, ki ngā pito e rua o te taupoki. <verse eid="EXO 37:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 37:8" />Kotahi te kerupi ki tēnei pito, kotahi kerupi ki tērā pito; i honoa ngā kerupima ki te taupoki ki ōna pito e rua. <verse eid="EXO 37:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 37:9" />Ā, i roha atu whakarunga ngā parirau o ngā kerupima, i uhi i te taupoki ki ō rāua parirau, me te anga anō ō rāua mata ki a rāua; i anga whaka te taupoki ngā mata o ngā kerupima.<verse eid="EXO 37:9" /></para>
  <para style="s">Te Hanga o te Tepu mō te Taro Aroaro</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 25:23-30">Ekoruhe 25.23-30</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="EXO 37:10" />I hangā anō te tēpu, he hitimi te rākau; e rua whatīanga te roa, kotahi whatīanga te whānui, kotahi whatīanga me te hāwhe te teitei. <verse eid="EXO 37:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 37:11" />Ā, i whakakikoruatia ki te kōura parakore, i hangā anō hoki he niao kōura mō taua mea ā tawhio noa. <verse eid="EXO 37:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 37:12" />I hangā anō e ia he awhi mō taua mea, he whānui ringa te nui ā tawhio noa; i hangā anō he niao kōura mō te awhi ā tawhio noa. <verse eid="EXO 37:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 37:13" />Ā, i whakarewaina ngā mōwhiti kōura e whā, ā, whakanohoia iho ngā mōwhiti ki ngā koki e whā i ōna waewae e whā. <verse eid="EXO 37:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 37:14" />I te ritenga ake o te awhi ngā mōwhiti, hei kuhunga mō ngā amo, hei maunga mō te tēpu. <verse eid="EXO 37:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 37:15" />Ā, i hangā e ia ngā amo, he hitimi te rākau, ā, whakakikoruatia iho ki te kōura, hei amo mō te tēpu. <verse eid="EXO 37:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 37:16" />I hangā anō ngā oko mō runga i te tēpu ki te kōura parakore, ōna rīhi, ōna koko, ōna peihana me ōna kapu mō ngā ringihanga.<verse eid="EXO 37:16" /></para>
  <para style="s">Te Hanga o te Tūranga Rama</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 25:31-40">Ekoruhe 25.31-40</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="EXO 37:17" />I hangā anō te tūranga rama ki te kōura parakore. Ko tāna hanganga i te tūranga rama he mea patu; nō reira anō tōna take, tōna peka, ōna kapu, ōna puku, me ōna puāwai. <verse eid="EXO 37:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 37:18" />Ā, e ono ngā peka i puta ake i ōna taha; e toru ngā peka o te tūranga rama i tētahi taha, e toru hoki ngā peka o te tūranga rama i tētahi taha. <verse eid="EXO 37:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 37:19" />E toru ngā kapu, he mea rite ki te puāwai aramona, te puku, me te puāwai, ki tētahi peka; e toru hoki ngā kapu, he mea rite ki te puāwai aramona ki tētahi atu peka, te puku me te puāwai. He pērā tonu i ngā peka e ono e puta ake ana i te tūranga rama. <verse eid="EXO 37:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 37:20" />Ā, e whā ngā kapu o te tūranga rama, he mea rite ki te puāwai aramona, me te puku, me te puāwai o tētahi, o tētahi. <verse eid="EXO 37:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 37:21" />Ā, e rua ngā peka, kotahi puku, o raro ake, nō taua kōura rā anō, e rua hoki ngā peka, kotahi puku, o raro ake nō taua kōura rā anō, e rua hoki ngā peka, kotahi puku, o raro ake, nō taua kōura rā anō, rite tonu ki ngā peka e ono e puta mai ana i roto i taua mea. <verse eid="EXO 37:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 37:22" />Nō te mea kotahi ngā puku, ngā peka; he kōura parakore katoa; kotahi tonu, he mea patu.<verse eid="EXO 37:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="EXO 37:23" />I hangā anō hoki e ia ki te kōura parakore ngā rama e whitu o taua mea, me ōna kuku, me ōna oko ngārahu. <verse eid="EXO 37:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 37:24" />Kotahi anō te taranata kōura parakore i hangā ai taua mea, me ōna oko katoa.<verse eid="EXO 37:24" /></para>
  <para style="s">Te Hanga o te Āta hei Tahunga Mea Kakara</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 30:1-5">Ekoruhe 30.1-5</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="EXO 37:25" />I hangā anō e ia te āta hei tahunga mea kakara, he hitimi te rākau; kotahi whatīanga te roa, kotahi whatīanga te whānui; he tapawhā; e rua whatīanga te teitei; nō taua mea rā anō ōna haona. <verse eid="EXO 37:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 37:26" />Ā, whakakikoruatia iho e ia taua mea ki te kōura parakore, ā runga, me ōna taha, ā pōtae katoa, me ōna haona. I hangā anō e ia he niao kōura mō taua mea ā tawhio noa. <verse eid="EXO 37:26" /><verse number="27" style="v" sid="EXO 37:27" />I hangā anō ngā mōwhiti kōura e rua mō taua mea, mō raro iho i tōna niao, ki ōna koki e rua, ki ōna taha e rua, hei kuhunga mō ngā amo, hei amohanga. <verse eid="EXO 37:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 37:28" />I hangā anō ngā amo, he hitimi te rākau, ā, whakakikoruatia iho ki te kōura.<verse eid="EXO 37:28" /></para>
  <para style="s">Te Hinu hei Whakawahi, me ngā Mea Kakara</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 30:22-38">Ekoruhe 30.22-38</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="EXO 37:29" />I hangā anō e ia te hinu tapu hei whakawahi, me te whakakakara parakore ki ngā mea kakara, tā te kaiwhakaranu hoki e hanga ai.<verse eid="EXO 37:29" /></para>
  <chapter eid="EXO 37" />
  <chapter number="38" style="c" sid="EXO 38" />
  <para style="s">Te Hanga o te Āta mō ngā Tahunga Tinana</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 27:1-8">Ekoruhe 27.1-8</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 38:1" />I hangā anō e ia he āta mō ngā tahunga tinana, he hitimi te rākau. E rima ngā whatīanga te roa, e rima whatīanga te whānui, he tapawhā; e toru ngā whatīanga te teitei. <verse eid="EXO 38:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 38:2" />I hangā anō ōna haona ki ōna koki e whā; kotahi te rākau o taua mea, o ōna haona; ā, whakakikoruatia iho e ia ki te parāhi. <verse eid="EXO 38:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 38:3" />I hangā anō ngā oko katoa o te āta, ngā pāta, me ngā koko pungarehu, me ngā peihana, me ngā mārau, me ngā oko ngārahu. I hangā e ia ōna mea katoa ki te parāhi. <verse eid="EXO 38:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 38:4" />I hangā anō ki te parāhi he pae kupenga mō te āta, he mea rīpekapeka, mō raro i tōna awhi, ki raro iho, i waenganui. <verse eid="EXO 38:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 38:5" />Ā, e whā ngā mōwhiti parāhi i whakarewaina e ia mō ngā koki e whā o te pae kupenga parāhi, hei kuhunga mō ngā amo. <verse eid="EXO 38:5" /><verse number="6" style="v" sid="EXO 38:6" />I hangā anō ngā amo, he hitimi te rākau, ā, whakakikoruatia iho ki te parāhi. <verse eid="EXO 38:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 38:7" />Nā, kuhua ana e ia ngā amo ki ngā mōwhiti i ngā taha o te āta, hei amo; i hangā e ia te āta ki te papa, he mea tuwhera kau a roto.<verse eid="EXO 38:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 38:8" />I hangā anō te takotoranga wai ki te parāhi, me tōna tūranga hoki ki te parāhi, ki ngā whakaata o ngā wāhine i huihui mai, i huihui mai nei ki te whatitoka o te tapenākara o te whakaminenga.<verse eid="EXO 38:8" /></para>
  <para style="s">Te Marae o te Tapenākara</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 27:9-19">Ekoruhe 27.9-19</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="EXO 38:9" />I hangā anō te marae; he rīnena miro pai ngā pā o te marae, o te taha ki te tonga whaka te tonga, kotahi rau whatīanga; <verse eid="EXO 38:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 38:10" />e rua tekau ngā pou o aua mea, e rua tekau anō hoki ngā tūranga parāhi; he hiriwa ngā matau o ngā pou me ngā awhi. <verse eid="EXO 38:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 38:11" />Me ngā pā mō te taha ki te raki, kotahi rau whatīanga, e rua tekau ngā pou, e rua tekau hoki ngā tūranga parāhi. He hiriwa ngā matau o ngā pou me ngā awhi.<verse eid="EXO 38:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="EXO 38:12" />He pā anō hoki mō te taha ki te hauāuru, e rima tekau whatīanga, kotahi tekau ngā pou, kotahi tekau anō hoki ngā tūranga; he hiriwa ngā matau o ngā pou me ngā awhi. <verse eid="EXO 38:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 38:13" />E rima tekau hoki whatīanga o te taha ki te rāwhiti whaka te rāwhiti. <verse eid="EXO 38:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 38:14" />Kotahi tekau mā rima whatīanga o ngā pā o tētahi taha o te kūwaha; e toru ngā pou, e toru hoki ngā tūranga. <verse eid="EXO 38:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 38:15" />Ā, kotahi tekau mā rima whatīanga o ngā pā o tērā taha o te kūwaha o te marae, o tēnei, o tērā; e toru ngā pou, e toru hoki ngā tūranga. <verse eid="EXO 38:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 38:16" />He rīnena miro pai ngā pā katoa o te marae ā tawhio noa. <verse eid="EXO 38:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 38:17" />He parāhi ngā tūranga mō ngā pou, he hiriwa ngā matau o ngā pou me ngā awhi; i whakakikoruatia anō hoki ki te hiriwa ngā pito ki runga. I whakawhaiawhitia anō hoki ngā pou katoa o te marae ki te hiriwa.<verse eid="EXO 38:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="EXO 38:18" />He mea hanga hoki ki te ngira te pā mō te kūwaha o te marae, he purū, he pāpura, he ngangana, he rīnena miro pai. E rua tekau whatīanga te roa, e rima whatīanga te teitei, arā te whānui, rite tonu anō ki ngā pā o te marae. <verse eid="EXO 38:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 38:19" />Ā, e whā ngā pou o aua pā, e whā anō hoki ngā tūranga parāhi; he hiriwa ngā matau; i whakakikoruatia anō hoki ngā pito o aua pou me ngā awhi ki te hiriwa. <verse eid="EXO 38:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 38:20" />He parāhi anō ngā titi katoa o te tapenākara, o te marae ā tawhio noa.<verse eid="EXO 38:20" /></para>
  <para style="s">Ngā Mea i Mahia i te Hanga ai te Tapenākara</para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="EXO 38:21" />Ko ngā mea tēnei o te tapenākara, arā o te tapenākara o te whakaaturanga, ko ngā mea i whakaritea e Mohi i tāna kōrero hei mahi mā ngā Rīwaiti i raro i te ringa o Itamara, tama a Ārona tohunga. <verse eid="EXO 38:21" /><verse number="22" style="v" sid="EXO 38:22" />Nā, hangā ana e Petarēre tama a Uri, tama a Huru, o te iwi o Hūrā, ngā mea katoa i whakahaua e Ihowā ki a Mohi. <verse eid="EXO 38:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 38:23" />Ko tōna hoa ko Ahoriapa, tama a Ahihamaka nō te iwi o Rāna, he kaimahi, he mea mōhio, he kaiwhakairo hoki i te purū, i te pāpura, i te ngangana, i te rīnena pai.<verse eid="EXO 38:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="EXO 38:24" />Ā, ko te kōura katoa i mahia mō ngā mea, mō ngā mea katoa o te wāhi tapu, te kōura o te whakahere, e rua tekau mā iwa taranata, e whitu rau e toru tekau hekere, he hekere wāhi tapu. <verse eid="EXO 38:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 38:25" />Ā, ko te hiriwa o te hunga i taua o te whakaminenga, kotahi rau taranata, kotahi mano e whitu rau e whitu tekau mā rima hekere, he hekere wāhi tapu. <verse eid="EXO 38:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 38:26" />Kotahi te pekaha a te tangata, arā kotahi te hāwhe hekere, ko te hekere hoki o te wāhi tapu, nā te hunga hoki i haere kia taua, nā ngā mea e rua tekau, maha atu rānei, ō rātou tau; e ono rau hoki ō rātou mano e toru mano e rima rau e rima tekau. <verse eid="EXO 38:26" /><verse number="27" style="v" sid="EXO 38:27" />Ā, i whakarewaina ngā taranata hiriwa kotahi rau hei tūranga pou mō te wāhi tapu, hei tūranga pou hoki mō te ārai; kotahi rau taranata, kotahi rau ngā tūranga, kotahi te taranata, kotahi te tūranga. <verse eid="EXO 38:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 38:28" />Ā, i hangā e ia ngā hekere kotahi mano e whitu rau e whitu tekau mā rima hei matau mō ngā pou, ā, whakakikoruatia iho e ia ngā pito ki runga, whakawhaiawhitia hoki.<verse eid="EXO 38:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="EXO 38:29" />Ā, e whitu tekau ngā taranata o te parāhi o te whakahere, e rua hoki mano e whā rau hekere. <verse eid="EXO 38:29" /><verse number="30" style="v" sid="EXO 38:30" />Hangā ake e ia ngā tūranga pou mō te whatitoka o te tapenākara o te whakaminenga, te āta parāhi; me tōna pae kupenga, te mea parāhi; me ngā mea katoa o te āta; <verse eid="EXO 38:30" /><verse number="31" style="v" sid="EXO 38:31" />me ngā tūranga pou o te marae ā tawhio noa, me ngā tūranga pou mō te kūwaha o te marae, me ngā titi katoa o te tapenākara, me ngā titi katoa o te marae ā tawhio noa.<verse eid="EXO 38:31" /></para>
  <chapter eid="EXO 38" />
  <chapter number="39" style="c" sid="EXO 39" />
  <para style="s">Ka Hangā ngā Kākahu mō ngā Tohunga</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 28:1-14">Ekoruhe 28.1-14</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 39:1" />I hangā anō hoki e rātou te purū, te pāpura, me te ngangana, hei kākahu minita mō te minitatanga i te wāhi tapu, i hangā anō ngā kākahu tapu mō Ārona; ko tā Ihowā i whakahau ai ki a Mohi.<verse eid="EXO 39:1" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="EXO 39:2" />I hangā anō e ia te epora ki te kōura, ki te purū, ki te pāpura, ki te ngangana, ki te rīnena miro pai. <verse eid="EXO 39:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 39:3" />I patua anō hoki te kōura hei pāraharaha, ā, ripiripia ana hei mangemange, ā, mahia ana ki roto ki te purū, ki te pāpura, ki te ngangana, ki te rīnena pai, he tohunga rawa te mahi. <verse eid="EXO 39:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 39:4" />I hangā anō ngā pokohiwi o te epora hei hononga; he mea hono ki ngā taha e rua. <verse eid="EXO 39:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 39:5" />Me te whītiki whakairo e mau ana ki tōna epora, kotahi anō te mea i hanga ai rāua, me te hanganga anō; he kōura, he purū, he pāpura, he ngangana, he rīnena miro pai; ko tā Ihowā i whakahau ai ki a Mohi.<verse eid="EXO 39:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 39:6" />I mahia anō ngā kōhatu onika, he mea whakanoho ki te nohoanga kōura, tuhituhi rawa ki ngā ingoa o ngā tama a Īharaira, he tuhi hīri te tuhi. <verse eid="EXO 39:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 39:7" />Ā, whakanohoia iho e ia ki ngā pokohiwi o te epora hei kōhatu whakamahara mō ngā tama a Īharaira; hei pērā me tā Ihowā i whakahau ai ki a Mohi.<verse eid="EXO 39:7" /></para>
  <para style="s">Ka Hangā te Kōuma</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 28:15-30">Ekoruhe 28.15-30</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="EXO 39:8" />He tohunga rawa te mahi i hangā ai e ia te kōuma, he pērā anō me te mahinga o te epora: he kōura, he purū, he pāpura, he ngangana, he rīnena miro pai. <verse eid="EXO 39:8" /><verse number="9" style="v" sid="EXO 39:9" />He tapawhā, he rererua te kōuma i hangā e rātou; kotahi whanganga a te ringa te roa, kotahi hoki whanganga te whānui, he mea rererua. <verse eid="EXO 39:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 39:10" />E whā hoki ngā rārangi kōhatu i whakanohoia e rātou ki taua mea. Ko te rārangi tuatahi, he harariu, he tōpaha, he kapakara; ko te rārangi tuatahi tēnei. <verse eid="EXO 39:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 39:11" />Ko te rārangi tuarua, he emerara, he hapaira, he taimana. <verse eid="EXO 39:11" /><verse number="12" style="v" sid="EXO 39:12" />Ko te rārangi tuatoru, he rikuri, he akete, he ametihita. <verse eid="EXO 39:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 39:13" />Ko te rārangi tuawhā, he perira, he onika, he hahapa; he mea whakapiri ki te nohoanga kōura i ngā wāhi i mau ai. <verse eid="EXO 39:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 39:14" />Ā, rite tonu ngā kōhatu ki ngā ingoa o ngā tama a Īharaira kotahi tekau mā rua, rite tonu ki ō rātou ingoa, i rite te tuhi ki tō te hīri, tēnei tangata me tōna ingoa, tēnei tangata me tōna ingoa; rite tonu ki ngā iwi kotahi tekau mā rua.<verse eid="EXO 39:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="EXO 39:15" />I hangā anō e rātou ki te kōura parakore ngā mekameka, he mea whiri, mō te kōuma, mō ngā pito. <verse eid="EXO 39:15" /><verse number="16" style="v" sid="EXO 39:16" />I hangā anō ētahi nohoanga kōura e rua, me ētahi mōwhiti kōura e rua; ā, whakanohoia iho ētahi mōwhiti e rua ki ngā pito e rua o te kōuma. <verse eid="EXO 39:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 39:17" />I whakanohoia anō ngā mekameka kōura e rua, ngā mea whiri, ki ngā mōwhiti e rua i ngā pito o te kōuma. <verse eid="EXO 39:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 39:18" />I whakaūkia anō ngā pito e rua o ngā mekameka whiri e rua ki ngā nohoanga e rua, ā, whakanohoia ana ki ngā pokohiwi e rua o te epora, ki te taha ki mua. <verse eid="EXO 39:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 39:19" />I hangā anō ngā mōwhiti kōura e rua, ā, whakanohoia ana ki ngā pito e rua o te kōuma, ki tōna remu, ki te taha ki roto whaka te epora. <verse eid="EXO 39:19" /><verse number="20" style="v" sid="EXO 39:20" />I hangā anō ētahi atu mōwhiti kōura e rua, ā, whakanohoia ana ki ngā pokohiwi e rua o te epora, ki te taha ki raro, ki te taha ki mua, ki te ritenga o tōna hononga ake, ki runga ake o te whītiki whakapaipai o te epora. <verse eid="EXO 39:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 39:21" />Ā, herea iho e rātou te kōuma, ōna mōwhiti ki ngā mōwhiti o te epora, ki te miro purū, kia mau ai ki runga ake o te whītiki whakapaipai o te epora, kei takoto kē te kōuma i te epora; ko tā Ihowā hoki i whakahau ai ki a Mohi.<verse eid="EXO 39:21" /></para>
  <para style="s">Ka Hangā ētahi atu Kākahu Tohunga</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 28:31-43">Ekoruhe 28.31-43</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 39:22" />I hangā anō e ia te koroka o te epora, he mea whatu, he purū katoa. <verse eid="EXO 39:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 39:23" />Ko te kōhao i waenganui o te koroka, he pērā me te kōhao o te pukupuku, me te whiri anō i te kōhao ā huri noa, kei pakaru. <verse eid="EXO 39:23" /><verse number="24" style="v" sid="EXO 39:24" />I hangā anō ētahi pamekaranete mō te remu o te koroka ki te purū, ki te pāpura, ki te ngangana, ki te rīnena miro. <verse eid="EXO 39:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 39:25" />I hangā anō e rātou ētahi pere ki te kōura parakore, ā, whakanohoia ana ngā pere ki te takiwā o ngā pamekaranete, ki te remu o te koroka ā huri noa, ki te takiwā o ngā pamekaranete; <verse eid="EXO 39:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 39:26" />he pere he pamekaranete, he pere he pamekaranete, ki te remu o te koroka ā huri noa, hei mea minita; ko tā Ihowā hoki i whakahau ai ki a Mohi.<verse eid="EXO 39:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="EXO 39:27" />I hangā anō ētahi koti ki te rīnena pai, ki te mea whatu, mō Ārona rātou ko āna tama; <verse eid="EXO 39:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 39:28" />me te pōtae tohunga ki te rīnena pai, me ētahi pōtae pai ki te rīnena pai me ngā tarautete rīnena ki te rīnena miro pai. <verse eid="EXO 39:28" /><verse number="29" style="v" sid="EXO 39:29" />Me te whītiki ki te rīnena miro pai, ki te purū, ki te pāpura, ki te ngangana, ki ngā mea i hangā ki te ngira; ko tā Ihowā hoki i whakahau ai ki a Mohi.<verse eid="EXO 39:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="EXO 39:30" />I hangā anō te pāraharaha o te karauna tapu ki te kōura parakore, ā, ko te tuhi i tuhia, he tuhi hīri, “HE TAPU KI A IHOWĀ.” <verse eid="EXO 39:30" /><verse number="31" style="v" sid="EXO 39:31" />Nā, ko tētahi miro purū, kia mau ai ki te pōtae tohunga, ki te taha ki runga; ko tā Ihowā i whakahau ai ki a Mohi.<verse eid="EXO 39:31" /></para>
  <para style="s">Te Otinga o te Mahi</para>
  <para style="r">(<ref loc="EXO 35:10-19">Ekoruhe 35.10-19</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="EXO 39:32" />Nā, ka oti katoa te mahi o te tapenākara o te tēneti o te whakaminenga. Rite tonu tā ngā tama a Īharaira i mea ai ki ngā mea katoa i whakahaua e Ihowā ki a Mohi; i pērā anō rātou. <verse eid="EXO 39:32" /><verse number="33" style="v" sid="EXO 39:33" />Nā, ka kawea e rātou te tapenākara ki a Mohi, te tēneti me ōna mea katoa, ōna toromoka, ōna papa, ōna kaho, ōna pou, me ōna tūranga pou, <verse eid="EXO 39:33" /><verse number="34" style="v" sid="EXO 39:34" />me te uhi iho, ngā hiako hipi kua oti te whakawhero, me tētahi uhi, arā ngā hiako pateri, me te ārai hīpoki, <verse eid="EXO 39:34" /><verse number="35" style="v" sid="EXO 39:35" />me te āka o te whakaaturanga, me ōna amo, me te taupoki, <verse eid="EXO 39:35" /><verse number="36" style="v" sid="EXO 39:36" />te tēpu me ōna oko katoa, me te taro aroaro, <verse eid="EXO 39:36" /><verse number="37" style="v" sid="EXO 39:37" />te tūranga rama parakore me ōna rama, ngā rama rārangi, me ōna oko katoa, me te hinu mō te whakamārama, <verse eid="EXO 39:37" /><verse number="38" style="v" sid="EXO 39:38" />te āta kōura, te hinu whakawahi, te whakakakara reka, te pā mō te whatitoka o te tapenākara, <verse eid="EXO 39:38" /><verse number="39" style="v" sid="EXO 39:39" />te āta parāhi, me tōna pae kupenga parāhi, ōna amo me ōna oko katoa, te takotoranga wai me tōna tūranga, <verse eid="EXO 39:39" /><verse number="40" style="v" sid="EXO 39:40" />ngā pā o te marae, ōna pou, me ōna tūranga pou, me te pā mō te kūwaha o te marae, ōna aho, me ōna titi, me ngā oko katoa mō ngā mahi o te tapenākara, mō te tēneti o te whakaminenga, <verse eid="EXO 39:40" /><verse number="41" style="v" sid="EXO 39:41" />ngā kākahu minita mō ngā minitatanga ki te wāhi tapu, me ngā kākahu tapu mō Ārona tohunga, me ngā kākahu mō āna tama, ina minita.<verse eid="EXO 39:41" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="42" style="v" sid="EXO 39:42" />Rite tonu ki ngā mea katoa i whakahaua e Ihowā ki a Mohi tā ngā tama a Īharaira mahinga i ngā mahi katoa. <verse eid="EXO 39:42" /><verse number="43" style="v" sid="EXO 39:43" />Nā, ka tirohia iho e Mohi te mahi katoa, nā, rite tonu tā rātou mahi ki tā Ihowā i whakahau ai, i pērā anō rātou; ā, manaakitia ana rātou e Mohi.<verse eid="EXO 39:43" /></para>
  <chapter eid="EXO 39" />
  <chapter number="40" style="c" sid="EXO 40" />
  <para style="s">Te Whakaara me te Whakawahinga o te Tapenākara</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="EXO 40:1" />Ā, i kōrero a Ihowā ki a Mohi, i mea: <verse eid="EXO 40:1" /><verse number="2" style="v" sid="EXO 40:2" />“Hei te rā tuatahi o te marama tuatahi koe whakaara ai i te tapenākara o te tēneti o te whakaminenga. <verse eid="EXO 40:2" /><verse number="3" style="v" sid="EXO 40:3" />Ā, me hoatu ki roto te āka o te whakaaturanga, ka hīpoki ai i te āka ki te ārai. <verse eid="EXO 40:3" /><verse number="4" style="v" sid="EXO 40:4" />Me kawe anō te tēpu ki roto, ka āta whakatakoto ai i ngā mea e whakatakotoria ana ki runga; me kawe anō e koe te tūranga rama ki roto, ka tahu ai i ōna rama. <verse eid="EXO 40:4" /><verse number="5" style="v" sid="EXO 40:5" />Me whakatū anō e koe te āta kōura mō te whakakakara ki mua o te āka o te whakaaturanga, ka whakairi ai i te pā o te whatitoka ki te tapenākara.<verse eid="EXO 40:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="EXO 40:6" />“Me whakatū anō e koe te āta mō te tahunga tinana ki mua o te whatitoka o te tapenākara o te tēneti o te whakaminenga. <verse eid="EXO 40:6" /><verse number="7" style="v" sid="EXO 40:7" />Me whakatū anō te takotoranga wai ki te takiwā o te āta, o te tēneti o te whakaminenga, ka riringi wai ai ki roto. <verse eid="EXO 40:7" /><verse number="8" style="v" sid="EXO 40:8" />Me whakatū anō te marae ā tawhio noa, ka whakairi ai i te pā ki te kūwaha o te marae.<verse eid="EXO 40:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="EXO 40:9" />“Nā, ka tango i te hinu whakawahi, ka whakawahi ai i te tapenākara me ngā mea katoa i roto, ka whakatapu ai i taua mea, i ōna mea katoa; ā, ka tapu. <verse eid="EXO 40:9" /><verse number="10" style="v" sid="EXO 40:10" />Me whakawahi anō te āta mō te tahunga tinana me ōna oko katoa, me whakatapu anō te āta; ā, ka meinga hei āta tino tapu. <verse eid="EXO 40:10" /><verse number="11" style="v" sid="EXO 40:11" />Me whakawahi anō te takotoranga wai me tōna tūranga, me whakatapu.<verse eid="EXO 40:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="EXO 40:12" />“Me kawe anō e koe a Ārona rātou ko āna tama ki te whatitoka o te tapenākara o te whakaminenga, ka horoi ai i a rātou ki te wai, <verse eid="EXO 40:12" /><verse number="13" style="v" sid="EXO 40:13" />ka whakakākahu ai i ngā kākahu tapu ki a Ārona, ka whakawahi ai i a ia, ka whakatapu ai i a ia; ā, ka waiho ia hei tohunga māku. <verse eid="EXO 40:13" /><verse number="14" style="v" sid="EXO 40:14" />Nā, me kawe mai āna tama, me whakakākahu ngā koti ki a rātou. <verse eid="EXO 40:14" /><verse number="15" style="v" sid="EXO 40:15" />Me whakawahi, kia rite ki tāu whakawahinga i tō rātou pāpā, ā, ka meinga rātou hei tohunga māku. Ā, ka ai tō rātou whakawahinga hei whakatohunga i a rātou mō ake tonu atu, puta noa i ō rātou whakatupuranga.”<verse eid="EXO 40:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="EXO 40:16" />I pērā anō a Mohi; rite tonu tāna i mea ai ki ngā mea katoa i whakahaua e Ihowā ki a ia. <verse eid="EXO 40:16" /><verse number="17" style="v" sid="EXO 40:17" />Nā, i te marama tuatahi o te rua o ngā tau, i te rā tuatahi o te marama ka whakaarahia te tapenākara. <verse eid="EXO 40:17" /><verse number="18" style="v" sid="EXO 40:18" />I whakaarahia hoki e Mohi te tapenākara, i whakatakotoria ōna tūranga, i whakaarahia ōna papa, i kuhua ōna kaho, ā, whakaarahia ana ōna pou. <verse eid="EXO 40:18" /><verse number="19" style="v" sid="EXO 40:19" />I hīpokina anō e ia te tēneti ki runga i te tapenākara, ā, makā iho ana te hīpoki o te tēneti ki runga ake, ko tā Ihowā hoki i whakahau ai ki a Mohi.<verse eid="EXO 40:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="EXO 40:20" />Nā, ka mau ia ki te whakaaturanga, ā, hoatu ana ki roto ki te āka, ā, kuhua ana ngā amo ki te taha o te āka, nā, ka makā iho te taupoki ki runga ki te āka. <verse eid="EXO 40:20" /><verse number="21" style="v" sid="EXO 40:21" />Nā, ka maua e ia te āka ki roto ki te tapenākara, ā, whakairihia ake ana te ārai hīpoki, hei hīpoki mō te āka o te whakaaturanga; ko tā Ihowā hoki i whakahau ai ki a Mohi.<verse eid="EXO 40:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="EXO 40:22" />I whakatūria anō e ia te tēpu ki te tēneti o te whakaminenga, ki te taha whaka te raki o te tapenākara, ki waho mai o te ārai. <verse eid="EXO 40:22" /><verse number="23" style="v" sid="EXO 40:23" />I whakarārangitia hoki te taro ki runga, ki te aroaro o Ihowā; ko tā Ihowā hoki i whakahau ai ki a Mohi.<verse eid="EXO 40:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="EXO 40:24" />I whakatūria anō e ia te tūranga rama ki te tēneti o te whakaminenga, ki te ritenga atu o te tēpu, ki te taha whaka te tonga o te tapenākara. <verse eid="EXO 40:24" /><verse number="25" style="v" sid="EXO 40:25" />Ā, tahuna ana e ia ngā rama ki te aroaro o Ihowā; ko tā Ihowā i whakahau ai ki a Mohi. <verse eid="EXO 40:25" /><verse number="26" style="v" sid="EXO 40:26" />I whakatūria hoki e ia te āta kōura ki te tēneti o te whakaminenga ki mua mai o te ārai. <verse eid="EXO 40:26" /><verse number="27" style="v" sid="EXO 40:27" />Ā, tahuna ana e ia he whakakakara reka ki runga; ko tā Ihowā i whakahau ai ki a Mohi. <verse eid="EXO 40:27" /><verse number="28" style="v" sid="EXO 40:28" />I whakairihia anō te pā mō te whatitoka o te tapenākara.<verse eid="EXO 40:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="EXO 40:29" />Ā, i whakatūria e ia te āta mō te tahunga tinana ki te whatitoka o te tapenākara o te tēneti o te whakaminenga, ā, whakaekea ana ki runga te tahunga tinana me te whakahere totokore; ko tā Ihowā i whakahau ai ki a Mohi.<verse eid="EXO 40:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="EXO 40:30" />Ā, i whakatūria e ia te takotoranga wai ki te takiwā o te āta, o te tēneti o te whakaminenga, ā, ringihia ana he wai ki roto hei horoi. <verse eid="EXO 40:30" /><verse number="31" style="v" sid="EXO 40:31" />Ā, i horoia e Mohi, e Ārona hoki rātou ko āna tama, ō rātou ringa me ō rātou waewae ki reira; <verse eid="EXO 40:31" /><verse number="32" style="v" sid="EXO 40:32" />i tō rātou haerenga ki roto ki te tēneti o te whakaminenga, i te mea rānei ka whakatata ki te āta, ka horoi rātou; ko tā Ihowā i whakahau ai ki a Mohi.<verse eid="EXO 40:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="EXO 40:33" />I whakatūria anō te marae o te tapenākara, o te āta ā tawhio noa, ā, whakairihia ana te pā o te kūwaha o te marae. Nā, ka oti te mahi i a Mohi.<verse eid="EXO 40:33" /></para>
  <para style="s">Te Kapua me te Korōria</para>
  <para style="r">(<ref loc="NUM 9:15-23">Tauanga 9.15-23</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="EXO 40:34" />Kātahi ka taupokina iho te tēneti o te whakaminenga e te kapua, ā, ka kī te tapenākara i te korōria o Ihowā. <verse eid="EXO 40:34" /><verse number="35" style="v" sid="EXO 40:35" />Ā, kīhai i taea e Mohi te tomo ki te tēneti o te whakaminenga nō te mea e taungia iho ana e te kapua, e kī ana hoki te tapenākara i te korōria o Ihowā.<verse eid="EXO 40:35" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="36" style="v" sid="EXO 40:36" />Ā, ka riro ake te kapua i te tapenākara, ka haere ngā tama a Īharaira i ō rātou haerenga katoa; <verse eid="EXO 40:36" /><verse number="37" style="v" sid="EXO 40:37" />ki te mea ia kīhai i riro te kapua, kīhai i haere, ā taea noatia te rā i riro ake ai. <verse eid="EXO 40:37" /><verse number="38" style="v" sid="EXO 40:38" />I runga hoki i te tapenākara te kapua o Ihowā i te awatea, ā, he ahi kei runga i te pō, i te tirohanga a te whare katoa o Īharaira, i ō rātou haerenga katoa.<verse eid="EXO 40:38" /></para>
  <chapter eid="EXO 40" />
</usx>