<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<usx version="3.0">
  <book code="TIT" style="id">tit.txt Māori macronized text, extracted 20-01-03</book>
  <para style="h">Taituha</para>
  <para style="toc3">Tait</para>
  <para style="mt2">Ko te Tuhituhi a Pāora Āpōtoro ki a</para>
  <para style="mt1">Taituha</para>
  <chapter number="1" style="c" sid="TIT 1" />
  <para style="s">He Mihi</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="TIT 1:1" />Nā Pāora, he pononga nā te Atua, he āpōtoro nā Īhu Karaiti.</para>
  <para style="p" vid="TIT 1:1">I runga i te whakapono o te hunga whiriwhiri a te Atua, i te mātauranga hoki ki tā te pono e rite ai te karakia; <verse eid="TIT 1:1" /><verse number="2" style="v" sid="TIT 1:2" />i runga anō i te tūmanako atu ki te ora tonu, i whakaaria mai nei i mua atu o te ao e te Atua e kore nei e teka; <verse eid="TIT 1:2" /><verse number="3" style="v" sid="TIT 1:3" />nāna nei i whakakite mai tāna kupu i ōna wā, rā te kupu i tukua mai ki ahau, he mea whakarite mai nā te Atua, nā tō tātou Kaiwhakaora.<verse eid="TIT 1:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="TIT 1:4" />Ki a Taituha, ki tāku tamaiti pono i runga i tō tātou whakapono tahi:</para>
  <para style="p" vid="TIT 1:4">Kia tau te aroha noa me te rangimārie, he mea nā te Atua Matua, nā Karaiti Īhu, nā tō tātou Kaiwhakaora.<verse eid="TIT 1:4" /></para>
  <para style="s">Te Mahi a Taituha i Kariti</para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="TIT 1:5" />Ko te mea tēnei i waiho atu ai koe e ahau ki Kariti, kia whakatikaia ai e koe ngā mea i mahue, kia whakaritea ai anō hoki he kaumātua ki ia pā, ki ia pā, kia pērā ai me tāku i whakatakoto atu ai ki a koe. <verse eid="TIT 1:5" /><verse number="6" style="v" sid="TIT 1:6" />Ki te mea he tangata kāhore e ekengia e te kupu, he tahu nō te wahine kotahi, he tamariki whakapono ana, kāhore e kōrerotia tō rātou tōreretanga ki te kino, kāhore e tutū. <verse eid="TIT 1:6" /><verse number="7" style="v" sid="TIT 1:7" />Ko te tikanga hoki mō te pīhopa, kia kaua e ekengia e te kupu, kia rite ki tā te Atua tuari; ehara i te mea tohe ki tāna ake, kāhore ōna āritarita kāhore āna kakai wāina kāhore āna papatu, kāhore e whai i te taonga hē; <verse eid="TIT 1:7" /><verse number="8" style="v" sid="TIT 1:8" />engari e atawhai ana i te manuhiri, e aroha ana ki te pai, e whai whakaaro ana, e tika ana, e tapu ana, e pēhi ana i ōna hiahia. <verse eid="TIT 1:8" /><verse number="9" style="v" sid="TIT 1:9" />E ū ana te pupuri i te kupu pono i whakaakona atu nā, kia taea ai e ia, i te mea ka tika nei tāna whakaako, te whakahauhau, te turaki anō i tā te hunga e totohe mai ana.<verse eid="TIT 1:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="TIT 1:10" />He tokomaha hoki te hunga tutū, kōrero teka noa, tinihanga; nui atu ia o te hunga o te kotinga, <verse eid="TIT 1:10" /><verse number="11" style="v" sid="TIT 1:11" />me kuku ō rātou waha; riro pū hoki ētahi whare te whakaputa kē e rātou, e whakaako ana i ngā mea e kore e tika, he whakaaro hoki ki te taonga hē. <verse eid="TIT 1:11" /><verse number="12" style="v" sid="TIT 1:12" />I mea tētahi o rātou, he poropiti nō rātou ake, “He teka tonu tā ngā Kariti, he kararehe kino, he pukukai, he māngere.” <verse eid="TIT 1:12" /><verse number="13" style="v" sid="TIT 1:13" />Ka pono tēnei kōrero. Nā reira, kia koi tāu kupu riri ki a rātou; kia ora ai tō rātou whakapono; <verse eid="TIT 1:13" /><verse number="14" style="v" sid="TIT 1:14" />kei tahuri hoki rātou ki ngā kupu tito a ngā Hūrai, ki ngā ture a ngā tāngata e whakaputa kē ana i te pono.<verse eid="TIT 1:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="TIT 1:15" />He mā ngā mea katoa ki te hunga mā. Tēnā, ki te hunga poke, kāhore nei ō rātou whakapono, kāhore he mea mā. Heoi, he mea poke ō rātou whakaaro, ō rātou hinengaro. <verse eid="TIT 1:15" /><verse number="16" style="v" sid="TIT 1:16" />Ki tā rātou kī, kua mātau rātou ki te Atua; heoi, ko ā rātou mahi hei whakakāhore ki a ia, he hunga whakarihariha rātou, he hunga tutū, e kore anō e tikangatia mō tētahi mahi pai.<verse eid="TIT 1:16" /></para>
  <chapter eid="TIT 1" />
  <chapter number="2" style="c" sid="TIT 2" />
  <para style="s">Whakaako Ora</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="TIT 2:1" />Ko koe ia, kōrerotia ngā mea e rite ana ki tō te whakaako ora. <verse eid="TIT 2:1" /><verse number="2" style="v" sid="TIT 2:2" />Ko ngā kaumātua kia āta whakahaere i a rātou, kia tū kaumātua, kia whai whakaaro, kia ora te whakapono, te aroha, te manawanui.<verse eid="TIT 2:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="TIT 2:3" />Me ngā wāhine taikaumātua hoki, kia rite ngā tikanga ki ā te hunga e whakaaro ana ki te tapu, kia kaua e ngautuarā, kia kaua e riro hei pononga mā te wāina, kia whakaako i ngā mea pai; <verse eid="TIT 2:3" /><verse number="4" style="v" sid="TIT 2:4" />kia meinga e rātou ngā wāhine taitamariki kia whai whakaaro, kia aroha ki ā rātou tāne, kia aroha ki ā rātou tamariki. <verse eid="TIT 2:4" /><verse number="5" style="v" sid="TIT 2:5" />Kia whai whakaaro, kia tika, kia pukumahi i te kāinga, kia atawhai, kia ngohengohe ki ā rātou tāne, kei kōrerotia kinotia te kupu a te Atua.<verse eid="TIT 2:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="TIT 2:6" />Me whakahau atu hoki ngā taitamariki kia whai whakaaro. <verse eid="TIT 2:6" /><verse number="7" style="v" sid="TIT 2:7" />I ngā mea katoa kia kitea koe he tauira mō ngā mahi pai; ko tāu whakaako kia tapatahi, kia tū kaumātua, <verse eid="TIT 2:7" /><verse number="8" style="v" sid="TIT 2:8" />kia ora te kupu, kei taea te whakahē; kia whakamā ai te tangata tikanga kē, tē ai he mea e kōrerotia kinotia ai tātou e ia.<verse eid="TIT 2:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="TIT 2:9" />Ko ngā pononga kia ngohengohe ki ō rātou rangatira, kia whakamānawarekatia rātou i ngā mea katoa; kaua e whakahoki kupu; <verse eid="TIT 2:9" /><verse number="10" style="v" sid="TIT 2:10" />kaua e kaiā, engari kia kitea he pai he nui tō rātou pono; kia ai rātou i ngā mea katoa hei whakapaipai i te whakaako a te Atua, a tō tātou Kaiwhakaora.<verse eid="TIT 2:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="TIT 2:11" />Kua puta mai hoki te aroha noa o te Atua e ora ai ngā tāngata katoa, <verse eid="TIT 2:11" /><verse number="12" style="v" sid="TIT 2:12" />hei whakaako i a tātou, kia whakakāhoretia e tātou te karakiakore me ngā hiahia o te ao, kia noho whakaaro tātou, i runga anō i te tika, i te karakia pai, i tēnei ao; <verse eid="TIT 2:12" /><verse number="13" style="v" sid="TIT 2:13" />me te tatari anō ki te mea whakahari e tūmanakohia atu nei, ki te putanga korōria mai o tō tātou Atua nui, o tō tātou Kaiwhakaora anō hoki, o Īhu Karaiti. <verse eid="TIT 2:13" /><verse number="14" style="v" sid="TIT 2:14" />I tuku nei i a ia mō tātou, hei hoko i a tātou i roto i ngā kino katoa, hei horoi hoki i a tātou hei iwi māna ake, e ngākau nui ana ki ngā mahi pai.<verse eid="TIT 2:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="TIT 2:15" />Kōrerotia ēnei mea, whakahaua; kia nui tōu māia ki te riri i te hē. Kei whakahāwea tētahi ki a koe.<verse eid="TIT 2:15" /></para>
  <chapter eid="TIT 2" />
  <chapter number="3" style="c" sid="TIT 3" />
  <para style="s">Whanonga Karaitiana</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="TIT 3:1" />Whakamaharatia rātou kia ngohengohe ki ngā rangatiratanga, ki ngā mana, kia rongo ki ngā rangatira, kia takatū ki ngā mahi pai katoa; <verse eid="TIT 3:1" /><verse number="2" style="v" sid="TIT 3:2" />kia kaua e kōrero kino ki tētahi tangata, kia kaua e whawhai, kia ngākau ngāwari, kia nui te māhaki o te ngākau e whakaputaina ki ngā tāngata katoa.<verse eid="TIT 3:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="TIT 3:3" />He whakaarokore hoki tātou i mua, he tutū, e tinihangatia ana, he pononga nā ngā hiahia, nā ngā whakaahuareka maha, e noho ana i runga i te nanakia, i te hae, he hunga whakarihariha, e mauāhara ana tētahi ki tētahi. <verse eid="TIT 3:3" /><verse number="4" style="v" sid="TIT 3:4" />Otirā, i te mea ka puta mai nei te tikanga ngāwari me te aroha o te Atua, o tō tātou Kaiwhakaora ki ngā tāngata. <verse eid="TIT 3:4" /><verse number="5" style="v" sid="TIT 3:5" />Ehara i te mea, nā ngā mahi tika i mahia e tātou, engari, nā tāna mahi tohu i whakaorangia ai tātou e ia, he meatanga nā te horoinga o te whānautanga houtanga, nā te whakahoutanga a te Wairua Tapu, <verse eid="TIT 3:5" /><verse number="6" style="v" sid="TIT 3:6" />i ringihia nuitia mai nei e ia ki runga ki a tātou, he mea nā Īhu Karaiti, nā tō tātou Kaiwhakaora. <verse eid="TIT 3:6" /><verse number="7" style="v" sid="TIT 3:7" />Kia whakatikaia ai tātou e tōna aroha noa, kia whiwhi ai ki te taonga, arā ki te ora tonu e tūmanakohia atu nei. <verse eid="TIT 3:7" /><verse number="8" style="v" sid="TIT 3:8" />He kōrero pono tēnei. E mea ana hoki ahau kia kaha tāu kauwhau i ēnei mea, kia mahara ai te hunga kua whakapono ki te Atua ki te mahi i ngā mahi pai. Ko ngā mea ēnei e ātaahua ana, e whai pai ana mō ngā tāngata.<verse eid="TIT 3:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="TIT 3:9" />Ko ngā uiuinga kūware ia, me ngā whakapapa tūpuna, whakarērea atu, me ngā totohe, me ngā whawhai ki ngā mea o te ture, kāhore hoki he pai o aua mea, he mea hanga noa. <verse eid="TIT 3:9" /><verse number="10" style="v" sid="TIT 3:10" />Ko te tangata whakapono hē, ka kotahi, ka rua ngā whakatūpatotanga, whakarērea atu. <verse eid="TIT 3:10" /><verse number="11" style="v" sid="TIT 3:11" />E mātau ana hoki koe kua whakaputaia kētia taua tangata pērā, kei te hara anō hoki, kua mau tōna hē i a ia anō.<verse eid="TIT 3:11" /></para>
  <para style="s">Ngā Tohutohu me ngā Mihi Whaiaro</para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="TIT 3:12" />Ka tonoa atu e ahau ki a koe a Aretema, a Tikiku rānei, kia puta tōu uaua ki te haere mai ki ahau ki Nikopori; kua takoto hoki tāku tikanga kia noho ki reira i te hōtoke. <verse eid="TIT 3:12" /><verse number="13" style="v" sid="TIT 3:13" />Kia puta tōu whakaaro kia kawea mai a Hina kaiako ture, rāua ko Aporo; kei hapa tētahi mea mō rāua. <verse eid="TIT 3:13" /><verse number="14" style="v" sid="TIT 3:14" />Me ako hoki ō tātou ki te mahi i ngā mahi pai mō ngā wā o te rawakore kei huakore rātou.<verse eid="TIT 3:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="TIT 3:15" />Tēnei te oha atu nei ki a koe ōku hoa katoa. Oha atu ki te hunga e aroha ana ki a mātou i runga i te whakapono.</para>
  <para style="p" vid="TIT 3:15">Kia tau te aroha noa ki a koutou katoa.<verse eid="TIT 3:15" /></para>
  <chapter eid="TIT 3" />
</usx>