<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<usx version="3.0">
  <book code="MRK" style="id">- Romani Arli Bible (RAB)</book>
  <para style="h">Marko</para>
  <para style="toc1">O evanđelje e Markosoro</para>
  <para style="toc2">Marko</para>
  <para style="toc3">Mk</para>
  <para style="mt">O evanđelje e Markosoro</para>
  <chapter number="1" style="c" sid="MRK 1" />
  <para style="s">O Jovan o Krstitelj pripremini o drom e Isusese</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 3:1-12">Mt 3,1–12</ref>; <ref loc="LUK 3:1-9">Lk 3,1–9</ref>, <ref loc="LUK 3:15-17">15–17</ref>; <ref loc="JHN 1:19-28">Jn 1,19–28</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 1:1" />Akavai o anglunipe oto Šukar lafi e Isuse Hristestar, e Devlesere Čhavestar.<verse eid="MRK 1:1" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="MRK 1:2" />Sar soi pisime ano Sveto lil e prorokosoro e Isaijasoro:</para>
  <para style="q1" vid="MRK 1:2">“Ače, bičhalava mle glasniko angla tute,</para>
  <para style="q2" vid="MRK 1:2">kova ka pripremini će o drom.<verse eid="MRK 1:2" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="3" style="v" sid="MRK 1:3" />Ovi o glaso so vičini ani pustinja:</para>
  <para style="q1" vid="MRK 1:3">‘Pripreminen o drom e Gospodese!</para>
  <para style="q2" vid="MRK 1:3">Ravnonen lese o droma!’ ”<verse eid="MRK 1:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="MRK 1:4" />I ađahar alo o Jovan o Krstitelj. Ov živini ine ani pustinja hem propovedini ine e manušenđe da valjani te pokajinen pe zako pumare grehija hem te oven krstime sar te mothoven dai lenđe oprostime o grehija. <verse eid="MRK 1:4" /><verse number="5" style="v" sid="MRK 1:5" />But manuša avena ine koro leste tari sa i regija Judeja hem taro Jerusalim. Priznajinena ine pumare grehija, a ov krstini len ine ani len Jordan. <verse eid="MRK 1:5" /><verse number="6" style="v" sid="MRK 1:6" />A e Jovanesere šeja inele ćerde oto bala e kamilakere, a ko maškar inele phandlo kožno pojas. Hala ine skakavconen hem divljo avđin.<verse eid="MRK 1:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="MRK 1:7" />Propovedinđa vaćerindoj: “Pala mande avela o po baro mandar, kase na injum dostojno ni te teljovav o dorikha oti lesiri obuća te phravav. <verse eid="MRK 1:7" /><verse number="8" style="v" sid="MRK 1:8" />Me krstinava tumen panjeja, a ov ka krstini tumen e Svetone Duhoja.”<verse eid="MRK 1:8" /></para>
  <para style="s">O Isus krstini pe hem o Devel potvrdini le</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 3:13-17">Mt 3,13–17</ref>; <ref loc="LUK 3:21-22">Lk 3,21–22</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MRK 1:9" />Ko adava vreme o Isus alo tari diz Nazaret oti regija Galileja hem o Jovan krstinđa le ani len Jordan. <verse eid="MRK 1:9" /><verse number="10" style="v" sid="MRK 1:10" />I odmah palo adava so o Isus iklilo taro pani, dikhlja sar o nebo phravđola hem sar o Duho huljela upro leste sar golubi.<verse eid="MRK 1:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MRK 1:11" />A taro nebo šundilo o glaso e Devlesoro: “Tu injan mlo Čhavo o volime! Tuja injum bahtalo!”<verse eid="MRK 1:11" /></para>
  <para style="s">E Isuse ki pustinja kušini o beng</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 4:1-11">Mt 4,1–11</ref>; <ref loc="LUK 4:1-13">Lk 4,1–13</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MRK 1:12" />I odmah o Duho bičhalđa e Isuse ki pustinja, <verse eid="MRK 1:12" /><verse number="13" style="v" sid="MRK 1:13" />hem adari inele saranda dive, a o Sotoni kušini le ine. Adari inele maškaro divlja životinje, a o anđelja kandena le ine.<verse eid="MRK 1:13" /></para>
  <para style="s">O Isus lela te propovedini</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 4:12-17">Mt 4,12–17</ref>; <ref loc="LUK 4:14-15">Lk 4,14–15</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MRK 1:14" />Palo adava so o Jovan inele čhivdo ano phandlipe, o Isus dželo ki Galileja hem propovedinđa o Šukar lafi e Devlesoro. <verse eid="MRK 1:14" /><verse number="15" style="v" sid="MRK 1:15" />Vaćerđa: “Alo o vreme! Alo paše o carstvo e Devlesoro! Pokajinen tumen zako tumare grehija hem verujinen ano Šukar lafi!”<verse eid="MRK 1:15" /></para>
  <para style="s">O Isus vičini ple prvone učenikonen</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 4:18-22">Mt 4,18–22</ref>; <ref loc="LUK 5:1-11">Lk 5,1–11</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MRK 1:16" />Sar o Isus nakhela ine uzalo e Galilejakoro jezero, dikhlja e Simone hem lesere phrale e Andreja sar frdena o mreže ano pani, adalese so inele manuša so dolena maćhen.<verse eid="MRK 1:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MRK 1:17" />I o Isus phenđa lenđe: “Phiren pala mande hem me ka ćerav tumen te dolen manušen sar maćhen!”<verse eid="MRK 1:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MRK 1:18" />On odmah ačhavde pumare mreže hem džele palo leste.<verse eid="MRK 1:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="MRK 1:19" />Kad džele adathar hari po dur, o Isus dikhlja e Zevedejesere čhaven, e Jakove hem e Jovane, sar bešena ano čamco hem popravinena pumare mreže. <verse eid="MRK 1:19" /><verse number="20" style="v" sid="MRK 1:20" />O Isus odmah vičinđa len, hem on ačhavde ano čamco pumare dade e Zevedeje e manušencar kola ćerena buti koro lende hem džele palo leste.<verse eid="MRK 1:20" /></para>
  <para style="s">O Isus ispudini e demone e manušestar</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 4:31-37">Lk 4,31–37</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MRK 1:21" />Kad ale ano Kafarnaum, o Isus odmah ko savato đerdinđa ki sinagoga hem lelja te sikaj e manušen. <verse eid="MRK 1:21" /><verse number="22" style="v" sid="MRK 1:22" />On inele zadivime lesere sikavibnaja, adalese so sikavđa sar okova kole isi autoritet, a na sar o učitelja e Zakonestar.<verse eid="MRK 1:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MRK 1:23" />I otojekhvar ani lengiri sinagoga jekh manuš kova inele opsednutime bišukare duhoja lelja te vičini: <verse eid="MRK 1:23" /><verse number="24" style="v" sid="MRK 1:24" />“So mangeja amendar, Isuse Nazarećanine? Aljan li te uništine amen? Džanav ko tu injan: o Sveco e Devlesoro.”<verse eid="MRK 1:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MRK 1:25" />A o Isus ukorinđa le vaćerindoj: “Phand to muj hem ikljov olestar!”<verse eid="MRK 1:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MRK 1:26" />Tegani o bišukar duho zorale tresinđa e manuše hem, vičindoj oto sa o glaso, iklilo olestar.<verse eid="MRK 1:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MRK 1:27" />I sare but začudinde pe, i lelje maškar pumende te vaćeren: “Savo li akava nevo sikaviba, hem adava ano autoritet? Đi e bišukare duhenđe naredini hem on šunena le!”<verse eid="MRK 1:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MRK 1:28" />I o glaso e Isusestar sig šundilo ko sa o thana ani regija Galileja.<verse eid="MRK 1:28" /></para>
  <para style="s">O Isus sasljari e Petresere sasuja hem bute averen</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 8:14-17">Mt 8,14–17</ref>; <ref loc="LUK 4:38-41">Lk 4,38–41</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MRK 1:29" />I so iklile tari sinagoga, o Isus e Jakoveja hem e Jovaneja dželo ko čher e Simonesoro hem e Andrejasoro. <verse eid="MRK 1:29" /><verse number="30" style="v" sid="MRK 1:30" />Adari e Simonesiri sasuj pašlili, adalese so ine la bari jag, i odmah phende adava e Isusese. <verse eid="MRK 1:30" /><verse number="31" style="v" sid="MRK 1:31" />I o Isus alo uzalo late, dolinđa lakoro vas hem vazdinđa la. I jag muklja la, i oj lelja te poslužini len.<verse eid="MRK 1:31" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MRK 1:32" />Kad peli i rat, kad o kham huljilo, ande koro leste sa e nambormen hem e manušen ano kolende inele o demonja. <verse eid="MRK 1:32" /><verse number="33" style="v" sid="MRK 1:33" />Sa o dizutne čedinde pe anglo udar, <verse eid="MRK 1:33" /><verse number="34" style="v" sid="MRK 1:34" />hem o Isus sasljarđa buten kola inele namborme oto razna nambormipa. Ispudinđa hem bute demonen, ali na muklja lenđe te vaćeren, adalese so džande koi ov.<verse eid="MRK 1:34" /></para>
  <para style="s">O Isus propovedini ani regija Galileja</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 4:42-44">Lk 4,42–44</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MRK 1:35" />Rano sabale, sar pana inele tomina, o Isus uštino, iklilo taro čher hem dželo ko jekh čučo than, hem adari molini pe ine.<verse eid="MRK 1:35" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="36" style="v" sid="MRK 1:36" />O Simon hem avera kola inele oleja lelje te roden le, <verse eid="MRK 1:36" /><verse number="37" style="v" sid="MRK 1:37" />i kad arakhle le, phende lese: “Sare rodena tut!”<verse eid="MRK 1:37" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="38" style="v" sid="MRK 1:38" />Ov phenđa lenđe: “Hajde te dža hem avrethe, ko avera pašutne gava, hem adari te propovedinav, adalese so zako adava aljum.”<verse eid="MRK 1:38" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="39" style="v" sid="MRK 1:39" />I ađahar džala ine maškar sa i Galileja hem propovedini ano lengere sinagoge hem ispudini e demonen.<verse eid="MRK 1:39" /></para>
  <para style="s">O Isus sasljari e gubavco</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 8:1-4">Mt 8,1–4</ref>; <ref loc="LUK 5:12-16">Lk 5,12–16</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="40" style="v" sid="MRK 1:40" />A jekh gubavco alo koro Isus, pelo ko kočija anglo leste hem phenđa: “Te mangeja, šaj te sasljare man!”<verse eid="MRK 1:40" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="41" style="v" sid="MRK 1:41" />E Isusese pelo žal, pružinđa plo vas, dolinđa le hem phenđa: “Mangava, ov sasljardo!”<verse eid="MRK 1:41" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="42" style="v" sid="MRK 1:42" />Odmah i guba cidinđa pe olestar hem ov ulo sasto.<verse eid="MRK 1:42" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="43" style="v" sid="MRK 1:43" />O Isus odmah phenđa lese te džal, ali zorale upozorinđa le: <verse eid="MRK 1:43" /><verse number="44" style="v" sid="MRK 1:44" />“Dikh nikase te na vaćere akalestar, nego dža mothov tut e sveštenikose hem de žrtva zako to očistiba, sar so naredinđa o Mojsije, zako svedočanstvo olenđe.”<verse eid="MRK 1:44" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="45" style="v" sid="MRK 1:45" />Ali o manuš, samo so dželo adathar, lelja sarijenđe te vaćeri so ulo lese, i o Isus našti ine više te đerdini javno ki bilo savi diz, nego ačhola ine avri ko čuče thana. A palem o manuša avena ine koro leste taro sa o strane.<verse eid="MRK 1:45" /></para>
  <chapter eid="MRK 1" />
  <chapter number="2" style="c" sid="MRK 2" />
  <para style="s">E Isuse isi pravo te oprostini o grehija</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 9:1-8">Mt 9,1–8</ref>; <ref loc="LUK 5:17-26">Lk 5,17–26</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 2:1" />Nekobor dive palo adava, kad o Isus irinđa pe ko Kafarnaum, ano čher kaj bešela ine, o manuša šunde dai ov adari. <verse eid="MRK 2:1" /><verse number="2" style="v" sid="MRK 2:2" />I edobor džene čedinde pe adari da na inele više than čak ni anglo udar. A ov propovedini lenđe ine o Lafi e Devlesoro.<verse eid="MRK 2:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MRK 2:3" />Tegani ale koro Isus štar manuša akharindoj jekhe manuše kova našti ine te phirel ni te mrdini. <verse eid="MRK 2:3" /><verse number="4" style="v" sid="MRK 2:4" />I sar taro narodo našti ine te aven anglo Isus, ćerde rupa ko tavani upreder o than kote inele o Isus prekali savi mukle e namborme sa e nosiljkaja ki savi pašlilo.<verse eid="MRK 2:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MRK 2:5" />Kad o Isus dikhlja lengiri vera, phenđa e nambormese: “Mlo čhavo, oprostimei će te grehija!”<verse eid="MRK 2:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MRK 2:6" />A adari inele nesave učitelja e Zakonestar kola ana pumende pučle pe: <verse eid="MRK 2:6" /><verse number="7" style="v" sid="MRK 2:7" />“Sar šaj akava te vaćeri ađahar? Ov hulini! Ko šaj te oprostini o grehija sem o jekh Devel?”<verse eid="MRK 2:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="MRK 2:8" />O Isus odmah džanđa ano plo duho so on ađahar mislinena, i pučlja len: “Sose ađahar mislinena? <verse eid="MRK 2:8" /><verse number="9" style="v" sid="MRK 2:9" />Soi po lokhe te phenel pe e manušese kova našti te phirel: ‘Oprostimei će te grehija’ ili te phenel pe: ‘Ušti, le ti nosiljka hem phir’? <verse eid="MRK 2:9" /><verse number="10" style="v" sid="MRK 2:10" />Ka dokažinav tumenđe da man, e Čhave e manušesere, isi pravo ki phuv te oprostinav o grehija.” Tegani phenđa e manušese kova našti ine te phirel: <verse eid="MRK 2:10" /><verse number="11" style="v" sid="MRK 2:11" />“Tuće vaćerava: ušti, le ti nosiljka hem dža čhere!”<verse eid="MRK 2:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MRK 2:12" />I o manuš odmah uštino, lelja i nosiljka hem anglo sarijende iklilo avri.</para>
  <para style="p" vid="MRK 2:12">Sare divinde pe hem lelje te slavinen e Devle, vaćerindoj: “Nikad esavko nešto na dikhljam!”<verse eid="MRK 2:12" /></para>
  <para style="s">O Isus vičini e Levije hem hala e grešnikonencar</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 9:9-13">Mt 9,9–13</ref>; <ref loc="LUK 5:27-32">Lk 5,27–32</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MRK 2:13" />I o Isus palem dželo uzalo jezero, a but manuša avena ine koro leste hem ov sikaj len ine. <verse eid="MRK 2:13" /><verse number="14" style="v" sid="MRK 2:14" />Sar nakhela ine adathar, o Isus dikhlja e Levije, e Alfejesere čhave, sar bešela ko than kotar čedela pe o porez, i phenđa lese: “Phir pala mande!”</para>
  <para style="p" vid="MRK 2:14">I ov uštino hem dželo palo leste.<verse eid="MRK 2:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MRK 2:15" />I sar o Isus inele uzalo astali ano čher e Levijesoro, but carinici hem avera grešnici hale maro oleja hem lesere učenikonencar, adalese so inele but esavke manuša kola džana ine palo Isus.<verse eid="MRK 2:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MRK 2:16" />Kad nesave učitelja e Zakonestar kola inele fariseja dikhle so o Isus hala e grešnikonencar hem e carinikonencar, pučle lesere učenikonen: “Sose tumaro učitelj hala e carinikonencar hem avere grešnikonencar?”<verse eid="MRK 2:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MRK 2:17" />A o Isus šunđa adava, i phenđa lenđe: “E sastenđe na valjani doktori, nego e nambormenđe. Me na aljum te vičinav e pravednikonen, nego e grešnikonen.”<verse eid="MRK 2:17" /></para>
  <para style="s">E Isuse pučena zako post</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 9:14-17">Mt 9,14–17</ref>; <ref loc="LUK 5:33-39">Lk 5,33–39</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MRK 2:18" />E Jovanesere e Krstiteljesere učenici hem o fariseja postinena ine. Nesave manuša ale koro Isus hem pučle le: “Sar adava e Jovanesere učenici hem e farisejengere učenici postinena, a te učenici na postinena?”<verse eid="MRK 2:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="MRK 2:19" />O Isus phenđa lenđe: “Šaj li e mladoženjasere amala te postinen kadi olencar o mladoženja? Na. Đikotei o mladoženja olencar, našti te postinen. <verse eid="MRK 2:19" /><verse number="20" style="v" sid="MRK 2:20" />Ali ka aven o dive kad o manuša ka len lendar e mladoženja. Tegani, ko adala dive, ka postinen.<verse eid="MRK 2:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MRK 2:21" />Niko na sivela o nevo kotor zako šeja upro purano fostani sar te pherel i rupa, adalese so, ko thojba, adava kotor ka čedel pe, ka pharaj pe oto purano fostani hem ka ćerel po bari rupa. <verse eid="MRK 2:21" /><verse number="22" style="v" sid="MRK 2:22" />I niko na čhorela i nevi mol ano purane morćha. Te ćerđa pe ađahar, kad i mol ka zreloni, o morćha ka pharavđon hem ka oven uništime, a i mol ka čhorđol. Nego, i nevi mol čhorela pe ano neve morćha.”<verse eid="MRK 2:22" /></para>
  <para style="s">O Isus po baro hem oto savato</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 12:1-8">Mt 12,1–8</ref>; <ref loc="LUK 6:1-5">Lk 6,1–5</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MRK 2:23" />Ko jekh savato o Isus nakhino maškaro njive, a lesere učenici odrumal lelje te čeden e đivesoro klaso.<verse eid="MRK 2:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MRK 2:24" />Tegani o fariseja pučle le: “Dikh! Sose te učenici ćerena so palo zakoni na tromal pe ko savato?”<verse eid="MRK 2:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MRK 2:25" />A o Isus phenđa lenđe: “Nikad li na čitinđen ano Sveto lil so ćerđa o David kad na inole so te hal, kad bokhalile ov hem okola so inele oleja? <verse eid="MRK 2:25" /><verse number="26" style="v" sid="MRK 2:26" />Đerdinđa ano čher e Devlesoro, ano vreme e Avijataresoro e prvosveštenikosoro, halja o posvetime maro, savo nikase na inele muklo te han sem e sveštenikonenđe, hem čak dinđa okolenđe so inele oleja te han.”<verse eid="MRK 2:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MRK 2:27" />I tegani phenđa lenđe: “O savatoi ćerdo zako manuš, a na o manuš zako savato. <verse eid="MRK 2:27" /><verse number="28" style="v" sid="MRK 2:28" />Ađahar, me, o Čhavo e manušesoro, injum gospodari hem e savatesoro.”<verse eid="MRK 2:28" /></para>
  <chapter eid="MRK 2" />
  <chapter number="3" style="c" sid="MRK 3" />
  <para style="s">O Isus sasljari ko savato</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 12:9-14">Mt 12,9–14</ref>; <ref loc="LUK 6:6-11">Lk 6,6–11</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 3:1" />Kad o Isus palem đerdinđa ki sinagoga, adari inele jekh manuš kasoro vas inele šuko. <verse eid="MRK 3:1" /><verse number="2" style="v" sid="MRK 3:2" />Adari inele hem okola kola posmatrinena ine e Isuse te dikhen na li ko savato ka sasljari le, sar te šaj tužinen le.<verse eid="MRK 3:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MRK 3:3" />O Isus phenđa e manušese kas inele šuko vas: “Ušti hem terđov ko maškar!” <verse eid="MRK 3:3" /><verse number="4" style="v" sid="MRK 3:4" />I tegani pučlja len: “So tromal pe te ćerel pe ko savato: šukaripe ili bišukaripe? Te spasini pe o dživdipe ili te mudari pe?”</para>
  <para style="p" vid="MRK 3:4">A on trainde.<verse eid="MRK 3:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MRK 3:5" />I dikhlja len holjame hem ine lese but phare zbog olengere steđime vile. I phenđa e manušese: “Pružin to vas!”</para>
  <para style="p" vid="MRK 3:5">Ov ispružinđa plo vas hem lesoro vas ulo sasto.<verse eid="MRK 3:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MRK 3:6" />Tegani o fariseja iklile hem odmah e manušencar kola podržinena e Irode lelje te dogovorinen pe sar te mudaren e Isuse.<verse eid="MRK 3:6" /></para>
  <para style="s">O manuša avena taro but thana te dikhen e Isuse</para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="MRK 3:7" />O Isus ple učenikonencar cidinđa pe adathar ko e Galilejakoro jezero, a palo leste džele but džene tari regija Galileja hem tari regija Judeja, <verse eid="MRK 3:7" /><verse number="8" style="v" sid="MRK 3:8" />tari diz Jerusalim, tari regija Idumeja, tari aver strana oti len Jordan hem taro e dizjengere e Tiresere hem e Sidonesere pašutne thana. Sa adala manuša ale koro Isus, adalese so šunde so ćerela ine čudesija.<verse eid="MRK 3:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MRK 3:9" />Tegani o Isus phenđa ple učenikonenđe te pripreminen lese o čamco, sar te na gurini pe o narodo ano leste. <verse eid="MRK 3:9" /><verse number="10" style="v" sid="MRK 3:10" />Adava dive buten sasljarđa, i but namborme manuša gurinena pe ine nakoro leste te dolen pe upro leste sar te šaj oven sasljarde. <verse eid="MRK 3:10" /><verse number="11" style="v" sid="MRK 3:11" />Kad dikhena le ine o manuša kola inele opsednutime e bišukare duhencar, perena ine anglo leste hem vičinena: “Tu injan o Čhavo e Devlesoro!” <verse eid="MRK 3:11" /><verse number="12" style="v" sid="MRK 3:12" />A ov zorale upozorini len ine te na vaćeren averenđe koi ov.<verse eid="MRK 3:12" /></para>
  <para style="s">O Isus birini dešu duje apostolen</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 10:1-4">Mt 10,1–4</ref>; <ref loc="LUK 6:12-16">Lk 6,12–16</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MRK 3:13" />Tegani dželo ki gora hem vičinđa okolen kolen ov manglja, hem on ale koro leste. <verse eid="MRK 3:13" /><verse number="14" style="v" sid="MRK 3:14" />Olendar birinđa dešu dujen, kolen vičinđa apostolja, te oven oleja, te bičhali len te propovedinen <verse eid="MRK 3:14" /><verse number="15" style="v" sid="MRK 3:15" />hem te ovel len autoritet te ispudinen e demonen. <verse eid="MRK 3:15" /><verse number="16" style="v" sid="MRK 3:16" />A akavai o anava e dešu dujengere kolen birinđa:</para>
  <para style="li1" vid="MRK 3:16">Simon, kole vičinđa Petar,<verse eid="MRK 3:16" /></para>
  <para style="li1">
    <verse number="17" style="v" sid="MRK 3:17" />Jakov, e Zevedejesoro čhavo,</para>
  <para style="li1" vid="MRK 3:17">hem Jovan, e Jakovesoro phral, kolen vičinđa Voanirges, so značini “Čhave e gromesere”,<verse eid="MRK 3:17" /></para>
  <para style="li1">
    <verse number="18" style="v" sid="MRK 3:18" />Andreja,</para>
  <para style="li1" vid="MRK 3:18">Filip,</para>
  <para style="li1" vid="MRK 3:18">Vartolomej,</para>
  <para style="li1" vid="MRK 3:18">Matej,</para>
  <para style="li1" vid="MRK 3:18">Toma,</para>
  <para style="li1" vid="MRK 3:18">Jakov, e Alfejesoro čhavo,</para>
  <para style="li1" vid="MRK 3:18">Tadej,</para>
  <para style="li1" vid="MRK 3:18">Simon Zilot<verse eid="MRK 3:18" /></para>
  <para style="li1">
    <verse number="19" style="v" sid="MRK 3:19" />hem Juda Iskariot, kova posle izdajinđa e Isuse.<verse eid="MRK 3:19" /></para>
  <para style="s">O Isus kandela pe e Devlesere zoralipnaja, a na e bengesere</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 12:22-32">Mt 12,22–32</ref>; <ref loc="LUK 11:14-23">Lk 11,14–23</ref>; <ref loc="LUK 12:10">12,10</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MRK 3:20" />Tegani o Isus đerdinđa ko jekh čher, a palem sa edobor džene čedinde pe da ov hem olesere učenici našti ine ni maro te han. <verse eid="MRK 3:20" /><verse number="21" style="v" sid="MRK 3:21" />Kad e Isusesoro jeri šunđa zako adava, ale palo leste te legaren le, adalese so mislinde da dilindilo.<verse eid="MRK 3:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MRK 3:22" />A o učitelja e Zakonestar kola ale taro Jerusalim vaćerena ine: “Opsednutimei e Veelzevuleja, e demonengere šerutneja, kasere zoralipnaja ispudini e demonen.”<verse eid="MRK 3:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MRK 3:23" />O Isus vičinđa len uzala peste hem lelja te vaćeri lenđe ano uporedbe: “Sose bi o Sotoni ispudini e Sotone? <verse eid="MRK 3:23" /><verse number="24" style="v" sid="MRK 3:24" />Tei nesavo carstvo ana peste podelime, adava carstvo našti te ačhol. <verse eid="MRK 3:24" /><verse number="25" style="v" sid="MRK 3:25" />Hem tei nesavo čher ana peste podelime, adava čher naka šaj te ačhol. <verse eid="MRK 3:25" /><verse number="26" style="v" sid="MRK 3:26" />I, te o Sotoni džala korkoro protiv peste hem tei ana peste podelime, ov našti te ačhol, nego alo lesoro kraj. <verse eid="MRK 3:26" /><verse number="27" style="v" sid="MRK 3:27" />Ali niko našti te đerdini ko čher e zorale manušesoro hem te čorel lestar, a angleder adalestar te na phandel le. Tegani ka šaj te čorel sa oto čher.<verse eid="MRK 3:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MRK 3:28" />Čače vaćerava tumenđe: e manušenđe ka šaj te oven oprostime sa o grehija hem o hule, <verse eid="MRK 3:28" /><verse number="29" style="v" sid="MRK 3:29" />ali ko god hulini upro Sveto Duho nikad naka ovel lese oprostime, nego zako adava greh ka ovel zauvek krivo.”<verse eid="MRK 3:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="MRK 3:30" />Adava phenđa adalese so nesave učitelja e Zakonestar vaćerena ine dai ov opsednutime e bišukare duhoja.<verse eid="MRK 3:30" /></para>
  <para style="s">E Isusesiri čačikani porodica</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 12:46-50">Mt 12,46–50</ref>; <ref loc="LUK 8:19-21">Lk 8,19–21</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MRK 3:31" />Tegani e Isusesiri daj hem lesere phralja resle adari. Sar terđovena ine avri, bičhalde nekas koro leste te vičini le.<verse eid="MRK 3:31" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MRK 3:32" />A uzalo leste bešena ine but džene, i phende lese: “Eče, ti daj hem te phralja terđovena avri hem mangena te dikhen tut.”<verse eid="MRK 3:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MRK 3:33" />A o Isus pučlja len: “Koi mli daj hem mle phralja?”<verse eid="MRK 3:33" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="MRK 3:34" />Tegani dikhlja nakoro manuša kola bešena ine ko krugo uzalo leste hem phenđa: “Ače, akalai mli daj hem mle phralja. <verse eid="MRK 3:34" /><verse number="35" style="v" sid="MRK 3:35" />Adalese so, svako kova ćerela i volja e Devlesiri, ovi mlo phral, hem mli phen, hem mli daj.”<verse eid="MRK 3:35" /></para>
  <chapter eid="MRK 3" />
  <chapter number="4" style="c" sid="MRK 4" />
  <para style="s">O Isus vaćeri i priča oto sejači</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 13:1-9">Mt 13,1–9</ref>; <ref loc="LUK 8:4-8">Lk 8,4–8</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 4:1" />O Isus palem lelja te sikaj e narodo uzalo jezero. Sa edobor džene čedinde pe uzalo leste, i adalese đerdinđa ko čamco upro jezero hem beštino, a sa o manuša ačhile ki phuv uzalo jezero. <verse eid="MRK 4:1" /><verse number="2" style="v" sid="MRK 4:2" />I but so sikaj len ine ano priče.</para>
  <para style="p" vid="MRK 4:2">I sikavđa len ađahar: <verse eid="MRK 4:2" /><verse number="3" style="v" sid="MRK 4:3" />“Šunen! Jekhvar iklilo o sejači te sejini. <verse eid="MRK 4:3" /><verse number="4" style="v" sid="MRK 4:4" />I sar sejini ine, nesave zrnja pele ko drom, i o čiriklja ale hem sa hale len. <verse eid="MRK 4:4" /><verse number="5" style="v" sid="MRK 4:5" />Nesave pele ko than kote inele hari phuv upro bara, i odmah lelje te ikljon, adalese so na inele ani hor phuv. <verse eid="MRK 4:5" /><verse number="6" style="v" sid="MRK 4:6" />Ali kad iklilo o zoralo kham, thabile hem šućile, adalese so na ine len baro koreno. <verse eid="MRK 4:6" /><verse number="7" style="v" sid="MRK 4:7" />A nesave pele maškaro kare. O kare barile hem tasavde len, i o zrnja na ande bijandipe. <verse eid="MRK 4:7" /><verse number="8" style="v" sid="MRK 4:8" />A nesave pele ki šukar phuv, lelje te ikljon, barile hem ande bijandipe – trijanda puti više, šovardeš puti više, hem šel puti više.”<verse eid="MRK 4:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MRK 4:9" />Hem phenđa: “Kas isi kana, nek šunel!”<verse eid="MRK 4:9" /></para>
  <para style="s">Sose o Isus vaćeri ano priče</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 13:10-17">Mt 13,10–17</ref>; <ref loc="LUK 8:9-10">Lk 8,9–10</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MRK 4:10" />A kad ačhilo korkoro, okola so inele uzalo leste hem o dešu duj apostolja pučle le so manglja te vaćeri adale pričencar.<verse eid="MRK 4:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MRK 4:11" />Ov phenđa lenđe: “Tumenđei dindo te džanen i tajna oto carstvo e Devlesoro, a averenđe, kolai avri, sa vaćeri pe ano priče, <verse eid="MRK 4:11" /><verse number="12" style="v" sid="MRK 4:12" />sar te šaj:</para>
  <para style="q1" vid="MRK 4:12">‘Anglo jaćha te na dikhen,</para>
  <para style="q1" vid="MRK 4:12">anglo kana te na šunen</para>
  <para style="q2" vid="MRK 4:12">ni te haljoven,</para>
  <para style="q1" vid="MRK 4:12">sar te na irinen pe kora mande,</para>
  <para style="q2" vid="MRK 4:12">i te ovel lenđe oprostime.’ ”<verse eid="MRK 4:12" /></para>
  <para style="s">Sostar vaćeri i priča oto sejači</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 13:18-23">Mt 13,18–23</ref>; <ref loc="LUK 8:11-15">Lk 8,11–15</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MRK 4:13" />Tegani o Isus pučlja len: “Sar na haljovena akaja priča? Sar onda ka haljoven avera priče?<verse eid="MRK 4:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MRK 4:14" />O sejači sejini e Devlesoro lafi. <verse eid="MRK 4:14" /><verse number="15" style="v" sid="MRK 4:15" />Nesavei manuša sar o drom ko savoi o Lafi sejime. Kad šunena le, odmah avela o Sotoni hem lela o Lafi savoi ano lende sejime. <verse eid="MRK 4:15" /><verse number="16" style="v" sid="MRK 4:16" />Nesavei sar o than kote inele hari phuv upro bara ko savoi sejime o zrnja. Kad šunena o Lafi, odmah lena le radosno. <verse eid="MRK 4:16" /><verse number="17" style="v" sid="MRK 4:17" />Ali, adalese so nane len baro koreno ana peste, na trajinena but. Kad avela i nevolja ili o progonstvo zbog o Lafi, odmah otperena oti vera. <verse eid="MRK 4:17" /><verse number="18" style="v" sid="MRK 4:18" />Nesavei sar o than maškaro kare ko savoi sejime o zrnja. Adalai okola kola šunena o Lafi, <verse eid="MRK 4:18" /><verse number="19" style="v" sid="MRK 4:19" />ali o brige akale dživdipnasere, o zavodljivost e barvalipnasoro hem o avera požude tasavena o Lafi, i našti anel plod. <verse eid="MRK 4:19" /><verse number="20" style="v" sid="MRK 4:20" />A nesavei sar i šukar phuv ki savi sejime o zrnja. Adalai okola kola šunena hem lena o Lafi. On anena plod – trijanda puti više, šovardeš puti više, hem šel puti više.”<verse eid="MRK 4:20" /></para>
  <para style="s">O Isus vaćeri i priča oti svetiljka</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 8:16-18">Lk 8,16–18</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MRK 4:21" />I tegani o Isus pučlja len: “Kad anena andre i svetiljka, tumen li čhivena la talo čaro ili talo than e pašljojbnasoro? Na! Nego čhivena la ko than zaki svetiljka. <verse eid="MRK 4:21" /><verse number="22" style="v" sid="MRK 4:22" />Adalese so, sa soi tajno, ka otkrijini pe, hem sa soi garavdo, ka ikljol ko svetlost. <verse eid="MRK 4:22" /><verse number="23" style="v" sid="MRK 4:23" />Te nekas isi kana, nek šunel!”<verse eid="MRK 4:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MRK 4:24" />Hem phenđa lenđe akava: “Šunen šukar. Sava meraja merinena, esavkaja ka merini pe tumenđe hem buderi adalestar ka del pe tumenđe. <verse eid="MRK 4:24" /><verse number="25" style="v" sid="MRK 4:25" />Adalese so, svakone kas isi džandipe, ka del pe lese pana, a okole kas nane, ka lel pe lestar hem adava so isi le.”<verse eid="MRK 4:25" /></para>
  <para style="s">O carstvo e Devlesoroi sar o seme savo korkoro barjola</para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MRK 4:26" />I phenđa: “O carstvo e Devlesoroi slično sar kad o manuš sejini o seme ki phuv, <verse eid="MRK 4:26" /><verse number="27" style="v" sid="MRK 4:27" />i bilo te sovel ili te uštel, i rat hem o dive, o zrnja lena te ikljon hem barjona, a ov ni džanel sar. <verse eid="MRK 4:27" /><verse number="28" style="v" sid="MRK 4:28" />I phuv korkori pestar anela bijandipe: najangle i čar, palo adava o klaso, i ko kraj o klaso pherđola điveja. <verse eid="MRK 4:28" /><verse number="29" style="v" sid="MRK 4:29" />Kad o điv zreloni, o manuš odmah lela te čedel le, adalese so alo o vreme zako čediba.”<verse eid="MRK 4:29" /></para>
  <para style="s">Priča oto zrno e gorušicakoro</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 13:31-35">Mt 13,31–35</ref>; <ref loc="LUK 13:18-19">Lk 13,18–19</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="MRK 4:30" />Tegani o Isus phenđa: “Soja te uporedina o carstvo e Devlesoro? Ili, sava pričaja te objasnina le? <verse eid="MRK 4:30" /><verse number="31" style="v" sid="MRK 4:31" />Ovi sar o zrno oti gorušica savoi najtikoro oto sa o zrnja save sejinena pe ki phuv. <verse eid="MRK 4:31" /><verse number="32" style="v" sid="MRK 4:32" />Ali, kad sejini pe, barjola hem ovela po baro oto sa o biljke ki bašta, i mukela edobor bare granke da hem o čiriklja šaj te ćeren gnezdija ano lesoro hlado.”<verse eid="MRK 4:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MRK 4:33" />Ano but esavke priče vaćeri lenđe ine e Devlesoro lafi, edobor kobor šaj ine te šunen, <verse eid="MRK 4:33" /><verse number="34" style="v" sid="MRK 4:34" />hem na vaćerđa lenđe ništa bizo priče. A kad inele korkoro ple učenikonencar, tegani sa objasnini lenđe ine.<verse eid="MRK 4:34" /></para>
  <para style="s">E Isuse šunena hem i barval hem o panja</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 8:23-27">Mt 8,23–27</ref>; <ref loc="LUK 8:22-25">Lk 8,22–25</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MRK 4:35" />I kad lelja te raćol, o Isus phenđa e učenikonenđe: “Te nakha ki aver strana oto jezero.”<verse eid="MRK 4:35" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="36" style="v" sid="MRK 4:36" />I on ačhavde e narodo hem legarde pumencar e Isuse čamcoja ano savo već inele. A palo lende džana ine hem avera manuša čamconencar.<verse eid="MRK 4:36" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="MRK 4:37" />I muklja pe jekh zorali barval upro jezero. O talasija lelje te pheren o čamco panjeja edobor da samo so na ine te pheren le đi o muj. <verse eid="MRK 4:37" /><verse number="38" style="v" sid="MRK 4:38" />A o Isus ko paluno deo e čamcosoro sovela ine pašljindoj šereja ko jastuko.</para>
  <para style="p" vid="MRK 4:38">Tegani o učenici džangavde le hem pučle le: “Učitelju, tuće li sa jekh so ka mera?”<verse eid="MRK 4:38" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="39" style="v" sid="MRK 4:39" />I o Isus uštino, naredinđa e barvaljaće te ačhol hem phenđa e jezerose: “Train! Smirin tut!” Hem i barval ačhili hem ulo baro mir.<verse eid="MRK 4:39" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="40" style="v" sid="MRK 4:40" />Tegani pučlja e učenikonen: “Sose injen edobor darutne? Pana li nane tumen vera?”<verse eid="MRK 4:40" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="41" style="v" sid="MRK 4:41" />A on but darandile, i pučle jekh avere: “Kovai onda akava so đi o barvalja hem o jezero šunena le?”<verse eid="MRK 4:41" /></para>
  <chapter eid="MRK 4" />
  <chapter number="5" style="c" sid="MRK 5" />
  <para style="s">O Isus ikali e bišukare duhen e manušestar</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 8:28-34">Mt 8,28–34</ref>; <ref loc="LUK 8:26-39">Lk 8,26–39</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 5:1" />I resle ki dujto strana oto jezero, ko krajo e gerasakoro. <verse eid="MRK 5:1" /><verse number="2" style="v" sid="MRK 5:2" />I kad o Isus iklilo taro čamco, odmah nakoro leste, taro grobija, alo jekh manuš opsednutime bišukare duhoja. <verse eid="MRK 5:2" /><verse number="3" style="v" sid="MRK 5:3" />Adava manuš živinđa maškaro grobija hem niko našti ine više te phandel le, čak ni lanconencar. <verse eid="MRK 5:3" /><verse number="4" style="v" sid="MRK 5:4" />But puti phandena ine lanconencar lesere vasta hem lesere pre, ali ov čhinela ine o lancija, a phagela o okovija taro pre, hem niko na inele edobor zoralo te šaj smirini le. <verse eid="MRK 5:4" /><verse number="5" style="v" sid="MRK 5:5" />Bizo ačhojba, i dive i rat, maškaro grobija hem maškaro bregija vičini ine hem khuvela pe barencar.<verse eid="MRK 5:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MRK 5:6" />Kad odural dikhlja e Isuse, prastandilo hem pelo ko kočija anglo leste, <verse eid="MRK 5:6" /><verse number="7" style="v" sid="MRK 5:7" />i vičinđa oto sa o glaso: “So mangeja mandar, Isuse, Čhaveja e Najbare Devlesereja? Hava tut sovli e Devleja te na mučine man!”<verse eid="MRK 5:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="MRK 5:8" />(Adalese so o Isus već naredinđa e bišukare duhose te ikljol adale manušestar.)<verse eid="MRK 5:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MRK 5:9" />Tegani o Isus pučlja le: “Sar to anav?”</para>
  <para style="p" vid="MRK 5:9">A ov phenđa lese: “Vičinena man Legija, adalese so but džene injam ano leste, sar vojska.”<verse eid="MRK 5:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MRK 5:10" />I zorale molinđa e Isuse te na ispudini len taro adava krajo.<verse eid="MRK 5:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MRK 5:11" />A adari ko brego inele jekh baro krdo oto bale save hana ine, <verse eid="MRK 5:11" /><verse number="12" style="v" sid="MRK 5:12" />i o bišukar duhija molinde e Isuse vaćerindoj: “Bičhal amen ano okola bale, te đerdina ano lende.”<verse eid="MRK 5:12" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MRK 5:13" />I ov muklja lenđe, i o bišukar duhija iklile e manušestar hem đerdinde ano bale. I sa o krdo, đi ko duj hiljade bale, prastandile taro brego ano jezero hem taslile.<verse eid="MRK 5:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MRK 5:14" />A okola so arakhena ine e balen našle hem vaćerde adalestar e manušenđe ani diz hem ano gava, i o manuša ale te dikhen so adava ulo. <verse eid="MRK 5:14" /><verse number="15" style="v" sid="MRK 5:15" />Ale koro Isus hem dikhle e manuše ano koleste angleder inele vojska oto bišukar duhija sar urjavdo hem saste gođaja bešela adari, i darandile. <verse eid="MRK 5:15" /><verse number="16" style="v" sid="MRK 5:16" />Okola so dikhle adava vaćerde adale manušenđe sa so ulo e opsednutimeja hem e balencar. <verse eid="MRK 5:16" /><verse number="17" style="v" sid="MRK 5:17" />Tegani on lelje te molinen e Isuse te džal taro lengoro krajo.<verse eid="MRK 5:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MRK 5:18" />I sar o Isus đerdini ine ko čamco, o manuš ano koleste inele o bišukar duhija molinđa le te džal oleja, <verse eid="MRK 5:18" /><verse number="19" style="v" sid="MRK 5:19" />ali o Isus na muklja lese, nego phenđa lese: “Dža čhere, te čherutnende, hem vaćer lenđe sa so ćerđa će o Gospod hem kobor inele će milosrdno.”<verse eid="MRK 5:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MRK 5:20" />I o manuš dželo hem lelja te vaćeri ano Dekapolis sa so ćerđa lese o Isus. I sare divinde pe.<verse eid="MRK 5:20" /></para>
  <para style="s">O Isus sasljari e namborma đuvlja hem vazdela taro mule e čhajorja</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 9:18-26">Mt 9,18–26</ref>; <ref loc="LUK 8:40-56">Lk 8,40–56</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MRK 5:21" />O Isus palem nakhino e čamcoja ki aver strana oto jezero. Uzalo leste čedinde pe but džene, a ov inele uzalo jezero. <verse eid="MRK 5:21" /><verse number="22" style="v" sid="MRK 5:22" />Tegani alo jekh vođa e sinagogakoro palo anav Jair hem, kad dikhlja e Isuse, pelo mujeja đi phuv anglo lesere pre <verse eid="MRK 5:22" /><verse number="23" style="v" sid="MRK 5:23" />hem zorale molinđa le: “Mli čhajori anglo meriba. Molinava tut, ava hem čhiv te vasta upro late, te sasljol hem te živini.”<verse eid="MRK 5:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MRK 5:24" />I o Isus lelja te džal palo Jair, a palo leste džele but džene, kola lelje te gurinen pe ano leste.<verse eid="MRK 5:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MRK 5:25" />Maškar olende inele hem jekh namborme đuvli kolatar dešu duj berš thavdinđa rat. <verse eid="MRK 5:25" /><verse number="26" style="v" sid="MRK 5:26" />But patinđa ko doktorija hem sa so inola trošinđa upro lende, ali so te ovel laće po šukar, olaće inele po bišukar. <verse eid="MRK 5:26" /><verse number="27" style="v" sid="MRK 5:27" />Kad šunđa e Isusese, nakhini maškaro narodo koro leste odpalal hem dolinđa pe upro lesoro fostani, <verse eid="MRK 5:27" /><verse number="28" style="v" sid="MRK 5:28" />adalese so phenđa ana peste: “Samo te dolav man upro lesere šeja, ka ovav sasljardi.” <verse eid="MRK 5:28" /><verse number="29" style="v" sid="MRK 5:29" />I otojekhvar ačhilo te thavdel latar o rat hem oj osetinđa ano telo soi sasljardi taro plo baro nambormipe.<verse eid="MRK 5:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="MRK 5:30" />O Isus odmah osetinđa so olestar iklilo zoralipe te sasljari nekas, i irinđa pe nakoro narodo hem pučlja: “Ko dolinđa pe upro mle šeja?”<verse eid="MRK 5:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MRK 5:31" />O učenici phende lese: “Dikheja sar o narodo gurini pe uzala tute, a tu pučeja ko dolinđa pe upra tute!”<verse eid="MRK 5:31" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MRK 5:32" />A o Isus lelja te rodel uzala peste te dikhel ko ćerđa adava. <verse eid="MRK 5:32" /><verse number="33" style="v" sid="MRK 5:33" />Tegani adaja đuvli, tresindoj oti dar, adalese so džanđa so ulo laće, ali hem peli mujeja đi phuv anglo leste hem vaćerđa lese sa sar inele.<verse eid="MRK 5:33" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="MRK 5:34" />A o Isus phenđa laće: “Mli čhaj, ti vera sasljarđa tut. Dža ano mir hem ov sasti te bare nambormipastar!”<verse eid="MRK 5:34" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MRK 5:35" />Sar o Isus pana vaćeri ine adava, ale nesave manuša taro čher e Jairesoro, e sinagogakere vođasoro, hem phende: “Ti čhaj muli. Sose više te mučine e učitelje?”<verse eid="MRK 5:35" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="36" style="v" sid="MRK 5:36" />Ali o Isus na dinđa pažnja ko adava so phende, nego phenđa e sinagogakere vođase: “Ma dara! Samo verujin!”<verse eid="MRK 5:36" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="MRK 5:37" />I o Isus na muklja nikase te džal oleja, sem e Petrese, e Jakovese hem lesere phralese e Jovanese.<verse eid="MRK 5:37" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="38" style="v" sid="MRK 5:38" />Kad resle đi ko čher e sinagogakere vođasoro, o Isus dikhlja so o manuša galaminena, so sa glasoja rovena e čhajorja. <verse eid="MRK 5:38" /><verse number="39" style="v" sid="MRK 5:39" />I ov đerdinđa hem phenđa lenđe: “Sose galaminena? Sose rovena? I čhajori na muli, nego sovela.”<verse eid="MRK 5:39" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="40" style="v" sid="MRK 5:40" />A on asandile lese, i ov ikalđa sarijen avri. Peja legarđa samo e čhajorjakere dade hem e daja hem ple trine učenikonen, hem đerdinđa adari kaj inele i čhajori.<verse eid="MRK 5:40" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="41" style="v" sid="MRK 5:41" />I dolinđa la oto vas hem phenđa laće: “Talita kum!” (so značini: “Čhajorije, tuće vaćerava, ušti!”).<verse eid="MRK 5:41" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="42" style="v" sid="MRK 5:42" />I odmah i čhajori uštini hem lelja te phirel, a on but inele začudime. Ola inele dešu duj berš. <verse eid="MRK 5:42" /><verse number="43" style="v" sid="MRK 5:43" />Tegani o Isus zorale naredinđa lenđe te na vaćeren nikase so ulo hem phenđa lenđe te den la te hal.<verse eid="MRK 5:43" /></para>
  <chapter eid="MRK 5" />
  <chapter number="6" style="c" sid="MRK 6" />
  <para style="s">E Isuse na prihvatinena ano Nazaret</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 13:53-58">Mt 13,53–58</ref>; <ref loc="LUK 4:16-30">Lk 4,16–30</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 6:1" />Tegani o Isus dželo adathar hem alo ko than kaj barilo, a oleja ale hem lesere učenici. <verse eid="MRK 6:1" /><verse number="2" style="v" sid="MRK 6:2" />Kad alo o savato, ov lelja te sikaj e manušen ani sinagoga. But džene kola šunde le divinde pe hem pučle: “Kotar akalese adava? Savi adaja mudrost lese dindi? Sar šaj te ćerel esavke čudesija ple vastencar? <verse eid="MRK 6:2" /><verse number="3" style="v" sid="MRK 6:3" />Ma ovi samo kaštarutno! Ovi o čhavo e Marijakoro, a phral e Jakovesoro, e Josesoro, e Judasoro hem e Simonesoro, hem lesere phenjai akate amencar.” I razočarinde pe hem na mangle te prihvatinen le.<verse eid="MRK 6:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="MRK 6:4" />Tegani o Isus phenđa lenđe: “E prorokose dela pe čast ko sa o thana, sem lese ano than kaj barilo, maškari lesiri familija hem lese ano čher.”<verse eid="MRK 6:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MRK 6:5" />I adari našti ine te ćerel nijekh čudo, sem so čhivđa ple vasta upro nekobor namborme hem sasljarđa len. <verse eid="MRK 6:5" /><verse number="6" style="v" sid="MRK 6:6" />I čudinđa pe so na ine len vera.</para>
  <para style="p" vid="MRK 6:6">I o Isus džala ine ko pašutne gava hem sikaj e manušen.<verse eid="MRK 6:6" /></para>
  <para style="s">O Isus bičhali e apostolen te vaćeren o evanđelje hem te sasljaren</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 10:1">Mt 10,1</ref>, <ref loc="MAT 10:5-15">5–15</ref>; <ref loc="LUK 9:1-6">Lk 9,1–6</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="MRK 6:7" />I vičinđa kora peste e dešu duje apostolen hem lelja te bičhali len po dujen. Dinđa len autoritet upro bišukar duhija <verse eid="MRK 6:7" /><verse number="8" style="v" sid="MRK 6:8" />hem naredinđa lenđe, sem štapi, te na legaren pumencar ko drom ništa aver, ni maro, ni torba, ni bakarna kovanice ano pojasija, <verse eid="MRK 6:8" /><verse number="9" style="v" sid="MRK 6:9" />nego te urjen pe sandale, hem te na legaren pumencar aver gad.<verse eid="MRK 6:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MRK 6:10" />Hem phenđa lenđe: “Kad đerdinena ko nesavo than, đikote na džana adathar, ačhoven ano jekh čher. <verse eid="MRK 6:10" /><verse number="11" style="v" sid="MRK 6:11" />Te ko nesavo than na priminde tumen ili te na mangle te šunen tumen, ikljoven adathar hem tresinen i prašina tumare prendar, sar znako zako zoralo odbiba.”<verse eid="MRK 6:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MRK 6:12" />I o apostolja džele hem propovedinde da o manuša valjani te pokajinen pe. <verse eid="MRK 6:12" /><verse number="13" style="v" sid="MRK 6:13" />Ispudinde bute demonen, hem makhle uljeja bute nambormen hem sasljarde len.<verse eid="MRK 6:13" /></para>
  <para style="s">Meriba e Jovanesoro e Krstiteljesoro</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 14:1-12">Mt 14,1–12</ref>; <ref loc="LUK 9:7-9">Lk 9,7–9</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MRK 6:14" />I o caro o Irod šunđa e Isusese, adalese so lesoro anav ulo prešundo. Nesave manuša vaćerena ine: “Ovi o Jovan o Krstitelj. Uštino taro mule hem adalese šaj te ćerel adala čudesija.”<verse eid="MRK 6:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MRK 6:15" />Avera vaćerde: “Adavai o proroko o Ilija.” A avera vaćerde: “Ovi proroko sar so inele o proroci taro purano vreme.”<verse eid="MRK 6:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MRK 6:16" />Ko adava, o Irod phenđa: “Ovi o Jovan, kasoro šero me čhinđum. Ov uštino taro mule!”<verse eid="MRK 6:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17-18" style="v" sid="MRK 6:17-18" />Adalese so, korkoro o Irod angleder bičhalđa te dolen e Jovane hem te frden le ano phandlipe, adalese so o Jovan phenela lese ine da na tromal te lel romnjaće e Irodijada, ple phralesere e Filipesere romnja, sava već lelja romnjaće. <verse eid="MRK 6:17-18" /><verse number="19" style="v" sid="MRK 6:19" />I Irodijada adalese zamrzinđa e Jovane hem manglja te mudari le, ali našti ine te ćerel adava <verse eid="MRK 6:19" /><verse number="20" style="v" sid="MRK 6:20" />adalese so o Irod darandilo e Jovanestar hem štitinđa le adalese so džanđa dai pravedno hem sveto manuš. Kad god o Irod šunela ine e Jovane, ovela ine but zbunime, a palem, mangela ine te šunel le.<verse eid="MRK 6:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MRK 6:21" />A mothovđa pe šuži prilika e Irodijadaće kad o Irod zako plo bijando dive ćerđa gozba zako ple bitna službenici, zako e vojskakere narednici hem zako e galilejakere šerutne. <verse eid="MRK 6:21" /><verse number="22" style="v" sid="MRK 6:22" />Kad đerdinđa e Irodijadakiri čhaj ki gozba hem kad čhelđa anglo lende, adava but inele šukar e Irodese hem lesere gostonenđe.</para>
  <para style="p" vid="MRK 6:22">I o caro phenđa e čhajaće: “Rode mandar sa so mangeja hem me adava ka dav tut.” <verse eid="MRK 6:22" /><verse number="23" style="v" sid="MRK 6:23" />Hem halja laće sovli: “Ka dav tut sa so ka mange, đi ko ekvaš oto mlo carstvo.”<verse eid="MRK 6:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MRK 6:24" />I oj iklili hem pučlja pe daja: “So te mangav?”</para>
  <para style="pi" vid="MRK 6:24">A oj phenđa: “O šero e Jovanesoro e Krstiteljesoro.”<verse eid="MRK 6:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MRK 6:25" />I čhaj odmah siđarđa koro caro hem phenđa lese: “Mangava odmah te de man ko čaro o šero e Jovanesoro e Krstiteljesoro.”<verse eid="MRK 6:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MRK 6:26" />E carose but inele žao, ali zbog pli sovli anglo gostija na manglja te odbini la. <verse eid="MRK 6:26" /><verse number="27" style="v" sid="MRK 6:27" />Odmah naredinđa e dželatese te džal hem te anel e Jovanesoro šero. Ov dželo, čhinđa lesoro šero ano phandlipe <verse eid="MRK 6:27" /><verse number="28" style="v" sid="MRK 6:28" />hem anđa le ko čaro, i dinđa le e čhajaće, a oj dinđa le pe dajaće.<verse eid="MRK 6:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MRK 6:29" />Kad šunde adava e Jovanesere učenici, ale hem lelje lesoro telo, i čhivde le ano grobo.<verse eid="MRK 6:29" /></para>
  <para style="s">O Isus parvari više oto pandž hiljade manušen</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 14:13-21">Mt 14,13–21</ref>; <ref loc="LUK 9:10-17">Lk 9,10–17</ref>; <ref loc="JHN 6:1-14">Jn 6,1–14</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="MRK 6:30" />O apostolja irinde pe koro Isus hem vaćerde lese sa so ćerde hem sostar sikavde e manušen.<verse eid="MRK 6:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MRK 6:31" />I o Isus phenđa lenđe: “Te cida amen ko jekh čučo than, korkore, te odmorinen hari.” Adalese so but manuša avena ine hem džana, i na ine len vreme ni te han.<verse eid="MRK 6:31" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MRK 6:32" />I on lelje korkore čamcoja te džan ko jekh čučo than. <verse eid="MRK 6:32" /><verse number="33" style="v" sid="MRK 6:33" />Ali, but džene dikhle len sar džana hem pendžarde len, i taro sa o pašutne dizja prastandile adari phuvjaja hem resle angleder olendar. <verse eid="MRK 6:33" /><verse number="34" style="v" sid="MRK 6:34" />Kad o Isus iklilo taro čamco, dikhlja bute manušen hem ine lese pharo olenđe, adalese so inele sar bakre bizo pastiri, i lelja but so te sikaj len.<verse eid="MRK 6:34" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MRK 6:35" />I kad lelja te perel i rat, nakhle đi leste lesere učenici hem phende: “Ko akava than ništa nane, a već perela i rat. <verse eid="MRK 6:35" /><verse number="36" style="v" sid="MRK 6:36" />Te muke ine e manušen te šaj džan ko pašutne thana hem gava te činenfse nešto hajbnase.”<verse eid="MRK 6:36" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="MRK 6:37" />A o Isus phenđa lenđe: “Den len tumen nešto hajbnase!”</para>
  <para style="p" vid="MRK 6:37">On pučle le: “Mangeja amendar te dža hem te čina mare zako dušel srebrna kovanice hem te da len te han?”<verse eid="MRK 6:37" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="38" style="v" sid="MRK 6:38" />A o Isus pučlja len: “Kobor mare isi tumen? Džan hem dikhen.”</para>
  <para style="p" vid="MRK 6:38">Kad dikhle, phende so isi len pandž mare hem duj maćhe.<verse eid="MRK 6:38" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="39" style="v" sid="MRK 6:39" />Tegani o Isus naredinđa sare, ko kupe, te bešen ki zeleno čar. <verse eid="MRK 6:39" /><verse number="40" style="v" sid="MRK 6:40" />I on beštine ko kupe po šel hem po pinda.<verse eid="MRK 6:40" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="41" style="v" sid="MRK 6:41" />Tegani lelja e pandže maren hem e duje maćhen, dikhlja nakoro nebo hem zahvalinđa e Devlese zako hajba. Phaglja o mare hem dinđa len ko ple učenici te podelinen len e manušenđe. Ađahar sarijenđe podelinđa hem e duje maćhen. <verse eid="MRK 6:41" /><verse number="42" style="v" sid="MRK 6:42" />I sare hale đikote na čalile. <verse eid="MRK 6:42" /><verse number="43" style="v" sid="MRK 6:43" />Palo adava, dešu duj pherde korpe čedinde pe okolestar so ačhilo oto mare hem oto maćhe. <verse eid="MRK 6:43" /><verse number="44" style="v" sid="MRK 6:44" />A okola so hale inele pandž hiljade murša.<verse eid="MRK 6:44" /></para>
  <para style="s">O Isus phirela upro pani</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 14:22-33">Mt 14,22–33</ref>; <ref loc="JHN 6:16-21">Jn 6,16–21</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="45" style="v" sid="MRK 6:45" />I odmah palo adava o Isus terinđa e učenikonen te đerdinen ko čamco hem angleder oleste te džan ki aver strana, nakori diz Vitsaida, đikote ov bičhali čhere e manušen. <verse eid="MRK 6:45" /><verse number="46" style="v" sid="MRK 6:46" />Kad bičhalđa čhere e manušen, dželo ko brego te molini pe.<verse eid="MRK 6:46" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="47" style="v" sid="MRK 6:47" />Kasno ani rat, o čamco inele ko ekvaš o jezero, a o Isus inele ki phuv korkoro. <verse eid="MRK 6:47" /><verse number="48" style="v" sid="MRK 6:48" />Ov dikhlja e učenikonen sar phareste veslinena, adalese so nakoro lende phudinđa i barval, i paše đi maškaro trin hem šov o sati prekali rat alo nakoro lende phirindoj upro jezero. Ov valjanđa te nakhel uzalo lende, <verse eid="MRK 6:48" /><verse number="49" style="v" sid="MRK 6:49" />ali kad dikhle le sar phirela upro jezero, lelje te vičinen, adalese so mislinde dai duho. <verse eid="MRK 6:49" /><verse number="50" style="v" sid="MRK 6:50" />Sare dikhle le hem tresinde oti dar,</para>
  <para style="p" vid="MRK 6:50">ali o Isus odmah phenđa lenđe: “Oven hrabra! Me injum. Ma daran!”<verse eid="MRK 6:50" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="51" style="v" sid="MRK 6:51" />Tegani đerdinđa koro lende ko čamco hem i barval ačhili. A on inele but začudime, <verse eid="MRK 6:51" /><verse number="52" style="v" sid="MRK 6:52" />adalese so na halile okova čudo so ulo e marencar, adalese so lengere vile inele steđime.<verse eid="MRK 6:52" /></para>
  <para style="s">O Isus sasljari e nambormen ano Genisaret</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 14:34-36">Mt 14,34–36</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="53" style="v" sid="MRK 6:53" />I o Isus hem lesere učenici nakhle ki aver strana oto jezero, ki phuv e Genisaretakiri hem phandle o čamco. <verse eid="MRK 6:53" /><verse number="54" style="v" sid="MRK 6:54" />So iklile taro čamco, o manuša odmah pendžarde e Isuse, <verse eid="MRK 6:54" /><verse number="55" style="v" sid="MRK 6:55" />i prastandile maškaro sa adava krajo te vaćeren averenđe so o Isus alo, i o manuša lelje ko nosiljke te anen e nambormen adari kaj šunde dai o Isus. <verse eid="MRK 6:55" /><verse number="56" style="v" sid="MRK 6:56" />I kaj god te đerdini ine – ko dizja, ko gava ili ko po tikore thana – čhivena ine e nambormen ko trgija hem molinena le ine te mukel lenđe samo te dolen pe upro lesere fostanesoro krajo. I svako kova dolinđa pe, saslilo.<verse eid="MRK 6:56" /></para>
  <chapter eid="MRK 6" />
  <chapter number="7" style="c" sid="MRK 7" />
  <para style="s">E puranengere adetija hem e Devlesere naredbe</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 15:1-9">Mt 15,1–9</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 7:1" />Uzalo Isus čedinde pe o fariseja hem nesave učitelja e Zakonestar kola ale taro Jerusalim. <verse eid="MRK 7:1" /><verse number="2" style="v" sid="MRK 7:2" />I dikhle nesaven lesere učenikonendar sar bithovde vastencar hana maro – so značini dai lengere vasta melale palo adeti e farisejengoro. <verse eid="MRK 7:2" /><verse number="3" style="v" sid="MRK 7:3" />Adalese so, o Jevreja, a posebno o fariseja, na hana ine maro đikote na thovena pumare vasta đi o kunja, sar te ićeren o adeti pumare puranengoro. <verse eid="MRK 7:3" /><verse number="4" style="v" sid="MRK 7:4" />Hem kad avena ine čhere taro pijac, na hana ine đikote šukar na thovena pe. A isi pana but adetija save ićerena, sar soi o thojba e čašengoro, e bokalengoro hem e čarengoro.<verse eid="MRK 7:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MRK 7:5" />Adalese o fariseja hem o učitelja e Zakonestar pučle e Isuse: “Sose te učenici na ićerena o adetija amare puranengere, nego melale vastencar hana maro?”<verse eid="MRK 7:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MRK 7:6" />A o Isus phenđa lenđe: “Dujemujengere manušalen! Šukar tumendar prorokujinđa o Isaija. Sar soi pisime ano Sveto lil:</para>
  <para style="q1" vid="MRK 7:6">‘Akala manuša poštujinena man samo mujeja,</para>
  <para style="q2" vid="MRK 7:6">a lengoroi vilo dur mandar.<verse eid="MRK 7:6" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="7" style="v" sid="MRK 7:7" />Džabe poštujinena man,</para>
  <para style="q2" vid="MRK 7:7">adalese so sikavena o manušikane naredbe sar dai mlo sikaviba.’<verse eid="MRK 7:7" /></para>
  <para style="m">
    <verse number="8" style="v" sid="MRK 7:8" />Tumen ačhavđen e Devlesere naredbe, a ićerena o manušikane adetija.”<verse eid="MRK 7:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MRK 7:9" />Hem phenđa lenđe: “Ko šukar način arakhljen te čhinaven e Devlesiri naredba sar te ićeren tumare adetija! <verse eid="MRK 7:9" /><verse number="10" style="v" sid="MRK 7:10" />Adalese so o Mojsije phenđa: ‘Poštujin te dade hem te daja’ hem: ‘Ko dela armanja pe dade ili pe daja, nek ovel kaznime meribnaja.’ <verse eid="MRK 7:10" /><verse number="11" style="v" sid="MRK 7:11" />A tumen vaćerena: ‘O manuš šaj te phenel pe dadese ili pe dajaće: Sa soja šaj ine te pomožinav tut, već haljum sovli dai adava korbani, so značini daro e Devlese’, <verse eid="MRK 7:11" /><verse number="12" style="v" sid="MRK 7:12" />i ađahar na mukena lese ništa više te pomožini pe dadese ili pe dajaće. <verse eid="MRK 7:12" /><verse number="13" style="v" sid="MRK 7:13" />Ađahar čhinavena e Devlesoro lafi tumare adetencar saven sikavena averen. Hem pana but so ađahar ćerena.”<verse eid="MRK 7:13" /></para>
  <para style="s">O bišukaripe e manušesoro meljari le anglo Devel</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 15:10-20">Mt 15,10–20</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MRK 7:14" />I o Isus palem vičinđa kora peste e narodo hem phenđa lenđe: “Šunen man sare hem haljoven: <verse eid="MRK 7:14" /><verse number="15" style="v" sid="MRK 7:15" />Ništa so od avrijal đerdini ano manuš našti te meljari le, nego okova so ikljola e manušestar – adava meljari e manuše. <verse eid="MRK 7:15" /><verse number="16" style="v" sid="MRK 7:16" />[Te nekas isi kana, nek šunel!]”<verse eid="MRK 7:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MRK 7:17" />A kad cidinđa pe e narodostar hem kad đerdinđa ano čher, o učenici pučle le te objasnini lenđe adaja priča.<verse eid="MRK 7:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MRK 7:18" />I ov pučlja len: “Ni tumen li na haljovena? Na haljovena li so e manuše našti te meljari ništa so od avrijal đerdini ano leste, <verse eid="MRK 7:18" /><verse number="19" style="v" sid="MRK 7:19" />adalese so na đerdini lese ano vilo, nego ano vođi hem ikljola taro lesoro telo?”</para>
  <para style="p" vid="MRK 7:19">(Ađahar sa soi hajbnase, o Isus proglasinđa dai čisto.)<verse eid="MRK 7:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MRK 7:20" />Hem phenđa: “E manuše meljari okova so ikljola olestar. <verse eid="MRK 7:20" /><verse number="21" style="v" sid="MRK 7:21" />Adalese so, andral, e manušesere vilestar, ikljona o bišukar mislija, o blud, o čoriba, o mudariba, <verse eid="MRK 7:21" /><verse number="22" style="v" sid="MRK 7:22" />o preljube, i pohlepa, o bišukaripe, o prevariba, i bilađ, i zavist, o bišukar vaćeriba averendar, o barikanipe hem o dilinipe. <verse eid="MRK 7:22" /><verse number="23" style="v" sid="MRK 7:23" />Sa adala bišukaripa ikljona andral hem meljarena e manuše.”<verse eid="MRK 7:23" /></para>
  <para style="s">I vera ano Isus e đuvljakiri koja nane Jevrejka</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 15:21-28">Mt 15,21–28</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MRK 7:24" />Palo adava o Isus tari regija Galileja dželo ko krajo e tiresoro hem e sidonesoro, i ačhilo adari ano nesavo čher. Na manglja niko te džanel dai adari, ali našti ine te garaj pe <verse eid="MRK 7:24" /><verse number="25" style="v" sid="MRK 7:25" />adalese so odmah šunđa olese jekh đuvli kasiri čhajori inele opsednutime bišukare duhoja. Oj ali hem peli mujeja đi phuv anglo lesere pre. <verse eid="MRK 7:25" /><verse number="26" style="v" sid="MRK 7:26" />Adaja đuvli inele Grkinja, bijandi ani e sirijakiri Fenicija. Molinđa e Isuse te ispudini e demone lakere čhajatar.<verse eid="MRK 7:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MRK 7:27" />O Isus phenđa laće: “Muk najangle o čhavore te han đikote na čaljona. Adalese so nane šukar te lel pe o maro e čhavorendar hem te frdel pe e đuklorenđe.”<verse eid="MRK 7:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MRK 7:28" />A oj phenđa: “Oja, Gospode, ali hem o đuklore talo astali hana o troške save perena e čhavorendar.”<verse eid="MRK 7:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MRK 7:29" />Tegani o Isus phenđa laće: “Adalese so ađahar phenđan, šaj te dža čhere. O demoni iklilo te čhajatar.”<verse eid="MRK 7:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="MRK 7:30" />Kad i đuvli resli čhere, arakhlja e čhajorja sar ano mir pašljola ko than e pašljojbnasoro, a o demoni već iklilo ine olatar.<verse eid="MRK 7:30" /></para>
  <para style="s">O Isus sasljari e manuše kova našti ine te šunel hem te vaćeri</para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MRK 7:31" />Tegani o Isus dželo taro krajo e tiresoro, i prekalo Sidon reslo ko e Galilejakoro jezero, ko krajo e dekapolisesoro. <verse eid="MRK 7:31" /><verse number="32" style="v" sid="MRK 7:32" />Adari ande koro Isus jekhe kašuke manuše kova hem phareste vaćeri ine hem molinde le te čhivel plo vas upro leste hem te sasljari le.<verse eid="MRK 7:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MRK 7:33" />I o Isus cidinđa le ki strana e narodostar, čhivđa ple naja ano lesere kana, a palo adava čhungarđa ko ple naja hem pipinđa lesiri čhib. <verse eid="MRK 7:33" /><verse number="34" style="v" sid="MRK 7:34" />I dikhlja nakoro nebo, zorale uzdahninđa hem phenđa lese: “Efata!”– so značini “Phravđov!”<verse eid="MRK 7:34" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MRK 7:35" />I odmah phravdile e manušesere kana hem lesiri čhib, i lelja šukar te vaćeri.<verse eid="MRK 7:35" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="36" style="v" sid="MRK 7:36" />O Isus naredinđa lenđe te na vaćeren adalestar nikase. Ali sa so više naredini lenđe ine te na vaćeren, on sa više vaćerena ine adalestar. <verse eid="MRK 7:36" /><verse number="37" style="v" sid="MRK 7:37" />I o manuša but divinena pe ine hem vaćerena: “Sa ćerela šukar – đi o kašuke te šunen hem o lalore te vaćeren.”<verse eid="MRK 7:37" /></para>
  <chapter eid="MRK 7" />
  <chapter number="8" style="c" sid="MRK 8" />
  <para style="s">O Isus parvari štar hiljade manušen</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 15:32-39">Mt 15,32–39</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 8:1" />Ko adava vreme palem čedinđa pe baro narodo. I adalese so na ine len so te han, o Isus vičinđa kora peste ple učenikonen hem phenđa lenđe: <verse eid="MRK 8:1" /><verse number="2" style="v" sid="MRK 8:2" />“Pharo maje akale manušenđe. Trito divei mancar, a nane len so te han. <verse eid="MRK 8:2" /><verse number="3" style="v" sid="MRK 8:3" />Te bičhalđum len čhere bokhalen, ka peren odrumal, a nesave olendar ale odural.”<verse eid="MRK 8:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="MRK 8:4" />A o učenici pučle le: “Kaj ko akava čučo than te arakha dovoljno maro zako sa akala manuša te čaljoven?”<verse eid="MRK 8:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MRK 8:5" />I o Isus pučlja len: “Kobor mare isi tumen?”</para>
  <para style="p" vid="MRK 8:5">A on phende: “Efta.”<verse eid="MRK 8:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MRK 8:6" />Tegani naredinđa o narodo te bešel ki phuv, lelja okola efta mare, zahvalinđa e Devlese, phaglja len hem dinđa len ko ple učenici, hem on dinde len e manušenđe. <verse eid="MRK 8:6" /><verse number="7" style="v" sid="MRK 8:7" />A olen inele hem nekobor tikore maćhe. O Isus zahvalinđa hem olenđe, i phenđa e učenikonenđe hem olen te podelinen e manušenđe. <verse eid="MRK 8:7" /><verse number="8" style="v" sid="MRK 8:8" />Sare hale hem čalile, hem efta pherde bare korpe čedinde pe okolestar so ačhilo oto hajba. <verse eid="MRK 8:8" /><verse number="9" style="v" sid="MRK 8:9" />A adari inele đi ko štar hiljade manuša. I o Isus bičhalđa len čhere <verse eid="MRK 8:9" /><verse number="10" style="v" sid="MRK 8:10" />hem odmah đerdinđa ko čamco e učenikonencar, i dželo ko krajo e dalmanutakoro.<verse eid="MRK 8:10" /></para>
  <para style="s">O fariseja rodena e Isusestar te dokažini pe</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 16:1-4">Mt 16,1–4</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MRK 8:11" />Tegani ale nesave fariseja hem lelje te raspravinen pe e Isuseja. Iskušinde le ađahar so rodinde lestar znako taro nebo.<verse eid="MRK 8:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MRK 8:12" />A ov zorale uzdahninđa, i phenđa: “Sose akaja generacija rodela mandar znako? Čače phenava tumenđe: nisavo znako naka del pe laće.”<verse eid="MRK 8:12" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MRK 8:13" />Tegani ačhavđa len, palem đerdinđa ko čamco hem nakhino ki aver strana oto jezero.<verse eid="MRK 8:13" /></para>
  <para style="s">O uticaj e farisejengoro hem e carosoro e Irodesoro nane šukar</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 16:5-12">Mt 16,5–12</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MRK 8:14" />A o učenici bisterde te legaren pumencar maro, i ano čamco inolen samo jekh maro.<verse eid="MRK 8:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MRK 8:15" />I sar nakhena ine ki aver strana oto jezero, o Isus upozorinđa len vaćerindoj: “Arakhen tumen taro kvasco e farisejengoro hem taro kvasco e Irodesoro!”<verse eid="MRK 8:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MRK 8:16" />A on maškara pumende vaćerena ine: “Adava phenđa adalese so nane amen maro!”<verse eid="MRK 8:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MRK 8:17" />O Isus džanđa sostar vaćerena, i pučlja len: “Sose vaćerena adalestar so nane tumen maro? Pana li na haljovena hem na anena ki godi? Edobor li steđime tumare vile? <verse eid="MRK 8:17" /><verse number="18" style="v" sid="MRK 8:18" />Jaćha isi tumen, a na dikhena? Kana isi tumen, a na šunena? Hem sar na setinena tumen? <verse eid="MRK 8:18" /><verse number="19" style="v" sid="MRK 8:19" />Kad phagljum o pandž mare zako pandž hiljade murša, kobor pherde korpe čedinđen okolestar so ačhilo oto hajba?”</para>
  <para style="p" vid="MRK 8:19">On phende: “Dešu duj.”<verse eid="MRK 8:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MRK 8:20" />“A kad phagljum o efta mare zako štar hiljade murša, kobor bare korpe čedinđen okolestar so ačhilo oto hajba?”</para>
  <para style="p" vid="MRK 8:20">On phende: “Efta.”<verse eid="MRK 8:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MRK 8:21" />A ov pučlja len: “I pana li na haljovena?”<verse eid="MRK 8:21" /></para>
  <para style="s">O Isus sasljari e korore ani Vitsaida</para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MRK 8:22" />I kad resle ki Vitsaida, nesave manuša ande koro Isus jekhe korore manuše, i molinde le te čhivel ple vasta upro leste. <verse eid="MRK 8:22" /><verse number="23" style="v" sid="MRK 8:23" />O Isus dolinđa e korore oto vas hem ikalđa le taro gav, čhungarđa lese ko jaćha hem čhivđa ple vasta upro leste.</para>
  <para style="p" vid="MRK 8:23">I pučlja le: “Dikheja li nešto?”<verse eid="MRK 8:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MRK 8:24" />A o manuš lelja te dikhel, i phenđa: “Dikhava manušen, ali oni sar kašta save phirena!”<verse eid="MRK 8:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MRK 8:25" />I o Isus palem čhivđa ple vasta upro lesere jaćha, hem e manušese irinđa pe o dikhiba hem sa šukar dikhlja.<verse eid="MRK 8:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MRK 8:26" />O Isus bičhalđa le čhere, vaćerindoj: “Ma đerdin ko gav.”<verse eid="MRK 8:26" /></para>
  <para style="s">O Petar phenela dai o Isus o Hrist</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 16:13-20">Mt 16,13–20</ref>; <ref loc="LUK 9:18-21">Lk 9,18–21</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MRK 8:27" />I o Isus hem lesere učenici džele ko gava uzali e Filipesiri Cezareja. Odrumal o Isus pučlja len: “So phenena o manuša, ko injum me?”<verse eid="MRK 8:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MRK 8:28" />On phende lese: “Nesave manuša phenena da tu injan o Jovan o Krstitelj, a avera phenena da tu injan o proroko o Ilija, a nesave avera da tu injan jekh oto avera proroci.”<verse eid="MRK 8:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MRK 8:29" />Tegani o Isus pučlja len: “A so tumen phenena, ko injum me?”</para>
  <para style="p" vid="MRK 8:29">O Petar phenđa: “Tu injan o Hrist!”<verse eid="MRK 8:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="MRK 8:30" />I o Isus zorale upozorinđa len nikase te na vaćeren adava olestar.<verse eid="MRK 8:30" /></para>
  <para style="s">O Isus vaćeri ple meribnastar</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 16:21-23">Mt 16,21–23</ref>; <ref loc="LUK 9:22">Lk 9,22</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MRK 8:31" />I lelja te sikaj len vaćerindoj: “Me, o Čhavo e manušesoro, valjani but te patinav. O starešine, o šerutne sveštenici hem o učitelja e Zakonestar naka prihvatinen man. Ka ovav mudardo, ali o trito dive ka uštav taro mule.” <verse eid="MRK 8:31" /><verse number="32" style="v" sid="MRK 8:32" />Phravdeste vaćerđa lenđe adalestar, i o Petar cidinđa le ki strana hem lelja te ukorini le.<verse eid="MRK 8:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MRK 8:33" />A o Isus, irinđa pe, dikhlja ano učenici, i ukorinđa e Petre hem phenđa: “Dža mandar, Sotone! Adalese so na razmislineja devlikane, nego manušikane.”<verse eid="MRK 8:33" /></para>
  <para style="s">Sar te ovel pe e Isusesoro učeniko</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 16:24-28">Mt 16,24–28</ref>; <ref loc="LUK 9:23-27">Lk 9,23–27</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="MRK 8:34" />Tegani o Isus vičinđa kora peste e narodo zajedno ple učenikonencar, i phenđa lenđe: “Ko mangela te ovel mlo učeniko, mora te ačhaj pe ple dživdipnastar hem te lel plo krsto hem te phirel pala mande. <verse eid="MRK 8:34" /><verse number="35" style="v" sid="MRK 8:35" />Adalese so, ko mangela te spasini plo dživdipe, ka našali le, a ko našali plo dživdipe zbog mande hem zbog o Šukar lafi, ka spasini le. <verse eid="MRK 8:35" /><verse number="36" style="v" sid="MRK 8:36" />I so vredini e manušese hem sa i phuv te ovel olesiri, a našali plo dživdipe? <verse eid="MRK 8:36" /><verse number="37" style="v" sid="MRK 8:37" />I so o manuš šaj te del sar zamena zako plo dživdipe?<verse eid="MRK 8:37" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="38" style="v" sid="MRK 8:38" />Adalese so, ko angli akaja neverno hem grešno generacija lađala mandar hem mle lafendar, hem me, o Čhavo e manušesoro, ka lađav olestar kad ka avav ani slava mle Dadesiri e svetone anđelencar.”<verse eid="MRK 8:38" /></para>
  <chapter eid="MRK 8" />
  <chapter number="9" style="c" sid="MRK 9" />
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 9:1" />I o Isus phenđa lenđe: “Čače vaćerava tumenđe, isi nesave akalendar so terđona akate kola čače naka meren đikote na dikhena o carstvo e Devlesoro sar avela ano zoralipe.”<verse eid="MRK 9:1" /></para>
  <para style="s">E Isusesiri slava mothovela pe ki gora anglo trin učenici</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 17:1-13">Mt 17,1–13</ref>; <ref loc="LUK 9:28-36">Lk 9,28–36</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="MRK 9:2" />Palo šov dive, o Isus lelja peja e Petre, e Jakove hem e Jovane hem dželo olencar ki jekh uči gora, kote inele korkore. Adari o Isus ulo averčhane anglo lende: <verse eid="MRK 9:2" /><verse number="3" style="v" sid="MRK 9:3" />lesere šeja ule sjajna hem parne – edobor parne da nijekh manuš ki phuv naka šaj ine edobor te parnjari len. <verse eid="MRK 9:3" /><verse number="4" style="v" sid="MRK 9:4" />I tegani iklile anglo lende o Ilija hem o Mojsije hem lelje te vaćeren e Isuseja.<verse eid="MRK 9:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MRK 9:5" />I o Petar phenđa e Isusese: “Učitelju, šukari amenđe so injam akate. Te ćera trin šatorja: jekh tuće, jekh e Mojsijase hem jekh e Ilijase.”<verse eid="MRK 9:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MRK 9:6" />(Na džanđa so te vaćeri, adalese so but darandile.)<verse eid="MRK 9:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="MRK 9:7" />Tegani iklilo jekh oblako savo učharđa len hem taro oblako šundilo glaso savo vaćerđa: “Akavai mlo Čhavo o volime! Ole šunen!”<verse eid="MRK 9:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="MRK 9:8" />I otojekhvar, kad dikhle uzala pumende, na dikhle više nikas sem e Isuse.<verse eid="MRK 9:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MRK 9:9" />Sar huljena ine tari gora, o Isus naredinđa lenđe nikase te na vaćeren so dikhle sa đikote ov, o Čhavo e manušesoro, na uštela taro mule. <verse eid="MRK 9:9" /><verse number="10" style="v" sid="MRK 9:10" />I on nikase na vaćerde adalestar, ali maškara pumende pučena pe ine upra soste mislinđa kad phenđa da ka “uštel taro mule.”<verse eid="MRK 9:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MRK 9:11" />I o učenici pučle le: “Sose onda o učitelja e Zakonestar vaćerena da o Ilija valjani te avel angleder e Mesijastar?”<verse eid="MRK 9:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MRK 9:12" />O Isus phenđa lenđe: “Čače prvo o Ilija avela hem palem ka čhivel sa than thaneja. A sosei onda pisime ano Sveto lil zako Čhavo e manušesoro da but ka patini hem da ka ovel odbacime? <verse eid="MRK 9:12" /><verse number="13" style="v" sid="MRK 9:13" />Ali phenava tumenđe: o Ilija već alo, ali ćerde oleja sar olenđe manglja pe, sar soi pisime olestar.”<verse eid="MRK 9:13" /></para>
  <para style="s">O Isus ikali e bišukare duho e čhavorestar</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 17:14-20">Mt 17,14–20</ref>; <ref loc="LUK 9:37-43">Lk 9,37–43</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MRK 9:14" />Kad o Isus hem o trin učenici irinde pe koro avera učenici, dikhle bute manušen uzalo lende hem nesave učiteljen e Zakonestar sar raspravinena pe olencar. <verse eid="MRK 9:14" /><verse number="15" style="v" sid="MRK 9:15" />I so dikhle e Isuse sa adala manuša, but iznenadinde pe, i prastandile nakoro leste te pozdravinen le.<verse eid="MRK 9:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MRK 9:16" />I o Isus pučlja len: “Sostar raspravinena olencar?”<verse eid="MRK 9:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MRK 9:17" />A jekh manuš taro narodo phenđa lese: “Učitelju, anđum mle čhave te sasljare le. Ov našti te vaćeri adalese soi opsednutime bišukare duhoja kova na mukela le te vaćeri. <verse eid="MRK 9:17" /><verse number="18" style="v" sid="MRK 9:18" />Kad prelela le, frdela le ki phuv, taro muj ikljola lestar pena, steđini pe danda hem kočini pe. Rodinđum te učenikonendar te ispudinen le mle čhavestar, ali našti ine te ćeren adava.”<verse eid="MRK 9:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="MRK 9:19" />A o Isus phenđa lenđe: “O, biverakiri generacijo! Pana kobor valjani te ovav tumencar? Pana kobor valjani te trpinav tumen? Anen adale čhavore kora mande!”<verse eid="MRK 9:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MRK 9:20" />I on ande e čhavore koro Isus. Kad o bišukar duho dikhlja e Isuse, odmah frdinđa e čhavore ano grčevija. Ov pelo ki phuv hem lelja te irini pe ko sa o strane, a taro muj lelja te ikljol lestar pena.<verse eid="MRK 9:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MRK 9:21" />O Isus pučlja lesere dade: “Kobori već ov esavko?”</para>
  <para style="p" vid="MRK 9:21">A o dad phenđa: “Pana taro tikoripe. <verse eid="MRK 9:21" /><verse number="22" style="v" sid="MRK 9:22" />Hem but puti frdela le ani jag ili ano pani te mudari le. Ali, te šaj nešto te ćere, smilujin tut amenđe hem pomožin amenđe.”<verse eid="MRK 9:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MRK 9:23" />A o Isus phenđa lese: “Te šaj? Sa šaj okolese kova verujini.”<verse eid="MRK 9:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MRK 9:24" />A e čhavoresoro dad odmah vičinđa: “Verujinava! Pomožin maje više te verujinav!”<verse eid="MRK 9:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MRK 9:25" />Kad o Isus dikhlja so but manuša prastana nakoro lende, naredinđa e bišukare duhose: “Duhona so ćereja e manušen te našti vaćeren hem te našti šunen, naredinava će te ikljove olestar hem te na irine tut više ano leste!”<verse eid="MRK 9:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MRK 9:26" />I o bišukar duho vičinđa, zorale tresinđa e čhavore hem iklilo olestar. A o čhavoro ačhilo ki phuv sar mulo, i but džene phende da mulo. <verse eid="MRK 9:26" /><verse number="27" style="v" sid="MRK 9:27" />Ali o Isus dolinđa le oto vas hem vazdinđa le, hem o čhavoro terdino ko pre.<verse eid="MRK 9:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MRK 9:28" />Kad o Isus đerdinđa ko čher, lesere učenici inele korkore oleja hem pučle le: “Sose amen našti ine te ispudina e bišukare duho?”<verse eid="MRK 9:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MRK 9:29" />O Isus phenđa lenđe: “Akaja vrsta ispudini pe samo molitvaja.”<verse eid="MRK 9:29" /></para>
  <para style="s">O Isus dujto puti vaćeri ple meribnastar</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 17:22-23">Mt 17,22–23</ref>; <ref loc="LUK 9:43-45">Lk 9,43–45</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="MRK 9:30" />I o Isus hem lesere učenici džele taro adava krajo hem nakhine maškari regija Galileja. O Isus na manglja o manuša te džanen dai adari <verse eid="MRK 9:30" /><verse number="31" style="v" sid="MRK 9:31" />adalese so manglja te sikaj samo ple učenikonen.</para>
  <para style="p" vid="MRK 9:31">Phenđa lenđe: “Me, o Čhavo e manušesoro, valjani te ovav predime ano vasta e bišukare manušengere. Ka mudaren man, ali palo trin dive ka uštav taro mule.”<verse eid="MRK 9:31" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MRK 9:32" />Ali o učenici na halile so o Isus manglja te vaćeri adaleja, a darandile te pučen le adalestar.<verse eid="MRK 9:32" /></para>
  <para style="s">O poniznai najbare ano carstvo e Devlesoro</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 18:1-5">Mt 18,1–5</ref>; <ref loc="LUK 9:46-48">Lk 9,46–48</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MRK 9:33" />Kad o Isus hem lesere učenici ale ani diz Kafarnaum hem kad inele ano čher, o Isus pučlja len: “Sostar raspravinđen odrumal?”<verse eid="MRK 9:33" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="MRK 9:34" />A on trainde, adalese so odrumal raspravinde maškara pumende adalestar kovai olendar najbaro.<verse eid="MRK 9:34" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MRK 9:35" />Tegani o Isus beštino, vičinđa kora peste e dešu duje apostolen hem phenđa lenđe: “Kova mangela te ovel prvo, valjani te ovel zadnjo maškaro sarijende hem te ovel sluga sarijenđe.”<verse eid="MRK 9:35" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="36" style="v" sid="MRK 9:36" />Tegani lelja jekhe čhavore, čhivđa le maškar olende, zagrlinđa le hem phenđa lenđe: <verse eid="MRK 9:36" /><verse number="37" style="v" sid="MRK 9:37" />“Svako kova primini jekhe esavke čhavore zbog maje, man primini. A svako kova man primini, na primini samo man, nego primini hem e Devle kova bičhalđa man.”<verse eid="MRK 9:37" /></para>
  <para style="s">O Isus vaćeri koi olese hem koi protiv oleste</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 9:49-50">Lk 9,49–50</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="38" style="v" sid="MRK 9:38" />O učeniko o Jovan phenđa e Isusese: “Učitelju, dikhljam nesave manuše sar ano to anav ispudini e demonen hem amen na mukljam lese te ćerel adava, adalese so na džala amencar pala tute.”<verse eid="MRK 9:38" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="39" style="v" sid="MRK 9:39" />A o Isus phenđa: “Muken le te ćerel adava! Adalese so nijekh kova ano mlo anav ćerela čudo našti odmah te vaćeri bišukar mandar. <verse eid="MRK 9:39" /><verse number="40" style="v" sid="MRK 9:40" />Adalese so okova kova nane protiv amende, ovi amencar! <verse eid="MRK 9:40" /><verse number="41" style="v" sid="MRK 9:41" />Adalese so, svako kova dela tumen đi hem jekh čaša panjeja te pijen adalese so injen mle, e Hristesere, čače vaćerava tumenđe da ka primini pli nagrada.”<verse eid="MRK 9:41" /></para>
  <para style="s">O Isus upozorini te na legari pe ko iskušenje</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 18:6-9">Mt 18,6–9</ref>; <ref loc="LUK 17:1-2">Lk 17,1–2</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="42" style="v" sid="MRK 9:42" />“Te neko ćerela jekh akale tikorendar kola verujinena ana mande te perel ano greh, po šukar ka ovel lese ine ki men te ovel lese phandlo baro bar hem te ovel frdime ano more. <verse eid="MRK 9:42" /><verse number="43" style="v" sid="MRK 9:43" />Hem te to vas legari tut ano greh, čhin le. Po šukari će te đerdine ko večno dživdipe sakatime nego te oven tut soduj vasta, a te dža ko pakao, ki jag savi nikad na mudarđola, <verse eid="MRK 9:43" /><verse number="44" style="v" sid="MRK 9:44" />[kote o čirme save hana len na merena hem i jag na mudarđola.] <verse eid="MRK 9:44" /><verse number="45" style="v" sid="MRK 9:45" />Te to pro legari tut ko greh, čhin le. Po šukari će te đerdine ko večno dživdipe sakatime nego te oven tut soduj pre, a te ove frdime ano pakao, <verse eid="MRK 9:45" /><verse number="46" style="v" sid="MRK 9:46" />[kote o čirme save hana len na merena hem i jag na mudarđola.] <verse eid="MRK 9:46" /><verse number="47" style="v" sid="MRK 9:47" />Te ti jakh legari tut ko greh, ikal la. Po šukari će te đerdine ko carstvo e Devlesoro jekha jakhaja nego te oven tut soduj jaćha, a te ove frdime ano pakao <verse eid="MRK 9:47" /><verse number="48" style="v" sid="MRK 9:48" />kote o čirme save hana len na merena hem i jag na mudarđola. <verse eid="MRK 9:48" /><verse number="49" style="v" sid="MRK 9:49" />Adalese so, svako ka ovel pročistime jagaja sar soi i žrtva pročistime loneja.<verse eid="MRK 9:49" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="50" style="v" sid="MRK 9:50" />Šukari o lon. Ali te našalđa plo londipe, soja ov ka lonđari pe? Nek ovel tumen lon ana tumende, hem oven ano mir jekh avereja!”<verse eid="MRK 9:50" /></para>
  <chapter eid="MRK 9" />
  <chapter number="10" style="c" sid="MRK 10" />
  <para style="s">O Isus sikaj o rom hem i romni te na ačhaven pe</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 19:1-12">Mt 19,1–12</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 10:1" />I o Isus iklilo tari diz Kafarnaum, i dželo ko krajo e Judejakoro hem ki aver strana oti len Jordan. I palem alo koro leste but narodo, a ov lelja te sikaj len, sar so uvek ćerela ine.<verse eid="MRK 10:1" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="MRK 10:2" />I ale nakoro leste nesave fariseja mangindoj te iskušinen le, i pučle le: “Tromal li o rom te ačhaj pe romnja?”<verse eid="MRK 10:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MRK 10:3" />A ov pučlja len: “So naredinđa tumenđe o Mojsije?”<verse eid="MRK 10:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="MRK 10:4" />On phende: “O Mojsije muklja e manušese pe romnjaće te del lil oto rastaviba hem te ačhaj la.”<verse eid="MRK 10:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MRK 10:5" />A o Isus phenđa lenđe: “O Mojsije pisinđa tumenđe adaja naredba adalese so injen šerale. <verse eid="MRK 10:5" /><verse number="6" style="v" sid="MRK 10:6" />Ali, ko anglunipe o Stvoritelj ‘ćerđa murše hem đuvlja’. <verse eid="MRK 10:6" /><verse number="7" style="v" sid="MRK 10:7" />‘Adalese o manuš ka ačhaj pe dade hem pe daja hem ka ovel jekh pe romnjaja, <verse eid="MRK 10:7" /><verse number="8" style="v" sid="MRK 10:8" />hem on duj ka oven jekh telo.’ Ađahar on nane više duj, nego jekh telo. <verse eid="MRK 10:8" /><verse number="9" style="v" sid="MRK 10:9" />Adalese, o manuš te na rastavini okolen so o Devel ćerđa te oven jekh!”<verse eid="MRK 10:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MRK 10:10" />Kad palem inele ano čher, o učenici pučle le adalestar, <verse eid="MRK 10:10" /><verse number="11" style="v" sid="MRK 10:11" />a o Isus phenđa lenđe: “Svako kova ačhaj pe romnja hem lela avera, ćerela preljuba premalo late. <verse eid="MRK 10:11" /><verse number="12" style="v" sid="MRK 10:12" />Hem te i romni ačhaj pe rome hem lela avere, ćerela preljuba.”<verse eid="MRK 10:12" /></para>
  <para style="s">O carstvo e Devlesoroi okolenđe kolai ponizna sar o čhavore</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 19:13-15">Mt 19,13–15</ref>; <ref loc="LUK 18:15-17">Lk 18,15–17</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MRK 10:13" />O manuša anena ine anglo Isus pumare čhavoren te čhivel ple vasta upro lende, a o učenici braninde lenđe.<verse eid="MRK 10:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MRK 10:14" />Kad o Isus dikhlja adava, holjanđa hem phenđa lenđe: “Muken e čhavoren te aven kora mande hem ma braninen lenđe, adalese so esavkenđe pripadini o carstvo e Devlesoro! <verse eid="MRK 10:14" /><verse number="15" style="v" sid="MRK 10:15" />Čače vaćerava tumenđe, ko na primini o carstvo e Devlesoro sar o čhavoro, nikad naka đerdini ano leste.”<verse eid="MRK 10:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MRK 10:16" />Tegani zagrlinđa e čhavoren, čhivđa ple vasta upro lende hem blagoslovinđa len.<verse eid="MRK 10:16" /></para>
  <para style="s">Pharoi e barvalenđe te đerdinen ko carstvo e Devlesoro</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 19:16-30">Mt 19,16–30</ref>; <ref loc="LUK 18:18-30">Lk 18,18–30</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MRK 10:17" />Sar o Isus lela ine te džal ko drom, prastandilo nakoro leste jekh manuš, pelo ko kočija anglo leste hem pučlja le:</para>
  <para style="p" vid="MRK 10:17">“Učitelju šukareja, so valjani te ćerav te dobinav o večno dživdipe?”<verse eid="MRK 10:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MRK 10:18" />A o Isus phenđa lese: “Sose vičineja man šukareja? Samoi jekh šukar – o Devel. <verse eid="MRK 10:18" /><verse number="19" style="v" sid="MRK 10:19" />O naredbe džane: ‘Ma mudar!’, ‘Ma ćer preljuba!’, ‘Ma čor!’, ‘Ma svedočin hovavne!’, ‘Ma prevarin’, ‘Poštujin te dade hem te daja!’”<verse eid="MRK 10:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MRK 10:20" />A ov phenđa: “Sa adava ićerava pana taro tikoripe.”<verse eid="MRK 10:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MRK 10:21" />O Isus dikhlja ano leste hem osetinđa mangipe olese, i phenđa lese: “Pana jekh ačhola tut te ćere: dža hem biknin sa so isi tut, a o pare de e čororenđe i ka ovel tut barvalipe ano nebo. Tegani ava hem phir pala mande.”<verse eid="MRK 10:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MRK 10:22" />A kad o terno manuš šunđa adava, rastužisalo hem dželo, adalese so na manglja te biknel plo baro barvalipe.<verse eid="MRK 10:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MRK 10:23" />O Isus dikhlja ano učenici hem phenđa lenđe: “Kobori pharo e barvalenđe te đerdinen ko carstvo e Devlesoro!”<verse eid="MRK 10:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MRK 10:24" />A o učenici čudinde pe ko adava so phenđa.</para>
  <para style="p" vid="MRK 10:24">A o Isus palem phenđa lenđe: “Mle čhavoralen, kobori pharo te đerdini pe ko carstvo e Devlesoro! <verse eid="MRK 10:24" /><verse number="25" style="v" sid="MRK 10:25" />Po lokhei e kamilaće te nakhel maškaro kan e suvjakoro nego e barvalese te đerdini ko carstvo e Devlesoro.”<verse eid="MRK 10:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MRK 10:26" />A o učenici po više čudinde pe, i lelje maškara pumende te pučen pe: “Ko onda šaj te ovel spasime?”<verse eid="MRK 10:26" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MRK 10:27" />O Isus dikhlja len šukar, i phenđa: “E manušenđe adava nane moguće, ali na hem e Devlese. Adalese soi e Devlese sa moguće.”<verse eid="MRK 10:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MRK 10:28" />O Petar lelja te vaćeri lese: “Ače, amen sa ačhavđam te dža pala tute.”<verse eid="MRK 10:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MRK 10:29" />O Isus phenđa: “Čače vaćerava tumenđe, svako kova ačhavđa plo čher, ili e phraljen, ili e phenjen, ili e daja, ili e dade, ili e čhaven, ili o njive zbog maje hem zbog o Šukar lafi, <verse eid="MRK 10:29" /><verse number="30" style="v" sid="MRK 10:30" />akana, ano akava vreme, ka primini šel puti više: čhera, phraljen, phenjen, dajen, čhaven hem njive – uzalo adava ka ovel hem progonime – a ko sveto savo avela, ka primini o večno dživdipe. <verse eid="MRK 10:30" /><verse number="31" style="v" sid="MRK 10:31" />Ali, but okola kolai akana prva tegani ka oven zadnja, a okola kolen akate dikhena sar zadnjonen adari ka oven prva.”<verse eid="MRK 10:31" /></para>
  <para style="s">O Isus trito puti vaćeri ple meribnastar</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 20:17-19">Mt 20,17–19</ref>; <ref loc="LUK 18:31-34">Lk 18,31–34</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MRK 10:32" />Kad lelje te džan dromeja nakoro Jerusalim, o Isus džala ine anglo lende. O učenici inele začudime so džala ko Jerusalim, a okolen so džana ine palo lende uklinđa i dar.</para>
  <para style="p" vid="MRK 10:32">Tegani o Isus palem cidinđa ki strana e dešu duje apostolen, i lelja te vaćeri lenđe adalestar so ka ovel oleja: <verse eid="MRK 10:32" /><verse number="33" style="v" sid="MRK 10:33" />“Ače, đerdinaja ko Jerusalim. Adari man, e Čhave e manušesere, o manuša ka den ko šerutne sveštenici hem ko učitelja e Zakonestar, hem on ka osudinen man ko meriba. Tegani ka den man ko manuša kola nane Jevreja <verse eid="MRK 10:33" /><verse number="34" style="v" sid="MRK 10:34" />hem on ka maren muj mancar, ka čhungaren man, ka šibinen man hem ka mudaren man, a me palo trin dive ka uštav taro mule.”<verse eid="MRK 10:34" /></para>
  <para style="s">Najbaroi okova kova kandela</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 20:20-28">Mt 20,20–28</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MRK 10:35" />Tegani uzalo Isus ale o Jakov hem o Jovan, e Zevedejesere čhave, hem phende lese: “Učitelju, mangaja te ćere amenđe so god ka roda tutar.”<verse eid="MRK 10:35" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="36" style="v" sid="MRK 10:36" />A ov pučlja len: “So mangena te ćerav tumenđe?”<verse eid="MRK 10:36" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="MRK 10:37" />I on phende: “Muk amenđe, kad ka ove ani ti slava, te beša ko počasna thana uzala tute – jekh oti desno strana, a o dujto oti levo.”<verse eid="MRK 10:37" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="38" style="v" sid="MRK 10:38" />A o Isus phenđa lenđe: “Na džanen so rodena. Šaj li te pijen tari čaša savatar me pijava ili te krstinen tumen krstibnaja saveja me krstinava man?”<verse eid="MRK 10:38" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="39" style="v" sid="MRK 10:39" />A on phende lese: “Šaj.”</para>
  <para style="p" vid="MRK 10:39">Tegani o Isus phenđa: “Oja, ka patinen ađahar so ka pijen tari mli čaša hem so ka krstinen tumen krstibnaja saveja me krstinava man, <verse eid="MRK 10:39" /><verse number="40" style="v" sid="MRK 10:40" />ali nane mlo te vaćerav ko ka bešel maje oti desno ili oti levo strana. Adalai thana okolenđe kolenđei spremime.”<verse eid="MRK 10:40" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="41" style="v" sid="MRK 10:41" />Kad šunde adava avera deš apostolja, holjande upro Jakov hem upro Jovan.<verse eid="MRK 10:41" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="42" style="v" sid="MRK 10:42" />Tegani o Isus vičinđa len kora peste hem phenđa: “Džanen da okola kola pes dikhena sar vladaren avere nacijengere, gospodarinena olencar, hem lengere bare manuša vladinena upro lende. <verse eid="MRK 10:42" /><verse number="43" style="v" sid="MRK 10:43" />Ali, ma te ovel ađahar maškar tumende. Nego, ko mangela te ovel baro maškar tumende, nek ovel tumenđe sluga. <verse eid="MRK 10:43" /><verse number="44" style="v" sid="MRK 10:44" />Ko mangela te ovel prvo maškar tumende, nek ovel sarijenđe robo. <verse eid="MRK 10:44" /><verse number="45" style="v" sid="MRK 10:45" />Adalese so ni o Čhavo e manušesoro na alo te kanden le, nego te kandel hem te del plo dživdipe sar otkup butenđe.”<verse eid="MRK 10:45" /></para>
  <para style="s">O Isus sasljari e korore prosjako ano Jerihon</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 20:29-34">Mt 20,29–34</ref>; <ref loc="LUK 18:35-43">Lk 18,35–43</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="46" style="v" sid="MRK 10:46" />I ađahar resle ani diz Jerihon. I sar o Isus ple učenikonencar hem bute narodoja ikljola ine taro Jerihon, uzalo drom bešela ine o kororo, o Vartimej (so značini “čhavo e Timejesoro”) hem prosini. <verse eid="MRK 10:46" /><verse number="47" style="v" sid="MRK 10:47" />Kad šunđa so nakhela o Isus o Nazarećanin, vičinđa: “Isuse, čhaveja Davidesereja, smilujin tut maje!”<verse eid="MRK 10:47" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="48" style="v" sid="MRK 10:48" />But džene vičinde upro lese te traini, ali ov po zorale vičinđa: “Čhaveja Davidesereja, smilujin tut maje!”<verse eid="MRK 10:48" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="49" style="v" sid="MRK 10:49" />O Isus terdino hem phenđa: “Vičinen le.”</para>
  <para style="p" vid="MRK 10:49">I on vičinde e korore vaćerindoj: “Ma dara! Ušti, o Isus vičini tut!”<verse eid="MRK 10:49" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="50" style="v" sid="MRK 10:50" />A ov frdinđa pestar plo ogrtači, ripinđa ko pre hem alo koro Isus.<verse eid="MRK 10:50" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="51" style="v" sid="MRK 10:51" />I o Isus pučlja le: “So mangeja te ćerav će?”</para>
  <para style="p" vid="MRK 10:51">A o kororo phenđa: “Učitelju, mangava te dikhav.”<verse eid="MRK 10:51" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="52" style="v" sid="MRK 10:52" />A o Isus phenđa lese: “Dža. Ti vera sasljarđa tut.”</para>
  <para style="p" vid="MRK 10:52">I o manuš otojekhvar dikhlja hem lelja te džal dromeja palo Isus.<verse eid="MRK 10:52" /></para>
  <chapter eid="MRK 10" />
  <chapter number="11" style="c" sid="MRK 11" />
  <para style="s">O manuša ano Jerusalim dena čast e Isusese sar carose</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 21:1-11">Mt 21,1–11</ref>; <ref loc="LUK 19:28-40">Lk 19,28–40</ref>; <ref loc="JHN 12:12-19">Jn 12,12–19</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 11:1" />Kad o Isus hem lesere učenici ale paše uzali diz Jerusalim hem resle uzalo gava Vitfaga hem Vitanija ki e Maslinakiri gora, bičhalđa anglal duje učenikonen, <verse eid="MRK 11:1" /><verse number="2" style="v" sid="MRK 11:2" />vaćerindoj lenđe: “Džan ko adava gav savoi angla tumende. I so ka đerdinen, ka arakhen phandle terne here upro saveste pana nijekh manuš na beštino. Phraven le hem anen le akari. <verse eid="MRK 11:2" /><verse number="3" style="v" sid="MRK 11:3" />Te neko pučlja tumen: ‘Sose ćerena adava?’, phenen lese: ‘E Gospodese valjani, ali sigate ka irini le palal.’ ”<verse eid="MRK 11:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="MRK 11:4" />I on džele hem arakhle e terne here phandle ko udar, avri ko drom, i phravde le.<verse eid="MRK 11:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MRK 11:5" />A nesave manuša kola terdine adari pučle len: “Sose phravena e terne here?”<verse eid="MRK 11:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MRK 11:6" />On phende lenđe ađahar sar so o Isus sikavđa len, i o manuša mukle len. <verse eid="MRK 11:6" /><verse number="7" style="v" sid="MRK 11:7" />I ande e terne here anglo Isus. Čhivde pumare fostanja upro her, i o Isus beštino upro leste.<verse eid="MRK 11:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="MRK 11:8" />But manuša buljarena ine pumare fostanja upro drom anglo leste, a nesave manuša buljarena ine o granke save čhinde ko polje. <verse eid="MRK 11:8" /><verse number="9" style="v" sid="MRK 11:9" />O manuša kola džele anglo leste hem palo leste vičinena ine:</para>
  <para style="q1" vid="MRK 11:9">“‘Hosana!</para>
  <para style="q2" vid="MRK 11:9">Blagoslovimei okova kova avela ano anav e Gospodesoro!’<verse eid="MRK 11:9" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="10" style="v" sid="MRK 11:10" />Blagoslovimei o carstvo amare pradadesoro e Davidesoro, savo avela!</para>
  <para style="q2" vid="MRK 11:10">‘Hosana e Devlese ko učipe!’”<verse eid="MRK 11:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MRK 11:11" />I o Isus đerdinđa ano Jerusalim, i dželo ko Hram hem dikhlja okolo sa. Ali, adalese so već lelja te perel i rat, lelja te džal ple dešu duje apostolencar ki Vitanija.<verse eid="MRK 11:11" /></para>
  <para style="s">O Isus prokletini e smokvakere kašte</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 21:18-19">Mt 21,18–19</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MRK 11:12" />Tejsato dive, kad iklile tari Vitanija, o Isus bokhalilo. <verse eid="MRK 11:12" /><verse number="13" style="v" sid="MRK 11:13" />I odural dikhlja e smokvakere kašte savoi pherdo listija, i dželo nakoro leste sar te arakhi nešto upro leste. Ali, kad alo đi o kaš, na arakhlja upro leste ništa sem listija, adalese so na inele vreme zako bijandipe e smokvakoro.<verse eid="MRK 11:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MRK 11:14" />Tegani phenđa e kaštese: “Nikad više o manuša te na han to plod!”</para>
  <para style="p" vid="MRK 11:14">A adava šunde hem lesere učenici.<verse eid="MRK 11:14" /></para>
  <para style="s">O Isus na mukela te biknel pe ano Hram</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 21:12-17">Mt 21,12–17</ref>; <ref loc="LUK 19:45-48">Lk 19,45–48</ref>; <ref loc="JHN 2:13-22">Jn 2,13–22</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MRK 11:15" />Kad resle ko Jerusalim, o Isus đerdinđa ano boro e Hramesoro hem lelja te ispudini adathar okolen so biknena hem so činena hem peravđa o astalja okolengere so menjinena o pare hem o klupe okolengere so biknena goluben. <verse eid="MRK 11:15" /><verse number="16" style="v" sid="MRK 11:16" />Nikase na muklja maškaro boro e Hramesoro te akhari bilo so zako bikniba.<verse eid="MRK 11:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MRK 11:17" />I lelja te sikaj len, vaćerindoj: “Nane li pisime ano Sveto lil: ‘O čher mlo ka vičini pe čher zaki molitva zako sa o nacije’? A tumen ćerđen olestar ‘than kote čedena pe o čora!’”<verse eid="MRK 11:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MRK 11:18" />Kad šunde adava o šerutne sveštenici hem o učitelja e Zakonestar, lelje te roden sar te ćeren o Isus te ovel mudardo, adalese so darandile olestar so sa o narodo divinđa pe lesere sikavibnaja.<verse eid="MRK 11:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="MRK 11:19" />Kad peli i rat, o Isus hem lesere učenici iklile tari diz.<verse eid="MRK 11:19" /></para>
  <para style="s">Prekali šuki smokva, o Isus sikaj e učenikonen te ovel len vera</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 21:20-22">Mt 21,20–22</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MRK 11:20" />A sabale, sar nakhena ine o Isus hem lesere učenici, dikhle so okova kaš e smokvakoro taro koreno šućilo.<verse eid="MRK 11:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MRK 11:21" />O Petar setinđa pe hem phenđa e Isusese: “Učitelju, dikh! Šućilo o kaš e smokvakoro save prokletinđan!”<verse eid="MRK 11:21" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MRK 11:22" />O Isus phenđa lenđe: “Nek ovel tumen vera ano Devel! <verse eid="MRK 11:22" /><verse number="23" style="v" sid="MRK 11:23" />Čače vaćerava tumenđe, te neko vaćeri akala goraće: ‘Ikal tut hem frde tut ano more!’, a na sumnjini ano plo vilo, nego verujini da ka ovel ađahar sar so vaćeri, ka ovel lese adava. <verse eid="MRK 11:23" /><verse number="24" style="v" sid="MRK 11:24" />Adalese vaćerava tumenđe: zako sa so molinena hem so rodena, verujinen da ka priminen, i ka ovel tumenđe adava. <verse eid="MRK 11:24" /><verse number="25" style="v" sid="MRK 11:25" />Hem kad terđovena te molinen tumen, oprostinen te isi tumen nešto protiv nekaste, te šaj hem tumaro Dad, kovai ano nebo, te oprostini tumare grehija.”<verse eid="MRK 11:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MRK 11:26" />[Ali, tumen te na oprostinđen, ni tumenđe tumaro Dad, kovai ano nebo, naka oprostini tumare grehija.]<verse eid="MRK 11:26" /></para>
  <para style="s">E Jevrejengere vođe na verujinena da o Devel dinđa autoritet e Isuse</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 21:23-27">Mt 21,23–27</ref>; <ref loc="LUK 20:1-8">Lk 20,1–8</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MRK 11:27" />I palem o Isus hem lesere učenici ale ano Jerusalim.</para>
  <para style="p" vid="MRK 11:27">Sar o Isus nakhela ine maškaro boro e Hramesoro, ale koro leste o šerutne sveštenici, o učitelja e Zakonestar hem o starešine <verse eid="MRK 11:27" /><verse number="28" style="v" sid="MRK 11:28" />hem pučle le: “Kotar tuće autoritet te ćere akava? Ko dinđa tut pravo?”<verse eid="MRK 11:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MRK 11:29" />O Isus phenđa lenđe: “Hem me tumen ka pučav nešto, i te phenđen maje, hem me tumenđe ka phenav kotar maje pravo te ćerav akava. <verse eid="MRK 11:29" /><verse number="30" style="v" sid="MRK 11:30" />Ko dinđa pravo e Jovane te krstini e manušen, o Devel kovai ano nebo ili o manuša? Phenen maje.”<verse eid="MRK 11:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MRK 11:31" />I on raspravinde pe maškara pumende vaćerindoj: “Te phenđam ‘o Devel kovai ano nebo’, ov ka pučel amen sose onda na verujinđam lese. <verse eid="MRK 11:31" /><verse number="32" style="v" sid="MRK 11:32" />A te phena ‘o manuša…’?” Ali darandile e narodostar, adalese so sare dikhle e Jovane sar čačikane proroko.<verse eid="MRK 11:32" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MRK 11:33" />Adalese phende e Isusese: “Na džanaja.”</para>
  <para style="p" vid="MRK 11:33">I ov phenđa lenđe: “Ni me onda naka phenav tumenđe kotar maje pravo akava te ćerav.”<verse eid="MRK 11:33" /></para>
  <chapter eid="MRK 11" />
  <chapter number="12" style="c" sid="MRK 12" />
  <para style="s">I priča oto bišukar vinogradarija</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 21:33-46">Mt 21,33–46</ref>; <ref loc="LUK 20:9-19">Lk 20,9–19</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 12:1" />Tegani o Isus lelja te vaćeri lenđe ano priče, sar soi akaja: “Nesavo manuš sadinđa vinograd, ogradinđa le, handlja ano leste than zako pritiskiba i drakh hem vazdinđa e stražakiri kula. Tegani iznajminđa le nesave vinogradarenđe hem dželo ki aver phuv. <verse eid="MRK 12:1" /><verse number="2" style="v" sid="MRK 12:2" />I kad alo o vreme te čeden pe o drakha, bičhalđa e sluga koro vinogradarija te šaj lel plo deo oto bijandipe e drakhakoro. <verse eid="MRK 12:2" /><verse number="3" style="v" sid="MRK 12:3" />Ali o vinogradarija dolinde le, marde le hem bičhalde le palal čuče vastencar. <verse eid="MRK 12:3" /><verse number="4" style="v" sid="MRK 12:4" />Ov palem bičhalđa lenđe avere sluga, a on pharavde lesoro šero hem lađarde le. <verse eid="MRK 12:4" /><verse number="5" style="v" sid="MRK 12:5" />Bičhalđa lenđe hem e tritone sluga, ali ole mudarde. Hem pana buten bičhalđa lenđe, a o vinogradarija jekhen marde, a averen mudarde.<verse eid="MRK 12:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MRK 12:6" />Ačhilo lese samo pana jekh: lesoro volime čhavo. Ko kraj bičhalđa hem ole, vaćerindoj: ‘Mle čhave ka poštujinen.’<verse eid="MRK 12:6" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="7" style="v" sid="MRK 12:7" />Ali o vinogradarija vaćerde maškar pumende: ‘Akavai o nasledniko. Hajde te mudara le hem amenđe te ačhol o nasledstvo.’ <verse eid="MRK 12:7" /><verse number="8" style="v" sid="MRK 12:8" />I dolinde le, mudarde le hem frdinde le avri taro vinograd.<verse eid="MRK 12:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MRK 12:9" />So mislinena, so ka ćerel o gospodari e vinogradesoro? Ka avel hem ka mudari adale vinogradaren, a o vinograd ka iznajmini averenđe.<verse eid="MRK 12:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MRK 12:10" />Na čitinđen li akava ano Sveto lil:</para>
  <para style="q1" vid="MRK 12:10">‘O bar savo odbacinde o zidarija</para>
  <para style="q2" vid="MRK 12:10">ulo najbitno bar e čheresoro.<verse eid="MRK 12:10" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="11" style="v" sid="MRK 12:11" />Adava o Gospod ćerđa</para>
  <para style="q2" vid="MRK 12:11">hem adava ćerela amen te ova zadivime’?”<verse eid="MRK 12:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MRK 12:12" />A e jevrejengere vođe dikhena ine sar te dolen e Isuse, adalese so džande da vaćerđa adaja priča protiv olende, ali darandile e narodostar. Adalese ačhavde le hem džele.<verse eid="MRK 12:12" /></para>
  <para style="s">O fariseja hem o irodovci našti te dolen e Isuse ko bišukar lafi</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 22:15-22">Mt 22,15–22</ref>; <ref loc="LUK 20:20-26">Lk 20,20–26</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MRK 12:13" />I e jevrejengere vođe bičhalde koro Isus nesave farisejen hem e manušen kola podržinena e Irode te dolen e Isuse ko bišukar lafi.<verse eid="MRK 12:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MRK 12:14" />On ale koro leste hem phende: “Učitelju, džanaja da vaćereja o čačipe hem na ićereja nikasiri strana, adalese so na dikheja koi kova, nego čačimase sikaveja o drom e Devlesoro. Vaćer amenđe so mislineja? Valjani li amen o Jevreja te da o porez e rimesere carose ili na? Te platina ili na?”<verse eid="MRK 12:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MRK 12:15" />A o Isus džanđa soi on dujemujengere manuša, i phenđa lenđe: “Sose iskušinena man? Anen maje te dikhav i kovanica savaja platinena o porez.”<verse eid="MRK 12:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MRK 12:16" />On dinde le denari, a ov pučlja len: “Kasiri slika hem kasoroi anav ki kovanica?”</para>
  <para style="p" vid="MRK 12:16">A on phende: “E carosoro.”<verse eid="MRK 12:16" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MRK 12:17" />Tegani o Isus phenđa lenđe: “Onda den soi e carosoro e carose, a soi e Devlesoro e Devlese.”</para>
  <para style="p" vid="MRK 12:17">I on inele but zadivime lesere vaćeribnaja.<verse eid="MRK 12:17" /></para>
  <para style="s">O sadukeja pučena e Isuse zako uštiba taro mule</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 22:23-33">Mt 22,23–33</ref>; <ref loc="LUK 20:27-40">Lk 20,27–40</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MRK 12:18" />Tegani ale koro Isus hem nesave sadukeja, kola vaćerena da nane uštiba taro mule, i pučle e Isuse: <verse eid="MRK 12:18" /><verse number="19" style="v" sid="MRK 12:19" />“Učitelju, o Mojsije pisinđa amenđe so te ćerel o manuš te mulo lesoro phral kova pala peste ačhavđa romnja bizo čhave. Adava manuš valjani te lel ple phralesere romnja te šaj oj te bijani čhave kova ka ovel nasledniko e mulesoro.<verse eid="MRK 12:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MRK 12:20" />Inele efta phralja. O prvo lelja romnja i mulo, a na ačhavđa pala peste čhaven. <verse eid="MRK 12:20" /><verse number="21" style="v" sid="MRK 12:21" />O dujto phral lelja ple phralesere romnja, ali hem ov mulo, a na ačhavđa pala peste čhaven. Ađahar ulo hem e tritoneja. <verse eid="MRK 12:21" /><verse number="22" style="v" sid="MRK 12:22" />I nijekh oto efta phralja na ačhavđa pala peste čhaven. Ko kraj muli hem i romni. <verse eid="MRK 12:22" /><verse number="23" style="v" sid="MRK 12:23" />Kasiri onda romni oj ka ovel kad ka uštel pe taro mule, a inele dindi ko sa o efta phralja?”<verse eid="MRK 12:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MRK 12:24" />O Isus phenđa lenđe: “Injen hovavde, adalese so na haljovena ni o Sveto lil ni e Devlesoro zoralipe. <verse eid="MRK 12:24" /><verse number="25" style="v" sid="MRK 12:25" />Adalese so, kad ka ušten taro mule, o manuša ni ka len pe ni ka den pe, nego ka oven sar o anđelja ano nebo. <verse eid="MRK 12:25" /><verse number="26" style="v" sid="MRK 12:26" />A zako uštiba taro mule, na čitinđen li ano Lil e Mojsijasoro kote pisini oto grmo savo ine thabljola, kad o Devel phenđa e Mojsijase: ‘Me injum o Devel e Avraamesoro, e Isaakesoro hem e Jakovesoro’ kola mule odavno? <verse eid="MRK 12:26" /><verse number="27" style="v" sid="MRK 12:27" />A o Devel nane Devel e mulengoro, nego Devel e dživdengoro. But hovavdiljen.”<verse eid="MRK 12:27" /></para>
  <para style="s">O najbare naredbei te volini pe e Devle hem e pašutne</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 22:34-40">Mt 22,34–40</ref>; <ref loc="LUK 10:25-28">Lk 10,25–28</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MRK 12:28" />Tegani alo jekh učitelj e Zakonestar, kova šunđa lengiri rasprava. Dikhlja so o Isus šukar phenđa lenđe, i pučlja le: “Oto sa o naredbe, savi najbari?”<verse eid="MRK 12:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MRK 12:29" />O Isus phenđa: “Akajai najbari: ‘Šun, Izraele! O Gospod, amaro Devel, samoi ov Gospod! <verse eid="MRK 12:29" /><verse number="30" style="v" sid="MRK 12:30" />Volin e Gospode te Devle, sa te vileja, sa te dušaja, sa te gođaja hem sa te zoralipnaja.’<verse eid="MRK 12:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MRK 12:31" />A i dujtoi: ‘Volin te pašutne sar korkore tut.’ Nane po bare naredbe akalendar.”<verse eid="MRK 12:31" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MRK 12:32" />O učitelj e Zakonestar phenđa: “Šukar phenđan, učitelju. U pravu injan kad pheneja dai samo ov Gospod hem da nane avera sem leste. <verse eid="MRK 12:32" /><verse number="33" style="v" sid="MRK 12:33" />Te volini pe ole taro sa o vilo, tari sa i godi hem taro sa o zoralipe, hem te volini pe e pašutne sar korkore pes po bitnoi taro sa o žrtve paljenice hem taro avera žrtve.”<verse eid="MRK 12:33" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="34" style="v" sid="MRK 12:34" />I dikhindoj so šukar vaćeri, o Isus phenđa lese: “Na injan dur taro carstvo e Devlesoro.”</para>
  <para style="p" vid="MRK 12:34">I nijekh više na tromandilo te pučel le nešto.<verse eid="MRK 12:34" /></para>
  <para style="s">O Hrist po baroi e carostar e Davidestar</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 22:41-46">Mt 22,41–46</ref>; <ref loc="LUK 20:41-44">Lk 20,41–44</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MRK 12:35" />Sar sikaj ine e manušen ano Hram, o Isus pučlja: “Sar šaj o učitelja e Zakonestar te vaćeren dai o Hrist samo e Davidesoro čhavo? <verse eid="MRK 12:35" /><verse number="36" style="v" sid="MRK 12:36" />Korkoro o David, ano Sveto Duho, phenđa:</para>
  <para style="q1" vid="MRK 12:36">‘O Gospod phenđa mle Gospodese:</para>
  <para style="q1" vid="MRK 12:36">Beš ko počasno than, oti mli desno strana,</para>
  <para style="q2" vid="MRK 12:36">đikote na pašljarava te neprijateljen talo te pre!’<verse eid="MRK 12:36" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="MRK 12:37" />Korkoro o David vičini le ‘Gospode’. Sar šaj onda o Hrist te ovel samo lesoro čhavo?” A but džene oduševime šunena le ine.<verse eid="MRK 12:37" /></para>
  <para style="s">O Isus upozorini ple učenikonen upro učitelja e Zakonestar</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 23:1-36">Mt 23,1–36</ref>; <ref loc="LUK 20:45-47">Lk 20,45–47</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="38" style="v" sid="MRK 12:38" />I sar sikaj len ine, o Isus phenđa: “Arakhen tumen e učiteljendar e Zakonestar! On volinena te phiren urjavde ano skupa fostanja, hem te pozdravinen len o manuša ko trgija. <verse eid="MRK 12:38" /><verse number="39" style="v" sid="MRK 12:39" />Volinena te bešen ko anglune thana ano sinagoge hem ko najšukar thana ko gozbe. <verse eid="MRK 12:39" /><verse number="40" style="v" sid="MRK 12:40" />Hana o imanje e udovicengoro hem ćerena pe dai pobožna ađahar so molinena bare molitve. On ka oven po zorale kaznime nego avera manuša.”<verse eid="MRK 12:40" /></para>
  <para style="s">I čorori udovica dela sa so isi la</para>
  <para style="r">(<ref loc="LUK 21:1-4">Lk 21,1–4</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="41" style="v" sid="MRK 12:41" />I o Isus beštino uzali e hramesiri kutija zako čediba hem lelja te dikhel sar o manuša čhivena ano late pare. I but barvale manuša čhivde but pare. <verse eid="MRK 12:41" /><verse number="42" style="v" sid="MRK 12:42" />Ali hem jekh čorori udovica hem čhivđa samo duj najtikore kovanice, save but hari vredinde.<verse eid="MRK 12:42" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="43" style="v" sid="MRK 12:43" />Tegani o Isus vičinđa kora peste ple učenikonen hem phenđa lenđe: “Čače vaćerava tumenđe, akaja čorori udovica čhivđa više sarijendar kola čhivde pare ani kutija zako čediba. <verse eid="MRK 12:43" /><verse number="44" style="v" sid="MRK 12:44" />Adalese so sare on dinde oto buderi so isi len, a oj, kojai čorori, dinđa sa so inola zako živiba.”<verse eid="MRK 12:44" /></para>
  <chapter eid="MRK 12" />
  <chapter number="13" style="c" sid="MRK 13" />
  <para style="s">O Hram ka ovel peravdo hem o znakija oto bare nevolje</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 24:1-25">Mt 24,1–25</ref>; <ref loc="LUK 21:5-24">Lk 21,5–24</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 13:1" />Sar o Isus ikljola ine taro Hram, jekh lesere učenikonendar phenđa lese: “Učitelju, dikh! Soi bare bara hem soi šuže građevine!”<verse eid="MRK 13:1" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="MRK 13:2" />A o Isus phenđa lese: “Dikheja li akala bare građevine? Olendar naka ačhol ni bar upro bar. Svako ka ovel peravdo.”<verse eid="MRK 13:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MRK 13:3" />I sar o Isus bešela ine ki e Maslinakiri gora, kotar šaj te dikhel pe o Hram, o Petar, o Jakov, o Jovan hem o Andreja, kad inele korkore oleja, pučle le: <verse eid="MRK 13:3" /><verse number="4" style="v" sid="MRK 13:4" />“Vaćer amenđe, kad adava ka ovel hem savo ka ovel o znako da sa adava ka pherđol?”<verse eid="MRK 13:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MRK 13:5" />I o Isus lelja te vaćeri lenđe: “Dikhen te na oven hovavde nekastar. <verse eid="MRK 13:5" /><verse number="6" style="v" sid="MRK 13:6" />But džene ka aven ano mlo anav vaćerindoj: ‘Me injum o Hrist’ hem buten ka hovaven. <verse eid="MRK 13:6" /><verse number="7" style="v" sid="MRK 13:7" />A kad šunena da ovena mariba hem da vaćeri pe e maribnastar, ma te daran. Adalese so prvo adava valjani te ovel, ali adava pana nane kraj. <verse eid="MRK 13:7" /><verse number="8" style="v" sid="MRK 13:8" />Adalese so ka uštel jekh nacija upri aver nacija hem jekh carstvo upro aver carstvo. Ko but thana ka oven zemljotresija, hem ka ovel bokhalipe. Adavai samo o anglunipe e bijandipnasere mukengoro.<verse eid="MRK 13:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MRK 13:9" />A tumen arakhen tumen! Ka legaren tumen ko sudo hem ka maren tumen ano sinagoge. Ka terđoven anglo vladarija hem anglo carija adalese so injen mle učenici. Adava ka ovel te šaj svedočinen lenđe mandar. <verse eid="MRK 13:9" /><verse number="10" style="v" sid="MRK 13:10" />O Šukar lafi najangle valjani te vaćeri pe sa e nacijenđe. <verse eid="MRK 13:10" /><verse number="11" style="v" sid="MRK 13:11" />A kad ka dolen tumen te legaren tumen ko sudo, ma angleder brininen tumen so valjani te vaćeren, nego tegani ka del pe tumenđe so te vaćeren. Adalese so naka vaćeren tumen, nego o Sveto Duho.<verse eid="MRK 13:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MRK 13:12" />O phral e phrale ka del te mudaren le, a o dad e čhave. O čhave ka ušten upro pumare dada hem daja hem ka ćeren lenđe te oven mudarde. <verse eid="MRK 13:12" /><verse number="13" style="v" sid="MRK 13:13" />Sare ka mrzinen tumen adalese so injen mle učenici. Ali kova ačhola verno đi o kraj, ka ovel spasime.<verse eid="MRK 13:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MRK 13:14" />A kad ka dikhen da ‘o gadost savo anela uništenje’ terđola adari kaj nane lesoro than (ko akava čitini, nek haljol), tegani okola kola živinena ani e judejakiri regija nek našen ko gore. <verse eid="MRK 13:14" /><verse number="15" style="v" sid="MRK 13:15" />Ko ka ovel upro čher, ma te huljel te đerdini te lel nešto taro čher! <verse eid="MRK 13:15" /><verse number="16" style="v" sid="MRK 13:16" />Ko ka ovel ki njiva, ma te irini pe čhere te lel plo fostani! <verse eid="MRK 13:16" /><verse number="17" style="v" sid="MRK 13:17" />Pharo ka ovel e khamnjenđe hem okolenđe kola dena čuči ko adala dive! <verse eid="MRK 13:17" /><verse number="18" style="v" sid="MRK 13:18" />Molinen tumen o našiba te na ovel ko jevend, <verse eid="MRK 13:18" /><verse number="19" style="v" sid="MRK 13:19" />adalese so adala dive ka ovel bari nevolja savi na inele taro anglunipe, kad o Devel ćerđa i phuv, đi akana, ni nikad palo adava naka ovel. <verse eid="MRK 13:19" /><verse number="20" style="v" sid="MRK 13:20" />I te na skratini ine o Gospod o broj adale divengoro, sare ka meren ine. Ali zbog o birime kolen o Devel birinđa, odlučinđa te skratini adala dive.<verse eid="MRK 13:20" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MRK 13:21" />Te phenđa tumenđe neko tegani: ‘Ače akatei o Hrist’, ili ‘Eče adari’, ma verujinen. <verse eid="MRK 13:21" /><verse number="22" style="v" sid="MRK 13:22" />Adalese so ka ikljoven hovavne hristija hem hovavne proroci hem ka ćeren znakija hem čudesija sar, te šaj ine, te hovaven hem e Devlesere birimen. <verse eid="MRK 13:22" /><verse number="23" style="v" sid="MRK 13:23" />A tumen arakhen tumen! Sa vaćerđum tumenđe angleder o vreme.”<verse eid="MRK 13:23" /></para>
  <para style="s">O znakija save ka mothoven e Isusesoro aviba</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 24:29-35">Mt 24,29–35</ref>; <ref loc="LUK 21:25-33">Lk 21,25–33</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MRK 13:24" />“A ko adala dive, palo adala nevolje,</para>
  <para style="q1" vid="MRK 13:24">‘o kham ka kaljol</para>
  <para style="q1" vid="MRK 13:24">hem o masek naka sijajini,<verse eid="MRK 13:24" /></para>
  <para style="q1">
    <verse number="25" style="v" sid="MRK 13:25" />o čerenja ka peren taro nebo</para>
  <para style="q2" vid="MRK 13:25">hem o zoralipa e nebosere ka oven potresime’.<verse eid="MRK 13:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MRK 13:26" />Tegani o manuša ka dikhen man, e Čhave e manušesere, sar avava upro oblaci ano baro zoralipe hem ani slava. <verse eid="MRK 13:26" /><verse number="27" style="v" sid="MRK 13:27" />Hem tegani ka bičhalav mle anđelen te čeden mle birimen taro sa o štar strane e phuvjakere, taro krajo e phuvjakoro đi o krajo e nebosoro.<verse eid="MRK 13:27" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="28" style="v" sid="MRK 13:28" />A oti smokva sikljoven akava: Kad lakere granke zrelonena hem ikljona listija upro lende, džanena dai paše o linaj. <verse eid="MRK 13:28" /><verse number="29" style="v" sid="MRK 13:29" />Ađahar hem tumen kad dikhena da ovela sa adava, te džanen dai adava vreme paše, dai anglo udar. <verse eid="MRK 13:29" /><verse number="30" style="v" sid="MRK 13:30" />Čače vaćerava tumenđe, akaja generacija naka nakhel đikote sa adava na ovela. <verse eid="MRK 13:30" /><verse number="31" style="v" sid="MRK 13:31" />O nebo hem i phuv ka nakhen, ali mle lafija nikad naka nakhen.”<verse eid="MRK 13:31" /></para>
  <para style="s">Oven uvek spremna zako e Isusesoro aviba</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 24:36-44">Mt 24,36–44</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MRK 13:32" />“A niko na džanel adava dive ili adava sati kad adava ka ovel. Na džanen ni o anđelja ko nebo ni o Čhavo. Džanel samo o Dad. <verse eid="MRK 13:32" /><verse number="33" style="v" sid="MRK 13:33" />Džangale pazinen, adalese so na džanen kad adava vreme ka avel. <verse eid="MRK 13:33" /><verse number="34" style="v" sid="MRK 13:34" />Adavai sar kad jekh manuš lela te džal ko drom: ačhaj o čher, dela autoritet e slugenđe hem svakonese dela te ćeren lesiri buti, a e stražarese naredini džangale te pazini. <verse eid="MRK 13:34" /><verse number="35" style="v" sid="MRK 13:35" />Adalese džangale pazinen, adalese so na džanen kad o gospodari e čheresoro ka avel – angli rat, ki ekvaš i rat, anglo disljojba kad o bašne đilabena ili sabale – <verse eid="MRK 13:35" /><verse number="36" style="v" sid="MRK 13:36" />te na avel otojekhvar hem te arakhel tumen sar sovena.<verse eid="MRK 13:36" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="MRK 13:37" />A adava so phenava tumenđe, phenava sarijenđe: džangale pazinen!”<verse eid="MRK 13:37" /></para>
  <chapter eid="MRK 13" />
  <chapter number="14" style="c" sid="MRK 14" />
  <para style="s">E jevrejengere vođe dogovorinena pe te mudaren e Isuse</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 26:1-5">Mt 26,1–5</ref>; <ref loc="LUK 22:1-2">Lk 22,1–2</ref>; <ref loc="JHN 11:47-53">Jn 11,47–53</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 14:1" />Inele pana duj dive đi i Pasha hem o Prazniko e bikvascone marengoro. O šerutne sveštenici hem o učitelja e Zakonestar rodena ine ko hovavne te dolen e Isuse sar te ćeren te ovel mudardo. <verse eid="MRK 14:1" /><verse number="2" style="v" sid="MRK 14:2" />Ali phende: “Naka ćera adava zako vreme e praznikosoro, te na pobunini pe o narodo.”<verse eid="MRK 14:2" /></para>
  <para style="s">O Isus pomazime ani Vitanija</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 26:6-13">Mt 26,6–13</ref>; <ref loc="JHN 12:1-8">Jn 12,1–8</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MRK 14:3" />A o Isus inele ano gav Vitanija, ano čher e Simonesoro e Gubavcosoro. I sar inele uzalo astali, ali koro leste jekh đuvli e čareja, savo inele ćerdo oto šužo bar, ano savo inele skupo mirisno ulje oto čisto nard, i phaglja o bokali hem čhorđa o ulje upro lesoro šero.<verse eid="MRK 14:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="MRK 14:4" />I nesave manuša kola inele adari lelje te holjanen, vaćerindoj jekh averese: “Sose ađahar bespotrebno čhorela pe o skupo miris? <verse eid="MRK 14:4" /><verse number="5" style="v" sid="MRK 14:5" />Adava ulje šaj ine te biknel pe zaki jekhe beršesiri plata, i o pare te den pe e čororenđe.”</para>
  <para style="p" vid="MRK 14:5">I holjame vičinde upro late.<verse eid="MRK 14:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MRK 14:6" />Ali o Isus phenđa: “Muken la! Sose uznemirinena la? Oj ćerđa maje šukaripe. <verse eid="MRK 14:6" /><verse number="7" style="v" sid="MRK 14:7" />Adalese so, o čorore manuša uvek ka oven uzala tumende hem šaj te pomožinen lenđe kad god mangena, a me naka ovav uvek tumencar. <verse eid="MRK 14:7" /><verse number="8" style="v" sid="MRK 14:8" />Oj ćerđa so šaj ine. Angleder makhlja mlo telo, te pripremini man zako paruniba. <verse eid="MRK 14:8" /><verse number="9" style="v" sid="MRK 14:9" />Čače vaćerava tumenđe, kaj god, ki sa i phuv, ka vaćeri pe o Šukar lafi, ka vaćeri pe hem akalestar so oj ćerđa, sar setiba olatar.”<verse eid="MRK 14:9" /></para>
  <para style="s">O Juda dogovorini pe te izdajini e Isuse</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 26:14-16">Mt 26,14–16</ref>; <ref loc="LUK 22:3-6">Lk 22,3–6</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MRK 14:10" />Tegani o Juda Iskariot, jekh oto dešu duj apostolja, dželo koro šerutne sveštenici te dogovorini pe olencar te izdajini lenđe e Isuse. <verse eid="MRK 14:10" /><verse number="11" style="v" sid="MRK 14:11" />A on, kad šunde adava, ule radosna hem dinde lese pumaro lafi da ka den le pare, i ov lelja te rodel šukar prilika te izdajini e Isuse.<verse eid="MRK 14:11" /></para>
  <para style="s">O Isus bičhali duje učenikonen ko Jerusalim te pripreminen i Pasha</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 26:17-19">Mt 26,17–19</ref>; <ref loc="LUK 22:7-13">Lk 22,7–13</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MRK 14:12" />Ko prvo dive oto Prazniko e bikvascone marengoro, kad čhinela pe bakrore zaki Pasha, o učenici pučle e Isuse: “Kaj mangeja te dža te ćera će te ha e pashakoro hajba?”<verse eid="MRK 14:12" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MRK 14:13" />I o Isus bičhalđa dujen ple učenikonendar vaćerindoj lenđe: “Džan ki diz hem adari ka resel tumen jekh manuš kova akhari pani ano khoro. Džan palo leste. <verse eid="MRK 14:13" /><verse number="14" style="v" sid="MRK 14:14" />Ko čher ko savo ka đerdini roden e domaćine hem vaćeren lese: ‘O učitelj pučela ki savi soba šaj te hal e pashakoro hajba ple učenikonencar?’ <verse eid="MRK 14:14" /><verse number="15" style="v" sid="MRK 14:15" />I ov ka mothoj tumenđe i bari upruni soba savi već pripremime. Adari ćeren amenđe zako hajba.”<verse eid="MRK 14:15" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MRK 14:16" />I o učenici džele ki diz hem arakhle sa ađahar sar so phenđa lenđe o Isus, i adari ćerde zako hajba e pashakoro.<verse eid="MRK 14:16" /></para>
  <para style="s">O Isus džanel so o Juda ka izdajini le</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 26:20-25">Mt 26,20–25</ref>; <ref loc="LUK 22:21-23">Lk 22,21–23</ref>; <ref loc="JHN 13:21-30">Jn 13,21–30</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="17" style="v" sid="MRK 14:17" />Kad peli i rat, o Isus dželo adari ple dešu duje apostolencar.<verse eid="MRK 14:17" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="18" style="v" sid="MRK 14:18" />I sar hana ine uzalo astali, o Isus phenđa lenđe: “Čače vaćerava tumenđe, jekh tumendar, kova akana hala mancar, ka izdajini man!”<verse eid="MRK 14:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="MRK 14:19" />On but rastužisale, i lelje jekh palo avereste te pučen le: “Te na injum me adava?”<verse eid="MRK 14:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MRK 14:20" />A ov phenđa lenđe: “Adavai jekh tumendar, e dešu duje apostolendar, kova mancar macini o maro ano čaro. <verse eid="MRK 14:20" /><verse number="21" style="v" sid="MRK 14:21" />Adalese so, me, o Čhavo e manušesoro, valjani te merav sar so pisini ano Sveto lil, ali jao okole manušese kova ka izdajini man! Po šukar ka ovel lese ine te na ovel ine bijando!”<verse eid="MRK 14:21" /></para>
  <para style="s">O Isus hala i poslednjo večera e učenikonencar</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 26:26-30">Mt 26,26–30</ref>; <ref loc="LUK 22:15-20">Lk 22,15–20</ref>; <ref loc="1CO 11:23-25">1. Kor 11,23–25</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="22" style="v" sid="MRK 14:22" />Sar hana ine, o Isus lelja o maro, zahvalinđa e Devlese hem phaglja le, i dinđa le e apostolenđe, vaćerindoj: “Len! Akavai mlo telo.”<verse eid="MRK 14:22" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="23" style="v" sid="MRK 14:23" />Tegani lelja i čaša e moljaja, zahvalinđa e Devlese hem dinđa la olenđe, i sare pile olatar.<verse eid="MRK 14:23" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="24" style="v" sid="MRK 14:24" />I phenđa lenđe: “Akavai mlo rat, o rat oto savez, savo čhorela pe butenđe. <verse eid="MRK 14:24" /><verse number="25" style="v" sid="MRK 14:25" />Čače vaćerava tumenđe: naka pijav više mol sa đi o dive kad ka pijav i nevi mol ano carstvo e Devlesoro.”<verse eid="MRK 14:25" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="26" style="v" sid="MRK 14:26" />Tegani đilabde psalmija, i džele ki e Maslinakiri gora.<verse eid="MRK 14:26" /></para>
  <para style="s">O Isus džanel so o Petar hem o avera učenici ka ačhaven le</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 26:31-35">Mt 26,31–35</ref>; <ref loc="LUK 22:31-34">Lk 22,31–34</ref>; <ref loc="JHN 13:36-38">Jn 13,36–38</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="27" style="v" sid="MRK 14:27" />I o Isus phenđa lenđe: “Sare ka ačhaven man, adalese soi pisime ano Sveto lil:</para>
  <para style="q1" vid="MRK 14:27">‘Ka mudarav e pastire,</para>
  <para style="q1" vid="MRK 14:27">hem o bakre ka našen.’<verse eid="MRK 14:27" /></para>
  <para style="m">
    <verse number="28" style="v" sid="MRK 14:28" />Ali kad ka uštav taro mule, ka džav angla tumende ki Galileja.”<verse eid="MRK 14:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MRK 14:29" />A o Petar phenđa lese: “I sare te ačhavde tut, me naka ačhavav tut!”<verse eid="MRK 14:29" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="30" style="v" sid="MRK 14:30" />O Isus phenđa lese: “Čače vaćerava će, pana ki akaja rat, angleder so o bašno duj puti ka đilabi, trin puti ka hovave da na pendžareja man.”<verse eid="MRK 14:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MRK 14:31" />Ali o Petar po zorale vaćeri ine: “Naka ćerav adava, čak hem te valjani te merav tuja!”</para>
  <para style="p" vid="MRK 14:31">I ađahar vaćerde sa o učenici.<verse eid="MRK 14:31" /></para>
  <para style="s">O Isus molini pe ani Getsimanija</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 26:36-46">Mt 26,36–46</ref>; <ref loc="LUK 22:39-46">Lk 22,39–46</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="32" style="v" sid="MRK 14:32" />Tegani džele ko than vičime Getsimanija.</para>
  <para style="p" vid="MRK 14:32">I o Isus phenđa ple učenikonenđe: “Bešen akate đikote me molinav man!” <verse eid="MRK 14:32" /><verse number="33" style="v" sid="MRK 14:33" />Peja lelja e Petre, e Jakove hem e Jovane.</para>
  <para style="p" vid="MRK 14:33">Uklinđa le baro nemir hem pharipe, <verse eid="MRK 14:33" /><verse number="34" style="v" sid="MRK 14:34" />i phenđa lenđe: “Edobor injum žalosno da mlo vilo ka pharjol! Ačhoven akate hem džangale pazinen.”<verse eid="MRK 14:34" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MRK 14:35" />I dželo hari po dur, pelo mujeja đi phuv hem molinđa pe e Devlese, te šaj, te cidel lestar o pharo vreme savo adžićeri le.<verse eid="MRK 14:35" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="36" style="v" sid="MRK 14:36" />Phenđa: “Abba! Dade! Tu sa šaj. Cide akaja čaša e patnjaja mandar. Ali, nek ovel pali ti volja, a na pali mli.”<verse eid="MRK 14:36" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="MRK 14:37" />Tegani irinđa pe koro učenici hem arakhlja len sar sovena, i phenđa e Petrese: “Simone, tu li soveja? Našti li ine nijekh sati džangale te pazine? <verse eid="MRK 14:37" /><verse number="38" style="v" sid="MRK 14:38" />Džangale pazinen hem molinen tumen te na peren ko iskušenje. O duho mangela te ćerel okova soi šukar, ali o teloi bizoralo.”<verse eid="MRK 14:38" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="39" style="v" sid="MRK 14:39" />I palem dželo hem molinđa pe, vaćerindoj ista lafija. <verse eid="MRK 14:39" /><verse number="40" style="v" sid="MRK 14:40" />I palem, kad irinđa pe, arakhlja len sar sovena adalese so phandljona ine lengere jaćha, i na džande so te phenen lese.<verse eid="MRK 14:40" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="41" style="v" sid="MRK 14:41" />Kad o trito puti irinđa pe, phenđa lenđe: “Pana li sovena hem odmorinena? Šukari više! Alo o sati! Ače, me, o Čhavo e manušesoro, ka ovav dindo ko vasta e grešnikonengere. <verse eid="MRK 14:41" /><verse number="42" style="v" sid="MRK 14:42" />Ušten! Hajde! Ače mlo izdajniko avela.”<verse eid="MRK 14:42" /></para>
  <para style="s">O Isus izdajime hem dolime</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 26:47-56">Mt 26,47–56</ref>; <ref loc="LUK 22:47-53">Lk 22,47–53</ref>; <ref loc="JHN 18:3-12">Jn 18,3–12</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="43" style="v" sid="MRK 14:43" />I sar pana o Isus vaćeri ine adava, reslo o Juda, jekh e dešu duje apostolendar, hem oleja, e mačencar hem e kaštencar, but manuša kolen bičhalde o šerutne sveštenici, o učitelja e Zakonestar hem o starešine. <verse eid="MRK 14:43" /><verse number="44" style="v" sid="MRK 14:44" />A o Juda, lesoro izdajniko, pana angleder dinđa len znako vaćerindoj: “Kas ka čumudinav – ovi adava. Ole dolen hem legaren le tali straža.”<verse eid="MRK 14:44" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="45" style="v" sid="MRK 14:45" />I so alo đi o Isus, phenđa: “Učitelju”, hem čumudinđa le ki čham.<verse eid="MRK 14:45" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="46" style="v" sid="MRK 14:46" />Tegani o manuša dolinde le hem phandle le. <verse eid="MRK 14:46" /><verse number="47" style="v" sid="MRK 14:47" />A jekh okolendar, kola inele adari uzalo Isus, ikalđa o mači, hem khuvđa oleja e prvosveštenikosere sluga hem čhinđa lesoro kan.<verse eid="MRK 14:47" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="48" style="v" sid="MRK 14:48" />O Isus phenđa lenđe: “Mačencar hem kaštencar aljen pala mande te dolen man, sar palo pobunjeniko. <verse eid="MRK 14:48" /><verse number="49" style="v" sid="MRK 14:49" />Divencar injumle tumencar ano Hram hem sikavđum e narodo, ali na dolinđen man. Ali ađahar ulo sar te pherđol okova soi mandar pisime ano Sveto lil.”<verse eid="MRK 14:49" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="50" style="v" sid="MRK 14:50" />Tegani sa o učenici ačhavde le hem našle.<verse eid="MRK 14:50" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="51" style="v" sid="MRK 14:51" />A palo leste džala ine jekh terno čhavo kova inele učhardo upro nango telo laneno čaršavi. Hem ole dolinde, <verse eid="MRK 14:51" /><verse number="52" style="v" sid="MRK 14:52" />ali ov tegani muklja o čaršavi hem nango našlo olendar.<verse eid="MRK 14:52" /></para>
  <para style="s">E verakere hem e narodosere vođe rodena krivica upro Isus</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 26:57-68">Mt 26,57–68</ref>; <ref loc="LUK 22:54-56">Lk 22,54–56</ref>, <ref loc="LUK 22:63-71">63–71</ref>; <ref loc="JHN 18:13-14">Jn 18,13–14</ref>, <ref loc="JHN 18:19-24">19–24</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="53" style="v" sid="MRK 14:53" />I legarde e Isuse koro prvosvešteniko, i čedinde pe sa o šerutne sveštenici, o starešine hem o učitelja e Zakonestar. <verse eid="MRK 14:53" /><verse number="54" style="v" sid="MRK 14:54" />A o Petar odural džala ine palo Isus sa đi ko boro e prvosveštenikosoro, i adari bešlo e slugencar hem tačola ine uzali jag.<verse eid="MRK 14:54" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="55" style="v" sid="MRK 14:55" />A o šerutne sveštenici hem sa o sabor rodena ine nesavo svedočiba protiv o Isus sar te šaj ćeren te ovel mudardo, ali našti ine te arakhen le. <verse eid="MRK 14:55" /><verse number="56" style="v" sid="MRK 14:56" />A but džene svedočinena ine hovavne protiv oleste, ali lengoro vaćeriba na inele sar jekh.<verse eid="MRK 14:56" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="57" style="v" sid="MRK 14:57" />Tegani nesave svedoci uštine, i hovavne svedočinde protiv oleste vaćerindoj: <verse eid="MRK 14:57" /><verse number="58" style="v" sid="MRK 14:58" />“Šunđam le sar vaćeri: ‘Ka peravav akava Hram savoi ćerdo e manušengere vastencar, hem zako trin dive ka vazdav aver, savo naka ovel ćerdo e manušengere vastencar.’ ”<verse eid="MRK 14:58" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="59" style="v" sid="MRK 14:59" />Ali ni adava lengoro vaćeriba na inele sar jekh.<verse eid="MRK 14:59" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="60" style="v" sid="MRK 14:60" />Tegani o prvosvešteniko uštino, terdino ko maškar, hem pučlja e Isuse: “Tut li nane so te phene ko akava so vaćerde protiv tute?”<verse eid="MRK 14:60" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="61" style="v" sid="MRK 14:61" />A o Isus trainđa hem ništa na vaćerđa.</para>
  <para style="p" vid="MRK 14:61">Tegani o prvosvešteniko pučlja le: “Tu li injan o Hrist, o Čhavo e Blagoslovime Devlesoro?”<verse eid="MRK 14:61" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="62" style="v" sid="MRK 14:62" />O Isus phenđa: “Oja, me injum. Hem ka dikhen man, e Čhave e manušesere, sar bešava ko počasno than, oti desno strana e Najzorale Devlesiri hem sar avava upro oblaci e nebosere.”<verse eid="MRK 14:62" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="63" style="v" sid="MRK 14:63" />Ko adava o prvosvešteniko pharavđa ple šeja oti holi hem phenđa: “Na valjani amenđe više svedoci! <verse eid="MRK 14:63" /><verse number="64" style="v" sid="MRK 14:64" />Šunđen sar hulinđa upro Devel! So mislinena?”</para>
  <para style="p" vid="MRK 14:64">I sarijengiri osuda inele da zaslužini te merel.<verse eid="MRK 14:64" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="65" style="v" sid="MRK 14:65" />Tegani nesave lelje te čhungaren le, te učharen lesere jaćha hem te khuven le dumukhencar, vaćerindoj lese: “Prorokujin ko khuvđa tut!”</para>
  <para style="p" vid="MRK 14:65">Palo adava o sluge lelje e Isuse hem khuvena le ine šamarke.<verse eid="MRK 14:65" /></para>
  <para style="s">O Petar odreknini pe e Isusestar</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 26:69-75">Mt 26,69–75</ref>; <ref loc="LUK 22:56-62">Lk 22,56–62</ref>; <ref loc="JHN 18:15-18">Jn 18,15–18</ref>, <ref loc="JHN 18:25-27">25–27</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="66" style="v" sid="MRK 14:66" />I sar o Petar inele tele ano boro, adari ali jekh sluškinja e prvosveštenikosiri. <verse eid="MRK 14:66" /><verse number="67" style="v" sid="MRK 14:67" />Oj dikhlja e Petre sar tačola uzali jag, i po šukar dikhlja ano leste hem phenđa: “Hem tu injanle adale Nazarećanineja, e Isuseja!”<verse eid="MRK 14:67" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="68" style="v" sid="MRK 14:68" />A o Petar hovavđa vaćerindoj: “Ni džanava, ni haljovava sostar vaćereja!” I dželo nakori kapija e borosiri. A o bašno đilabđa.<verse eid="MRK 14:68" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="69" style="v" sid="MRK 14:69" />Okoja sluškinja palem dikhlja le, i lelja te vaćeri okolenđe kola terđona ine adari: “Akavai manuš jekh olendar!”<verse eid="MRK 14:69" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="70" style="v" sid="MRK 14:70" />A o Petar palem hovavđa da nane.</para>
  <para style="p" vid="MRK 14:70">Na nakhlo but palo adava, okola kola terđona ine adari phende e Petrese: “Tu čače injan jekh olendar, adalese so hem tu injan Galilejco!”<verse eid="MRK 14:70" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="71" style="v" sid="MRK 14:71" />A ov lelja te vičini prokletstvija upra peste hem te hal pe sovli: “Na pendžarava adale manuše kastar vaćerena!”<verse eid="MRK 14:71" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="72" style="v" sid="MRK 14:72" />I odmah, palo dujto puti, o bašno đilabđa. Tegani o Petar setinđa pe e lafendar save o Isus phenđa lese: “Angleder so o bašno duj puti ka đilabi, trin puti ka hovave da na pendžareja man.” I lelja zorale te rovel.<verse eid="MRK 14:72" /></para>
  <chapter eid="MRK 14" />
  <chapter number="15" style="c" sid="MRK 15" />
  <para style="s">E jevrejengere vođe tužinena e Isuse ko Pilat</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 27:1-2">Mt 27,1–2</ref>, <ref loc="MAT 27:11-14">11–14</ref>; <ref loc="LUK 23:1-5">Lk 23,1–5</ref>; <ref loc="JHN 18:28-38">Jn 18,28–38</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 15:1" />Odmah sabale, o šerutne sveštenici, o starešine hem o učitelja e Zakonestar hem sa o sabor ande odluka, i phandle e Isuse, legarde le hem dinde le ko Pilat.<verse eid="MRK 15:1" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="2" style="v" sid="MRK 15:2" />I o Pilat pučlja le: “Tu li injan o caro e Jevrejengoro?”</para>
  <para style="p" vid="MRK 15:2">A o Isus phenđa: “Tu adava pheneja.”<verse eid="MRK 15:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MRK 15:3" />A o šerutne sveštenici lelje te tužinen le zako but so.<verse eid="MRK 15:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="MRK 15:4" />Tegani o Pilat palem pučlja le: “Tut li nane so te phene ko adava? Dikheja li zako so tut sa tužinena?”<verse eid="MRK 15:4" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="5" style="v" sid="MRK 15:5" />Ali o Isus ništa na phenđa, i o Pilat but začudinđa pe.<verse eid="MRK 15:5" /></para>
  <para style="s">O Pilat ćerela e narodosiri volja ađahar so osudini e Isuse ko meriba</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 27:15-26">Mt 27,15–26</ref>; <ref loc="LUK 23:13-25">Lk 23,13–25</ref>; <ref loc="JHN 18:39-19:16">Jn 18,39–19,16</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MRK 15:6" />A o Pilat ko prazniko Pasha mukela ine e narodose jekhe phandle Jevrejco kole on mangle. <verse eid="MRK 15:6" /><verse number="7" style="v" sid="MRK 15:7" />Tegani ano phandlipe, e pobunjenikonencar kola mudarde ani pobuna, inele hem o manuš vičime Varava. <verse eid="MRK 15:7" /><verse number="8" style="v" sid="MRK 15:8" />O narodo alo, i lelja te rodel e Pilatestar, palo lesoro adeti, te mukel lenđe jekhe phandle.<verse eid="MRK 15:8" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MRK 15:9" />A o Pilat pučlja len: “Mangena li te mukav tumenđe e jevrejengere caro?”<verse eid="MRK 15:9" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="10" style="v" sid="MRK 15:10" />Adalese so džanđa so o šerutne sveštenici e Isuse predinde tari zavist.<verse eid="MRK 15:10" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="11" style="v" sid="MRK 15:11" />Ali o šerutne sveštenici pherde e narodo te roden te mukel lenđe e Varava, umesto e Isuse.<verse eid="MRK 15:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MRK 15:12" />A o Pilat palem pučlja len: “A so mangena te ćerav akaleja kole vičinena caro e jevrejengoro?”<verse eid="MRK 15:12" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="13" style="v" sid="MRK 15:13" />A on vičinde: “Čhiv le ko krsto!”<verse eid="MRK 15:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MRK 15:14" />A o Pilat pučlja len: “A savo bišukaripe ćerđa?”</para>
  <para style="p" vid="MRK 15:14">Ali on pana po zorale vičinde: “Čhiv le ko krsto!”<verse eid="MRK 15:14" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MRK 15:15" />I o Pilat, mangindoj te ćerel e narodosiri volja, muklja lenđe e Varava, a e Isuse dinđa ko vojnici te šibinen le hem palo adava te čhiven le ko krsto.<verse eid="MRK 15:15" /></para>
  <para style="s">O vojnici marena muj e Isuseja</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 27:27-31">Mt 27,27–31</ref>; <ref loc="JHN 19:2-3">Jn 19,2–3</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="16" style="v" sid="MRK 15:16" />I o vojnici legarde e Isuse ki e Pilatesiri palata, ko Pretorijum, i čedinde sa i četa e vojnikonendar. <verse eid="MRK 15:16" /><verse number="17" style="v" sid="MRK 15:17" />Urjavde le ano lolo ogrtači, ćerde kruna oto kare hem čhivde lese ko šero, <verse eid="MRK 15:17" /><verse number="18" style="v" sid="MRK 15:18" />i lelje te maren muj oleja vaćerindoj: “Te ove sasto e jevrejengere carona!”<verse eid="MRK 15:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="MRK 15:19" />I khuvena le ine e trskaja ko šero, čhungarena le ine hem perena anglo leste ko kočija sar te ćeren pe da slavinena le. <verse eid="MRK 15:19" /><verse number="20" style="v" sid="MRK 15:20" />I palo adava so marde muj oleja, huljavde lestar o lolo ogrtači, hem urjavde le lesere šeja, i legarde le avri te čhiven le ko krsto.<verse eid="MRK 15:20" /></para>
  <para style="s">E Isuse čhivena ko krsto</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 27:32-44">Mt 27,32–44</ref>; <ref loc="LUK 23:26-43">Lk 23,26–43</ref>; <ref loc="JHN 19:17-19">Jn 19,17–19</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="21" style="v" sid="MRK 15:21" />A jekhe manuše, e Simone tari Kirinija, e Aleksandresere hem e Rufesere dade, kova nakhela ine adathar irindoj taro polje, terinde le te akhari e Isusesoro krsto. <verse eid="MRK 15:21" /><verse number="22" style="v" sid="MRK 15:22" />I ande e Isuse ko than vičime Golgota – so značini “Kokalo e šeresoro.” <verse eid="MRK 15:22" /><verse number="23" style="v" sid="MRK 15:23" />I kaninde le mol mešime e smirnaja zbog o dukha, ali ov na manglja te pijel. <verse eid="MRK 15:23" /><verse number="24" style="v" sid="MRK 15:24" />I kad čhivde le ko krsto, delinde maškara pumende lesere šeja ađahar so frdinde barbuti olenđe, te dikhen ko so ka lel.<verse eid="MRK 15:24" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="25" style="v" sid="MRK 15:25" />Kad čhivde le ko krsto, inele enja o sati sabale. <verse eid="MRK 15:25" /><verse number="26" style="v" sid="MRK 15:26" />Upreder lesoro šero terdino znako kote inele pisime lesiri krivica: <char style="sc">O Caro e Jevrejengoro.</char> <verse eid="MRK 15:26" /><verse number="27" style="v" sid="MRK 15:27" />Oleja čhivde ko avera krstija hem duje pobunjenikonen, jekhe oti lesiri desno, a e dujtone oti lesiri levo strana. <verse eid="MRK 15:27" /><verse number="28" style="v" sid="MRK 15:28" />[Ađahar pherdilo okova so terđola ano Sveto lil: “Dikhle le sar jekhe zločinco.”]<verse eid="MRK 15:28" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="29" style="v" sid="MRK 15:29" />A okola kola nakhena ine adale dromeja vređinena le ine. Mrdinena ine šerencar, vaćerindoj: “Ej, tu kova peraveja o Hram hem vazdeja le zako trin dive, <verse eid="MRK 15:29" /><verse number="30" style="v" sid="MRK 15:30" />spasin tut! Hulji taro krsto!”<verse eid="MRK 15:30" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="31" style="v" sid="MRK 15:31" />Ađahar da marde muj oleja o šerutne sveštenici, zajedno e učiteljencar e Zakonestar, vaćerindoj jekh averese: “Averen spasinđa, a pes našti te spasini! <verse eid="MRK 15:31" /><verse number="32" style="v" sid="MRK 15:32" />Ovi o Hrist, o caro e Izraelesoro! Nek huljel akana taro krsto te dikha, i ka verujina ano leste.”</para>
  <para style="p" vid="MRK 15:32">A vređinena le ine hem okola kola inele čhivde ko krsto oleja.<verse eid="MRK 15:32" /></para>
  <para style="s">E Isusesoro meriba</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 27:45-56">Mt 27,45–56</ref>; <ref loc="LUK 23:44-49">Lk 23,44–49</ref>; <ref loc="JHN 19:28-30">Jn 19,28–30</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="33" style="v" sid="MRK 15:33" />A ko ekvaš o dive, i tomina učharđa sa i phuv hem ađahar inele trin saća. <verse eid="MRK 15:33" /><verse number="34" style="v" sid="MRK 15:34" />Ko trin o sati, o Isus vičinđa oto sa o glaso: “Eloi, Eloi, lema sabahtani?” (so značini: “Devla mleja, Devla mleja, sose ačhavđan man?”)<verse eid="MRK 15:34" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="35" style="v" sid="MRK 15:35" />Kad adava šunde nesave okolendar kola terđona ine adari, phende: “Dikh, vičini e Ilija.”<verse eid="MRK 15:35" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="36" style="v" sid="MRK 15:36" />A jekh olendar prastandilo hem čhivđa o sunđeri ani ušli mol, čhivđa le upri trska, hem dinđa e Isusese te pijel, vaćerindoj: “Adžićeren, te dikha ka avel li o Ilija te huljaj le!”<verse eid="MRK 15:36" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="37" style="v" sid="MRK 15:37" />A o Isus vičinđa oto sa o glaso, i muklja pli duša.<verse eid="MRK 15:37" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="38" style="v" sid="MRK 15:38" />Tegani e hramesiri zavesa pharavdili ko ekvaš, odupral natele.<verse eid="MRK 15:38" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="39" style="v" sid="MRK 15:39" />A kad o kapetani, kova terdino anglo Isus, dikhlja le sar mulo, phenđa: “Čače akava manuš inele e Devlesoro Čhavo!”<verse eid="MRK 15:39" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="40" style="v" sid="MRK 15:40" />A adari inele hem nesave đuvlja kola sa adava dikhena ine odural. Maškar olende inele i Marija Magdalena, i Marija, e terne Jakovesiri hem e Josijasiri daj, hem i Saloma – <verse eid="MRK 15:40" /><verse number="41" style="v" sid="MRK 15:41" />kola džana ine palo Isus kad inele ani Galileja hem kandena le ine, hem pana but avera đuvlja kola oleja ale ano Jerusalim.<verse eid="MRK 15:41" /></para>
  <para style="s">E Isusesoro paruniba</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 27:57-61">Mt 27,57–61</ref>; <ref loc="LUK 23:50-56">Lk 23,50–56</ref>; <ref loc="JHN 19:38-42">Jn 19,38–42</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="42" style="v" sid="MRK 15:42" />Kad lelja te raćol, adalese so inele Dive zako pripremiba – dive anglo savato, <verse eid="MRK 15:42" /><verse number="43" style="v" sid="MRK 15:43" />o Josif tari diz Arimateja, kova inele ugledno člano oto e jevrejengoro sabor, kova hem korkoro adžićeri ine o carstvo e Devlesoro, bizi dar đerdinđa koro Pilat hem rodinđa te den le o telo e Isusesoro. <verse eid="MRK 15:43" /><verse number="44" style="v" sid="MRK 15:44" />A o Pilat čudinđa pe so o Isus već mulo, i terinđa te vičinen koro leste e kapetane te pučel le čače li o Isus već mulo. <verse eid="MRK 15:44" /><verse number="45" style="v" sid="MRK 15:45" />Kad o kapetani phenđa so čače o Isus mulo, o Pilat naredinđa te den o telo e Isusesoro ko Josif. <verse eid="MRK 15:45" /><verse number="46" style="v" sid="MRK 15:46" />I o Josif činđa skupo čaršavi, huljavđa o telo e Isusesoro taro krsto, paćarđa le čaršaveja hem čhivđa le ano grobo savo inele ćerdo ani stena. Hem o udar e grobosoro phandlja e bare bareja. <verse eid="MRK 15:46" /><verse number="47" style="v" sid="MRK 15:47" />A i Marija Magdalena hem i Marija e Josijasiri daj dikhena ine kaj čhivena lesoro telo.<verse eid="MRK 15:47" /></para>
  <chapter eid="MRK 15" />
  <chapter number="16" style="c" sid="MRK 16" />
  <para style="s">E Isusesoro uštiba taro mule</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 28:1-8">Mt 28,1–8</ref>; <ref loc="LUK 24:1-12">Lk 24,1–12</ref>; <ref loc="JHN 20:1-10">Jn 20,1–10</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="1" style="v" sid="MRK 16:1" />Kad nakhlo o savato, i Marija Magdalena, i Marija e Jakovesiri daj, hem i Saloma činde mirisija sar te šaj džan hem te makhen e Isusesoro telo. <verse eid="MRK 16:1" /><verse number="2" style="v" sid="MRK 16:2" />I rano sabale ko prvo dive oto kurko, kad o kham iklilo, lelje te džan ko grobo.<verse eid="MRK 16:2" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="3" style="v" sid="MRK 16:3" />Odrumal pučena pe ine: “Ko ka cidel amenđe o bar taro udar e grobosoro?”<verse eid="MRK 16:3" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="4" style="v" sid="MRK 16:4" />Ali kad resle, dikhle so o bar već inele cidime. A adava inele čače baro bar. <verse eid="MRK 16:4" /><verse number="5" style="v" sid="MRK 16:5" />Kad đerdinde ko grobo, dikhle jekhe terne manuše ano parne šeja sar bešela oti desno strana, i darandile.<verse eid="MRK 16:5" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="6" style="v" sid="MRK 16:6" />A ov phenđa lenđe: “Ma daran! Tumen rodena e Isuse e Nazarećanine, kova inele čhivdo ko krsto. Ov uštino taro mule hem nane akate. Ače o than kaj pašljarde lesoro telo. <verse eid="MRK 16:6" /><verse number="7" style="v" sid="MRK 16:7" />Nego, džan hem vaćeren lesere učenikonenđe hem e Petrese: ‘Ov džala angla tumende ki Galileja. Adari ka dikhen le, sar so angleder phenđa tumenđe.’ ”<verse eid="MRK 16:7" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="8" style="v" sid="MRK 16:8" />I o đuvlja iklile, i našle taro grobo, adalese so uklinđa len i dar hem lelje te tresinen. I nikase ništa na vaćerde, adalese so darandile.<note caller="+" style="f"><char style="fr" closed="false">16,8 </char><char style="ft" closed="false">Nesave purane rukopisija oto e Markosoro evanđelje završinena pe e oftone stihoja. Nekobor rukopisija isi len kratko završetak, a but rukopisija isi len po baro završetak hem nekobor rukopisija isi len soduj završeci (savei mothovde akate). </char></note></para>
  <para style="s" vid="MRK 16:8">(Po kratko završetak oto Evanđelje e Markosoro)</para>
  <para style="p" vid="MRK 16:8">[Ali na nakhlo but i on sa adava vaćerde e Petrese hem avere učenikonenđe. Palo adava korkoro o Isus bičhalđa len taro istok đi ko zapad te vaćeren o sveto hem o nepropadljivo lafi te šaj o manuša zauvek te oven spasime. Amen.]<verse eid="MRK 16:8" /></para>
  <para style="s">(Po baro završetak oto Evanđelje e Markosoro)</para>
  <para style="s">O Isus mothoj pe e učenikonenđe</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 28:9-10">Mt 28,9–10</ref>; <ref loc="JHN 20:11-18">Jn 20,11–18</ref>; <ref loc="LUK 24:13-35">Lk 24,13–35</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="9" style="v" sid="MRK 16:9" />[Rano sabale ko prvo dive oto kurko, kad o Isus uštino taro mule, najangle mothovđa pe e Marijaće e Magdalenaće, kolatar angleder ispudinđa ine efta demonen. <verse eid="MRK 16:9" /><verse number="10" style="v" sid="MRK 16:10" />Oj dželi hem vaćerđa adava okolenđe kola inele oleja, a kola tugujinena ine hem rovena. <verse eid="MRK 16:10" /><verse number="11" style="v" sid="MRK 16:11" />Kad on šunde dai o Isus dživdo hem so oj dikhlja le, na verujinde laće.<verse eid="MRK 16:11" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="12" style="v" sid="MRK 16:12" />Palo adava o Isus, ko aver obličje, mothovđa pe anglo duj džene olendar sar džana ine ko jekh gav. <verse eid="MRK 16:12" /><verse number="13" style="v" sid="MRK 16:13" />On pendžarde e Isuse hem irinde pe te vaćeren adava averenđe, ali ni olenđe na verujinde.<verse eid="MRK 16:13" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="14" style="v" sid="MRK 16:14" />Palo adava, o Isus mothovđa pe anglo dešujekh učenici sar hana ine maro zajedno. I ukorinđa len so na inolen vera hem soi lengere vile steđime, adalese so na verujinde okolenđe kola dikhle le palo lesoro uštiba taro mule.<verse eid="MRK 16:14" /></para>
  <para style="s">O Isus vaćeri e učenikonenđe so valjani te ćeren hem legarđola ko nebo</para>
  <para style="r">(<ref loc="MAT 28:16-20">Mt 28,16–20</ref>; <ref loc="LUK 24:36-53">Lk 24,36–53</ref>; <ref loc="JHN 20:19-23">Jn 20,19–23</ref>; <ref loc="ACT 1:6-11">Delja 1,6–11</ref>)</para>
  <para style="p">
    <verse number="15" style="v" sid="MRK 16:15" />I phenđa lenđe: “Džan ko sa o sveto hem propovedinen o Šukar lafi sarijenđe. <verse eid="MRK 16:15" /><verse number="16" style="v" sid="MRK 16:16" />Ko poverujini hem krstini pe, ka ovel spasime, a ko na poverujini, ka ovel osudime. <verse eid="MRK 16:16" /><verse number="17" style="v" sid="MRK 16:17" />A akala znakija ka pratinen okolen kola verujinena: ano mlo anav ka ispudinen e demonen; ka vaćeren ano neve jezici; <verse eid="MRK 16:17" /><verse number="18" style="v" sid="MRK 16:18" />te dolinde sapen vastencar, hem te pile nešto otrovno, ništa naka ovel lenđe; ka čhiven pumare vasta upro namborme hem on ka sasljoven.”<verse eid="MRK 16:18" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="19" style="v" sid="MRK 16:19" />Kad phenđa lenđe adava, o Gospod Isus legardilo ko nebo, hem beštino ko počasno than, oti desno strana e Devlesiri.<verse eid="MRK 16:19" /></para>
  <para style="p">
    <verse number="20" style="v" sid="MRK 16:20" />I o učenici džele ko sa o thana te propovedinen, a o Gospod pomožinđa lenđe hem potvrdini ine o Lafi znakonencar save pratinde le.]<verse eid="MRK 16:20" /></para>
  <chapter eid="MRK 16" />
</usx>